نحس

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ح-س3 sîga, 14 mücavir kök, 3 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.مررنصرعذبنحسصرصرنَحِسَاتٍدنورسلذوقوَنُحَاسٌروحيومنور

KökSîga 3Ayet 3Sure 3Mücavir 14

▶ Ağı aç (3B)

نحس

ن - ح - س

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 3 sîga
  • 13 sözlük

Alevi olmayan duman demektir. Uğursuzdevamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Alevi olmayan duman demektir. Uğursuz

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.830 harf
باب الحاء والسين والنون معهما ح س ن، س ح ن، ن ح س، س ن ح، ن س ح مستعملات حسن: حَسُنَ الشَيْءُ فهو حَسَن. والمَحْسَن: الموضع الحسن في البدن، وجمعه مَحاسن. وامرأةٌ حَسناء، ورجُل حُسّان، وقد يجيء فُعّال نعتاً، رجلٌ كُرّام، قال الله -جل وعز-: "مَكْراً كُبّاراً". والحُسّان: الحَسَنُ جِدّاً، ولايقال: رجل أحسنَ. وجارية حُسّانة. والمَحاسِن من الأعمال ضد المساوىء، قال الله -عز وجل-: "للذين أحْسَنُوا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR666 harf
النَحْسُ: ضد السعد، وقرئ قوله تعالى: "في يومٍ نَحْسٍ" على الصفة، والإضافةُ أكثر وأجودُ. وقد نَحِسَ الشيءُ بالكسر فهو نَحِسٌ أيضاً. قال الشاعر: أبْلِغْ جُذاماً ولَخْماً أنَّ إخْوَتَهُـمطَيًّا وبَهْراءَ قومٌ نَصْرُهُمْ نَحِسُ ومنه قيل: أيامٌ نَحِساتٌ. والنُخاسُ معروفٌ. والنُحاسُ أيضاً: دخانٌ لا لَهَبَ فيه. قال نابغة بني جَعدَة: يُضيءُ كضَوءِ سِراجِ السَليطِ لم يَجْعَلِ الله فيه نحاسـا
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR12.201 harf
ح س ن حسن ، حنس ، سحن ، سنح ، نحس ، نسح : ( مستعملات ) . حسن : قال الليث : الحَسَنُ : نعت لما حَسُنَ ، تقول : حَسُنَ الشيءُ حُسْناً ، وقال الله جلّ وعزّ : ( وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْنًا ) ( البَقَرَة : 83 ) وقُرِىء ( وَقُولُوا لِلنَّاسِ حَسَنا ) . أخبرني المنذري عن أحمد بن يحيى أنه قال : قال بعض أصحابنا : اخْتَرْنَا حَسَناً : لأنه يريد قولاً حَسَنَا . قال : والأُخْرى مصدر حَسُن يَحسُن حُسْناً .
Maddenin bağlantısı

