لذذ

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ل-ذ-ذ2 sîga, 31 mücavir kök, 3 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.شهوخلدثمرلذذشرببيضأسنسقيمعيكوبصفو

KökSîga 2Ayet 3Sure 3Mücavir 31

▶ Ağı aç (3B)

لذذ

ل - ذ - ذ

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 2 sîga
  • 9 sözlük

“Rezak” tatlı üzüm. “Kaf” harfi düşmüş yemeklerin tadı anlamında kullanılmıştır. “Zevk” acı veya tatlı duyulan bedensel tattır. “Uzbe” ağızdan duyulan acı veya tatlı tat demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Rezak” tatlı üzüm. “Kaf” harfi düşmüş yemeklerin tadı anlamında kullanılmıştır. “Zevk” acı veya tatlı duyulan bedensel tattır. “Uzbe” ağızdan duyulan acı veya tatlı tat demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR646 harf
باب الذّال واللام ذ ل، ل ذ يستعملان ذل: الذُّلُّ مصدر الذَّلُول أي المُنْقاد من الدوابِّ، ذَلَّ يَذِلُّ، ودابَّةٌ ذَلُولٌ: بَيِّنَة الذُّلِّ، ومن كل شيءٍ أيضاً، وذلَّلتُه تَذليلاً. ويقال للكَرْم اِذا دُلِّيَت عَناقيدُه قد ذُلِّلَ تَذليلاً. والذُّلُّ: مصدر الذَّليل، ذَلَّ يَذِلُّ وكذلك الذِّلَّةُ. والذُّلْذُل: أسفل القميص والقَباء ونحوه ذلك، ويقال: شَمِّرْ ذَلاذِلَكَ، قال: وعَلَّمَها في
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR410 harf
اللَذَّةُ: واحدة اللَذَّاتِ. وقد لَذِذْتُ الشيءَ لَذاذاً ولَذاذةً، أي وجدته لَذيذاً. والْتَذَذْتُ به وتَلَذَّذْتُ به، بمعنًى. وشرابٌ لَذٌّ ولَذيذٌ، بمعنًى. واسْتَلَذَّهُ: عدَّه لذيذاً. واللَذُّ: النوم في قول الشاعر: ولَذٍّ كطَعمِ الصَرْخَدِيِّ طَرَحْـتُـهُعَشِيَّةَ خِمْسِ القومِ والعينُ عاشِقُه واللَذِ، واللَذْ: لغةٌ في الذي. والتثنية: اللَذا بحذف النون، والجمع الذينَ، وربَّما قالوا في
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR462 harf
ل ذ ذ لذّ الشيء لذةً ولذاذةً والتذ التذاذاً وشيء لذٌ ولذيذ‏.‏ وهو في لذّ من العيش وله عيش لذّ‏.‏ قال محمد بن ذؤيب العماني‏:‏ إذ العيش لذّ والجميع بغبطةٍ لهم سامر والروض مستأسد البقل وقال‏:‏ ولذ كطعم الصّرخديّ تركته بأرض العدى من خشية الحدثان أراد النوم‏.‏ وخمرٌ لذّة‏.‏ ورجل لذ‏:‏ طيب الحديث‏.‏ وهذا أطيب وألذ‏.‏ ولذذت الشيء ولذذت به والتذذته والتذذت به وتلذذت وهذا مما يلذّني ويلذّذني
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.907 harf
اللَّذَّةُ: نقيض الأَلم، واحدة اللذان. لذَّه ولَذَّ به يَلَذُّ لَذًّا ولَذَاذَةً والْتَذَّهُ والْتَذّ به واسْتَلَذّه: عدّه لَذِيذاً. ولَذِذْتُ الشيءَ، بالكسر، لَذَاذاً ولَذَاذَةً أَي وجدته لذيذاً. والتذذت به وتلذذت به بمعنى. واللَّذّة واللَّذَادَةُ واللَّذِيذُ واللَّذْوَى: كله الأَكل والشرب بِنَعْمَةٍ وكفاية. ولَذِذْتُ الشيء وأَنا أَلَذُّ به لَذَاذَةً ولَذِذْته سواء؛ وأَنشد ابن السكيت: تَقاكَ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR375 harf
* ل ذ ذ * * اللَّذَّة * واحدة * اللَّذّات * وقد * لَذِذْتُ * الشيء وجدته * لَذِيذاً * وبابه سلم و * لَذَاذَاً أيضا و * الْتَذَّ * به و * تَلَذَّذَ * به بمعنى وشراب * لَذُّ * و * لَذِيذ * بمعنى و * اسْتَلَذَّهُ * عده لذيذا و * اللَّذّ * النوم و * اللَّذِ * و * اللَّذْ * بكسر الذال وتسكينها لغة في الّذي والتثنية اللَّذَا بحذف النون والجمع الّذين وربما قالوا في الرفع اللّذُون
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.840 harf
اللذة: الشهوة، أو قريبة منها، وكأنها لما كانت لا تحصل إلا لصحيح المزاج سالمة من الأوجاع فسرها بقوله: ضد الألم، ج لذات. لذه ولذ به، يتعدى ولا يتعدى، لذا ولذاذة، وهو من باب فرح، كما صرح به الجوهري وأرباب الأفعال، وإن توقف فيه بعضهم نظرا إلى اصطلاحه، فإن مقتضاه أن يكون المضارع منهما على يفعل، بالضم، ككتب، وليس كذلك، وفي المحكم: لذذت الشيء، بالكسر، لذاذا، ولذاذة، والتذه التذاذا، التذ به، واستلذه:
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.275 harf
لَذَّ لَذَّ A ( n. ac. لَذَّة 1t , لَذَاْذ 22 , لَذَاْذَة 22t ), a. Was agreeable, pleasant, delightful. b. [ acc. or Bi ], Enjoyed, was pleased with; delighted in. c. see II . لَذَّذَ لَذَّذَ II , a. Pleased, delighted; made pleasant. لَاْذَذَ لَاْذَذَ III , a. Gave pleasure to. أَلْذَذَ أَلْذَذَ IV , a. see II . تَلَذَّذَ تَلَذَّذَ V , a. Enjoyed himself; was delighted. b. see
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR5.294 harf
لذذ لَذَّ - يَلَذُّ - لَذَّة لَذَّ - يَلَذُّ + كائن + بشيء: يشعر في نفسه بالرضى والسرور والمتعة، وذلك برؤية أو طعم أو شرب الشيء لَذَّة: على وزن " فَعْلَة" اسم فعل للمرة " لَذَّ - يَلَذُّ " لَذَّةً: حال من " لَذَّة ": بشكل يضفي اللذة: بشكل يبعث الشعور في النفس بالرضى والسرور والمتعة، وذلك برؤية أو طعم أو شرب شيء خاص مراد دون غيره واللفظ ينتمي
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler31 mücavir (42 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شرب

