هزز

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ه-ز-ز3 sîga, 57 mücavir kök, 5 ayet, 5 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.بهجدبرهززرأيعصواهْتَزَّتْهمدجنيجذع

KökSîga 3Ayet 5Sure 5Mücavir 57

▶ Ağı aç (3B)

هزز

ه - ز - ز

KÖK
  • 5 geçiş
  • 5 ayet
  • 3 sîga
  • 9 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Kımıldadı

Notlarım

Sözlükler(9)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR253 harf
باب الهاء مع الزاي هز مستعمل فقط هز: هززتُ الرُّمحَ ونحوَه فـاهـتـزّ وهززت فلانا للخير فاهتزّ للخير. واهتزّتِ الأرضُ: نَبَتَتْ والهَزْهَزَةُ والهَزاهِز: تحريك البلايا والحروب للنّاس. وهَزيزُ الرّيح: تَحْريكُها. قال: تقول هَزيزُ الرِّيحِ مرّتْ بأثأب
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR362 harf
هَزَزْتُ الشيء هَزًّا فاهْتَزَّ، أي حرَّكته فتحرَّك. يقال: هَزَّ الحادي الإبل هَزًّا فاهْتَزَّتْ هي، إذا تحرَّكتْ في سيرها لحُدائه. واهْتَزَّ الكوكبُ في انقضاضه. وكوكبٌ هازٌّ. والهِزَّةُ بالكسر: النشاطُ والارتياحُ، وصوتُ غليان القِدْرِ. واهْتِزازُ الموكب أيضاً: صوتُهم وجَلبتهم. وهَزيزُ الريح: دويُّها عند هَزِّها الشجر. يقال: الريح تُهَزِّزُ الشجر فيَتَهَزَّزُ.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR294 harf
- الهز: التحريك الشديد، يقال: هززت الرمح فاهتز وهززت فلانا للعطاء. قال تعالى: ﴿وهزي إليك بجذع النخلة﴾ [مريم/25]، ﴿فلما رآها تهتز﴾ [النمل/ 10] واهتز النبات: إذا تحرك لنضارته، قال تعالى: ﴿فإذا أنزلنا عليها الماء اهتزت وربت﴾ [الحج/5] واهتز الكوكب في انقضاضه، وسيف هزهاز، وماء هزهز ورجل هزهز: خفيف.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR907 harf
ه ز ز هزّ السّيف والقناة وغيرهما ‏"‏ وهزّي إليك بجذع النّخلة ‏"‏ وهزّت الريح الأغصان‏.‏ وسيفٌ هزهاز‏.‏ قال‏:‏ فوردت مثل اليماني الهزهاز تدفع عن أعناقها بالأعجاز أي ماءً كالسيف‏.‏ وهزهز الثور قرنه فتهزهز‏.‏ وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ ما تهزهزت رءوسكما ‏"‏ وفلان يشهد الهزاهز وهي الحروب والشدائد التي تهزهز‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هو يهتز للمعروف‏.‏ وهززته وهززت منه‏.‏ وقد هزّ عطفيه لكذا وهزّ منكبيه‏.‏ وهزّ
Maddenin bağlantısı

ه ز ز هزّ السّيف والقناة وغيرهما ‏"‏ وهزّي إليك بجذع النّخلة ‏"‏ وهزّت الريح الأغصان‏.‏ وسيفٌ هزهاز‏.‏ قال‏:‏ فوردت مثل اليماني الهزهاز تدفع عن أعناقها بالأعجاز أي ماءً كالسيف‏.‏ وهزهز الثور قرنه فتهزهز‏.‏ وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ ما تهزهزت رءوسكما ‏"‏ وفلان يشهد الهزاهز وهي الحروب والشدائد التي تهزهز‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هو يهتز للمعروف‏.‏ وهززته وهززت منه‏.‏ وقد هزّ عطفيه لكذا وهزّ منكبيه‏.‏ وهزّ الحادي الإبل بحدائه فاهتزّت ولها هزيز عند الحداء‏:‏ نشاط في السير وحركة‏.‏ وللريح إذا ما جرى شأوين وابتل عطفه تقول هزيز الريح مرّت بأثأب وهو حفيفها وسرعة هبوبها‏.‏ قال الطرمّاح‏:‏ يظلّ هزيز الريح بين مسامعي بها كالتجاج المأتم المتنوّح واهتزّ الماء في جريانه والكوكب في انقضاضه‏.‏ ويقال‏:‏ قد هزّ الكوكب إذا انقضّ‏.‏ قال‏:‏ كأنّ من يأخذ وهو مذنب يخرّ من حيث يهزّ الكوكب واهتزّ النبات إذا طال‏.‏ وهزّته الرياح والأمطار‏.‏ واهتزت الأرض إذا أنبتت‏.‏ وامرأة هزّةٌ‏:‏ نشيطة للشرّ مرتاحة له ونساءٌ هزّاتٌ‏.‏

