أسي
أ - س - ي
جذر- الورود: ٤
- الآيات: ٤
- الصيغ: ٣
- المعاجم: ٨
Usve ilacın acıtmasından üzülmek anlamında kullanılmaktadır.المزيد ›
تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءسي · أسى
ملاحظاتي
المعاجم(٨)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Usve ilacın acıtmasından üzülmek anlamında kullanılmaktadır.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٩٬١٤٨باب اللفيف من السين
س ي أ، س ي ي، س و ي، س و أ، س أ و، أ و س، أ ي س، أ أ س، و ي س، س و ي، أ س ي، أ س و، س ي ه، أ س س، و س و س، س أ س، س أ س أ مستعملات
سيأ:
السَّيْء بوزن الشّيْء: اللّبَنُ القليلُ قبل نزول الدِّرَّة، من تأليف سين وياء وهمزة فهي ثلاثة أحرف مؤلفّة، قال:
كما استغاث بَسيْءٍ فزُّ غَـيْطـلةٍ خافَ العُيُونَ فلم يُنظَرْ به الحَشَكُ
سيي:
السِّيُّ: المكان المستوي. هما سِيّانِ، أي:
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٨٣أَسَّيْتُهُ تَأْسِيَةً، أي عَزَّيْتُهُ. وآسَيْتُهُ بمالي مواساةً، أي جعلته إسْوَتي فيه. وواسَيْتُهُ لغةٌ ضعيفةٌ فيه. والإسّوَةُ والأَسْوَةُ بالكسر والضم لغتان، وهي ما يَأْتَسي به الحزين، يتعزَّى به. وجمعها إسىً وأسىً. ثمَّ سُمِّيَ الصبرُ أسىً. وائتَسى به، أي اقتدى. يقال: لا تَأْتَسِ بمن ليس لك بأُسْوَة، أي لا تَقتَدِ بمن ليس لك بقدوة. وتأسَّى به، أي تعزَّى.
وتآسَوْا، أي آسى بعضهم بعضاً. قال
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٩٬٧٧٥المدخل: أسىباب اللفيف من حرف السّين
سيء ، لسي ، سوى ، سوء ، سأو ، سوس ، سيسء ، وسوس ، أوس ، أس ، أيس ، لأس ، أسى ، أسي ، أسو ، ساسا ، وسىء ، ويس ، سأي
ومن حروفه المستعمَلة : السَّيء . والسَّيّ . وسِوَى . وسَواء . وساوَى . واستَوى . والسويّة . والسّوِيّ . والسُّوء . والسَّوء . والسَّيِّىء . والسَّوْء . وأسْوَى . والسَّأْوُ . والسّوس . والسّيساء . والوسْواس . وأوَس . والآس . والأس . وألاس . والأيْس . والأُسّ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٩٬٧٧٥المدخل: أسيباب اللفيف من حرف السّين
سيء ، لسي ، سوى ، سوء ، سأو ، سوس ، سيسء ، وسوس ، أوس ، أس ، أيس ، لأس ، أسى ، أسي ، أسو ، ساسا ، وسىء ، ويس ، سأي
ومن حروفه المستعمَلة : السَّيء . والسَّيّ . وسِوَى . وسَواء . وساوَى . واستَوى . والسويّة . والسّوِيّ . والسُّوء . والسَّوء . والسَّيِّىء . والسَّوْء . وأسْوَى . والسَّأْوُ . والسّوس . والسّيساء . والوسْواس . وأوَس . والآس . والأس . وألاس . والأيْس . والأُسّ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٢٢٧(باب الهمزة والسين وما يثلثهما)
(أسف) الهمزة والسين والفاء أصلٌ واحد يدلّ على الفَوت والتلهُّف وما أشبه ذلك. يقال أسِفَ على الشيء يَأْسَفُ أسَفاً مثل تلهف. والأَسِفُ الغضْبان، قال الله تعالى: وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَى إلى قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفاً[الأعراف 150]، وقال الأعشى:
أرَى رَجُلاً منهُمْ أسيفاً كأنَّما *** يضُمُّ إلى كشْحَيْهِ كَفّاً مُخَضَّبا
فيُقال هو الغَضبان. ويقال إنّ الأَُسَافة([1])
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٤٠٢المدخل: أسى: ( ي *!أَسِيتُ عليه وله ، ( كرَضِيتُ ، *!أَسىً ، مَقْصوراً مَفْتوحاً ، ( حَزِنْتُ .
