جحم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ج-ح-مالصيغ: ٥ · الجذور المجاورة: ١٣ · الآيات: ٢٦ · السور: ١٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أولأييرسلالْجَحِيمَوقيجَحِيمٍالْجَحِيمِجحمصحبغفروَجَحِيمًاصليعذبسويرأيكفر

الجذرالصيغ ٥الآيات ٢٦السور ١٨المجاورة ١٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

جحم

ج - ح - م

جذر
  • الورود: ٢٦
  • الآيات: ٢٦
  • الصيغ: ٥
  • المعاجم: ١٣

Cehennem tuğlanın pişirildiği fırındır. Ha nın he ye dönüşmesi ile cehm’ de yemeğin pişirildiği fırın anlamındadır. Cehm, cahm ile akraba bir kelimedir Cehennem toprağı pişirmek, seramik fırını demektir. “Cahim” etin, meyvenin, mısırın kızartıldığı ateş demektir. Cehennem, yemeklerin pişirildiği fırın demektir. Cahim ise kızartıldığı fırının adıdır. Cehennem ve cehim dünyada terbiye olmamış insanların ahirette terbiye edilerek cennete girebilmeleri için yükseltildikleri yerdir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Cehennem tuğlanın pişirildiği fırındır. Ha nın he ye dönüşmesi ile cehm’ de yemeğin pişirildiği fırın anlamındadır. Cehm, cahm ile akraba bir kelimedir Cehennem toprağı pişirmek, seramik fırını demektir. “Cahim” etin, meyvenin, mısırın kızartıldığı ateş demektir. Cehennem, yemeklerin pişirildiği fırın demektir. Cahim ise kızartıldığı fırının adıdır. Cehennem ve cehim dünyada terbiye olmamış insanların ahirette terbiye edilerek cennete girebilmeleri için yükseltildikleri yerdir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٣٠٥
باب الحاء الجيم والميم معهما ح ج م، ج ح م، ج م ح، ح م ج، م ح ج مستعملات حجم: الحِجامة: حِرْفُة الحاجِم وهو الحجّام، والحَجْمُ فعله. والمِحْجَمة: قاورة. والمَحْجَم: مَوضعة من العُنُق. والحُجُومُ: اسمٌ للقُبل. والإِحجام: النُّكُوص عن الشّيء هَيبةً. والحِجام: شيءٌ يُجعل في خَطْم البَعير كي لا يعَضَّ، بَعيرٌ مَحْجُوم. والحَجْمُ: كفُّكُ إنساناً عن أمْرٍ يُريده. والحَجْم: وجدانُك شيئاً تحت ثَوْبٍ،
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٨٥
الجَحيمُ: اسمٌ من أسماء النار. وكلُّ نارٍ عظيمةٍ في مَهْواةٍ فهي جَحيمٌ، من قوله تعالى: "قالوا ابنُوا لَهُ بُنْياناً فألْقوهُ في الجَحيم". والجاحِمُ: المكان الشديد الحرّ. قال الأعشى: والموتُ جاحِمُ والجَحْمَةُ: العين بلغة حِمْيَرَ. وجَحَمَ الرجل: فتح عينيه كالشاخص والعينُ جاحِمَةٌ. وجَحَّمَني بعينيه تَجْحِيماً: أَحَدَّ إليَّ النظر. والأَجْحَمُ: الشديد حمرةِ العين مع سَعَتها؛ والمرأة جَحْماءُ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٬٦٤٦
ح ج م حجم ، حمج ، جحم ، جمح ، مجح ، محج : ( مستعملات ) . حجم : قال الليث : الحَجْم : فِعلُ الحاجم ، وهو الحَجَّام ، وفعله وحرفته الحِجامة . وفي الحديث : ( أفْطَرَ الحاجمُ والمَحْجومُ ) . والمِحْجَمة : قارورتُه ، وتطرح الهاء فيقال : مِحْجَم وجمعه مَحاجمُ . وقال زهير : ولم يُهريقوا بينهم مِلْءَ مِحْجَم والمَحْجَم من العنق : موضع المِحْجمة ، وقال غيره : أصل الحَجْم المَصُّ ، وقيل للحاجم حَجَّام
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٠٠٩
(باب الجيم والحاء وما يثلثهما) (جحد) الجيم والحاء والدال أصلٌ يدلُّ على قِلّة الخير. يُقال عامٌ جَحِدٌ قليل المطر. ورجل جَحِْدٌ فقير، وقد جَحِدَ وأَجْحَدَ. قال ابن دُريد: والجَحْد من كلِّ شيءٍ القِلّة. قال الشاعر: * ولَنْ يَرَى ما عاش إلاّ جَحْدا * وقال الشيباني:[أجحَدَ الرّجلُ وجحدا إذا أنفَضَ وذهبَ مالُه. وأنشد للفرزدق([1])]: وبيضاء من أهل المدينة لم تذق *** بَئِيساً ولم تتبعْ حُمُولَةَ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٣
