هجر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ه-ج-ر19 sîga, 61 mücavir kök, 27 ayet, 17 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.أمنمُهَاجِرًابعضهجرمَهْجُورًاسبلمُهَاجِرٌفَاهْجُرْجهدوَالْمُهَاجِرِينَهَاجَرُوانصرغفرأجر

KökSîga 19Ayet 27Sure 17Mücavir 61

▶ Ağı aç (3B)

هجر

ه - ج - ر

KÖK
  • 31 geçiş
  • 27 ayet
  • 19 sîga
  • 13 sözlük

Hecire (he), Terkedilmiş harabe yer demektir. Hecer (he), Yular, bağlamak demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Hecire (he), Terkedilmiş harabe yer demektir. Hecer (he), Yular, bağlamak demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.359 harf
باب الهاء والجيم والراء معهما هج ر، ه ر ج، ج ه ر، ر ه ج، ج ر ه مستعملات هجر: في حديث عمر: هاجروا ولا تَهَجَّروا، أي: أخلصوا الهجرةَ لله ولا تَشَبَّهوا بالمهاجرين، كما تقول: يَتَحَلَّمُ، وليس بحليم. والهَجْرُ، والهاجرُ والهَجيرةُ: نصف النّهار. قال لبيد: راح القَطينُ بهَجْرٍ بعدما ابتكروا فما تُواصِلُه سَلْمَى ومـا تَـذَرُ وأَهْجَرْنا: صِرْنا في الهَجير، وهَجَّر مثله. قال: وتهجير قذّافٍ باجرام
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.886 harf
الهَجْرُ: ضد الوصل. وقد هَجَرَهُ هَجْراً وهِجْراناً. والاسم الهِجْرَةُ. والمُهاجرة من أرضٍ إلى أرضٍ: تركُ الأولى للثانية. والتَهاجُرُ: التقاطعُ. والهَجْرُ أيضاً: الهَذَيانُ. وقد هَجَرَ المريض يَهْجُرُ هَجْراً، فهو هاجِرٌ والكلام مَهْجورٌ. قال أبو عبيد: يروى عن إبراهيم ما يثبِّتُ هذا القول في قوله تعالى: "إنَّ قومي اتَّخَذوا هذا القرآن مَهْجوراً"، قال: قالوا فيه غير الحق. ألم ترَ إلى المريض إذا
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR13.534 harf
باب الهاء والجيم مع الراء هجر ، هرج ، جهر ، جره ، رهج ، رجه : مستعملات . هجر : قال الفراء في قول الله جلّ وعزّ : ( مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سَامِراً تَهْجُرُونَ ) ( المؤمنون : 67 ) . قال : الهاء في قوله ) به للبيت العتيق ، يقولون : نحن أهلُه وقُطّانه وإذا كان اللّيل وسَمَرْتُم هَجَرْتم النبيَّ والقرآن ، فهذا من الهَجْر والرَّفْض . قال : وقرأ ابن عباس : ( تَهْجُرُونَ ( من أَهْجَرْتُ ، وهذا من الهُجْر
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.443 harf
(باب الهاء والجيم وما يثلثهما) (هجد) الهاء والجيم والدال أُصَيْلٌ يدلُّ على ركودٍ في مكان. يقال: هَجَد، إذا نامَ هُجُوداً. والهاجد: النَّائم؛ وإن صلَّى ليلاً فهو متهجِّد، كأنَّه بصلاته تركَ الهجودَ عنه. وهذا قياسٌ مستعمَل، كما يقال رجلٌ آثم؛ فإذا كَرِهَ الإثمَ وانتَفَى منه قيل متأثِّم. والعرب تقول: أهْجَدَ البعيرُ: ألقَى جِرانَهُ بالأرض. (هجر) الهاء والجيم* والراء أصلانِ يدلُّ أحدهما على قطيعةٍ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR2.862 harf
- الهجر والهجران: مفارقة الإنسان غيره؛ إما بالبدن؛ أو باللسان؛ أو بالقلب. قال تعالى: ﴿واهجروهن في المضاجع﴾ [النساء/34] كناية عن عدم قربهن، وقوله تعالى: ﴿إن قومي اتخذوا هذا القرآن مهجورا﴾ [الفرقان/30] فهذا هجر بالقلب، أو بالقلب واللسان. وقوله: ﴿واهجرهم هجرا جميلا﴾ [المزمل/10] يحتمل الثلاثة، ومدعو إلى أن يتحرى أي الثلاثة إن أمكنه مع تحري المجاملة، وكذا قوله تعالى: ﴿واهجرني مليا﴾ [مريم/46]، وقوله
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.249 harf