ح س ن حسن ، حنس ، سحن ، سنح ، نحس ، نسح : ( مستعملات ) . حسن : قال الليث : الحَسَنُ : نعت لما حَسُنَ ، تقول : حَسُنَ الشيءُ حُسْناً ، وقال الله جلّ وعزّ : ( وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْنًا ) ( البَقَرَة : 83 ) وقُرِىء ( وَقُولُوا لِلنَّاسِ حَسَنا ) . أخبرني المنذري عن أحمد بن يحيى أنه قال : قال بعض أصحابنا : اخْتَرْنَا حَسَناً : لأنه يريد قولاً حَسَنَا . قال : والأُخْرى مصدر حَسُن يَحسُن حُسْناً . قال : ونحن نذهب إلى أن الحَسَنَ شيءٌ من الحُسْنِ ، والحُسْنُ : شيءٌ من الكلّ ويجوز هذا في هذا ، واختار أبو حاتم حُسْناً . وقال الزَّجاج : من قرأ حُسْناً بالتنوين ففيه قولان أحدهما : قُولُوا للناس قَوْلاً ذا حُسْنٍ ، قال : وزعم الأخْفَشُ أنه يجوز أن يكون حُسْناً في معنى حَسَناً ، قال : ومن قرأ حُسْنَى فهوَ خطأ لا يجوز أن يُقْرَأَ به . وقال الليث : المَحْسَنُ والجميع المَحَاسن يعني به المواضع الحَسَنة في البَدَن . يقال : فُلاَنَةٌ كثِيرَةُ المَحَاسن ، قلت : لا تكاد العرب تُوَحِّد المَحَاسن ، والقياسُ مَحْسَن ، كما قال الليث . قال : ويقال : امرأة حسناء ، ولا يقال : رجل أَحْسَن ، ورجل حُسَّان ، وهو الْحَسَنُ وجارِيةٌ حُسَّانة . وأخبرَني المُنْذِري عن أبي الهَيْثَم أنه قال : أصل قولهم : شيءٌ حَسَنٌ إنما هو شَيءٌ حَسينٌ : لأنه من حَسُنَ يَحسُن ، كما قالوا : عَظُمَ فهو عظيمٌ ، وكَرُم فهو كرِيم ، كذلك حَسُنَ فهو حَسينٌ ، إلا أنه جاء نادراً ، ثم قُلِبَ الفعيل فُعَالاً ثمَّ فُعَّالاً ، إذا بولِغَ في نعته فقالوا : حَسينٌ وحُسَانٌ وحُسَّان ، وكذلك كَرِيمٌ وكُرامٌ وكُرَّامٌ . وقال الليث : المَحَاسِنُ في الأعمال ضِدّ المساوِىء . ويقال : أَحْسِنْ يا هذا فإنّك مِحْسانٌ ، أي لا تزال مُحْسِناً . وقال المفسِّرون في قول الله جلّ وعزّ : ( لِّلَّذِينَ أَحْسَنُواْ الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ ) ( يُونس : 26 ) فالحُسْنَى هي الجَنَّةُ وضِدّ الحُسنى السُّوءَى ، والزيادة : النظر إلى الله جلّ وعزّ . وقال أبو إسحاق في قول الله جلّ وعزّ : ( ثُمَّ ءاتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ تَمَامًا عَلَى الَّذِى ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 أَحْسَنَ ) ( الأنعَام : 154 ) . قال : يكون تماماً على المُحْسِن . المعنى تماماً من الله على المحسنين ، ويكون تماماً على الذي أَحْسَنَ أي على الذي أَحْسَنهُ مُوسَى من طاعة الله ، واتَّباع أَمْرِه . وقال الفرّاء نحوه ، وقال : يجعل الذي في معنى ما ، يريد تماماً على ما أَحْسَن مُوسَى . قلتُ : والإحسانُ : ضدُّ الإساءة ، وفسَّر النبي ( صلى الله عليه وسلم ) الإحسانَ حين سألَه جبريلُ ، فقال : هو أن تعبد الله كأنك تراه فإن لم تكن تراه فإِنه يراك ، وهو تأويل قوله جلّ وعزّ : ( إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإْحْسَانِ ) ( النّحل : 90 ) وقوله جلّ وعزّ : ( تُكَذِّبَانِ هَلْ جَزَآءُ الإِحْسَانِ إِلاَّ ) ( الرَّحمان : 60 ) أي ما جزاء من أحسن في الدنيا إلا أن يُحْسَن إليه في الآخرة . والحَسَنُ : نَقاً في ديار بني تميم معروف ، أصيب عنده بِسْطَامُ بن قيس يوم النَّقَا ، وفيه يقول عبد الله بن عَنَمَةَ الضَّبِّيّ : لأُمِّ الأرضِ وَيْلٌ ما أَجَنَّتْ بحيْثُ أَضرَّ بالحَسَنِ السبيلُ والتَّحاسِينُ : جمعُ التحسين ، اسمٌ بُنِي على تَفْعيل ، ومثله تكاليفُ الأمور . وتَقَاصيبُ الشَّعَر : ما جَعُد من ذوائِبه . ثعلب عن ابن الأعرابي : أَحْسَنَ الرجلُ إذا جلسَ على الحَسنِ ، وهو الكَثيبُ النّقيُّ العالي . قال : وبه سُمِّي الغلامُ حَسَنَا . قال : والحُسَيْنُ : الجبل العالي ، وبه سمِّي الغلامُ حُسَيناً . وأنشد : تركنا بالعُوَيْنةِ من حُسيْنٍ نِساءَ الحيِّ يَلْقُطنَ الجُمَانَا قال : والحُسيْن هاهنا جبَل . وفي ( النوادر ) : حُسيْنَاؤُه أن يفعل كذا ، وحُسيْناه مثله ، وكذلك غُنَيْماؤه وحُمَيْداؤه ، أي جهدهُ وغايتُه . وقوله جلّ وعزّ : ( قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنَآ إِلاَ إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ ) ( التّوبَة : 52 ) يعني الظَّفَر أو الشهادة . وأنَّثهما لأنه أراد الخَصلَتَيْن . وقوله تعالى : ( وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ ) ( التّوبَة : 100 ) أي باستقامة وسلوك للطريق الذي درج السابقون عليه . ) وَءاتَيْنَاهُ فِى الْدُّنْيَا حَسَنَةً ) ( النّحل : 122 ) يعني إبراهيم آتيناه لسان صِدْق . وقوله عزّ وجلّ : ( إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ ) ( هُود : 114 ) الصلوات الخمس تكفّر ما بينها . وقوله : ( إِنَّا نَرَاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ) ( يُوسُف : 36 ) الذين يُحسنون التأويل . ويقال : إنه كان ينصر الضعيفَ ويُعينُ المظلوم ، ويعود المرضى ، فذلك إحسانَه . وقوله : ( وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ ) ( الرّعد : 22 ) أي يدفعون بالكلام الحَسنِ ما ورد عليهم من سَيِّء غيرهم . وقوله تعالى : ( وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْيَتِيمِ إِلاَّ بِالَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ) ( الأنعَام : 152 ) قال : هو أن يأخذ من ماله ما سَتَر عَوْرتَه وسدَّ جَوْعَتَه . وقوله عزّ وجلّ : ( الرَّحِيمُ الَّذِى أَحْسَنَ كُلَّ شَىْءٍ خَلَقَهُ وَبَدَأَ ) ( السَّجدَة : 7 ) أحسن يعني حَسَّن . يقول : حَسَّن خَلْقَ كلِّ شيء ، نصب خلْقَه على البَدَل . ومن قرأ خَلَقَه فهو فعل . وقوله تعالى : ( وَللَّهِ الأَسْمَآءُ الْحُسْنَى ) ( الأعرَاف : 180 ) تأنيثُ الأحسنَ . يقال : الاسم الأحسنُ والأسماءُ الحُسنَى . ولو قيل في غير القرآن الحُسَنُ لجاز ، ومثلُه قوله : ( لِنُرِيَكَ مِنْ ءَايَاتِنَا الْكُبْرَى ) ( طاه : 23 ) لأن الجماعة مؤنّثة . وفي حديث أبي رَجاء العُطَارِدِيّ وقيل له ما تذكُر ؟ فقال : أذكرُ مَقْتَل بِسْطَام بن قيس على الحَسن . فقال الأصمعي : هو جبَلُ رمل . وقوله تعالى : ( كَانُواْ يَعْمَلُونَ وَوَصَّيْنَا الإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْناً وَإِن جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِى مَا لَيْسَ لَكَ ) ( العَنكبوت : 8 ) أي يفعلُ بهما ما يَحسُن حسْناً ، ومثلُه ) وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْنًا ) ( البَقَرَة : 83 ) أي قَولاً ذا حُسن ، والخطابُ لليهودِ ، أي اصدُقوا في صفة محمد ( صلى الله عليه وسلم ) وقوله تعالى : ( تُنصَرُونَ وَاتَّبِعُو ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 اْ أَحْسَنَ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ بَغْتَةً ) ( الزُّمَر : 55 ) أي اتَّبِعوا القرآن ، ودليله قوله : ( اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ ) ( الزُّمَر : 23 ) . وفي حديث أبي هريرة : كنا عند النبي ( صلى الله عليه وسلم ) في ليلة ظلماء حِنْدِسٍ وعنده الحَسنُ والحُسيْن ث ، فسمع تَوَلْوُل فاطمة ب وهي تناديهما : يا حَسَنَانُ . يا حُسَيْنَانُ فقال : الْحَقَا بأمّكما . قال أبو منصور : غَلَّبت اسم أحدهما على الآخر كما قالوا : العُمَرانُ . ويحتمل أن يكون كقولهم : الجَلَمَانُ للجَلَم ، والقَلَمانُ للمِقْلام وهو المِقراض . هكذا روى سَلَمة عن الفرّاء بضم النون فيهما جميعاً : كأنه جعل الاسمين اسماً واحداً ، فأعطاهما حَظّ الاسم الواحد من الإعراب . وقوله تعالى : ( رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ) ( البَقَرَة : 201 ) أي نعمة ، ويقال : حُظوظاً حَسَنَةً وقوله تعالى : ( وَإِن تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ ) ( النِّساء : 78 ) أي نعمة ، وقوله : ( إِن تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ ) ( آل عِمرَان : 120 ) أي غَنيمَةٌ وخِصْبٌ ) وَإِن تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ ) ( آل عِمرَان : 120 ) أي محل . وقوله : ( وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُواْ بِأَحْسَنِهَا ) ( الأعرَاف : 145 ) أي يعملوا بِحَسَنِها ، ويجوز أن يكون نحوَ ما أمَرَنا به من الانتصار بعد الظلم ، والصبرُ أحْسنُ من القِصاص ، والعفْوُ أحْسنُ . أخبرني المنذري عن أبي الهَيْثَم قال في قصة يوسف : ( وَقَدْ أَحْسَنَ بَى ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 إِذْ أَخْرَجَنِى مِنَ السِّجْنِ ) ( يُوسُف : 100 ) أي قد أحْسنَ إليّ . والعرب تقول : أحسنْتُ بِفُلانٍ ، وأسأتُ بفُلانٍ ، أي أحسنْتُ إليه ، وأسأْتُ إليه ، وتقول : أحْسِنْ بنا أي أحْسِن إليْنا ولا تُسِيء بنا ، وقال كُثَيِّر : أسِيئي بِنَا أو أحْسنِي لا مَلُومَةٌ لَدَيْنَا ولا مَقْلِيَّةٌ إن تَقَلَّتِ سحن : الليث : السَّحْنَةُ : لِينُ البَشَرَة ونَعْمتها . قال أبو منصور : النَّعْمَةُ بفتح النون : التَّنَعُّمُ ، والنِّعْمَةُ بكسر النون : إنعام الله على العبيد . وقال شَمِر : إنه لَحَسنُ السَّحَنَة والسَّحْنَاءِ ، قال : وسَحْنةُ الرجل : حُسْنُ شَعره ، ودِيباجَتُه : لونُه وليطُه ، وإنه لَحَسنُ سَحْناء الوجْه . قال : ويقال : سَحَنَاءُ مُثَقَّلٌ ، وسحْنَاءُ أجوَدُ . وقال الليث : السَّحْنُ أن تَدْلُكَ خَشَبَةً بِمسْحَن حتى تَلِينَ من غير أن تأخذ من الخَشَبَة شَيْئاً . وقال غيره : المساحِنُ : حجارة يُدَقُّ بها حجارة الفِضَّة واحدتُهَا مِسْحَنَةٌ . وقال الهُذَلِيّ : كما صَرفَتْ فوقَ الجُذَاذِ المسَاحِنُ والْجُذَاذُ : ما جُذَّ من الحجارة ، أي كُسِر فَصَار رُفَاتاً . ويقال : جاءت فرس فلانٍ مُسْحِنَةً ، إذا كانت حَسنةَ الحال . والسِّحْنَاءُ : الهيئةُ والحالُ . أبو عُبَيد عن الفرَّاء : ساحَنْتُه الشيءَ مُسَاحَنةً ، وسَاحَنْتُك : خالَطْتُكَ وفاوَضْتُك . نحس : الليثُ : النَّحْسُ : ضِدّ السَّعْدِ ، والجميع االنُّحُوس من النجوم وغيرِها ، تقول : هذا يومٌ نَحِسٌ وأيَّامٌ نَحِسَات ، من جعله نعتاً ثَقَّلَهُ ، ومن أضاف اليومَ إلى النّحْس خَفَّفَ النَّحْسَ ، يقال : يومُ نَحْسٍ وأَيَّامُ نحْسٍ ، وقرأ أبو عمرو : ( فأرسلنا عليهم ريحاً صرصراً في أيامٍ نَحَساتٍ ) قلت : وهي جمع أيّام