- الجحمة: شدة تأجج النار، ومنه: الجحيم، وجحم وجهه من شدة الغضب، استعارة من جحمه النار، وذلك من ثوران حرارة القلب، وجحمتا الأسد: عيناه لتوقدهما.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٣٠
ج ح م نار جاحمة‏:‏ شديدة الحر مضطرمة ومكان جاحم ومنه قيل لعيني الأسد‏:‏ جحمتاه تـزران لتوقدهما‏.‏ ومن المجاز‏:‏ اصطلى فلان بجاحم الحربفبرد أي فتر وسكنت حفيظته‏.‏ قال‏:‏ الباغي الحرب يسعى نحوها ترعاً حتى إذا ذاق منها جاحماً بردا
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٩٤٦
أَجْحَم عنه: كَفَّ كأَحْجَم. وأَحْجَم الرجلَ: دَنا أَن يُهْلِكَه.والجحيمُ: اسم من أَسماء النار. وكلُّ نارٍ عظيمة في مَهْواةٍ فهي جَحِيمٌ، من قوله تعالى: قالوا ابْنُوا له بُنْياناً فأَلْقُوه في الجحيم. ابن سيده: الجحيمُ النارُ الشديدة التأَجُّج كما أَجَّجوا نارَ إبراهيم النبيِّ، على نبينا وعليه الصلاة والسلام، فهي تَجْحَمُ جُحوماً أي توقَّد توقُّداً، وكذلك الجَحْمةُ والجُحْمةُ؛ قال ساعدة بن جؤية:
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٧٠
* ج ح م * * الجَحِيمُ * اسم من أسماء النار وكل نار عظيمة في مهواة فهي جحيم من قوله تعالى ﴿قالوا ابنوا له بنيانا فألقوه في الجحيم﴾ و * أجْحَمَ * عن الشيء كف عنه مثل أجحم
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٣٤٦
| | ( أَجْحَمَ عَنْهُ ) إِجْحاماً : ( كَفَّ ) ، | كَأَحْجَمَ ، بتقديم الحاء . وقال | شيخُنا : كلاهما من الأَضْدادِ | يستعملان بمعنَى تَقَدَّم وبمعنى تَأَخَّر . | | ( و ) أَجْحَم ( فُلاناً : دَنَا أنْ يُهْلِكَهُ ) . | | ( و الجَحِيمُ ) / ، كَأَمِيرٍ : اسمٌ من | أسماء النارِ ، وقيل : هي ( النَّارُ | الشَّدِيدةُ التَّأَجُّجِ ) كما أَجَّجُوا نارَ | إبراهيمَ على نبِّينا وعليه أفضلُ | الصَّلاة
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٥٦٠
جحُمَتِ النَّارُ 1 جحُمَتِ النَّارُ , aor. جَحُمَ , inf. n. جُحُومٌ; and جَحِمَت, aor. جَحَمَ , inf. n. جَحْمٌ and جَحَمٌ [accord. to the CK جُحْمٌ] and جُحُومٌ; The fire burned, burned up, burned brightly or fiercely, blazed, or flamed; (K, TA;) and had many live coals, and much flame: (TA in explanation of the latter verb; and so the former or the latter is explained in a copy of the S, in
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٢٤
جَحَمَ جَحَمَ A ( n. ac. جَحْم 1 ), a. Kindled, lit. b. see II . جَحِمَ جَحِمَ A ( n. ac. جَحَم 4 , جُحُوْم 27 ) جَحُمَ U ( n. ac. جَحْم 1 ) a. Burned, blazed. جَحَّمَ جَحَّمَ II a. [ Bi ], Glared at. تَجَحَّمَ تَجَحَّمَ V , a. Was tormented. جَحِيْم جَحِيْم 25 , a. Blazing fire. b. [ art. ], Hell-fire, hell.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٢٬٤٦٤
جحم جَحِمَ - يَجْحَمُ (جَحَمَ - يَجْحَمُ) - جَحِيْم جَحِمَ - يَجْحَمُ (جَحَمَ - يَجْحَمُ) + الكائن أو الشيء أو الأمر، وخاصة للنار: عَظُمت وتأَجَّجَتْ واضْطَرمَتْ وكثُر جَمْرُها ولَهَبُها وتَوقُّدها جَحِيْم - الجحيم: على وزن " فـَعيل" اسم فاعل مبالغة صفة مشبهة من"جَحَمَ - يَجْحَمُ": صفة نوع من أنواع النار، متأجج ومضطرم وملتهب بشدة في
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٣ (الإجمالي: ٨٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صحب