    2 ortak ayet · İçecek

  2. أسن

    1 ortak ayet · Sin diş demektir

  3. عسل

    1 ortak ayet · Bal

  4. معي

    1 ortak ayet · Onların ince bağırsakları

  5. خلد

    2 ortak ayet · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  6. لبن

    1 ortak ayet · Süt demektir

  7. كوب

    1 ortak ayet · Kap, kupa, bardak, küp anlamlarına gelir

  8. خمر

    1 ortak ayet · Hamr (hı) : Üzümden yapılan içki, şarap demektir

  9. صحف

    1 ortak ayet · Tepsi demektir

  10. بيض

    1 ortak ayet · Biid yumurta demektir

  11. شهو

    1 ortak ayet · “Şeğefe” yağmur alan yüksek dağ demektir

  12. صفو

    1 ortak ayet · Seçip ayırdı

Geçtiği ayetler(3)

  1. بَيْضَاءَ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ

    LezzetliKi bembeyazdır, içenlere zevk verir.

  2. … مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى وَلَهُمْ فِيهَا مِنْ …

    LezzetliMuttakilere vaadolunan cennetin misali: İçinde bozulmayan sudan ırmaklar, tadı değişmeyen sütten ırmaklar, içenlere zevk veren şaraptan ırmaklar ve süzme baldan ırmaklar vardır. Orada meyvelerin her çeşidi onlarındır. Ve Rabblarından mağfiret de vardır. Hiç bu; ateşte temelli kalan ve bağırsaklarını parça parça edecek kaynar su içirilen kimseler gibi midir?