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.237 harf
الهَزُّ: تحريك الشيء كما تَهُزُّ القَناةَ فتضطرب وتَهْتَزُّ، وهَزَّه يَهُزُّه هَزّاً وهَزَّ به وهَزَّزَهُ. وفي التنزيل العزيز: وهُزِّي إِليك بِجِذْعِ النخلة؛ أَي حَرِّكِي. والعرب تقول: هَزَّه وهَزَّ به إِذا حركه؛ ومثله: خُذِ الخِطامَ وخُذْ بالخطام وتَعلَّق زيداً وتَعَلَّق بزيد؛ قال ابن سيده: وإِنما عَدَّاه بالباء لأَنَّ في هُزِّي معنى جُرِّي؛ وقال المتنخل الهُذَليُّ: قد حال بَيْنَ دَرِيسَيْهِ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR101 harf
* ه ز ز * * هَزَّ * الشيء * فاهْتَزَّ * أي حركه فتحرك وبابه رد و * الهِزّةُ * بالكسر النشاط والارتياح
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.771 harf
هزه يهزه هزا، هز به: حركه بجذب ودفع، أو حركه يمينا أو شمالا، وقيده الراغب بالشدة، وفي التنزيل العزيز: وهزي إليك بجذع النخلة أي حركي، يتعدى بنفسه وبالباء، هكذا يقوله العرب، ومثله خذ الخطام وخذ بالخطام، وتعلق زيدا وتعلق بزيد. قال ابن سيده: وإنما عداه بالباء لأن هز في معنى جري، وأنشد في العباب قول تأبط شرا: أهز به في ندوة الحي عطـفـه كما هز عطفي بالهجان الأوارك
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.506 harf
هَزَّ هَزَّ U ( n. ac. هَزّ 1 ) a. [ acc. or Bi ], Shook, moved; brandished, flourished ( sword ). b. ( n. ac. هَزّ 1 , هَزِيْز 25 ), Urged on by singing; cheered on; encouraged. c. [ Bi ], Brought on quickly. d. Made brisk, sprightly; gladdened. e. [ acc. & La ], Made to rejoice in. f. [ coll. ], Rocked ( child ). g. [ coll. ], see V . هَزَّزَ هَزَّزَ II , a. see I (a) .
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok15.121 harf
هزز هَزَّ - يَهُزُّ - اهْتَزَّ- يَهْتَزُّ هَز َّ - يَهُزُّ + كائن + شيئاً: يحركه في مكانه بحركة جذب ودفع معاودة ومتكررة: يدفعه مبعداً له، ثم يجذبه مقرباً، ويكرر ذلك بسرعة من غير أن يحوله عن مكانه هَزَّ - يَهُزُّ + كائن + بشيء + إلى كائن: يستعمل الشيء كواسطة ليهز شيئاً، مقرباً إياه إلى الكائن ﴿وهزي إليك بجذع النخلة﴾: استعملي جذع النخلة
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler57 mücavir (72 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. رأي

    4 ortak ayet · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  2. عصو

    2 ortak ayet · Asân

  3. ربو

    2 ortak ayet · Rebbe’deki be vav’a dönüşmüş, gelişmek, evrimleşmek anlamı…

  4. همد

    1 ortak ayet · Kuru

  5. دبر

    2 ortak ayet · Dübür : Anüs, ense tarafı, arka demektir

  6. موه

    2 ortak ayet · Su

  7. جني

    1 ortak ayet · Cena toplanmış meyve demektir

  8. رطب

    1 ortak ayet · Olgunlaşmış yaş hurma demektir

  9. مضغ

    1 ortak ayet · Et parçası

  10. عقب

    2 ortak ayet · Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir

  11. بهج

    1 ortak ayet · Behic çiçekli otlak yer demektir

  12. جذع

    1 ortak ayet · Cezea kütük demektir

Geçtiği ayetler(5)

  1. … شَيْئًا وَتَرَى الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ

    KımıldadıEy insanlar; eğer dirilişten yana bir şüphede iseniz; gerçek şu ki: Size açıkça gösterelim diye Biz sizi; topraktan, sonra nutfeden, sonra pıhtılaşmış bir kandan, sonra da yaratılışı belli belirsiz bir çiğnem etten yarat tık. İstediğimizi belli bir süreye kadar rahimlerde tutarız. Sonra sizi bir çocuk olarak çıkarırız. Böylece yetişip erginlik çağına gelirsiniz. Kiminiz öldürülür, kiminiz de bilirken hiç bir şey bilmez olsun diye ömrünün en fena zamanına geri itilir. Yeryüzünü kupkuru olarak görürsün. Ama Biz, ona su indirdiğimiz zaman harekete geçer, kabarır ve her çeşit güzel bitkiden çift çift yetiştirir.