ه ج ر فإن لم تندموا فثكلت عمراً وهاجرت المروّق والسماعا وقال السائب أخو الزبير‏:‏ يا قوم جدّوا في قتال القوم واهتجروا النوم فما من نوم وتهاجروا أياماً‏.‏ والمهاجرون من الصحابة‏:‏ جماعة‏.‏ وما هذا الهجر والهجرة والهجران وهاجرت من بلد إلى بلد مهاجرةً وهجرةً ‏"‏ ولا هجرة بعد الفتح ‏"‏ وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ هاجروا ولا تهجّروا ‏"‏‏:‏ ولا تشّبهوا بالمهاجرين‏.‏ وهجر المبرسم هجراً بالفتح وهو دأبه في
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR yok17.814 harf
الهَجْرُ: ضد الوصل. هَجَره يَهْجُرُه هَجْراً وهِجْراناً: صَرَمَه، وهما يَهْتَجِرانِ ويَتَهاجَرانِ، والاسم الهِجْرَةُ. وفي الحديث: لا هِجْرَةَ بعد ثلاثٍ؛ يريد به الهَجْر َ ضدَّ الوصلِ، يعني فيما يكون بين المسلمين من عَتْبٍ ومَوْجِدَةٍ أَو تقصير يقع في حقوق العِشْرَة والصُّحْبَةِ دون ما كان من ذلك في جانب الدِّين، فإِن هِجْرَة أَهل الأَهواء والبدع دائمة على مَرِّ الأَوقات ما لم تظهر منهم التوبة
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR637 harf
* ه ج ر * * الهَجْرُ * ضد الوصل وبابه نصر و * هِجْرَاناً * أيضا والاسم * الهِجْرةُ * و * المُهَاجَرَةُ * من أرض إلى أرض ترك الأولى للثانية و * التَّهَاجُرُ * التقاطع و * الهَجْرُ * بالفتح أيضا الهذيان وقد * هَجَرَ * المريض من باب نصر فهو * هَاجِرٌ * والكلام * مَهْجُورٌ * وبه فسر مجاهد وغيره قوله تعالى ﴿إن قومي اتخذوا هذا القرآن مهجورا﴾ أي باطلا و * الهَجْرُ * بالفتح و * الهَاجِرَةُ * و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR16.964 harf
هجره يهجره هجرا، بالفتح، وهجرانا، بالكسر: صرمه وقطعه. والهجر: ضد الوصل. هجر الشيء يهجره هجرا: تركه وأغفله واعرض عنه، ومنه حديث أبي الدرداء: ولا يسمعون القرآن إلا هجرا يريد الترك له والإعراض عنه، ورواه ابن قتيبة في كتابه: إلا هجرا، بالضم، وقال: هو الخنا والقبيح من القول، وقد غلطه الخطابي في الرواية والمعنى، راجع النهاية لابن الأثير، كأهجره، وهذه هذلية، قال أسامة: كأني أصاديها على غبر مانع مقلصة
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR17.828 harf
هَجَرَهُ 1 هَجَرَهُ ذ , (S, A, &c.,) aor. هَجُرَ , (Msb,) inf. n. هَجْرٌ (S, A, Mgh, Msb, K) and هِجْرَانٌ, (S, A, Mgh, K,) or the latter is a simple subst., (Msb,) He cut him off from friendly or loving, communion or intercourse; contr. of وَصَلَهُ: (S, Mgh:) he forsook, or abandoned, him; syn. قَطَعَهُ: (Msb, TA:) he cut him; meaning, he ceased to speak to him, or to associate with him; syn.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR3.141 harf
هَجَر هَجَر U ( n. ac. هَجْر 1 , هِجْرَاْن 34 ), a. Broke with, cut, shunned; left, deserted, forsook, abandoned, quitted, relinquished. b. ( n. ac. هَجْر 1 ), Went away. c. ( n. ac. هَجْر 1 , هُجْر 3 , هِجِّيْرَى 30ya , اِهْجِيْرَى 39ya ) [ Fī ], Raved, rambled, was delirious. d. [ Bi ], Dreamed of. e. Was excellent. f. Praised. g. ( n. ac. هَجْر 1 , هُجُوْر 27 ), Tethered. h.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok62.163 harf
هجر هَجَرَ - يَهْجُرُ - مَهْجُوْر - هَاجَرَ - يُهَاجِرُ- مُهَاجِر - مُهَاجِرِيْن - مُهَاجِرَة - مُهَاجِرات هَجَرَ - يَهْجُرُ + كائن + شيئاً أو مكاناً أو أمراً: تركه وابتعد عنه وقطع كل وصل به: يترك ويبتعد ويبقى بعيداً عن مكان أو إنسان أو أمر، بعد أن كان قد ألفه ولازمه فترة طويلة { قد كانت آياتي تتلى عليكم فكنتم على أعقابكم تنكصون(66)مستكبرين
Tamamını oku