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökلذذ
YapıÜçlü (muzaaf)
Özel DurumMükerrer (ayn ve lâm harfleri özdeş)
Bağlamsal Yakın Köklerطعم, ذوق, طيب
Zıt Kökالم
Çekirdek Özet 1İçeceğin veya nesnenin boğazdan ve duyulardan pürüzsüzce, hiçbir engel ve acı bırakmaksızın akması; engelsiz tatlılık
Çekirdek Özet 2Cennet nimetlerinin tortusuz, sarhoşluk ve baş ağrısı vermeyen, nefse ve göze tam doyum sunan arı niteliği
Çekirdek Özet 3Varlığın acı, gerilim ve pürüzden bütünüyle kurtularak kemal ve tatmin düzeyine ulaşması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca geçici, bedensel veya şehvânî bir iştah tatmini olarak daraltıp Kur’an’ın arı, ebedi ve ontolojik esenlik boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لذPürüzsüzce kayma, engelsiz akış ve nefse uyumlu yumuşaklıkذİkinci zâl harfinin katlanmasıyla bu pürüzsüz temas, duyularda yer eden, süreklilik kazanan ve derin bir hazza dönüşen yoğun bir tatmin haline gelmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaDuyunun veya bilincin belirli bir nesneye doğru çekilmesi, ona yönelmesi ve bağlanması.
ذKapı; giriş, geçiş, hareket (ikiz harfi د, yumuşama katarak sünek geçiş)Nesnenin duyu organına veya boğaza hiçbir pürüz ve dirençle karşılaşmadan yumuşakça girmesi ve süzülmesi.
ذKapı; giriş, geçiş, hareketBu engelsiz geçişin yinelenerek algıda kalıcı bir tatlılık ve ferahlık izi bırakması.
لذذAlgının nesneye doğru kesintisiz yönelişi ve nesnenin bilince hiçbir dirençle karşılaşmaksızın pürüzsüzce akarak tam bir doyum ve sükûn üretmesi.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİçeceğin boğazdan pürüzsüz ve kolayca kayması; binek hayvanının taşlık ve engebeli zemin yerine pürüzsüz, yumuşak arazide (el-melâzz) zorlanmadan yürümesi.
Cahiliye şiiri kullanımıİbnü’s-Sikkît’in aktardığı beyitte mızrağın elde pürüzsüzce ve kolaylıkla titreyip kayması tasvirinde geçer: تَقاكَ بِكَعْبً واحد وتَلَذّه / يداك، إِذا ما هُزَّ بالكَفِّ يَعْسِلُ
Erken Arapça kullanımMuhammed b. Züeyb el-Ummânî uykunun tatlılığı ve hayatın huzuru için kullanmıştır: إذ العيش لذّ والجميع بغبطةٍ / لهم سامر والروض مستأسد البقل

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça kök لذذ dilsel olarak acının, pürüzün ve zorluğun zıddı olan saf kolaylık ve haz durumunu ifade eder. Sami dillerinin genelinde bu kök, Arapçada ulaştığı soyut ve gelişkin lezzet/tatmin boyutundan ziyade, daha ziyade temas, pürüzsüzlük veya akıcılık bildiren fonetik katmanlarla paralellik gösterir. İbranice ve Aramice gibi kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan لذذ şeklinde üçlü bir kök yerine lezzetin duyusal karşılığı genellikle tatlılık ve tat alma kökleriyle ifade edilirken, Arapçada kök kendine özgü bir biçimde mükerrer yapı kazanmış ve yalnızca dilsel bir tadı değil, gözün ve nefsin bütünsel tatminini kapsayacak biçimde semantik olarak genişlemiştir. Lisān al-ʿArab’da kökün türevlerinden olan düz ve kolay arazi anlamına gelen el-melâzz kullanımı, kavramın fiziksel olarak dirençsiz hareket zemininden duyusal ve zihinsel hoşluğa doğru evrildiğini doğrulamaktadır.