نَحْسَة ، ثم نَحْسَاتٍ جَمْعُ الجمع ، وقرئت في ( أيامٍ نحِسَات ) ، وهي المشئومات عليهم في الوجهين . والعرَبُ تُسَمِّي الرِّيحَ الباردة إذا دَبَرَتْ نَحْساً . وقال الأصمعي في قول ابن أحمر : كأنَّ سُلافَةً عُرِضَتْ لنحسٍ يُحِيلُ شَفِيفُها الماءَ الزُّلاَلاَ قال : لِنَحْسٍ ، أي وُضِعت في ريحٍ فبردت ، وشَفِيفُها : برْدُها ، قال : ومعنى يُحِيلُ : يَصُبّ ، يقول : فبرْدُها يَصُبُّ الماءَ في الْحَلق ، ولولا بَرْدُها لم يُشْرَب الماءُ ، والنَّحْسُ : الغُبارُ ، يقال : هاج النَّحْس أي الغُبَارْ . وقال الشاعر : إذا هَاجَ نَحْسٌ ذو عَثَانينَ والْتَقَت سَباريتُ أَغفال بها الآلُ يمْصَحُ وقال الفرّاء في قول الله جلّ وعزّ : ( تُكَذِّبَانِ يُرْسَلُ عَلَيْكُمَا شُوَاظٌ مِّن ) ( الرَّحمان : 35 ) وقرىء ( ونِحاسٌ ) ، قال : النُّحَاسُ : الدخان ، وأنشد : يُضيء كضَوْءِ سِرَاج السَّلِيط لم يَجْعَل الله فيه نُحاسا وهو قول جميع المفسرين . أبو عُبَيد عن أبي عُبَيدة قال : النُّحاسُ بضم النون : الدُّخَان والنِّحاس ، بكسر النون : الطَّبيعةُ والأصل : وقال الأصمعي نحوه . والنُّحَاس : الصُّفرُ والآنية . شمر عن ابن الأعرابي قال : النِّحاسُ والنَّحَاس جميعاً : الطبيعة . وأنشد بيت لبيد : وكم فينا إذا ما المَحْلُ أَبْدَى نِحاسَ القومِ من سَمْحٍ هَضُوم وقال آخر : يا أيها السائلُ عَنْ نِحَاسي قال : النحّاس : مبلغ أصل الشيء . أبو عُبَيد : اسْتَنْحَسْت ، الخَبرَ إذا تَنَدَّسْته وتَحسَّسْتَه . ابن بُزُرْج : نُحاسُ الرجل ونِحَاسه : سجِيَّتُه وطبيعتُه . قال : ويقولون النُّحاس بالضم : الصُّفر نفسه ، والنِّحاس مكسور : دُخانه . وغيره يقول للدخان نُحاس . حنس : قال شمر : الحَوَنَّس من الرجال : الذي لا يَضيمُه أحَدٌ إذا قام في مكان لا يُحَلْحِله أحدٌ . وأنشد : يَجْرِي النَّفِيُّ فوق أنفٍ أفْطَسِ منه وعَيْنَيْ مُقْرِفٍ حَوَنَّس ثعلب عن ابن الأعرابي : الحنَسُ : لزوم وسط المعركة شَجاعةً . قال : والحُنُس : الوَرِعُون . سنح : قال الليث : السانِحُ : ما أتاكَ عن يمينِك من طائر أو ظبي أو غير ذلك يُتَيَمَّن به تقول : سنح لنا سُنُوحاً . وأنشد : جَرَتْ لك فيها السانحاتُ بأسْعُد قال : وكانت في الجاهلية امرأة تقوم بسوق عُكاظ : فتُنشد الأقوال وتضرِبُ الأمثال . وتُخْجِلُ الرجال . فانْتَدَبَ لها رجل : فقالت المرأة ما قالت ، فأجابها الرجل فقال : وَأَسْكَتَاكِ جامِحٌ ورامحُ كالظَّبْيَتَيْنِ سانحٌ وبَارِحُ فَخَجِلَتْ وهربت . قال : ويقال : سانح وسَنِيحٌ . ويقال : سَنَح لي رأيٌ بمعنى عَرَضَ لي وكذلك سنَح لي قَولٌ وقَرِيضٌ . وقال أبو عُبَيد : قال أبو عُبَيدة : سأل يونُسُ رُؤْبة وأنا شاهد عن السَّانح والبارح . فقال : السَّانحُ : ما وَلاَّك ميامِنَه . والبارحُ : ما وَلاَّك مَيَاسِره . وقال شمر : قال أبو عمرو الشيبانيّ : ما جاء عن يمينِك إلى يسارك . وهو إذا وَلاَّك جانِبَه الأيسر . وهو إنْسِيُّه فهو سانح . وما جاء عن يسارك إلى يَمينك . وَوَلاَّك جانبه الأيمَن . وهو وَحْشِيُّه فهو بارح . قال : والسانح أحْسَنُ حالاً عندهم في التَّيَمُّن من البارح . وأنشد لأبي ذؤيب : أرِبْتُ لإرْبتِه فانطلقْ تُ أُرَجِّي لِحُبّ اللقاءِ السَّنيحَا يريد : لا أتَطَيّر من سانح ولا بارح . ويقال : أراد أتَيَمَّن به . قال : وبعضهم يتشاءَمُ بالسَّانح . وقال عمرو بن قَمِيئة : وأشأَمُ طيْرِ الزَّاجرِين سَنِيحُها وقال الأعشى : أجارَهُما بِشْرٌ من الموْتِ بعدما جرت لَهما طَيْرُ السَّنِيح بأَشْأَم وقال رؤبة : فكم جَرَى من سانحِ بِسَنْحِ وبَارِحاتٍ لم تَجُرْ بِبَرْحِ بِطَيْرِ تخْبِيبِ ولا بِتَرْحِ وقال شمر : رواه ابن الأعرابي بِسُنْحِ قال : والسُّنْح : اليُمْنُ والبركة . وأنشد أبو زيد : أقول والطيرُ لنَا سانِحٌ تجْري لنا أيْمَنهُ بالسُّعُودْ وقال أبو مالك : السَّانح يُتَبَرَّك به . والبارح يُتَشَاءم به . وقد تشاءم زُهَيْر بالسَّانِح فقال : جَرَت سُنُحاً فقلتُ لها أَجِيزِي نَوًى مَشْمولَةً فَمتى اللِّقاءُ ثعلب عن ابن الأعرابي قال : السُّنُحُ : الظِّبَاءُ المَيَامِينُ ، والسُّنُح : الظِّبَاءُ المَشَائيمُ . قال : والسَّنِيحُ : الخَيطُ الذي يُنْظَمُ فيه الدُّرُّ قبل أن ينظم فيه الدُّرُّ ، فإذا نُظِم فهو عِقْدٌ وجمعه سُنُح . اللِّحياني : خَلِّ عن سُنُح الطريق وسُجُح الطريق بمعنى واحد . وقال بعضهم : السَّنِيحُ : الدُّرُّ والحُلِيُّ ، وقال أبو دُوَادٍ يذكر نِساءً : ويُغَالِينَ بالسَّنِيح ولايَسْ أَلنَ غِبَّ الصَّباحِ ما الأخُبَارُ وفي ( النوادر ) يقال : اسْتَسْنَحْتُه عن كذا وتَسَنَّحْتُه واسْتَنْحَسْتُه عن كذا وتَنَحَّسْتُه بمعنى اسْتَفْصَحْتُه . وقال ابن السِّكّيت : يقال : سَنَحَ له سَانِحٌ فَسَنَحه عما أَرَادَ أي صَرَفه وَرَدَّهُ . نسح : الليث : النَّسْحُ والنُّسَاحُ : ما تَحَاتّ عن التمر من قِشْره وفُتَات أَقْمَاعه ونحو ذلك مما يبقى أسفل الوعاء . والمِنْسَاحُ : شيء يُدْفَعُ به التراب ويُذَرَّى به . ونِسَاحُ : وادٍ باليمامة . قال الأزهري : وما ذكره الليث في النَّسْح لم أسمعه لغيره ، وأرجو أن يكون محفوظاً .