Sîgalar(19)

Mücavir kökler61 mücavir (196 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سبل

    10 ortak ayet · Biribirini kesen yoldur

  2. جهد

    6 ortak ayet · Cehd düz, sert yer demektir

  3. أله

    20 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  4. نصر

    6 ortak ayet · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir

  5. بعض

    5 ortak ayet · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…

  6. رحم

    8 ortak ayet · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  7. غفر

    6 ortak ayet · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır

  8. وسع

    3 ortak ayet · “Sunv’a” tas demektir

  9. مول

    4 ortak ayet · Onların malları

  10. أوي

    3 ortak ayet · Eveye kuş yuvası demektir

  11. أمن

    10 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  12. أجر

    4 ortak ayet · (EaCR) “Acur” tuğla demektir

Geçtiği ayetler(27)

  1. إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

    Göç ettilerMuhakkak ki, iman edenler, hicret edip de Allah yolunda savaşanlar; işte onlar Allah’ın rahmetini umarlar. Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.

  2. … مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا …

    Göç ettilerNihayet Rabbları, onlara icabet etti: Birbirinizden meydana gelen sizlerden; gerek erkek olsun gerek dişi olsun, çalışanın işini boşa çıkarmam. Hicret edenlerin, yurtlarından çıkarılanların, benim yolumda işkenceye, hakarete, ziyana uğrayanların, muharebe edenlerin ve öldürülenlerin suçlarını elbette örteceğim, Allah katından mükafat olmak üzere; onları altlarından ırmaklar akan cennetlere koyacağım. Sevabın en güzeli, Allah katındadır.

  3. وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

    Göç ettilerZulmedildikten sonra, Allah yolunda hicret eden kimseleri, andolsun ki; dünyada güzel bir yere yerleştiririz. Ahiret mükafatı ise daha büyüktür. Şayet bilselerdi.

  4. ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا فُتِنُوا ثُمَّ جَاهَدُوا وَصَبَرُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

    Göç ettilerHem Rabbın; işkenceye uğratıldıktan sonra hicret eden, sonra Allah yolunda savaşan ve sabredenlerle birliktedir. Muhakkak ki Rabbın; bundan sonra da Gafur’dur, Rahim’dir.

  5. وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقًا حَسَنًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

    Göç ettilerOnlar ki; Allah yolunda hicret edip de sonra ölür veya öldürülürler; Allah onlara elbette güzel bir rızık verecektir. Şüphesiz ki Allah; rızık verenlerin en hayırlısıdır.