  2. وَمِنْ آيَاتِهِ أَنَّكَ تَرَى الْأَرْضَ خَاشِعَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ إِنَّ الَّذِي أَحْيَاهَا لَمُحْيِي الْمَوْتَى إِنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    KımıldadıO’nun ayetlerinden biri de, kupkuru gördüğün yeryüzünün Biz ona su indirdiğimiz zaman harekete geçip kabarmasıdır. Ona can veren Allah, elbette ölüleri de diriltir. Muhakkak ki O; her şeye kadirdir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökهزز
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerرجج, مور, نفض
Zıt Kökسكن
Çekirdek Özet 1Esnek veya diri bir nesneyi hızla sallamak, titretmek ve silkelemek
Çekirdek Özet 2Hareketsiz ve donuk durumdaki bir varlığın hayat, çeviklik veya bereket ile titreşerek kımıldaması
Çekirdek Özet 3Durgun potansiyelin dışsal bir tesir veya içsel bir canlılıkla ritmik ve üretken harekete geçmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca mekanik bir sarsıntı veya yıkıcı bir çalkantı sanıp canlılık, esneklik ve sevinçten doğan organik titreşim boyutunu göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
هزHızlı, sarsıcı ve hafifletici hareket; durağanlığı kıran çevik salınım. Bu çekirdek, ciddiyeti sarsıp hafifletmeyi anlatan هزأ, zayıflayıp gevşemeyi ifade eden هزل ve bir yapıyı bozguna uğratıp sarsmayı bildiren هزم köklerinde de görülür.زÇekirdeğin taşıdığı ani ve sarsıcı hareket, aynı harfin yinelenmesiyle ardışık, ritmik, titreşimli ve süreklilik arz eden bir salınıma dönüşmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesVarlığın uyanışını, canlanarak soluk alışını ve dikkat çekici bir görünüm kazanmasını imler.
زKesici alet; kesme, ayırma, biçmeDurağan halin kesintiye uğramasını, ani ve keskin bir hareketle yerinden oynamayı temsil eder.
زKesici alet; kesme, ayırma, biçmeKeskin hareketin ardışık olarak tekrarlanmasıyla titreşim ve ritmik salınım meydana gelir.
هززKollarını kaldırmış insanın nefes alışı ve uyanışının, ardışık keskin hareketlerle ritmik bir titreşime dönüşmesi; canlanıp kımıldamaBir varlığın soluklanarak uyanması ve art arda gelen keskin salınımlarla üzerindeki ölü toprağını veya durağanlığı atıp titreşmesidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamMızrağın, kılıcın veya taze ağaç dalının sallandığında yaylanarak titremesi; devenin hızlı yürüyüşte salınması ve hurma kütüğünün silkilmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıŞair el-Mütenahhil el-Hüzelî beytinde gece rüzgarının ağaç dallarını şiddetle sallayıp titretmesini bu kökle anlatır: قد حال بَيْنَ دَرِيسَيْهِ مُؤَوِّبَةٌ / مِسْعٌ، لها بِعِضاهِ الأَرضِ تَهْزِيزُ
Erken Arapça kullanımHz. Peygamber'in Sa'd b. Muâz'ın vefatı dolayısıyla söylediği rivayet edilen şu hadiste Arş'ın titremesi ve sevinçle sarsılması bu kökle ifade edilir: اهْتَزَّ العرشُ لموت معاذ