وفي حدِيثِ أُبَيِّ بنِ كَعْبِ : ( والله ما عَلَيْهِم *!آسَى ولكن *!آسى على مَنْ أَضلُّوا ) .
( ورجُلٌ *!آسٍ وأَسْيانٌ ، لُغَةٌ في أَسْوان .
( وامْرأَةٌ *!آسِيَةٌ *!وأَسْيى ( *!وأَسْيانَةٌ ، ج *!أَسْيانُونَ *!وأَسْياناتٌ *!وأَسايَا *!وأَسايونَ *!وأَسْيَيَاتٌ .
( *!والآسِيَةُ من البِناءِ : المُحْكَمُ أَسَاسه .
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٠٠المدخل: ءسيأَسِيَ
أَسِيَ A ( n. ac. أَسَي 4 )
a. [ 'Ala ], Grieved, mourn ed for, over.
آسِيَة
آسِيَة 21t , أَسْيَاْنُ 33 ,
a. Grieving, sorrowful.
آسٍ
آسٍ (
a. in the def. the ya is replaced ), see 21t .
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٤٬٩٠٠المدخل: ءسيءسي
أَسِيَ - يَأْسَى
أَسِيَ - يَأْسَى
أَسِيَ - يَأْسى + كائن + على شيء أو أمر: يشعر في نفسه بالحزن والمرارة على عدم تحقق مراد
﴿فكيف آسى على قوم كافرين﴾: آسى: أصلها "أأسى "
أسَى: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل " أَسِيَ - يَأْسى ": وهو ما يكون بفعل " أَسِيَ - يَأْسى": الشعور بالمرارة والحزن الشديد على عدم تحقق مراد
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "
الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٠ (الإجمالي: ٤٥)
- تيه
الآيات المشتركة: ١ · Çevresinde dağların görülmediği, çıplak arazi, çöl demektir
- فوت
الآيات المشتركة: ١ · Fevt İki parmak arasındaki açıklık demektir
- قوم
الآيات المشتركة: ٣ · Hayvanların ön ayaklarına denir
- فخر
الآيات المشتركة: ١ · Fehr (hı) “Fehhar” çömlekçi demektir
- خيل
الآيات المشتركة: ١ · Heyl (hı) : At demektir
- نصح
الآيات المشتركة: ١ · Dikiş demektir
- نجل
الآيات المشتركة: ١ · نجل أنجيل “Necar” ağacı veya bir şeyi parlatan alet demektir
- تور
الآيات المشتركة: ١ · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır
- سنه
الآيات المشتركة: ١ · Seneler
- ربع
الآيات المشتركة: ١ · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir
- فرح
الآيات المشتركة: ١ · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…
- طغي
الآيات المشتركة: ١ · Taşkınlaştıran
الآيات التي ورد فيها(٤)
قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ
Acıma
… مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
Acıma
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | أسي |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (nakıs) ve hemzeli (mehmûzü'l-fâ) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | حزن, أسف, لهف |
| Zıt Kök | فرح |
| Çekirdek Özet 1 | Elden çıkan veya yitirilen bir durumun ardından içe saplanıp kalan sızı, keder ve hüzün |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi takdir ve uyarı sonrasında helak olan inkârcılara veya kaçan dünyalıklara aşırı kahrolmayı meneden iradi denge |
| Çekirdek Özet 3 | Geçmiş kayıpların doğurduğu duygusal felç durumunu aşarak şimdiki sorumluluğa ve kadere teslimiyete odaklanma |
| Kritik Hata Riski | Kökün salt psikolojik ve çaresiz bir üzüntü sanılarak, Kur'an'da peygambere ve mümine yöneltilen iradi tavır alış emrinin gözden kaçırılması |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| أس | Bir şeyi sabitlemek, bağlamak, bir zemine oturtmak veya derinde iz bırakmak; nitekim أسر bağlayıp hareketsiz kılmayı, أسس kökleştirip zemin kurmayı, أسف içe işleyen gazap ve kederi, أسن ise durağanlıktan bozulup tortulanmayı ifade eder. | ي | İçe oturan bağ ve tortunun, özellikle geçmişte kalmış veya elden çıkmış bir nesneye/duruma yönelik ince ve derin bir ruhsal sızıya, sürekli keder haline dönüşmesini sağlar. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| أ | öküz başı; güç, öncülük, başlangıç | İçe yönelen güçlü ve sarsıcı ilk etkinin, durumun ruhtaki başlangıç temasının ifadesidir. |