Sîga sayfası: وَالْمُهَاجِرِينَ
Sîga sayfası: الْمُهَاجِرِينَ
Sîga sayfası: فَتُهَاجِرُوا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökهجر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerترك, فارق, صرم
Zıt Kökوصل
Çekirdek Özet 1Bir bağdan sıyrılarak bedenen, lisânen veya kalben ilişkiyi kesip uzaklaşmak
Çekirdek Özet 2Zulüm, atalet ve bâtıl ortamından bilinçli bir kopuşla hakka ve güvenliğe yönelmek
Çekirdek Özet 3Varoluşsal ve mekânsal yer değiştirmeyi kolektif bir inşa zeminine dönüştürmek
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca tarihsel bir coğrafi yer değiştirme sayıp ahlaki ve zihni hicreti dışarıda bırakmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
هجDurgunluğu bozma, hareketlenme, yatışma veya sükûnetten çıkış; هجد uykudan uyanma veya uyuma, هجع geceleyin uykuya dalma köklerinde görüldüğü üzere durum değişimini ifade ederرÇekirdekteki durum değişimini ve kopuşu bir hedefe doğru süreklilik arz eden kalıcı bir ayrılığa ve yer değiştirmeye dönüştürmüştür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
هKollarını kaldırmış insanDikkat çekme, hayret, bir durumun farkına vararak ayağa kalkma
جDeğnek, deveBir yerden başka bir yere intikal etme, yük taşıma, yol alma
رİnsan başıBilinçli bir amaç gütme, bir ilkeye veya hedefe yönelme, öncülük
هجرBir durumun farkına varıp ayağa kalkarak (ه) yükünü ve varlığını alıp yolculuğa çıkmak (ج) ve bilinçli bir gaye doğrultusunda yeni bir ufka yönelmek (ر) hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir şeyi iple bağlamak veya devenin ayağını yularına bağlayıp hareketini kısıtlamak; gün ortasında sıcağın en şiddetli vaktinde insanların evlerine çekilip dış dünyayla irtibatı kesmesi
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa divanında gün ortası sıcağında yola çıkışı anlatırken kökü şu mısrada kullanır: راح القطين بهجر بعدما ابتكروا / فما تواصله سلمى وما تذر
Erken Arapça kullanımErken dönem bedevi kullanımında hastalıktan veya hummadan ötürü anlamsız sözler söyleyen, sayıklayan kişinin konuşmasını nitelemek üzere هَجَرَ المَرِيضُ ifadesiyle yer almıştır

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça هجر kökü, Batı Sami dillerinde ayrılma, terk etme ve göç etme anlam örüntüsüyle doğrudan paralellik gösterir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarda doğrudan ses denkliğiyle h-g-r şeklinde karşılıklar sınırlı olmakla birlikte, Güney Arapça (Saba ve Himyer) yazıtlarında sınırları terk etme, yerleşimden ayrılma ve bir topluluktan kopma anlamlarında benzer morfolojik biçimler tespit edilmektedir. Erken Sami tasavvurunda kök, bir kabilenin veya kişinin emniyet sağlayan bağlarını (ahd, nesep, otlak) çözmesi, yani bağlayıcı yuları gevşetip mekânı ve aidiyeti geride bırakması eylemiyle semantik bir örtüşme gösterir. Arapçada bu ilksel fiziksel ayrılık ve kopuş, İslami dönemle birlikte teolojik, ahlaki ve siyasi bir dönüm noktası kazanan hicret kavramına evrilmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönهجر kökünün çift kutuplu yapısıBir şeyi bağlamak/sabitlemek ile bağı çözüp ilişkiyi kesmek arasındaki karşıt-anlamlı kök dinamiğiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Arap Yarımadası yazıtlarıTopluluktan ayrılma, sınır dışına çıkma ve mekânsal intikal bağlamındaki ortak kullanımlarGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik çöl göçebeliği terminolojisiAşırı sıcak nedeniyle sığınma ve yer değiştirme refleksini anlatan ortak göçebe göstergeleriMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
هجرAnlamlıAyrılmak, terk etmek, bağlamakHedef köktür; bağ koparma veya bağlama yoluyla uzaklaşmayı bildirirKur’an’da geçer
هرجAnlamlıKarışıklık, fitne, kargaşaSistemin ve düzenin dağılması, insanların birbirine girmesiKur’an’da geçmez
جهرAnlamlıAçığa vurmak, aleni olmakGizliliğin zıddı olarak sesin veya durumun görünür kılınmasıKur’an’da geçer
جرهAnlamlıCesaret etmek, atılmakBir işe çekinmeden girişmek, cüret göstermekKur’an’da geçmez
رهجAnlamlıToz, dumanHareketten ve koşuşturan atların ayaklarından kalkan tozKur’an’da geçmez
رجهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur’an’da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
هجرMerkezTerk ve göçBilinçli bir tercih ve amaç doğrultusunda bir bağdan koparak uzaklaşmakAyrılık bedenen, sözle veya zihnen gerçekleşir
تركKomşuBırakmakBir şeyi ardında bırakmak; bilinçli bir yöneliş veya karşıt hedefe intikal zorunluluğu içermezPasif bir bırakmayı da kapsar
فارقKomşuAyrılmakİki şeyin birbirinden ayrışması, mesafenin açılmasıBirlikteliğin çözülmesine odaklanır, mutlaka yer değiştirmeyi gerektirmez
صرمKomşuKesip atmakBir ilişkiyi veya nesneyi kökünden, sert ve kesin bir biçimde kesmekGeri dönüşsüz ve keskin bir kopuş vurgusu taşır
وصلZıtBirleşmek, ulaşmakİki unsuru birbirine eklemek, ilişki ve bağı sürdürmekهجر kökünün karşıt kutbudur