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.628 harf
(باب النون والحاء وما يثلثهما) (*نحر) النون والحاء والراء. كلمة واحدة يتفرّعُ منها كلماتُ الباب. هي النَّحْر للإنسانِ وغيره، والجمع نُحور. والنَّحْر: البَزْل([1]) في النَّحْر. ونَحَرتُ البعيرَ نَحْراً. والنَّاحِران: عِرْقان في صَدر الفَرَس. ودائرة النَّاحر تكون في الجران إلى أسفَلَ من ذلك. وانتَحَروا على الشَّيء: تشاحُّوا عليه حِرصاً، كأنَّ كلَّ واحدٍ منهم يريد نَحرَ صاحبِه. ويقال: النَّحيرة:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR549 harf
- قوله تعالى: ﴿يرسل عليكما شواظ من نار ونحاس﴾ [الرحمن/35] فالنحاس: اللهيب بلا دخان، وذلك تشبيه في اللون بالنحاس، والنحس: ضد السعد، قال الله تعالى: ﴿في يوم نحس مستمر﴾ [القمر/19]، ﴿فأرسلنا عليهم ريحا صرصرا في أيام نحسات﴾ [فصلت/16] وقرئ (نحسات) (وهي قراءة شاذة) بالفتح. قيل: مشؤومات (وهذا قول الضحاك، حكاه عنه أبو جعفر النحاس في إعراب القرآن 3/33، وكذا قال به قتادة ومجاهد. انظر: الدر المنثور 7/317)،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR289 harf
ن ح س سعد فلان على قومه ونحس فهو مسعود ومنحوس وهو يوم نحسٍ ونحوس ومناحس‏.‏ وانتحس فلان وانتكس وانتحس جدّه‏.‏ ويقال‏:‏ هو كريم النحّاس طيب الجلاس‏.‏ وقال‏:‏ يا أيها السائل عن نحاسي قصّر مقياسك عن مقياسي وهو الأصل والطبع‏.‏ وقال لبيد‏:‏ وكم فينا إذا ما المحل أبدى نحاس القوم من سمح هضوم
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.371 harf
النَّحْسُ: الجهد والضُّر. والنَّحْسُ: خلاف السَّعْدِ من النجوم وغيرها، والجمع أَنْحُسٌ ونُحوسٌ. ويوم ناحِسٌ ونَحْسٌ ونَحِسٌ ونَحِيسٌ من أَيام نَواحِس ونَحْساتٍ ونَحِساتٍ، من جعله نعتاً ثقّله، ومن أَضاف اليوم إِلى النَّحْسِ فبالتخفيف لا غير. ويوم نَحْسٌ وأَيام نَحْسٌ. وقرأَ أَبو عمرو: فأَرسلنا عليهم ريحاً صرصراً في أَيام نَحْساتٍ؛ قال الأَزهري: هي جمع أَيام نَحْسَة ثم نَحْسات جمع الجمع، وقرئت: في
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR246 harf
* ن ح س * * النَّحْسُ * ضد السَّعد وقُرئ قوله تعالى ﴿في يوم نَحْسٍ﴾ على الصفة والإضافة أكثر وأجود وقد * نَحِسَ * الشيء من باب فهِم فهو * نَحِسٌ * بكسر الحاء ومنه قيل أَيام * نَحِساتٌ * و * النُّحاسُ * معروف و * النُّحاسُ * أيضا دُخان لا لهب فيه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.082 harf
النحس، بالفتح: الأمر المظلم، عن ابن عباد. وقال الأزهري: والعرب تسمي الريح الباردة إذا أدبرت نحسا. وقيل: هو الريح ذات الغبار. وقال ابن دريد: النحس: الغبار في أقطار السماء إذا عطف المحل، قال الشاعر: إذا هاج نحس ذو عثانين وإلتقت سباريت أغفال بها الآل يمصح والنحس: ضد السعد من النجوم وغيرها، والجمع: أنحس ونحوس. وقد نحس، كفرح وكرم نحسا ونحوسة، الثاني لغة في نحس، بالكسر،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR4.941 harf
نَحِسَ 1 نَحِسَ ذ , aor. نَحَسَ ; (S, A, K;) and نَحُسَ, aor. نَحُسَ ; (K;) and نَحِسُ, like [its contr.] سُعِدَ; (Bd, xvii. 30;) inf. n. [of the first] نَحَسٌ and [of the second نُحُوسَةٌ; (TA;) He, or it, was, or became, unprosperous, unfortunate, inauspicious, or unlucky: (S, A, K:) said of a man, (A, Bd,) and of a star, (TA,) or other thing. (S, TA.) أَنْحَسَتِ النَّارُ 4 أَنْحَسَتِ
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.753 harf
نَحَسَ نَحَسَ A ( n. ac. نَحْس 1 ), a. Distressed, vexed; tired out. _ast; نَحِسَ نَحِسَ A ( n. ac. نَحَس 4 ), a. Was ill-omened, inauspicious. نَحُسَ نَحُسَ U ( n. ac. نَحَاْسَة 22t , نُحُوْسَة 27t ), a. see ( نَحِسَ ). نَحَّسَ نَحَّسَ II , a. see V (c) . b. [ pass. ], Was sad. c. [ coll. ], Was hard. d. [ coll. ], Overlaid with copper. أَنْحَسَ أَنْحَسَ IV , a. Smoked ( fire ).
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR12.837 harf
نحس نَحِسَ - يَنْحَسُ (نَحُسَ - يَنْحُسُ) - نَحْس - نَحِس - نَحِسَات - نُحَاس نَحِسَ - يَنْحَسُ (نَحُسَ - يَنْحُسُ) + الكائن: يبرد بشدة حتى درجة التجمد، فلا يقدر على الحركة أو الحس: يصاب ببرد شديد يؤدي إلى إلحاق الضر والأذى به، حتى أنه يخدر ويتبلد لديه الحس، فلا يعود يشعر بأطرافه من شدة البرد نَحْس: اسم فعل " نَحِسَ - يَنْحَسُ ": الإصابة
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler14 mücavir (20 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. صرصر