| س | diken, destek; tutunma, dayanma, koruma | Yaşanan kaybın veya olayın iç dünyada bir diken gibi batarak sabitlenmesi, takılıp kalması hareketidir. |
| ي | el ve kol; iş, yapma, uzanma | Batıp kalan sızının ruhi alana yayılması, duygusal bir süreklilik ve yönelim kazanmasıdır. |
| أسي | Güçlü bir başlangıçla içeri giren acının ruhta bir diken gibi takılıp kalması ve benliği sararak hüzün üretmesi hareketidir. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Fiziksel bir yaranın açtığı acı ve sızı; yaranın derinleşip içte iz bırakması (kardeş kök أسو ile müşterek olarak yaranın tedavi edilmesi ve ilacın acıtması bağlamı). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şahidinde derin hüzne ve kedere batmış kimseyi nitelemek üzere أَسْوان biçiminde kullanılmıştır: ماذا هنالك من أسوان مُكْتَئِبٍ / وساهفٍ ثَمِلٍ في صَعْدةٍ قِصَمِ |
| Erken Arapça kullanım | Bir musibete uğrayan kimsenin acısını paylaşarak yarasını sarmak, teselli etmek ve kederini hafifletmek anlamında تَأْسِيَة şeklinde kullanılmıştır. |
المصدر Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisānü'l-Arab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dilleri ailesinde *ʾ-s-y ve bağlantılı *ʾ-s-w kök ailesi, iki ana anlamsal damar üzerinden gelişir: fiziksel veya ruhsal bir yarayı sağaltmak/onarmak ile yaranın ve kaybın açtığı kederi taşımak. Süryanice ve Aramicede ܐܣܝ (asyā) hekim, tabip ve yaraları saran kimse anlamına gelirken, Akadcada asû tabip, hekim olarak yer alır. Arapçada bu kök yapısı ikiye ayrılarak أسو kökü tıbbi sağaltım, yara sarma ve örnek alma (üsve) alanında yoğunlaşmış; أسي kökü ise daha ziyade yaralanmanın iç dünyadaki izdüşümü olan keder, sızı, geçmişe yanma ve taziye/teselli bağlamında kristalleşmiştir. Dolayısıyla kökün semantik matrisi, bedensel bir lezyondan ve yara sağaltımından zihinsel/duygusal bir yaranın sızısına doğru düzenli bir soyutlanma sergiler.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisānü'l-Arab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | أسي ve أسو geçişliliği | Yara sarma, derman olma eylemi ile yaranın ruhta bıraktığı sızı ve hüzün birbirinin fiziki ve ruhi iki kutbudur. | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Aramice/Süryanice ܐܣܝ, Akadca asû | Hekimlik, yara sarma ve sağaltma çekirdeği ortak miras olup Arapçada hüzün ve teselli yönü belirginleşmiştir. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami dilleri ötesinde Afro-Asyatik katmanda güvenilir ve kanıtlanmış bir bağ tespit edilmedi. | Veri bulunamadı |
المصدر Payne Smith, Lisānü'l-Arab, Maqāyīs al-Lugha.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| أسي | Anlamlı | Hüzün, keder, iç sızısı | Bir kayıp veya elden çıkan durum karşısında içte duyulan derin sızı ve kederlenme hali. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| أيس | Anlamlı | Ümitsizlik, vazgeçiş | Bir şeyden umudu tamamen kesmek; يأس ile ses aktarımı (kalb) ilişkisi taşır. | Kur'an'da geçmez. |
| سأي | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız bir semantik kök kaydı yoktur. | Kur'an'da geçmez. |
| سيأ | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız bir semantik kök kaydı yoktur. | Kur'an'da geçmez. |
| يأس | Anlamlı | Umutsuzluk, kesin bilgi | Beklentinin tükenmesi, bir şeyin imkânından bütünüyle vazgeçme veya gerçeği kesin olarak bilme. | Kur'an'da geçer; أسي ile psikolojik çöküş sınırında komşudur. |