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaهجرTerk etmek, hicret etmekBir bağı keserek bedenen veya ruhen uzaklaşmak, göç etmekKesin
LatinceMigrare, relinquereGöç etmek, geride bırakmakMekânsal yer değiştirmeyi ve bağı koparmayı içerir fakat kutsal amaç boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceEmigrate, abandon, forsakeGöçmek, terk etmek, yüzüstü bırakmakMekânsal ayrılığı ve duygusal/ahlaki kopuşu ayrı kelimelerle karşılarGüçlü
AlmancaAuswandern, verlassenGöç etmek, terk etmekEylemin fiziksel intikalini ve bırakma yönünü verir, içsel kopuşu tam yansıtmazGüçlü
FransızcaÉmigrer, délaisserGöç etmek, terk etmekBir yeri bırakıp gitmeyi ve ihmal ederek yüzüstü bırakmayı ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
هَاجَرُوا / يُهَاجِرْMekânsal hicret ve inanç uğruna göçBaskı altındaki yurdu terk edip Allah yolunda güvenli beldeye intikal (Bakara 2:218, Nisâ 4:100)
وَاهْجُرْهُمْ / فَاهْجُرْAhlaki ve tebliğsel mesafe koymaKötülükten, putperestlikten ve inkârcıların eziyetlerinden vakarla uzak durma (Müddessir 74:5, Müzzemmil 73:10)
وَاهْجُرُوهُنَّAile içi tedip ve tavır koymaYatakta sırt çevirerek fiili yakınlığı askıya alma ve uyarıda bulunma (Nisâ 4:34)
مَهْجُورًاİhmal etme, yüzüstü bırakma, terkElçinin kavminden şikâyeti bağlamında vahyi hayattan ve amelden dışlama (Furkân 25:30)
تَهْجُرُونَSaçmalama, hezeyan, anlamsız sözGece sohbetlerinde ayetleri küçümseyip hezeyan savurarak arkasını dönme (Mü'minûn 23:67)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamDârülharp ve dârülislam ayrımı ile imanın ameli boyutuİmanın korunması için hicretin farziyeti ve küfür diyarında ikametin itikadi hükmüİmanı muhafaza uğruna varoluşsal mekân tercihi
FıkıhMüslümanın Müslümanı terk etmesi ve hicretin hukuki bağlayıcılığıÜç günden fazla küs kalmanın haramlığı ile fitne ve bidat ehlini boykot etmenin sınırlarıToplumsal ilişkileri askıya alma ve boykot hukuku
TefsirKur'an'ın mehcur bırakılması ve güzel ayrılış prensibiKur'an'ı tilavet, tefekkür ve tatbik boyutlarında terk etmenin mahiyetiVahiyden ve bâtıldan uzaklaşma biçimleri
HadisNiyet ve hicret ilişkisi ile fetihten sonraki durumAmellerin niyetlere göre değer kazanması ve Mekke fethinden sonra cihad ve niyetin kalmasıŞeklî göçten niyet ve günahlardan kaçış hicretine intikal

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid mücadelesiArınma ve intikalZulüm ortamından sıyrılarak ibadet ve itaati özgürce ifa etmeİmanın korunması için bâtıl merkezden fiziksel veya zihni kopuşKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiDogmadan sıyrılmaYanlış öncülleri, cehaleti ve anlamsız hezeyanı terk ederek hakikate yönelmeZihniyet düzeyinde bâtıl paradigmaları geride bırakmaGüçlü
SiyasiToplum inşası ve devletleşmeİktidar ve cemaat teşekkülüBaskı altındaki zayıf konumdan bağımsız bir siyasal organizasyon zeminine geçişPasif direnişten kurucu siyasi iradeye dönüşümKesin
İktisadiMülkiyet ve dayanışmaServet fedakârlığı ve ensar-muhacir dengesiMülkiyeti geride bırakarak yeni bir iktisadi paylaşım ve dayanışma ağı kurmaSermayenin yer değiştirmesi ve adil bölüşüm mekanizmasıGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFaz geçişi ve parçacık göçü (migrasyon)Bir sistemdeki parçacıkların yüksek enerji, basınç veya termodinamik dengesizlik altındaki bir bölgeden kararlı ve dengeli yeni bir duruma akmasıGüçlü
Beşeri bilimlerZorunlu/gönüllü göç teorisi ve toplumsal ayrışmaBireylerin veya grupların itici faktörler sebebiyle mevcut habitattan kopup çekici faktörlerin bulunduğu yeni bir mekânda kurumsal yapı inşa etmesiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca miladi 622 yılındaki Mekke-Medine göçüne hasretmek veya basit bir sığınmacılık/mültecilik statüsüne indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKökün fiziki göçün yanında kötülükten uzak durmayı, günahları terk etmeyi, Kur'an'ı ihmal etmemeyi ve zihinsel saçmalamalardan korunmayı kapsayan çok katmanlı ahlaki-ontolojik boyutu
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHicreti salt tarihsel bir hatıra olarak görüp çağdaş müminin bâtıldan, zulümden ve vahyi mehcur bırakmaktan kaçınma sorumluluğunu göz ardı etmesi

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın dinamik tevhid anlayışını; inancın zulüm karşısında pasif kalmayıp bedensel, coğrafi ve ahlaki bir hareketlilikle yeni bir medeniyet kurucu güce dönüşmesini temellendirir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mekke'de zulüm gören müminlerin durumunu ele alan ayetlerde, cihad ve fedakârlık çağrılarında, tebliğ ahlakında ve Furkân suresindeki vahye karşı tavır bağlamında
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Müslümanın zulüm ve atalet ortamına mahkûm olduğu zannını yıkar; terk etmenin bir yenilgi değil, aksine ilkesel bir inşa hamlesi olduğunu gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir hayvanı yularıyla bağlamak suretiyle hareketini kısıtlamak; gün ortasında sıcaktan kaçarak evlere çekilip insanlarla ilişkiyi askıya almak.
  • Soyut anlamBir mekândan, şahıstan, inanç veya davranış kalıbından bilinçli bir iradeyle kopup yeni ve daha emniyetli bir menzile yönelmek.
  • Sistematik karşılıkBozulan veya baskı üreten bir sistemden A bilinçli bir kopuşla C yeni, güvenli ve kurucu bir sisteme B intikal mekanizması.
  • LaTeX modeliH={(x,A→B)∣ΔΦ(x)>0, A∩B=∅}
  • LaTeX açıklamasıFormülde H hicret ve bilinçli terk sürecini temsil eder. x iradi faili; A terk edilen zulüm, atalet ve bâtıl ortamını; B ise yönelinen hak, adalet ve güvenlik menzilini gösterir. ΔΦ(x)>0 ifadesi failin bu intikal sonucunda elde ettiği ahlaki, manevi veya ontolojik potansiyel artışını ifade eder. A∩B=∅ şartı ise eski durumla yeni durum arasındaki uzlaşmaz ilkesel ayrılığı ve arınmayı sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ه