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça هزز kökü, bünyesindeki sesteşlik ve ikilemeli fonetik yapı dolayısıyla Sami dillerinde hızlı titreşim, fısıltı ve sarsıntı bildiren yansımalı kök aileleriyle doğrudan irtibatlıdır. Batı Sami dillerinde (özellikle İbranice ve Aramicede) doğrudan z-z veya z-w-ʿ / z-w-z kökleri altında toplanan hareket alanında "kımıldamak, yerinden oynamak, titremek" anlamları mevcuttur (örneğin İbranice זָז "yerinden kımıldadı" ve זָוַע "titredi, sarsıldı"). Arapçada ise kök, mızrak ve dal gibi esnek nesnelerin salınımı, toprağın su alarak biyolojik uyanışla kıpırdaması ve cömert bir kimsenin iyilik arzusuyla harekete geçmesi gibi hayat dolu ve ritmik nüanslarla derinleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönEsnek cisimlerin salınımı ve titremesiRüzgarın dalı, askerin mızrağı sallaması veya suyun etkisiyle toprağın kabarıp hareketlenmesi anlamında kullanılır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice z-w-ʿ / z-w-zKımıldamak, titremek ve yerinden oynamak bildiren köklerle anlamsal ve fonetik paralellik taşır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve kanıtlanmış Afro-Asyatik dışı soydaşlık tespit edilmedi.Veri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
هززAnlamlıSarsmak, titretmekEsnek nesnelerin, bitkilerin veya cisimlerin ritmik biçimde kımıldamasıHedef kök; Kur'an'da geçer
زهزKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır
ززهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
هززMerkezSarsılma, kımıldamaCanlı, esnek ve ritmik biçimde titreyerek hareket etmeDurağanlığın kırılarak hayat veya hareket belirtisi göstermesi
رججKomşuŞiddetli sarsıntıAğır, kütlesel ve yıkıcı biçimde sallanmaDeprem gibi büyük cisimlerin homojen ve sarsıcı sarsıntısıdır
مورKomşuDalgalı hareketYayılma ve çalkantı içeren akışkan salınımGöğün veya tozun dairesel ve yaygın biçimde dalgalanmasıdır
نفضKomşuSilkelemeÜzerindekini düşürmek veya ayırmak maksadıyla hareket ettirmeNesnenin kendisinden ziyade üzerindeki fazlalığı atmaya odaklıdır
سكنZıtHareketsizlikTitreşimin kesilmesi, durulma ve yerleşik olmaHareketin, canlı salınımın ve sarsıntının tamamen durması halidir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaهززSarsmak, titretmekEsnekliğe ve canlılığa bağlı ritmik kımıldanışKesin
Latincevibrare, concutereTitremek, sarsmakvibrare kelimesi ritmik ve esnek titreşimi, concutere ise sarsıp harekete geçirmeyi karşılar.Güçlü
İngilizceto shake, to vibrate, to quiverSilkelemek, titreşmekto vibrate ritmik salınımı, to quiver içten gelen canlı titremeyi, to shake dışsal sarsmayı ifade eder.Kesin
Almancaschütteln, beben, vibrierenSilkelemek, titremekschütteln fiziksel olarak silkelemeyi, vibrieren ise esnek ve sürekli titreşimi karşılar.Kesin
Fransızcasecouer, vibrer, frémirSilkmek, titreşmeksecouer dıştan sarsmayı, frémir ise canlanma belirtisi olan hafif ve ürpertici titremeyi verir.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
اهْتَزَّتْToprağın canlanıp kıpırdamasıYağmur suyu indiğinde ölü ve kuru toprağın bitkilerle hareketlenip kabarması (Hac 22:5, Fussilet 41:39).
تَهْتَزُّAsânın çevik bir yılan gibi titreyip kıvrılmasıHz. Musa'nın yere attığı asânın hayat bularak son derece hızlı ve çevik biçimde kıpırdaması (Neml 27:10, Kasas 28:31).
وَهُزِّيHurma dalının silkilmesiHz. Meryem'in doğum esnasında taze hurmaların dökülmesi için hurma kütüğünü kendine doğru sarsması (Meryem 19:25).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamDiriliş (ba's) ve haberî sıfatlarÖlü toprağın kımıldamasının öldükten sonra dirilmeye delil kılınması; Arş'ın titremesi rivayetinde tenzih yorumları.Maddenin cansız durumdan ilahi kudretle hayat bulup harekete geçişi.
FıkıhTevekkül ve sebeplere sarılmaHz. Meryem'e hurma kütüğünü silkelemesinin emredilmesinden hareketle rızık arayışında fiilî sebeplere yapışmanın gerekliliği.Sebebin güçsüzlüğüne bakılmaksızın mükellefin harekete geçmesi ve gayret sarf etmesi.
TefsirKevnî ayetler ve mucizelerToprağın titreyip kabarması (اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ) ile tohumların patlayıp filizlenmesi arasındaki biyolojik sürecin izahı.Cansız tabiatın ve asânın ilahi emirle canlı bir varlık gibi dinamizm kazanması.
HadisSahabenin fazileti ve duygu tasviriSa'd b. Muâz'ın vefatında Arş'ın titrediğini bildiren nebevî ifadenin meleklerin veya ruhanî alemin vecdi olarak açıklanması.Bir hadisenin büyüklüğü karşısında varlığın heyecan ve sevinçle sarsılması.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalbin ve ruhun uyanışıManevi silkinmeDurgun ve duyarsız ruh halini vahiyle harekete geçirmeVahiy, ölü toprağa inen su gibi kalbi sarsar ve onda fıtri bir uyanış başlatır.Güçlü
İlmiBiyolojik ve fiziksel dinamikKinetik uyanışPotansiyel enerjiyi görünür ve üretken harekete çevirmeDurgun sistemin dış etkiyle rezonansa girerek dalgalanması ve üretken hale gelmesidir.Güçlü
SiyasiToplumsal mobilizasyonKitlesel silkinişAtalet içindeki toplumu meşru bir gaye etrafında uyandırmaLiderlik ve ortak dava, pasif duruma düşmüş kitleyi harekete geçirerek sarsar.Muhtemel
İktisadiÜretim ve sermaye dolaşımıPiyasayı canlandırmaDurgunlaşmış kaynakları silkerek verim ve berekete dönüştürmeAtıl duran servetin ve emeğin dolaşıma sokulması, dallardan rızık dökülmesi gibi sonuç verir.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHarmonik salınım ve rezonans (Harmonic oscillation / Resonance)Denge konumundaki bir sistemin dışsal bir enerji girişiyle periyodik ve esnek bir titreşim hareketine geçerek enerjiyi yayması.Kesin
Beşeri bilimlerToplumsal silkinme ve kolektif uyanış (Social awakening / Agitation)Bunalım veya rehavet döneminde yaşayan bir toplumun bir şok veya fikirle harekete geçip pasif halden aktif dinamizme sıçraması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece mekanik bir sarsma, çalkalama veya kontrolsüz bir titreme olarak daraltıp canlılığın ve neşenin doğurduğu esnek salınım boyutunu unutmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök Kur'an'da cansız ve donuk bir yapının (ölü toprak, cansız asâ) ilahi dokunuşla birdenbire canlanması, çevikleşmesi ve bereket doğuracak bir harekete erişmesidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki ifadeleri sadece birer fiziksel hareket veya korkutucu sarsıntı gibi okumak; Hz. Meryem'in hurmayı silkelemesindeki aktif çaba vurgusunu ve toprağın titremesindeki biyolojik canlanma nüansını kavrayamamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın ölümden hayata, durgunluktan harekete geçiş anındaki ilk biyolojik ve fiziksel sıçramayı tasvir eder; ilahi kudretin cansız maddeye temas ettiği anı canlandırır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Öldükten sonra dirilişi (ba's) tabiat üzerinden ispatlayan ayetlerde (Hac, Fussilet), peygamberlik mucizesinin canlılığını gösteren kıssalarda (Neml, Kasas) ve doğum/rızık bağlamındaki ayetlerde (Meryem) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Toprağın dirilmesini ve asânın yılana dönüşmesini durağan ve ani bir dönüşüm değil, gözle görülür bir canlılık, hareket ve çeviklikle gerçekleşen organik bir uyanış olarak kavramayı sağlar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamMızrak, dal veya kılıç gibi esnek nesnelerin hızla sallandığında titremesi; ağacın meyveleri dökülsün diye silkelenmesi.
  • Soyut anlamDurgun ve hareketsiz bir yapının hayat, enerji veya irade ile sarsılarak ritmik bir dinamizme ve verimliliğe kavuşması.
  • Sistematik karşılıkDışsal bir ilahi veya tabii girdinin (su, vahiy, fiziksel temas) atıl bir sistemi uyararak onda rezonans, canlanma ve mahsul dökülüşü oluşturması.
  • LaTeX modeliS0+E→ΔtS∼→Y
  • LaTeX açıklamasıModelde S0 durağan ve uykuda olan sistemi (ölü toprak, cansız asâ, hareketsiz hurma gövdesi), E sisteme dahil olan dışsal uyarıcı etkiyi (su, vahiy, elle silkeleme), Δt sarsılma anını, S∼ sistemin kazandığı esnek titreşimi ve canlanmayı (اهْتَزَّتْ), Y ise bu titreşim neticesinde ortaya çıkan nihai semereyi ve bereketi (bitkilerin bitmesi, taze hurmanın dökülmesi, mucizenin belirmesi) temsil eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ه