Güven Muhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönPürüzsüzlük ve kolaylıktan hazza geçişBineğin rahat yürüdüğü düz araziden (el-melâzz), boğazdan rahat geçen içeceğe ve oradan da ruhsal hoşluğa geçilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerinde sınırlı izlerİbranice ve Aramicede doğrudan kök denkliği zayıf olup, tat ve doyum kavramları başka fonetik biçimlerle karşılanmıştır.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde doğrudan bir kök akrabalığına dair güvenilir veri bulunmamaktadır.Veri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لذذAnlamlıLezzet alma, haz duyma, tatlılıkBir nesnenin algılanmasında pürüz ve elem bulunmaması, nefsin bundan haz duyması.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
ذلذAnlamlıElbisenin etek uçları, sarkıntıGiysinin veya örtünün alt kısmı, hareket ettikçe dalgalanan uç kısımları (züldül / zelâzil).Kur'an'da geçmez; serbestçe salınma ve temas ortaklığı bulunur.
ذذلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde bu harf dizilişinde bir kök türetilmemiştir.Mühmel kombinasyon.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لذذMerkezPürüzsüz haz ve doyumDuyuya gelen şeyin hiçbir acı, tortu ve rahatsızlık barındırmadan saf bir tatmin vermesi.Tam ve arı doyum hali.
طعمKomşuTat ve beslenmeNesnenin biyolojik olarak besleyici olması ve dilde bıraktığı tat; hazdan çok gıda boyutunu öne çıkarır.Organik beslenme ve tat.
ذوقKomşuDeneyim ve ilk tatmaBir şeyin mahiyetini anlamak için az miktarda tatma veya tecrübe etme eylemi; hem acı hem tatlı için kullanılır.Tecrübi yöneliş ve algı.
طيبKomşuTemizlik ve hoşlukMaddi ve manevi olarak arı, kirletilmemiş, helal ve fıtrata uygun olma hali.Varlık ve ahlak düzleminde arılık.
المZıtAcı, elem ve ıstırapBedenin veya nefsin karşılaştığı tahribat, uyumsuzluk ve eziyet veren algı.Lezzetin tam karşıtı olan uyumsuzluk hali.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلذذPürüzsüz tatmin, lezzet, hazDuyu organlarının hiçbir direnç ve tortu olmaksızın duyduğu saf ve uyumlu tatmin.Kesin
Latincevoluptas, delectatioHaz, tat alma, zevkDuyusal zevkten zihinsel hoşnutluğa kadar geniş bir alanı karşılar; ancak kökün pürüzsüz akıcılık fiziksel kökenini taşımaz.Güçlü
İngilizcepleasure, delight, deliciousnessHaz, sevinç, lezzetlilikHem damak tadını hem ruhsal sevinci ifade eder; Kur’an’daki tortusuz arılık vurgusu bağlama göre kurulur.Güçlü
AlmancaWonne, Genuss, WohlgeschmackYüksek haz, tat alma, lezzetZevk ve duyusal lezzeti iyi karşılar; özellikle Genuss kelimesi derin tatmini aktarır.Güçlü
Fransızcadélice, plaisirSaf lezzet, hazDamak zevki ve estetik doyum için kullanılır; Kur'an'daki cennet şarabı bağlamını délice başarıyla verir.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
لذةİçeceğin tortusuz ve acısız saf lezzetiCennet ehlinin içeceği bembeyaz kadehlerin ve sütten, baldan, şaraptan ırmakların içenlere sunduğu pürüzsüz haz bağlamı (Sâffât 37:46, Muhammed 47:15).
تلذGözün ve nefsin bütünsel doyumu ve estetik hazCennette nefislerin arzuladığı ve gözlerin bakmaktan doyumsuz bir tat aldığı nihai mükâfat ortamı (Zuhruf 43:71).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve va'd-vaîdCennet lezzetlerinin yalnızca cismani mi yoksa aynı zamanda ruhani ve zihinsel mi olduğu meselesi; elem ve lezzet zıtlığı üzerinden kulun fiilleriyle karşılık dengesi.Saf, kesintisiz ve ontolojik tatmin.
FıkıhHelal ve haram sınırlarıEşyada asıl olan mubahlık çerçevesinde helal nimetlerden istilzâz (lezzet alma) sınırı ile israf veya harama kayan haz düşkünlüğünün ayrımı.Meşru doyum ve faydalanma.
TefsirAhiret nimetlerinin vasıflarıCennet şarabının dünyadakiler gibi sarhoşluk, mide bulantısı veya baş ağrısı vermeksizin salt bir lezzet (lezzetün li'ş-şâribîn) sunmasının izahı.Elemden ve arızadan arınmış arı tat.