| يسأ | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız bir semantik kök kaydı yoktur. | Kur'an'da geçmez. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| أسي | Merkez | Hüzün ve keder | Geçmişte kalan veya elden çıkan bir duruma saplanıp kalarak içten içe sızlanma ve kahrolma. | Ruhsal enerjiyi donduran, geriye dönük sızı. |
| حزن | Komşu | Duygusal ağırlık | Bir kayıp veya musibet karşısında insanın göğsünde oluşan genel darlık, hüzün ve elem. | أسي köküne göre daha genel ve kaçınılmaz insani duygu durumudur. |
| أسف | Komşu | Öfkeyle karışık keder | Kayba karşı duyulan üzüntünün aynı zamanda öfke, hınç veya infialle birleşmiş hali. | أسي kökünde öfkeden ziyade içe dönük sızı ve yıkım hâkimdir. |
| لهف | Komşu | Hasret ve hayıflanma | Elden kaçan bir nimete veya fırsata karşı yanıp yakılma, eseflenme hali. | أسي kökündeki keder daha oturmuş ve derin bir sabitlenme gösterir. |
| فرح | Zıt | Sevinç ve şımarıklık | Elde edilen dünyalıkla sevinip coşma, kabarma ve kendini güvende hissetme hali. | Kur'an'da Hadîd 57:23 ayetinde bizzat bu kökün mukabili olarak yer alır. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | أسي | Hüzün, iç sızısı, keder | Geçmişe veya kaçan bir şeye saplanarak duyulan derin iç acısı. | Kesin |
| Latince | maerere, dolere | Kederlenmek, yas tutmak | Derin yas ve acıyı karşılar; fakat elden çıkana saplanma nüansını tam içermeyebilir. | Güçlü |
| İngilizce | to grieve, to mourn, to despair over | Yas tutmak, kederlenmek, dövünmek | Bir kaybın ardından duyulan acıyı verir; Kur'an'daki iradi menedilme tonunu bağlam belirler. | Güçlü |
| Almanca | trauern, sich grämen | Kederlenmek, gam çekmek | İçten içe kemiren dert ve kederi karşılar; kökün içe işleyen sızı boyutuyla örtüşür. | Güçlü |
| Fransızca | s'affliger, se désoler | Kahrolmak, aşırı üzülmek | Aşırı elem ve perişanlık halini ifade eder; zihinsel felç yönünü yansıtır. | Güçlü |
المصدر Wehr, Lewis & Short, Oxford English Dictionary.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فَلَا تَأْسَ / فَكَيْفَ آسَىٰ | Hakikati reddeden veya yoldan çıkan toplulukların akıbetine aşırı kahrolmayı, kendini harap etmeyi men etme | Peygamberlerin tebliğ sonrası helak veya sapkınlık karşısındaki derin iç sızısını iradi olarak dizginleme bağlamı; Mâide 5:26, Mâide 5:68, A'râf 7:93. |
| لِّكَيْلَا تَأْسَوْا | Elden çıkan dünyalık ve kaçan fırsatlar karşısında zihinsel ve ruhsal felce uğramayı men etme | Kader, ilahi takdir ve varoluşsal denge bağlamı; Hadîd 57:23. |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kader ve irade ilişkisi | İlahi kader yazılı iken insanın elden çıkana kahrolmasının (esâ) kaza ve kadere rıza ilkesiyle çelişip çelişmediği. | Kadere teslimiyet yoluyla duygusal yıkımın önlenmesi. |
| Fıkıh | Taziye ve sabır sınırları | Musibet anında feryat ve isyan boyutuna varan kederlenmenin yasaklığı; taziye (tasiye) ile hüznün meşru sınırda tutulması. | Ruhi acının taşkınlık ve isyana dönüşmesini engelleme. |
| Tefsir | Peygamberi kederin sınırları | Peygamberin kavminin helakine veya inkârına üzülmesinin tebliğ sorumluluğu ile ilahi adalet arasındaki dengesi. | İlahi adaletin tecellisine karşı duygusal aşırılıktan arınma. |
| Hadis | Musibet anında nefsani kontrol | Geçmişte kalan kayıplar karşısında keşke demenin şeytanın amelini açacağı ve esâ illetinden korunma gereği. | Geçmişe hayıflanmayı bırakıp mevcut hale yönelme. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kader ve tevekkül | Rıza ve sebat | Zihinsel teslimiyet | Geçmişteki kayba kederlenmeyi durdurup ilahi takdire teslim olarak ruhsal dengeyi kurar. | Kesin |