    الآيات المشتركة: ٦ · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  2. صلي

    الآيات المشتركة: ٤ · Ona yaslanırlar

  3. برز

    الآيات المشتركة: ٢ · Bariz çıkıntı demektir

  4. سوي

    الآيات المشتركة: ٢ · Seviye: Engebesiz düz yerdir

  5. وقي

    الآيات المشتركة: ٣ · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…

  6. كذب

    الآيات المشتركة: ٣ · Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya…

  7. رأي

    الآيات المشتركة: ٣ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  8. أول

    الآيات المشتركة: ٢ · Alet kaldıraç demektir

  9. عذب

    الآيات المشتركة: ٣ · Su yosunudur

  10. غفر

    الآيات المشتركة: ٢ · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır

  11. أيي

    الآيات المشتركة: ٤ · Evye kuş yuvası demektir

  12. كفر

    الآيات المشتركة: ٣ · Hufre, çukur demektir

الآيات التي ورد فيها(٢٦)

  1. إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَا تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  2. وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  3. وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  4. مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  5. وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  6. مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلَى صِرَاطِ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  7. فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  8. إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  9. ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

  10. قَالُوا ابْنُوا لَهُ بُنْيَانًا فَأَلْقُوهُ فِي الْجَحِيمِ

    Şiddetli yanıcı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökجحم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنور, شعل, لهب, سعر
Zıt Kökبرد
Çekirdek Özet 1Bir çukurda veya kapalı alanda yakılarak alevleri üst üste yığılan, harareti ve tutuşması şiddetli ateş
Çekirdek Özet 2İnkârcı ve azgınların içine atıldığı, katmanlı, kuşatıcı ve son derece şiddetli azap ateşi
Çekirdek Özet 3Isının ve yoğunluğun dışarı kaçamayıp kendi içinde katlanarak maksimum yıkıcılığa ulaştığı kapalı sistem
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir alev veya genel cehennem adı sanarak, çukurlaşmış alanda hapsedilen ve katlanan şiddetli termal yoğunluk vasfını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جحÇekip koparma, kazıma, sınırlama ve açığa çıkarma hareketini ifade eder; جحد kökünde hakkı bile bile koparıp inkâr etme durumunda görülür.مKatılan mim harfi toplanma, birikme ve kuşatılma boyutu katarak çekirdeğin sert ve keskin eylemini kendi içine hapsolmuş, yığılmış ve alev alev kaynayan şiddetli bir termal odağa dönüştürmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaEnerjinin ve yakıtın bir araya getirilmesi, yüklenmesi ve taşınarak bir merkezde yığılması
حÇit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaIsının ve alevin etrafının kuşatılması, bir çukura veya duvara hapsedilerek dışarı yayılmasının önlenmesi
مSu; akış, çokluk, derinlikBiriken hararetin dalga dalga kabarması, kaynaması, akışkan bir yoğunlukla üst üste katlanması
جحمKuşatılmış ve yığılmış enerjinin dalgalanarak tutuşmasıYakıtı toplanmış ve etrafı çevrilmiş bir alanda alevlerin birbirine çarparak şiddetle yükselmesi ve tutuşması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir çukura, derin oyuğa veya etrafı çevrili bir ocağa odun yığılarak yakılan, alevi ve közü üst üste binmiş son derece şiddetli, kavurucu ateş. Ayrıca aslanın alev gibi parlayan gözleri ve kor gibi kızarmış göz yuvası için de kullanılır.
Cahiliye şiiri kullanımıel-A‘şâ, savaştaki şiddetli çarpışmayı ve ölümün kızıştığı ânı tarif ederken kökü ateş metaforuyla kullanmıştır: يُعِدُّون للهيجاء قبلَ لِقائها / غَداةَ احتضارِ البأْسِ والموتُ جاحمُ
Erken Arapça kullanımHüzeyl kabilesinden Sâide b. Cüeyye, yaz sıcağında kor gibi yanan sıcaklığı şu şekilde ifade etmiştir: إنْ تأْتِه، في نَهار الصَّيْفِ، لا تَرَهُ / إلاَ يُجَمِّع ما يَصْلى من الجُحَمِ