    2 ortak ayet · Dondurucu

  2. رسل

    3 ortak ayet · Saçak demektir

  3. شوظ

    1 ortak ayet · Dumanı olmayan ateşin ışık demektir

  4. روح

    2 ortak ayet · Reyhan kokulu çiçeğin adıdır

  5. نصر

    2 ortak ayet · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir

  6. خزي

    1 ortak ayet · Hizy (hı, ze) : Dikenli çalı demektir

  7. يوم

    2 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir

  8. مرر

    1 ortak ayet · Ağaç liflerinden bükülerek yapılmış iptir

  9. ذوق

    1 ortak ayet · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır

  10. دنو

    1 ortak ayet · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  11. حيي

    1 ortak ayet · Uyanık yılan demektir

  12. نور

    1 ortak ayet · Ateş demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي أَيَّامٍ نَحِسَاتٍ لِنُذِيقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَخْزَى وَهُمْ لَا يُنْصَرُونَ

    AksilerBöylece uğursuz günlerde dünya hayatında rüsvaylık azabını tattıralım diye Biz de onların üzerine şiddetli bir rüzgar gönderdik. Ahiret azabı ise, elbet daha horlayıcıdır. Onlara yardım da edilmez.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنحس
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerشأم, شقا, ضر, رجس
Zıt Kökسعد
Çekirdek Özet 1Alevsiz koyu duman, kızıl toz fırtınası, bakır/tunç kızıllığı ve darlık veren şiddetli soğuk rüzgâr
Çekirdek Özet 2İlahi azap ve kuşatıcı helak süreçlerinde inkârcıların üzerine çöken aralıksız darlık, sıkıntı ve yıkım hali
Çekirdek Özet 3Varlığın bereket, hayır ve inkişaf akışından koparak kesintisiz bir sıkışma, ceza ve tükeniş girdabına girmesi
Kritik Hata RiskiKökü ontolojik ve kaçınılmaz bir astrolojik uğursuzluk veya zatî talihsizlik sanarak Kur'an'ın amel-ceza eksenli ahlaki uyarısını kadere veya zamana yüklemek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نحÇekirdeğin asıl hareketi kazıma, soyma, eksiltme, iç çekme ve tüketici bir baskıyla bünyeyi inceltip daraltmadır; nitekim نحت yontup inceltmeyi, نحر boğazı kesip açmayı, نحب içten gelen inilti ve tükenişi, نحل ise zayıflayıp cılızlaşmayı gösterirسEklenen س harfinin sürtünme, tutunma ve kesintisiz baskı niteliğiyle, kazıyıcı ve tüketici darlık anlamı somut bir boğuculuğa, aralıksız süren bir sıkıntı ve azap atmosferine dönüşmüştür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, tohum veya yılan; hareketin sürekliliğini, yayılmasını ve canlılığın kesintisiz akışını temsil ederSürecin fasılasız devam etmesini, içten içe yayılan bir hareket hattının oluşmasını simgeler
حÇit veya duvar; kapatma, kuşatma, sınır çekme ve dışarıya çıkışı engelleme hareketini ifade ederDış etkenlerin engellenmesiyle oluşan mahsur kalma, kuşatılma ve sıkışma zeminini kurar
سDiken veya destek; sürtünme, batma, takılma ve rahatsız edici bir baskıyla tutunma imgesidirSürecin yakıcı, batıcı, rahatsızlık verici bir eziyet ve zorlukla bünyeye yapışmasını anlatır
نحسSürekli yayılan (ن), kuşatıcı bir duvara çarpan (ح) ve batan bir diken gibi acı veren (س) hareketKuşatılmış ve kaçışı olmayan bir alanda aralıksız süren, boğucu ve tahrip edici sıkıntının somutlaşmasıdır

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAlevsiz koyu duman; göğü kaplayan kırmızı toz bulutu; ufkun kızıl bakır rengini almasıyla beliren kavurucu kuraklık veya iliklere işleyen şiddetli soğuk poyraz rüzgârı
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî beytinde eritilmiş kızıl bakırın veya dumanın parıltısını tasvir ederken kökü maden ve duman bağlamında kullanır: كأنَّ شِواظَهُنَّ بـجـانِـبَـيْه / نُحاسُ الصُّفْر تضربه القُيُون
Erken Arapça kullanımKuraklık ve kıtlığın kabilenin asıl cevherini ve soy kökenini ortaya çıkardığını anlatmak üzere Lebîd b. Rebîa kökü soy ve asıl anlamında zikreder: وكم فينا إذا ما المحل أبدى / نحاس القوم من سمح هضوم