| İlmi | Hakikatin inşası | Realiteyi kabullenme | Bilişsel netlik | Olmuş bitmiş ve değiştirilemeyecek veri üzerinde dövünmeyi bırakıp yeni olgulara odaklanmayı sağlar. | Güçlü |
| Siyasi | Liderlik ve kriz yönetimi | Soğukkanlılık | İradi direnç | Toplumsal sapma veya hezimet karşısında liderin yeise düşüp felç olmasını önler; Mâide 5:26. | Güçlü |
| İktisadi | Kayıp ve risk yönetimi | Batık maliyet bilinci | Kaynak koruma | Elden çıkan sermaye veya kaçan kazanç için hayıflanmayıp geleceğe dönük rasyonel üretime yöneltir; Hadîd 57:23. | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Geri döndürülemez termodinamik süreçler ve histerezis | Bir sistemin tersinmez bir süreçten geçtikten sonra önceki enerji seviyesine dönememesi ve geçmiş durumun sistem üzerinde bir yük (tortu) bırakması; bu tortunun sıfırlanması yeni bir faz gerektirir. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Batık maliyet yanılgısı (sunk cost fallacy) ve melankoli | Bireyin geçmişte yaptığı ve telafisi mümkün olmayan kayıplara duygusal veya mali olarak takılıp kalarak bugünkü karar mekanizmasını felç etmesi hali. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün sadece doğal ve engellenemez bir üzüntü hali olarak algılanıp, pasif bir duygu durumuna indirgenmesi. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kökün, ilahi iradeye güven eksikliğinden kaynaklanan, geçmişe takılıp kalarak bugünkü mükellefiyeti aksatan ve nehyedilen (yasaklanan) bir zaaf olması. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kur'an'daki 'üzülme / kahrolma' emirlerinin anlamsız bir psikolojik baskı gibi görülmesi; oysa burada menedilen şey iradi teslimiyet eksikliği ve ameli kilitleyen derin sızıdır. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İnsanın geçmişe dönük kayıplar (Hadîd 57:23) veya hakikate direnen topluluklar (Mâide 5:26, 68; A'râf 7:93) karşısında sergilemesi gereken zihinsel ve ahlaki duruşun sınırlarını çizer; gereksiz kahroluşun ibadet veya fazilet değil, iradi bir zaaf olduğunu bildirir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Peygamberlerin inkârcı kavimlerin helakinden sonraki iç muhasebelerinde ve kader-musibet ilişkisini tanzim eden varoluşsal ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Müminin, başkalarının tercih ettiği sapkınlıktan ötürü kendini sorumlu ve perişan hissetmesi gerektiği yanılgısını düzeltir; herkesin kendi tercihinin sonucunu yaşayacağını ve ilahi adaletin kederle gölgelenemeyeceğini ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamYaranın açtığı acı ve sızı; bir kaybın ruhta bir diken gibi batıp kalarak sürekli sızlaması hali.
- Soyut anlamGeçmişte kalmış veya elden çıkmış bir durumun şimdiki zamanı ve iradeyi felç edecek biçimde keder ve kahra dönüştürülmesi.
- Sistematik karşılıkDeğiştirilemez geçmiş olguların (kader ve özgür irade kararları) oluşturduğu batık alanı kabullenerek, enerjiyi mevcut sorumluluğa ve geleceğe yönelten iradi denge mekanizması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde , geçmiş bir anında meydana gelen kayıp fonksiyonunu; , geçmişteki bu kaybın şimdiki zamana devreden sızı ve keder çekirdeğini (gecikme/histerezis katsayısını); ise şimdiki anda benliği tüketen keder enerjisini (esâ yükünü) temsil eder. Kur'an'ın getirdiği kader bilinci, teslimiyet ve ilahi hikmete rıza katsayısı () bire yaklaştığında (), geçmişe yönelik felç edici keder yükü () sıfıra yaklaşır ve birey şimdiki anın sorumluluğuna geri döner.