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça جحم kökü, Afro-Asyatik dil ailesinin Güney Sami dalında ateşin şiddetle alevlenmesi, bir çukurdaki hararetin yoğunlaşması ve gözlerin kor gibi parlaması anlam alanıyla yerleşiktir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Süryanice) doğrudan aynı fonetik dizilimle geniş bir türetim ailesi oluşturmaktan ziyade, Güney Arabistan (Himyerî) lehçesinde göz çukuru ve korlaşmış bakış anlamındaki kullanımlarla canlılığını korumuştur. Çevre Sami dillerinde ateş, cehennem ve derin çukur kavramları genellikle جهم veya هنم (Gehenna) kökleriyle temsil edilirken, Arapçada kökün hırıltılı boğaz harfi ile dudak harfini birleştiren yapısı, alevlerin bir مهواة (derin yarık/çukur) içinde üst üste yığılarak hava alıp gürlemesi biçimindeki fiziksel olguya tahsis edilmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisānü’l-Arab, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAteşin tutuşup gürlemesi, közün kızarması, çukurda biriken hararetAteşin bir mahalde sıkışarak şiddetlenmesi ve parıldayan göz yuvası anlamları iç türetimle birbirine bağlıdır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Himyerî katmanında göz ve parıltı; Gehenna hattıyla anlamsal örtüşmeİbranicedeki Ge-Hinnom vadisi (derin çukurda ateş yakılan yer) tasavvuru ile Arapçadaki derin çukurda yanan ateş nitelemesi semantik paralellik taşır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrulanabilir ve spekülatif olmayan doğrudan bir kök akrabalığı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جحمAnlamlıŞiddetle tutuşmak, alevlenmekBir çukurda alev alev yanan, harareti üst üste yığılan ateş ve korlaşmış gözHedef köktür; Kur'an'da geçer.
جمحAnlamlıBaşına buyruk gitmek, gem almamakAtın veya insanın zaptedilemeyerek kontrolsüzce hedefine doğru fırlayıp koşmasıKur'an'da geçer (جحم köküyle enerjinin taşması ve dizginlenememesi bağlamında akrabadır).
حجمAnlamlıAğzını tıkamak, emmek, geride durmakBir şeyin önünü almak, hacamatla kan çekmek veya geri çekilmekKur'an'da geçmez; tutma ve hapsetme nüansı taşır.
حمجAnlamlıGözü yummak, gözü dikmekBakışı daraltarak veya gözlerini kısarak bir hedefe sabitlemekKur'an'da geçmez; göz bebeğinin odaklanması yönüyle ilintilidir.
مجحAnlamlıBöbürlenmek, kendini beğenmekİnsanın içindeki kibri dışarı vurması ve gururlanmasıKur'an'da geçmez; Arap dilinde seyrektir.
محجAnlamlıÇalkalamak, sıyırıp almakSütün yağını çıkarmak için tulumu kuvvetle çalkalamak veya deriyi soymakKur'an'da geçmez; fiziksel sürtünme ve çalkalama hareketidir.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جحمMerkezKuşatılmış ve yığılmış şiddetli ateşBir çukura veya kapalı alana hapsedilerek katlanmış, son derece kızgın ve alevli ateşAteşin hem şiddetini hem de çukurumsu bir mekânda yığılmışlığını ifade eder.
سعرKomşuAteşi tutuşturmak ve parlatmakAteşin dışarıdan müdahaleyle körüklenmesi, kabartılması ve yayılmasıTutuşturma ve alevlendirme eylemine odaklanır.