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça نحس kökü, Sami dil ailesinde hem maden (bakır, tunç) hem de boğucu darlık, duman, keder ve fenalık alanlarında derin bir ortak mirasa dayanır. İbranicede yer alan neḥošet sözcüğü tunç veya bakır anlamına gelirken, nḥš kökünün erken Sami katmanlarında büyü, işaret arama ve gizli bir tesiri gözleme manalarıyla örtüştüğü görülür. Süryanicede nḥāšā kelimesi doğrudan bakır ve maden cevherini karşılarken, Akadcada erû ve benzeri maden terimleriyle ilişkilenen tunç imgesi, sertlik, kızıllık ve ateşte erime vasfıyla semantik ortaklık kurar. Kökün Arapçada kazandığı iki ana koldan ilki somut kızıl maden ve alevsiz dumandır; ikincisi ise bu fiziki boğuculuğun, ufuktaki kızıllığın ve sert rüzgârın zihinde oluşturduğu bereketsizlik, şiddetli meşakkat ve bedbahtlık algısıdır. Bu bağlamda Sami dillerindeki ortak katman sert, kızıl ve ısıtıldığında duman çıkaran cevher iken; Arapça bu kökü insanın varoluşsal darlığına, helak atmosferine ve ilahi azabın kesintisiz baskısına doğru semantik bir kaymayla genişletmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDuman, toz ve kızıl madenden meşakkate geçişAteşsiz duman, boğucu toz fırtınası ve bakır kızıllığı metaforlaşarak bereketsiz, sıkıntılı ve azap dolu zamana ad olmuşturKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice neḥošet ve Süryanice nḥāšāSami dillerinde bakır, pirinç ve tunç gibi sert kızıl madenleri ifade eden ortak kelimelerle doğrudan kökteştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik maden ve duman terimleriTunç ve bakır dökümcülüğüne ilişkin erken Akdeniz ve Yakın Doğu maden terminolojisiyle semantik temas taşırMuhtemel

Kaynak Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نحسAnlamlıSıkıntı, darlık, duman, bakırHedef kök; boğucu sıkıntı, meşakkat ve alevsiz dumanKur'an'da geçer
نسحAnlamlıSürmek, kurutmak, kazımakRüzgârın yeri süpürüp tozunu kaldırması ve toprağı kurutmasıKur'an'da geçmez
حنسAnlamlıSertlik, katılık, direnmekBir şeyin sertleşip katılaşması veya bir yerde inatla durup direnmesiKur'an'da geçmez
حسنAnlamlıGüzellik, denge, uygunlukBir şeyin her bakımdan kusursuz, dengeli, faydalı ve göze hoş gelmesiKur'an'da geçer; zıt yönde birleşir
سنحAnlamlıBelirmek, uğurlu gelmekSağdan gelip beliren av hayvanı; imkânın doğması, uğur sayılan durumKur'an'da geçmez; semantik karşıtlık taşır
سحنAnlamlıEzmek, sürtmek, görünüşİki sert nesneyi birbirine sürterek ezmek; insanın yüz hatları ve rengiKur'an'da geçmez; sürtünme çekirdeği ortaktır