HadisZühd ve nefis terbiyesiDünya lezzetlerinin geçici ve aldatıcı doğası ile binek ve günlük hayatta kolaylığın gözetilmesi (mertebe-i melâzz) dengesi.İtidal ve geçicilik bilinci.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret ve mükâfatNihai esenlik ve doyumÇabaların sonucunda ulaşılan arı ve kesintisiz mutlulukDini hayatın hedefi, nefsin her türlü ızdırap ve günahtan arınarak saf doyum haline ulaşmasıdır.Kesin
İlmiİdrak ve marifetHakikate erme sevinciZihinsel engellerin kalkmasıyla doğan epistemik doyumBir meselenin çözülmesi ve hakikatin apaçık hale gelmesi zihinde pürüzsüz bir idrak lezzeti üretir.Güçlü
SiyasiKamu düzeni ve refahToplumsal huzur ve güvenlikBaskı ve korkunun olmadığı pürüzsüz bir toplumsal yaşamAdaletin tesis edildiği vasatta tebaanın hayatı pürüzsüz bir akış kazanır ve yaşam lezzeti hissedilir.Muhtemel
İktisadiTüketim ve faydaMarjinal fayda ve doyumMal ve hizmetlerin insani ihtiyacı pürüzsüzce karşılamasıİktisadi malların değer üretmesi, onların tüketiciye elem veya zarar vermeksizin saf fayda sunmasına bağlıdır.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSürtünmesiz akış ve minimum enerji ilkesiAkışkanlar mekaniğinde bir sıvının kanal yüzeyiyle sürtünmeye girmeden (sıfır dirençle) akması veya sistemin en kararlı potansiyel enerji düzeyine inerek gerilimi sıfırlaması hali.Güçlü
Beşeri bilimlerAkış deneyimi (flow) ve hedonik dengePsikolojide bireyin eylemle bütünleşerek hiçbir iç sürtünme ve dikkat dağınıklığı yaşamaksızın ulaştığı tam zihinsel doyum ve optimal tatmin düzeyi.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca tüketime dayalı, gelip geçici damak tadı, hedonist hevesler veya biyolojik dürtü tatminine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamAcının, kederin, yorgunluğun ve tortunun olmadığı; bedensel, görsel ve ruhsal boyutları birleştiren tam bir ontolojik tatmin ve arılık hali.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCennet tasvirlerindeki lezzeti ham materyalist bir iştah gibi algılayıp, ayetlerdeki varoluşsal arınma, estetik seyr ve yetkin doyum hakikatini ıskalamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Çünkü Kur'an, nihai yaratılış gayesinin ve cennet tasavvurunun acıdan, kusurdan ve tükenişten arındırılmış saf bir tatmin olduğunu bu kökle resmeder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Cennet nimetlerinin, cennet içeceklerinin ve cennet ehlinin göz ve gönül aydınlığının anlatıldığı eskatolojik tasvir ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dünya nimetlerinin beraberinde getirdiği mahmurluk, tortu, zarar ve tükeniş arızalarını cennet nimetlerine yansıtma yanılgısını ortadan kaldırır.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamİçeceğin veya nesnenin boğazdan ve duyulardan sürtünmesizce, hiçbir acı ve direnç bırakmaksızın akması.
  • Soyut anlamVarlığın acı, tortu ve engellerden arınarak ulaştığı saf, kesintisiz ve bütünsel tatmin düzeyi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemdeki sürtünme ve çatışmanın sıfırlanmasıyla elde edilen maksimum uyum ve fayda durumu.
  • LaTeX modeliL=lim⁡R→0∫0T(U−E) dt
  • LaTeX açıklamasıModelde L lezzet ve tam tatmin düzeyini, R algı veya iletim kanalındaki direnç, pürüz ve arızaları temsil eder. R direncinin sıfıra yaklaşması limitinde (lim⁡R→0), belirli bir T süresi boyunca elde edilen fayda veya uyum potansiyeli U ile sisteme etki eden elem veya rahatsızlık faktörü E arasındaki farkın integrali, pürüzsüz ve saf doyumun mutlak değerini verir. Dünyada E>0 ve R>0 iken, Kur'an'ın vadettiği cennet lezzetinde R→0 ve E=0 dengesi kurulur.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ل