لهبKomşuAteşin yalımı ve dumanı arınmış aleviAteşin havaya doğru yükselen parlak ve kızıl alev diliAteşin hacminden ziyade yükselen alev diline işaret eder.
شعلKomşuAteşin dağılması ve tutuşmasıAteşin bir maddeden diğerine sıçrayarak yayılması ve aydınlatmasıYangının veya alevin yayılma hareketini öne çıkarır.
نورKomşuAteşin aydınlatıcı yönüIsı ve yakıcılıktan ziyade görmeyi sağlayan aydınlık ve ışıkTermal yıkıcılığı değil idrak ve görme imkânını bildirir.
بردZıtSoğukluk ve hararetsizlikIsının, alevin ve yakıcılığın tamamen yok olması; serinlikAteşin ve kızışmışlığın bütünüyle sönümlenmesidir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجحمŞiddetle yanan, katlanan alevBir çukurda alevleri birbirine karışan şiddetli ateş ve parıldayan gözKesin
Latincefornax, barathrum igneumFırın, alevli uçurum/çukurKuşatılmış termal alanı ve derin uçurumu karşılar; canlı alevin şiddetini kısmen dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceraging furnace, infernoKükreyen fırın, azap ateşiBüyük, hapsolmuş ve yıkıcı yangını karşılar; göz yuvasındaki odaklanma nüansını kapsamaz.Güçlü
AlmancaGlutofen, lodernde HölleKor fırını, alevli cehennemYığılmış harareti ve alevlenmeyi iyi açıklar; kapalı mekândaki katlanmayı yansıtır.Güçlü
Fransızcabrasier ardent, fournaiseKor yığını, alevli fırınYoğun köz ve kapanmış ısı alanını verir; çukur tasavvurunu tam olarak taşımaz.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْجَحِيمِAhirette kâfirlerin atıldığı şiddetli azap ocağıAzgınların, inkârcıların ve nankörlerin cezalandırıldığı katıksız ateş bağlamı (Bakara 2:119, Müttaffifîn 83:16).
الْجَحِيمِİbrahim peygamberin içine atıldığı dünyevi devasa ateş çukuruNemrud ve kavminin yüksek bir yapı veya çukur inşa edip içine odun yığarak tutuşturdukları fiziksel ateş (Sâffât 37:97).
جَحِيمٍİnkârcıların içine yaslanıp girecekleri alevli zeminGünahkârların ve yalanlayıcıların ahiretteki varış yeri tasviri (Vâkıa 56:94, İnfitâr 82:14).
وَجَحِيمًاAhirette suçlular için hazırlanan çok katmanlı ağır azap unsuruKelepçeler, boğazı tıkayan yiyecekler ile birlikte zikredilen kuşatıcı şiddetli ateş (Müzzemmil 73:12).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret azabı ve cehennemin tabakalarıCehennemin ebediliği, azabın şiddeti ve cehennem tabakaları arasında el-Cahîm'in hangi zümrelere tahsis edildiğiAteşin salt bir yakıcı unsur değil, ilahi adaletin tecelli ettiği en şiddetli ve katmerli termal ceza olması
FıkıhVeri bulunamadıHukuki hükümlerde terimleşmemiştir; ahiret tehdidi bağlamında dolaylı yer alır.Veri bulunamadı
TefsirKur'an'daki cehennem isimlerinin semantik ayrımıel-Cahîm lafzının sadece sıradan bir ateş mi yoksa çukurda alevleri birbirine çarpan özel bir ateş türü mü olduğuİbrahim'in atıldığı dünyevi ateş ile ahiretteki ateş arasındaki ortak fiziksel ve görsel nitelik (derinlik, yığılma, alevlenme)
HadisCehennem tasvirleri ve fitne uyarılarıAhirette getirilecek olan cehennemin dehşeti ve gözlerin öfkeden parlaması tasvirleriAlevin kızışması, hararetin en üst noktaya tırmanması ve dehşet verici bakış

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret adaleti ve cezaKatmerli azap ocağıAzgınlığın ve zulmün mutlak karşılığıİlahi sınırları çiğneyip haddi aşanların hapsedildiği, dışarıya kaçış imkânı vermeyen en yüksek yoğunluklu ceza ortamı.Kesin
İlmiTermodinamik ve kapalı sistemlerHapsedilmiş yüksek enerji odağıIsının birikerek yıkıcı basınca dönüşmesiEnerjinin serbestçe yayılamayıp kapalı bir hacimde sürekli beslenerek maksimum tahrip gücüne ulaşması süreci.Güçlü
SiyasiOtoriter baskı ve zulüm düzeniNemrudî yakıcı fırınMuhalif hakikati yok etme aygıtıSiyasi tiranlığın, hakkı savunan peygambere karşı kurduğu devasa yok edici güç düzeneği (Sâffât 37:97).Kesin
İktisadiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıKökün doğrudan iktisadi bir işlevi ve terimsel karşılığı bulunmamaktadır.Veri bulunamadı

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSüperkritik kapalı reaktör / Termodinamik tuzakAçık havaya tahliye edilemeyen ısının, sınırlandırılmış bir hacim içinde katlanarak sıcaklık ve basıncı kritik eşiğin üzerine çıkarması olgusu.Güçlü
Beşeri bilimlerKlostrofobik kriz / Toplumsal patlama ocağıBireyin veya kitlelerin maruz kaldığı baskının tahliye kanalı bulamayarak kendi içinde birikip şiddetli bir öfke ve çatışma patlamasına dönüşmesi.Muhtemel

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiجحم lafzını sıradan, genel ve soyut bir «cehennem» eşanlamlısı kabul edip, kelimenin taşıdığı «kapalı veya çukur alanda yığılmış, alevleri üst üste binen şiddetli hararet» fiziksel tabanını unutmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da bu kök, sadece metafizik bir mekân adı değil; dünyada İbrahim peygamber için yakılan fırın benzeri devasa ateşi (Sâffât 37:97) de niteleyen, ısının ve alevin azami yoğunluğa ulaştığı nesnel bir durumu ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'ın cehennem tasvirlerindeki harika dilsel çeşitliliği ve her ismin işaret ettiği farklı azap biçimlerini (örneğin alev dili, yakıcı rüzgâr, ezici çukur) tekdüzeleştirerek metnin somut tasvir gücünü ve belagatini zayıflatmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da ceza kavramının salt soyut bir tehdit olmadığını, son derece somut, fiziksel karşılıkları bulunan ve harareti bizzat kuşatan bir mekanizmayla tasvir edildiğini gösterir. İbrahim peygamber kıssasıyla ahiret sahneleri arasındaki anlamsal köprüyü kurar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Özellikle Mekkî surelerdeki hesap, tartı ve ceza sahnelerinde (Tekâsür 102:6, İnfitâr 82:14) ve İbrahim peygamberin ateşe atılma teşebbüsünü anlatan ayetlerde (Sâffât 37:97) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Azap mekânlarının rastgele adlandırıldığı zannını düzeltir; «cahîm» kelimesinin, alevin bir çukurda/yapıda sıkışıp kendi üzerine katlanmasını ifade eden hususi yapısını ortaya koyarak tasvirin dakikliğini kanıtlar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSınırlandırılmış, çukurlaşmış veya etrafı çevrilmiş bir alana yakıt yığılması sonucu alevleri üst üste binen, harareti dışarı kaçamayan son derece şiddetli ateş.
  • Soyut anlamBirikmiş bir enerjinin veya ilahi gazabın tahliye edilmeksizin hedefi bütünüyle kuşatarak maksimum şiddette tecelli etmesi.
  • Sistematik karşılıkIsı, basınç ve azabın kendi içine kapalı bir geometride katlanarak yıkıcılığın en yüksek dereceye ulaştığı ceza sistemi.
  • LaTeX modeliJ=lim⁡V→V0∫0tQ(t)V dt  ⟹  T≫Tc
  • LaTeX açıklamasıModelde Q(t), kapalı alana sürekli beslenen ısı enerjisini; V, ısının hapsedildiği hacmi; V0, enerjinin kaçamayacağı minimum kritik sınır hacmini temsil eder. Hacim daralıp enerji biriktikçe ortamın sıcaklığı (T), kritik eşiği (Tc) fersah fersah aşarak nihai yıkım ve tutuşma durumunu (J, el-Cahîm) meydana getirir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ج