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نحسMerkezSıkıntı, kuşatıcı azapDışsal ve nesnel şartların boğucu, aralıksız ve tahrip edici bir felakete dönüşmesiAlevsiz duman, kavurucu soğuk ve helak gününün tükenmeyen darlığı
شأمKomşuSol cihet, uğursuzlukYön veya algı temelinde zihinsel olarak hissedilen tekinsizlik ve bereketsizlik haliنحس kökünde fiili ve nesnel bir ezilme varken, شأم daha çok sübjektif yöneliştir
شقاKomşuBedbahtlık, mahrumiyetİnsanın kendi sapkınlığı sebebiyle ebedi rahmetten ve iç huzurundan yoksun kalmasıشقا insanın deruni ve ahlaki hüsranı iken, نحس kuşatıcı ceza atmosferidir
ضرKomşuZarar, darlık, yoksunlukVarlıkta, bedende veya mülkte somut bir eksilme ve zedelenmenin meydana gelmesiضر tekil bir hasara işaret eder; نحس ise kesintisiz bir felaket iklimini bildirir
رجسKomşuPislik, iğrençlik, azapManevi kirlilik ve sapkınlığın doğurduğu tiksindirici bozulma ve ilahi cezaرجس ontolojik ve ahlaki kirliliğe; نحس ise azabın boğucu şiddetine odaklanır
سعدZıtKutluluk, saadet, bereketVarlığın amacına uygun işleyişle iç huzuruna, ilahi yardıma ve inkişafa kavuşmasıنحس kökünün zıddıdır; hayrın, refahın ve kesintisiz berekete erişmenin adıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنحسBoğucu sıkıntı, meşakkat, erimiş bakırDuman boğuculuğu, kavurucu rüzgâr ve helak felaketinin sürekliliğini kapsarKesin
LatinceCalamitas, aerumna, aesFelaket, ağır musibet, tunçMaden anlamını aes; boğucu ve yıkıcı felaket halini calamitas tam olarak karşılarGüçlü
İngilizceCalamity, distress, brass/copperAğır sıkıntı, darlık, erimiş madenBireysel batıl uğursuzluktan ziyade nesnel yıkım ve erimiş maden tabiatını aktarırGüçlü
AlmancaUnheil, Bedrängnis, KupferAğır yıkım, darlık, bakırMaddi cevher yönünü Kupfer; kesintisiz helak atmosferini Unheil karşılarGüçlü
FransızcaCalamité, détresse, cuivreFelaket, derin keder, bakırGeri dönülemez musibeti détresse; cehennemi erimiş maden unsurunu cuivre ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَحْسٍKesintisiz darlık ve helak fırtınasıÂd kavminin kökünü kazıyan, ardı arkası kesilmeyen şiddetli kasırganın gerçekleştiği felaket günü bağlamında (Kamer 54:19)
نَحِسَاتٍUğursuz, kahredici ve dondurucu günlerÂd kavmine dünyada zillet azabını tattırmak üzere gönderilen dondurucu ve helak edici rüzgârın estiği günler bağlamında (Fussilet 41:16)
نُحَاسٌErimiş kızıl bakır veya alevsiz dumanİnsan ve cin topluluklarının göklerin sınırlarını aşamayacaklarını bildiren, üzerlerine salınacak alev ve erimiş maden/duman tehdidi bağlamında (Rahmân 55:35)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEşyada veya zamanda zatî uğursuzluk meselesiZamanın kendi doğasında uğursuzluk olup olmadığı; felaketin zamandan değil ilahi azaptan kaynaklandığıUğursuzluğun ontolojik değil, ilahi cezanın tecelli ettiği anlara ait nisbi bir vasıf olması
FıkıhTiyere (uğursuzluk sayma) yasağı ve nikâh/ticaret vakitleriBelirli günleri uğursuz sayarak akitlerden veya amelden kaçınmanın meşruiyetiGünlerin bizatihi منحوس sayılamayacağı, meşum kabul edilen vakitlerin batıl inanç olduğu
TefsirÂd kavmine gelen rüzgârın mahiyetiنَحِسَاتٍ ifadesinin şiddetli soğuk mu yoksa helak edici musibet mi ifade ettiği tartışmasıAzabın kesintisizliği, kuşatıcılığı ve inkârcılar için dönülmez bir yıkım iklimi kurması
HadisŞe'm ve tiyereyi nefyeden nebevî beyanlarİslâm'da uğursuzluğun reddi ile bazı günlerin felaketle anılması arasındaki bağın izahıFelaketin inkâra verilen ceza oluşu; günlerin kendi başına kötülük doğuramayacağı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi ceza ve uyarı sistemiHelak atmosferiIslah olmayan inkârcılığı kuşatıcı bir tükenişle cezalandırmakVarlığın rahmetten kesilmesiyle oluşan manevi ve fiziki boğulma haliKesin
İlmiMaden ve meteoroloji ilkeleriDuman ve erimiş cevherMaddenin ısı ve basınç altında yıkıcı faz değişimini göstermekAlevsiz dumanın boğuculuğu ve erimiş bakırın yüksek tahrip gücüGüçlü
SiyasiToplumsal çöküş ve istibdatZillet ve yıkım devriMeşruiyetini yitiren zalim iktidarların kaçınılmaz akıbetini sergilemekZulümde direnen bir kavmin kolektif olarak zelil ve perişan kılınmasıGüçlü
İktisadiKıtlık ve kaynak tükenişiBereketsizlik kriziÜretim ve mübadele kanallarını tıkayarak darlığı kurumsallaştırmakÜretim imkânlarının kavurucu felaketlerle yok olup toplumun iflas etmesiMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermodinamik entropi artışı ve boğucu gaz yoğunlaşmasıSistemin iş yapabilir enerjisini kaybedip kaos ve atık duman fazında tıkanması, aşırı sürtünme ve ısınmayla erime noktasına gelmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKolektif kriz ve çözümsüzlük döngüsüToplumun ahlaki ve hukuki dengesini yitirerek hiçbir çıkış yolu bulamadığı derin buhran, kurumsal felaket ve tükeniş haliGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü popüler astrolojinin veya folklorik batıl inançların talihsizlik, şanssızlık ve uğursuz yıldız kavramına indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, insanın kozmik bir şanssızlığa kurban gitmesini değil; hakikati yalanlayan bir topluluğun ilahi yasa gereği duçar olduğu nesnel, şiddetli ve kesintisiz azap iklimini bildirir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnsanın kendi ahlaki ve ameli sorumluluğunu inkâr ederek felaketleri günlerin, ayların veya gök cisimlerinin uğursuzluğuna fatura etmesi; tevhid inancının kader ve sebep-sonuç bilincini zedelemesi

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın felaket tasavvurunu aydınlatır; azabın rastgele bir talihsizlik değil, ilahi yasalara meydan okuyan kavimlerin karşılaştığı somut, boğucu ve kaçınılmaz bir akıbet olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş kavimlerin, özellikle Âd kavminin helakini anlatan tehdit ve ibret ayetlerinde (Kamer, Fussilet) ve ahiret azabının şiddetini anlatan kozmik sahnelerde (Rahmân) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zamanın belirli dilimlerinin zatî olarak uğursuz yaratıldığı fikrini yıkar; günün veya rüzgârın نَحْس oluşunu, inkârcılara dönük helak edici azabın o vakitte inmesine bağlar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamAteşsiz koyu duman, havayı karartan kızıl toz bulutu, erimiş kızıl bakır ve dondurucu sert rüzgârın meydana getirdiği boğucu darlık.
  • Soyut anlamİlahi rahmetten kopuş neticesinde beliren kesintisiz sıkıntı, manevi tıkanma, zillet ve helak atmosferi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin beslendiği hayır ve inkişaf kaynaklarının kesilmesi sonucu kendi içinde ürettiği tahrip edici sıkışma ve çöküş hali.
  • LaTeX modeliN=lim⁡Δt→0∫t1t2(D(t)⋅P(t)R(t))dt
  • LaTeX açıklamasıModelde N, kökün temsil ettiği kesintisiz boğucu felaket ve helak yoğunluğunu simgeler. D(t), zaman içinde sisteme binen azap ve meşakkat katsayısını; P(t), kaçışı engelleyen kuşatıcı basınç ve baskıyı temsil eder. R(t) ise varlığa hayat veren rahmet, bereket ve çıkış imkânını gösterir. R(t) sıfıra yaklaştıkça, t1 ile t2 arasındaki azap günlerinde helak fonksiyonunun değeri sonsuz darlığa ve çöküşe doğru ıraksar.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن