سكن

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ك-ن44 sîga, 128 mücavir kök, 66 ayet, 40 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.جعلمَسَاكِينَسَكَنًاسكنقرباسْكُنُواالسَّكِينَةَطعممَسَاكِنِهِمْالْمِسْكِينِوَالْمَسَاكِينِذوسبلليل

KökSîga 44Ayet 66Sure 40Mücavir 128

▶ Ağı aç (3B)

سكن

س - ك - ن

KÖK
  • 69 geçiş
  • 66 ayet
  • 44 sîga
  • 13 sözlük

“Sikkin” bıçak demektir. “Sekene” kesilen hayvanın hareketsiz kalması demektir. “Miskin” bu anlamda yoksul demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Sikkin” bıçak demektir. “Sekene” kesilen hayvanın hareketsiz kalması demektir. “Miskin” bu anlamda yoksul demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.216 harf
الكاف والسين والنون معهما ك ن س، س ك ن، ن ك س، ن س ك مستعملات كنس: الكَنْسُ: كسح القمام عن وجه الأرض. والكُناسَةُ: ملقاها. والكِناسُ: مولج للوحش من البقر يستكن فيه من الحر والصر، ثم يذهب إذا أمسى، فإذا صار مألفاً فهو تولجه، وكَنَسَتْ، وتكنّست: دخلته، وقوله: شاقتك ظعن الحي حين تحملوا فتكنّسوا قطناً تصير خيامهـا أي: دخلوا في هوادج جللت بثياب القطن. وقوله جل ذكره: "الجوار الكُنَّس": النجوم التي
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.449 harf
سَكَنَ الشيء سُكوناً: استقرَّ وثبت. وسكَّنَهُ غيره تَسْكيناً. والسَكينَةُ: الوَداعُ والوقار. وسَكَنْتُ داري وأَسْكَنْتُها غيري والاسم منه السُكْنى. وهم سُكَّانُ فلان. والسُكَّانُ: أيضاً: ذَنَبُ السفينة. والمَسْكَنُ أيضاً: المنزل والبيت. وأهل الحجاز يقولون مَسْكَنٌ بالفتح. والسَكْنُ: أهل الدار. قال ذو الرُمَّة: فيا كَرمَ السَكْنِ الَّذينَ تحمَّلـوا عن الدار والمُسْتَخْلَفِ المُتَبَدِّلِ وفي
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR13.027 harf
ك س ن كنس ، سكن ، نسك ، نكس ، سنك : ( مستعملة ) . سنك : أهمله الليث : ورَوى أبو العباس عن ابن الأعرابيّ أنّه قال : السُّنُكُ : المَحَاجُّ اللَّيِّنة ، ولم أسمعه لغيرِه ؟ . كنس : قال الليث : الكَنْسُ : كَسْحُ القُمامِ عن وجه الأرض ، والكُنَاسةُ : مُلْقاها ، والكِناسُ : مَوْلِجٌ للوحْش من البقر تَسكنُ فيه من الحرِّ . يقال : كنَسَتِ الظِّبَاءُ ، وتَكَنَّسُوا . وقال لبيد : شَاقَتْكَ ظُعْنُ الحيِّ حين
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR2.613 harf
(باب السين والكاف وما يثلثهما) (سكم) السين والكاف والميم ليس بشيء. على أنَّ بعضهم ذكر أن السكم مقَارَبة الخطو. (سكن) السين والكاف والنون أصلٌ واحد مطّرد، يدلُّ على خلاف الاضطراب والحركة. يقال سَكَن الشّيءُ يسكُن سكوناً فهو ساكن. والسَّكْن: الأهل الذين يسكُنون الدّار. وفي الحديث: "حتَّى إنَّ الرُّمّانَة لَتُشْبِعُ السَّكْن". والسَّكَن: النار، في قول القائل: * قد قُوِّمَتْ بسَكَنٍ وأَدْهانْ([1])
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR2.343 harf
- السكون: ثبوت الشيء بعد تحرك، ويستعمل في الاستيطان نحو: سكن فلان مكان كذا، أي: استوطنه، واسم المكان مسكن، والجمع مساكن، قال تعالى: ﴿لا يرى إلا مساكنهم﴾ [الأحقاف/25]، وقال تعالى: ﴿وله ما سكن في الليل والنهار﴾ [الأنعام/13]، و ﴿لتسكنوا فيه﴾ [يونس/67]، فمن الأول يقال: سكنته، ومن الثاني يقال: أسكنته نحو قوله تعالى: ﴿ربنا إني اسكنت من ذريتي﴾ [إبراهيم/37]، وقال تعالى: ﴿أسكنوهن من حيث سكنتم من وجدكم﴾
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR987 harf
س ك ن سكـن المتحـرك وأسكنتـه وسكنتـه وتناسبـت حركاتـه وسكناتـه‏.‏ وسكنـوا الدار وسكنوا فيها وأسكنتهم الدار وأسكنتهم فيها وهم سكن الدار وساكنتها وساكنوها وسكانها وهي مسكنهم‏.‏ وتركتهم على سكناتهم ومكناتهم ونزلاتهم‏:‏ على مساكنهم وأماكنهم ومنازلهم التي كانـوا فيها‏.‏ واتخذ فلان طعاماً لسكان الدار وهم عمارها من الجن‏.‏ وليس في دارنا ساكن‏.‏ ودبـر لـي فلـان سكنـى وسكناً ونزلاً ورزقاً لأن المكان
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR20.309 harf
السُّكُونُ: ضدّ الحركة. سَكَنَ الشيءُ يَسْكُنُ سُكوناً إذا ذهبت حركته، وأَسْكَنه هو وسَكَّنه غيره تَسْكيناً. وكل ما هَدَأَ فقد سَكَن كالريح والحَرّ والبرد ونحو ذلك. وسَكَنَ الرجل: سكت، وقيل: سَكَن في معنى سكت، وسَكَنتِ الريح وسَكَن المطر وسَكَن الغضب. وقوله تعالى: وله ما سَكَن في الليل والنهار؛ قال ابن الأَعرابي: معناه وله ما حَلَّ في الليل والنهار؛ وقال الزجاج: هذا احتجاج على المشركين لأَنهم لم
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.106 harf
* س ك ن * * سَكَن * الشيء من باب دخل و * السَّكينةُ * الوداع والوقار و * سَكَ َ * داره يسكنها بالضم * سُكْنَى * و * أسْكَنَها * غيره * إسْكَانا * والاسم من هذا * السُّكْنَى * كالعتبى اسم من الأعتاب و * السُّكَّانُ * جمع * سَاكِنٍ * و * السُّكَّانُ * أيضا ذنب السفينة و * المَسْكِنُ * بكسر الكاف المنزل والبيت وأهل الحجاز يفتحون الكاف و * السَّكْنُ * بوزن الجفن أهل الدار وفي الحديث { حتى إن الرمانة
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR23.948 harf
: ( سَكَنَ ) الشَّيءُ ( سُكوناً ) : ذَهَبَتْ حَرَكَتُه و ( قَرَّ ) . وفي الصِّحاحِ : اسْتَقرَّ وثَبَتَ . وقالَ ابنُ الكمالِ ، رحِمَه الّلهُ تعالَى : السُّكُونُ عَدَمُ الحرَكَةِ عمَّا مِن شأْنِهِ أَنْ يتحرَّكَ ، فعَدَمُ الحرَكَةِ عمَّا ليسَ مِن شأَنِهِ أَنْ يتحرَّكَ لا يكونُ سُكوناً ، فالمَوْصوفُ به لا يكونُ متحرِّكاً ولا ساكناً . ( وسَكَّنْتُهُ تسْكِيناً ) : أَثْبتَّه . وأَمَّا قوْلُه تعالَى :
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok26.628 harf
سَكَنَ 1 سَكَنَ ذ , (S, Mgh, L, Msb, K,) aor. سَكُنَ , (L,) inf. n. سُكُونٌ, (S, Mgh, L, Msb, K,) said of a thing, (S, L,) of a thing that moves, (Mgh, Msb,) It was, or became, still, motionless, stationary, in a state of rest, quiet, calm, or unruffled, (هَدَأَ, Abu-l-'Abbلs, L, or قَرَّ, K,) after motion; (Abu-l-'Abbلs, L;) its motion [ceased, or] went away; (L, Msb;) and in like manner said of
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.096 harf
سَكَنَ سَكَنَ U ( n. ac. سُكُوْن 27 ), a. Was, became quiet, still, calm, at rest, motionless; was quiescent ( letter ). b. [ Ila ], Trusted, confided in, relied upon. c. [ 'An ], Passed away from, left, quitted ( pain ). d. ( n. ac. سُكْن 3 , سُكْنَى 3ya , سَكَن 4 , سُكُوْن 27 ) [ acc. or Fī ], Inhabited, dwelt, resided, lived in, at; possessed ( a person: demon ). e. ( n. ac.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR57.802 harf
سكن سَكَنَ - يَسْكُنُ (اللازم) - ساكِن - سَاكِناً- سَكَن- سَكَناً - سَكيْنَة- مَسْكَنَة - أَسْكَنَ - يُسْكِنُ - سَكَّنَ - يُسَكِّنُ - سِكّيْن - مِسْكِيْن - مَسَاكِيْن سَكَنَ - يَسْكُنُ (اللازم) + الكائن: ذهبت حركته وتوقف: يهدأ ويتوقف عن الحركة والعمل بعد أن كان يتحرك ويعمل سَكَنَ - يَسْكُنُ + كائن + مكاناً: يخصص مكاناً ليسكن فيه: يخصص مكاناً
Tamamını oku

Sîgalar(44)

Mücavir kökler128 mücavir (362 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. قرب

    13 ortak ayet · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir

  2. طعم

    10 ortak ayet · Yiyecek demektir

  3. يتم

    8 ortak ayet · Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir

  4. ذو

    11 ortak ayet · Sahip

  5. بنو

    11 ortak ayet · Oğullar

  6. حضض

    3 ortak ayet · “Hadz” oturaklı yer demek

  7. سبل

    11 ortak ayet · Biribirini kesen yoldur

  8. صوم

    4 ortak ayet · “Sume” damga demektir

  9. شكر

    7 ortak ayet · Sütle dolu memedir

  10. نهر

    8 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…

  11. جعل

    13 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  12. ليل

    7 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…

Geçtiği ayetler(66)

Sîga sayfası: وَالْمَسَاكِينِ
  1. … تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ ثُمَّ …

    Ve yoksullarHani, İsrailoğullarından; Allah’tan başkasına ibadet etmeyin; anaya, babaya, akrabalara, yetimlere, yoksullara iyilik yapın. İnsanlara güzellikle söyleyin, namaz kılın zekat verin diye söz almıştık. Sonra pek azınız müstesna yüz çevirdiniz. Ve siz hala yüz çevirenlerdensiniz.

  2. … قُلْ مَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ …

    Ve yoksullarSana, ne infak edeceklerini soruyorlar. De ki: Hayırdan her ne infak ederseniz, babanın, akrabanın, yetimlerin, yoksulların, yolcuların hakkıdır. Ve her ne hayır işlerseniz, şüphesiz ki Allah, onu bilir.

  3. … تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ …

    Ve yoksullarAllah’a ibadet edin. O’na hiç bir şeyi ortak koşmayın. Ana-babaya da iyilik. Yakınlara, yetimlere, düşkünlere, yakın komşuya, uzak komşuya, yakın arkadaşa, yolcuya ve sağ elinizin sahib olduklarına da. Allah, kendini beğenip böbürlenenleri elbette sevmez.

  4. … شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَمَا أَنْزَلْنَا …

    Ve yoksullarEğer Allah’a ve hakkı batıldan ayıran günde, iki topluluğun karşılaştığı o günde kulumuza indirdiğimize inanıyorsanız; bilin ki: Ele geçirdiğiniz ganimetin beşte biri Allah’ın, peygamberin ve yakınlarının, yetimlerin, düşkünlerin ve yolcularındır. Allah, her şeye gücü yetendir.

  5. إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي …

    Ve yoksullarSadakalar, Allah’tan bir farz olarak; ancak fakirler, miskinler, sadaka üzerinde memur olanlar, kalbleri ısındırılanlar, köleler, borçlular, Allah yolunda olanların ve yolda kalanların uğruna sarfedilir. Ve Allah; Alim’ dir, Hakim’dir.

  6. … مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ …

    Ve yoksullarKasabalar halkından, Allah’ın Rasulüne fey’ olarak verdiği; Allah, peygamber, akrabalar, yetimler, yoksullar ve yolda kalanlar içindir. Ta ki içinizden zenginler arasında elden ele dolaşan bir devlet olmasın. Peygamber, size ne verirse onu alın, neden de nehyederse ondan sakının. Ve Allah’tan korkun. Muhakkak ki Allah; azabı şiddetli olandır.

Sîga sayfası: لِتَسْكُنُوا
Sîga sayfası: الْمِسْكِينِ
Sîga sayfası: مَسَاكِنِهِمْ
Sîga sayfası: السَّكِينَةَ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسكن
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerقرر, ثبت, هدا, طمن
Zıt Kökحرك
Çekirdek Özet 1Hareketin, sarsıntının ve çalkantının dinmesi; bir yerde veya hâlde durup yatışma
Çekirdek Özet 2İnsanın içsel çalkantılardan arınıp güvene ermesi; gecenin, meskenin ve eşin sükûnet vesilesi kılınması; hareket kabiliyeti kısıtlanan yoksulun korunması
Çekirdek Özet 3Dinamik bir varoluş zemininde istikrar, barınma, iç huzur ve toplumsal dengeyi sağlayan metafizik ve hukuki güvence sistemi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca pasif durağanlık veya salt maddi ev-konut edinme olarak daraltılması; sekinet kavramının dönüştürücü manevi gücünün ve miskin kavramındaki hareketsizlik/çaresizlik boyutunun gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سكTıkama, akışı veya sesi kesme, yolu kapatıp sabitleştirme (سكب, سكت, سكر)نKesilme ve sabitlenme hareketini süreklilik, içsel yatışma, yerleşiklik ve çalkantının tümüyle durması boyutuna taşır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekTutunma, bir yere dayanarak dik durma ve sarsıntıyı önleyen destek noktası oluşturma payı taşır
كAvuç içiKavrama, içine alma, çevresel etkiyi sınırlayıp muhafaza etme işlevi görür
نBalık, filizCanlılık, süreklilik ve bir hâlin derinleşerek devam etmesi yönünü temsil eder
سكنDestek bularak kavranıp süreklilik kazanan sükûnDıştan gelen çalkantı ve hareketin sağlam bir dayanak ve kuşatıcı bir çerçeve içinde yatışıp kesintisiz bir istikrara dönüşmesi hareketini ifade eder

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHareketin kesilmesi, rüzgârın durulması, kaynayan suyun veya öfkenin dinmesi; boğazlanan canlının çırpınışının bitip hareketsiz kalması
Cahiliye şiiri kullanımıTarafe b. el-Abd muallakasında geminin yönünü sabitleyen ve çalkantısını dindiren dümeni nitelemek üzere bu kökü kullanır: كَسُكَّانِ بُوصِيٍّ بِدَجْلَةَ مُصْعِدِ
Erken Arapça kullanımSelâme b. Cendel şiirinde hane halkı ve sığınılan aile efradı anlamında kullanımı yer alır: لَيْسَ بِأَسْفَى وَلَا أَقْنَى وَلَا سَغِلٍ / يُسْقَى دَوَاءَ قَفِيِّ السَّكْنِ مَرْبُوبِ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça سكن kökü, Kuzeybatı ve Doğu Sami dillerinde de köklü bir geçmişe sahip ortak bir Afro-Asyatik / Sami mirasıdır. İbranice ve Ârâmîcede yerleşmek, ikamet etmek ve çadır kurup barınmak manasındaki şakan köküyle doğrudan ses ve anlam denkliğine sahiptir; nitekim İbrani geleneğinde Tanrı'nın tecelli edip yerleştiği ilahi huzur varlığı Şekinah terimiyle adlandırılır. Akadcada şakānu kökü ise nesneyi bir yere koymak, yerleştirmek, tesis etmek ve sükûneti sağlamak şeklinde çok geniş bir semantik tabana yayılır. Kökün Süryanicedeki karşılığı da benzer şekilde konaklama, barınma ve yatışma çizgisine dayanır. Sami ailesindeki ortak semantik matris, hareket halindeki bir nesnenin veya öznenin durdurulup belirli bir mekana ya da konuma kalıcı biçimde raptedilmesi fikridir. Arapça bu kökü hem fiziksel hareketin zıddı olan sükûn, hem içsel dinginlik olan sekinet, hem mekan tutma olan süknâ, hem de hareket alanı kısıtlanmış yoksul kimseyi adlandıran miskin türevleriyle en yetkin biçimde çeşitlendirmiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith ve David Cohen etimoloji sözlükleri.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇalkantı ve hareketin kesilip yerini dinginliğe bırakmasıFiziksel sükûnetten mekânsal yerleşmeye, içsel emniyet ve sekinetten çaresizlik sebebiyle hareket edemeyen yoksula doğru uzanan türetim ağıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Ârâmîce şakan, Akadca şakānuBir yere yerleşme, çadır kurma, ikamet etme, nesneyi konumlandırıp sabitleştirme ve ilahi tecellinin dingin varlığıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ortak yerleşim ve konaklama tabanıÇöl ve göçebe kültüründe çadır kurup dinlenme eylemiyle bağlantılı arkaik yerleşme kökleriGüçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Chicago Assyrian Dictionary ve Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سكنAnlamlıDurmak, yatışmak, yerleşmekÇalkantı ve hareketin sona ermesi, mesken tutma, içsel güvenHedef kök; Kur'an'da geçer
سنكAnlamlıKokusu değişmek, ağırlaşmakYağın veya yiyeceğin zamanla bozulup kokusunun ağırlaşmasıKur'an'da geçmez; durağanlığın bozulmaya yol açmasıyla zayıf anlamsal irtibat kurulabilir
كسنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıBu dizilim klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKök olarak oluşmayan
كنسAnlamlıSüpürmek, gizlenmek, yuvasına çekilmekYüzeydeki süprüntüyü gidermek; ceylanın ve yıldızların yuvalarına çekilip gizlenmesiKur'an'da geçer; barınma ve geri çekilme ortak teması
نسكAnlamlıİbadet etmek, arınmak, kurban adamakDindarlık, ibadete adanmışlık, nefsi arındırma ve adak kurbanıKur'an'da geçer; sekinete ulaştıran dinsel disiplin
نكسAnlamlıBaş aşağı çevirmek, geriletmekBir şeyi ters yüz etmek, tepe taklak getirmek, eski güçsüz hâline döndürmekKur'an'da geçer; zıt yönde hareket ve sarsılma

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سكنMerkezHareketin ve çalkantının dinmesi, yerleşmeÇalkantılı veya dinamik bir durumdan sonra sükûnet ve dinginliğe kavuşma hâlidirHem fiziksel durmayı hem psikolojik ve mekânsal huzuru içerir
قررKomşuSabit kalma, serinleme, yerinde durmaقرر hareketin dinmesinden ziyade bir yerde serinlik ve istikrarla karar kılmayı vurgularMekânda sabit duruş ve göz aydınlığı ön plandadır
ثبتKomşuSarsılmama, yerinden oynamamaثبت dış darbelere karşı direnç gösterip yerinde çakılı kalma anlamı taşırSarsılmama ve sebat yönü esastır
هداKomşuSakinleşme, yatışmaهدا gürültü ve taşkınlığın sona erip sessizleşmesi boyutuna odaklanırÇoğunlukla ses ve kargaşanın kesilmesidir
طمنKomşuİçsel yatışma, kalbin mutmain olmasıطمن endişe ve şüphenin giderilip kalbin tam olarak mutmain kılınmasıdırPsikolojik ve itikadi kesinlik taşır
حركZıtKıpırdama, sarsılma, yer değiştirmeحرك durağanlığın ve sükûnetin ortadan kalkarak eyleme geçilmesidirFiziksel ve mekânsal her türlü kımıldamadır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسكنDinmek, yerleşmek, huzur bulmakÇalkantı sonrası durulma, meskende ikamet ve kalbi sekinetKesin
LatinceHabitare, requiescere, sedareİkamet etmek, dinlenmek, yatıştırmakHabitare sadece yerleşmeyi, requiescere dinlenmeyi karşılar; kalbi sekinet boyutunu tam vermezGüçlü
İngilizceSettle, dwell, calm down, tranquilityYerleşmek, sakinleşmek, iç huzuruSettle fiziksel durulmayı, tranquility içsel huzuru karşılar; miskin türevinin acziyet bağlamını dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaWohnen, zur Ruhe kommen, Beruhigungİkamet etmek, sükûnete ermek, yatışmaWohnen salt mesken boyutudur; zur Ruhe kommen çalkantı sonrası dinlenmeyi kuşatırGüçlü
FransızcaHabiter, s'apaiser, quiétudeYerleşmek, yatışmak, iç dinginliğiQuiétude ruhsal sükûneti ifade eder; tek başına hem mekânı hem de sosyal yoksulluğu kapsayamazGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch ve Lane's Arabic-English Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مَسَاكِن / اسْكُنْ / سَكَنْتُمْMekânsal yerleşim, ev, yurt edinmeİnsanların dünyada ikamet ettikleri evler, helak edilen kavimlerin harabeleri ve cennet konakları (Tevbe 9:24, A'râf 7:161, Ahkâf 46:25)
سَكِينَةİlahi yatışma, kalbe indirilen iç huzur ve metanetZorlu ve tehlikeli savaş veya hicret anlarında müminlerin kalbine indirilen metafizik cesaret ve güven (Tevbe 9:26, Tevbe 9:40, Fetih 48:4)
سَكَنDinlenme vesilesi, yatıştırıcı unsurGecenin karanlığı, eşlerin birbirine sığınması veya peygamber duasının müminlere huzur vermesi (En'âm 6:96, Tevbe 9:103, Rûm 30:21)
مِسْكِين / مَسَاكِينHareketi kısıtlanmış, geçim imkânı daralmış muhtaçKendi emeğiyle geçimini temin edecek hareket alanını yitirmiş, infak ve zekâtla desteklenmesi gereken yoksul (Bakara 2:83, Kehf 18:79, Beled 90:16)
سَكَنَFiziksel durağanlık, hareketsizlikEvrendeki tüm varlıkların gece ve gündüz içindeki hareketsizliği veya durulması (En'âm 6:13)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSekinetin mahiyeti ve evrenin hareket-sükûn teorisiSekinetin müstakil bir melek, manevi bir nur veya doğrudan nefsi tatmin eden ilahi fiil olup olmadığı; arazlar bahsinde hareket ile sükûnun varlıksal karşıtlığıİlahi lütuf, metafizik güvence ve ontolojik durağanlık
FıkıhSüknâ hakkı, mesken nafakasının sınırları ve miskinin tanımıBoşanan veya evli kadının mesken hakkı; miskin ile fakir arasındaki fark (miskinin fakirden daha çaresiz ve hareketsiz durumda kabul edilmesi)Hukuki barınma teminatı ve zekât alacaklısı muhtaç profili
TefsirTâbûtü's-Sekîne ve gecenin sükûnet kılınması ayetleriİsrâiloğulları'nın sandığındaki sekinetin içeriği; yaratılış düzeninde gece ve eşlerin rahmet ve huzur vesilesi kılınış hikmetiVarlığın ontolojik dengesi ve peygamberi teyit eden işaret
HadisSekinetin meclislere inmesi ve namazdaki vakarKur'an okunan ve ilim meclislerinde meleklerin kuşatmasıyla inen manevi vakar; namaza giderken telaşsız ve sakin yürüme tavsiyesiİbadet disiplini, içsel ciddiyet ve ruhani feyiz

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalp ve inanç alanıSekinetİmanın sabitleşmesi ve vesveselerin dinmesiKorku ve fitne anlarında kalbe inen ilahi güvence imanı pekiştirir ve panik ortamını bertaraf ederKesin
İlmiFiziksel ve zihinsel düzenSükûn ve istikrarÇalkantının durması ve verinin netleşmesiZihnin ve fiziksel koşulların yatışması, hakikatin berrak biçimde idrak edilmesini sağlarGüçlü
SiyasiToplumsal düzen ve yurtMesken ve asayişGüvenli yerleşim ve toplumsal barışToplumun çalkantı ve terörden korunarak güven içinde yerleştiği yurt düzenini tesis ederGüçlü
İktisadiMülkiyet ve sosyal güvenlikSüknâ ve miskin hakkıTemel barınma hakkı ve zayıfın korunmasıİktisadi hareketliliği felce uğramış kesimlerin asgari yaşam ve barınma standardını güvenceye alırKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDenge durumu ve potansiyel enerji minimumu (Termodinamik denge)Bir sistemdeki kinetik çalkantıların sönümlenerek entropinin veya enerjinin dengelendiği kararlı duraklama noktasıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal denge, aidiyet ve psikosomatik homeostazBireyin içsel stres faktörlerini yatıştırıp bir mekâna ve topluluğa aidiyet hissiyle güvenli istikrara kavuşmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece dört duvardan ibaret bir gayrimenkul (ev/konut) veya pısırık bir edilgenlik biçiminde algılanması; sekinetin bir tür uyuşukluk sanılması
Kur'an içi daha geniş anlamKökün kozmik düzenden (gece-gündüz dengesi) psikolojik dinginliğe (eşler arası ünsiyet, kalbe inen sekinet), oradan hukuki ve iktisadi güvenceye (mesken dokunulmazlığı ve miskinin himayesi) uzanan kuşatıcı anlam alanı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMiskin kelimesinin onursuz ve aşağılanası bir tembellik olarak görülüp sosyal adalet bağlamının koparılması; sekinetin eylemsizlik sayılarak müminin cihat ve kriz anındaki aktif metanetinin anlaşılamaması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlık nizamındaki hareket ve sükûn dengesini izah eder; ilahi yardımın müminin iç dünyasında sarsılmaz bir metanete nasıl dönüştüğünü gösterir ve yoksulluk ile barınma ilişkisini kök düzeyinde açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Müminlerin kriz anlarında manevi destek gördüğü fetih ve savaş ayetlerinde; evlilik, gece ve tabiat nimetlerinin sıralandığı tevhit pasajlarında; helak olan kavimlerin yurtlarının tasvirinde ve sosyal yardımlaşma (zekât/kefaret) emirlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yoksulluğun bir ahlak kusuru değil, hareket imkânlarının tıkanmasından kaynaklanan yapısal bir durum olduğunu (miskin) ortaya koyar; manevi huzurun dışsal kaçışla değil, vahiy eksenli ilahi bir inşayla (sekinet) kurulduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamÇalkalanan ve hareket eden nesnenin durulması, sarsıntının kesilmesi, yerleşik hâle gelinerek bir mekânda sabit kalınması.
  • Soyut anlamİçsel kaygı, korku ve çatışmaların ilahi güvenceyle yatışması; varlığın fıtri dengesine dönerek huzur, vakar ve itminan bulması.
  • Sistematik karşılıkBireysel ruh sağlığını, ailevi ünsiyeti, mekânsal güvenliği ve iktisadi açıdan hareketi kısıtlanmış dezavantajlı sınıfların himayesini kapsayan bütüncül denge ve emniyet nizamı.
  • LaTeX modeliS=lim⁡Δt→τ(Φ(H)−∫0Δt∇⋅Jp dt)→Ω0
  • LaTeX açıklamasıModelde H varoluşsal çalkantı ve hareket alanını, Φ(H) bu alandaki dalgalanma potansiyelini temsil eder. Jp dışsal panik ve sarsıntı akısını gösterir; zaman içinde (Δt→τ) bu çalkantı sönümlenir. Nihayetinde sistem tüm sarsıntılardan arınarak Ω0 ile ifade edilen mutlak sükûnet, sekinet ve istikrarlı denge durumuna ulaşır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س