سرق

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-ر-قالصيغ: ٨ · الجذور المجاورة: ٥٦ · الآيات: ٧ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وصفلَسَارِقُونَزنيسرقسَرَقَوَالسَّارِقَةُجهزيَسْرِقْنَعيرشررأخوسَارِقِينَنكلسقي

الجذرالصيغ ٨الآيات ٧السور ٤المجاورة ٥٦

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سرق

س - ر - ق

جذر
  • الورود: ٩
  • الآيات: ٧
  • الصيغ: ٨
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Çaldı

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٢٩٤
القاف والسين والراء معهما ق س ر، س ق ر، ق ر س، س ر ق مستعملات قسر: القَسوَر: الصياد والراعي، والجميع قَسْوَرةٌ. والقَسْرُ: القهر على الكره. يقال: قَسَرْتُه قَسْراً، واقتَسَرْتُه أعم. و"فرت من قَسْوَرة" أي رماة، ويقال: أسد. والقَسْوَريُّ: الرامي. والقَيسَريُّ: الضخم الشديد المنيع. سقر: السَّقْرُ لغة في الصقر. وسَقَرُ: اسم معرفة لجهنم نعوذ بالله منها. قرس: القِرْسُ: أكثر الصقيع وأرده، قال العجاج:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٩٥
سَرَقَ منه مالاً يَسْرِقُ سَرَقاً بالتحريك، والاسم السَرِقُ والسَرِقَةُ، بكسر الراء فيهما جميعاً. وربَّما قالوا: سَرَقَهُ مالاً. وسَرَّقَهُ، أي نسبه إلى السَرِقَةِ. واسْتَرَقَ السمعَ، أي استمع مستخفياً. ويقال: هو يُسارقُ النظرَ إليه، إذا اهتبل غَفْلَتَهُ لينظرَ إليه. والسَرَقُ: شُقَقُ الحرير. قال أبو عُبيد: إلاّ أنّها البيضُ منها. الواحدة منها سَرَقَةٌ قال: وأصلها بالفارسية سَرَهْ، أي جيَّدٌ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬٩٩٥
ق س ر قسر ، قرس ، سرق ، سقر : مستعملة . قسر : قال الليث : القسر : القهْرُ على الكره . يقال : قسَرته قسْراً واقتسرته أعمُّ ، قال : والقسْوَر : الرامي والصيادُ ، وأنشد : وشَرشَرٍ وقسور نضرى قال : الشَّرَشِر : الكلبُ ، والقسورُ : الصيادُ ، والجميعُ قُسورةٌ . وقال الله : ( ( مُّسْتَنفِرَةٌ فَرَّتْ مِن قَسْوَرَةٍ ) ( المدثر : 51 ) ، همُ الرماة . قال أبو منصور : أخطأ الليث في تفسير الشَّرَشِر والقسور
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬١٥٩
(باب السين والراء وما يثلثهما) (سرط) السين والراء والطاء أصلٌ صحيح واحد، يدلُّ على غَيبة في مَرٍّ وذَهاب. من ذلك: سَرَطْتُ الطّعام، إذا بَـلعْته؛ لأنَّه إذا سُرِطَ غاب. وبعضُ أهل العلم يقول: السِّراط مشتقٌّ من ذلك، لأنَّ الذاهبَ فيه يغيب غيبةَ الطعام المُستَرَط. والسِّرِطْراط على فِعِلاّل([1]): الفالوذُ؛ لأنَّه يُستَرط. والسُّراطُ: السّيف القاطع الماضِي في الضَّريبة. قال الهذليّ([2]) يصف سيفاً:
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٧٧
- السرقة: أخذ ما ليس له أخذه في خفاء، وصار ذلك في الشرع لتناول الشيء من موضع مخصوص، وقدر مخصوص، قال تعالى: ﴿والسارق والسارقة﴾ [المائدة/38]، وقال تعالى: ﴿قالوا إن يسرق فقد سرق أخ له من قبل﴾ [يوسف/77]، وقال: ﴿أيتها العير إنكم لسارقون﴾ [يوسف/70]، ﴿إن ابنك سرق﴾ [يوسف/81]، واسترق السمع: إذا تسمع مستخفيا، قال تعالى: ﴿إلا من استرق السمع﴾ [الحجر/18]، والسرق والسرقة واحد، وهو الحرير.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬١٥٧
س ر ق سـارق بيـن السرقة والسرق والسرق‏.‏ ويقول بائع العبد‏:‏ برئت إليك من الإباق والسرق‏.‏ وأنشد أبو المقدام‏:‏ سرقت مال أبـي يومـاً فأدبنـي وجل مال أبي يـا قومنـا سـرق وهذه سراقة فلان‏:‏ لما نال من السرقة وبها سمي سراقة ومعه من سراقات الشعر‏.‏ قال ابن مقبل‏:‏ وسرق منـه مـالاً وسرقـه مـالاً‏.‏ ويقـال‏:‏ ‏"‏ سـرق السـارق فانتحـر ‏"‏ وسمعـت منهـم مـن يقـول‏:‏ سرقـت يـا قوم سرقت غرفتي‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٨٦٧
سَرَق الشيء يسْرِقه سَرَقاً وسَرِقاً واستَرَقَه؛ الأَخيرة عن ابن الأَعرابي؛ وأنشد: بِعْتُكَها زانِيةً أو تَسْتَرِقْ، إنَّ الخبيثَ للخبيثِ يَتَّفِقْ اللام هنا بمعنى مع، والاسم السَّرِق والسَّرِقة، بكسر الراء فيهما، وربما قالوا سَرَقَهُ مالاً، وفي المثل: سُرِقَ السارقُ فانتحَر. والسَّرَق: مصدر فعل السارق، تقول: بَرِئْتُ إليك من الإباق والسَّرَق في بيع العبد. ورجل سارِق من قوم سَرَقةٍ وسُرَّاقٍ،
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣١٣
* س ر ق * * سَرَق * منه مالا يسرق بالكسر * سَرَقاً * بفتحتين والاسم * السَّرِقُ * و * السَّرِقةُ * بكسر الراء فيهما وربما قالوا * سَرَقَهُ * مالا و * سَرَّقَهُ تَسْريقا * نسبة إلى السرقة وقُرئ ﴿إن ابنك * سُرِّقَ *﴾ و * اسْنَرَقَ * السمع أي سمع مستخفيا ويقال هو * يُسَارِقُ * النظر إليه إذا اغتل غفلته لينظر إليه
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٤١٧
سرق منه الشيء يسرق سرقا، محركة، وككتف، وسرقة محركة، وكفرحة، وسرقا بالفتح وربما قالوا: سرقه مالا، كما في الصحاح. وتقول في بيع العبد: برئت إليك من الإباقش والسرق. واسترقه وهذه عن ابن الأعرابي، وأنشد: بعتكها زانية أو تسترق إن الخبيث للخبيث يتفق وقال ابن عرفة: السارق عند العرب: من جاء مستترا إلى حزر فأخذ مالا لغيره، فإن أخذه من ظاهر، فهو مختلس، ومستلب، ومنتهب، ومحترس، فإن منع ما في
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٣٠٠
سَرَقَ مِنْهُ مَالًا 1 سَرَقَ مِنْهُ مَالًا ذ , (S, Mgh, O, Msb,) or الشَّىْءَ, (K,) and سَرَقَهُ مَالًا, (S, Mgh, O, Msb,) thus also they sometimes said, (S, O,) the prep. being suppressed for the sake of alleviation, but meant to be understood, (Ham p. 155,) aor. سَرِقَ inf. n. سَرَقٌ (S, Mgh, O, Msb, K) and سَرِقٌ and سَرَقَةٌ (Mgh, K) and سَرِقَةٌ and سَرْقٌ, (K,) He stole from him property,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٦٨
سَرَقَ سَرَقَ I ( n. ac. سَرْق 1 , سَرَق 4 , سَرَقَة 4t , سَرِق 5 , سَرِقَة 5t ) a. [ acc. & Min ], Stole from, robbed of. سَرِقَ سَرِقَ A ( n. ac. سَرَق 4 ), a. Was hidden, imperceptible. b. Became weak, feeble ( joints ). سَرَّقَ سَرَّقَ II , a. Accused of theft. تَسَرَّقَ تَسَرَّقَ V , a. Took, stole away little by little. b. Acted stealthily; looked at by stealth. اِنْسَرَقَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٩٬٨٤٩
سرق سَرَقَ - يَسْرِقُ - سَارِق - سَارٍقَة - سَارِقُوْن - اسْتَرَقَ - يَسْتَرِقُ سَرَقَ - يَسْرِقُ + كائن + شيئاً: يأخذ شيئاً يملكه آخر من غير علمه وإذنه سَارِق: اسم فاعل صفة مشبهة من " سَرَقَ - يَسْرِقُ " سَارِقَة: مؤنث "سَارِق" سَارِقُوْن: جمع " سَارِق" اسْتَرَقَ - يَسْتَرِقُ: على وزن " افتعل " من " سَرَقَ - يَسْرِقُ ": طلب وجهد أن "
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٨)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٦ (الإجمالي: ٧٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. جهز

    الآيات المشتركة: ١ · Cihaz yola çıkan kimsenin yol için aldığı gereklerdir

  2. عير

    الآيات المشتركة: ١ · Kervan

  3. رحل

    الآيات المشتركة: ١ · Rıhle : “Hayvan eğeri” demektir

  4. أخو

    الآيات المشتركة: ٢ · Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan…

  5. زني

    الآيات المشتركة: ١ · “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  6. شهب

    الآيات المشتركة: ١ · Gök taşı demektir

  7. نكل

    الآيات المشتركة: ١ · Ayak bağı, bukağı demektir

  8. يدي

    الآيات المشتركة: ٢ · El ve kol demektir

  9. بهت

    الآيات المشتركة: ١ · Mehd beşik demektir

  10. بيع

    الآيات المشتركة: ١ · Bey’a elin bilekten sonraki kısmıdır

  11. وصف

    الآيات المشتركة: ١ · Vasıflandırırlar

  12. سقي

    الآيات المشتركة: ١ · Sakiy: Kaba konmuş sudur

الآيات التي ورد فيها(٧)

  1. قَالُوا إِنْ يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَهُ مِنْ قَبْلُ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ قَالَ أَنْتُمْ شَرٌّ مَكَانًا وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَ

    Çaldı

  2. ارْجِعُوا إِلَى أَبِيكُمْ فَقُولُوا يَاأَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا إِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ

    Çaldı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسرق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerغصب, سلب, خلس, خون
Zıt Kökوهب
Çekirdek Özet 1Bir şeyi korunduğu yerden gizlice, fark ettirmeden ve haksızca çekip alma
Çekirdek Özet 2Mülkiyet ve bilgi sınırlarının ihlali; korunan alandan yetkisizce pay çalma
Çekirdek Özet 3Meşruiyet ve şeffaflık zeminini yıkarak güven sistemini zaafa uğratan gizli haksız iktisap
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca basit cüzdan ve eşya hırsızlığına indirgenip bilgi hırsızlığı, yetki gaspı ve sistemik aşırmaları dışarıda bırakacak şekilde dar yorumlanması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سرGizlilik, içe çekilme, sessiz ve hissedilmez biçimde akıp sızma; سرب, سرح, سرد, سرر, سرف, سري köklerinde görüldüğü gibi görünmeyen bir kanaldan ilerleme veya saklı kalma hareketini ifade eder.قBoğazın gerisinden çıkan ve sınırlama, yakalama, ani durdurma etkisi taşıyan bu harf; gizli akış ve sızma eylemini, bir nesneyi veya bilgiyi gizlice yakalayıp kendine mal etme hareketine dönüştürmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekKoruma duvarına sürtünerek sessizce yanaşma, tutunarak sızma ve gizlice araya girme hareketini temsil eder.
رİnsan başıBilinçli bir hedef belirleme, dikkatini odaklama ve öne doğru yönelme iradesini yansıtır.
قUfuktaki güneş, iğne deliğiKuşatma, ani bir hamleyle kavrayıp sınırlandırma ve elde edilen nesneyi kendine çekerek toplama hareketini gösterir.
سرقKorunan bir alana sessizce ve sürtünerek sızıp (س), bilinçli ve hesaplı bir yönelimle (ر), hak edilmeyen bir değeri ani bir hamleyle çekip kendine bağlama (ق) fiilidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir malı sahibinin koruma altına aldığı kapalı alandan (hırz) gizlice, fark ettirmeden çekip almak; ayrıca erken kullanımda dokuması son derece ince ve gizleyici olan kaliteli ham ipek kumaşa da سَرَق adı verilmiştir.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye döneminde develerin gizlice götürülmesi ve gece hırsızlıkları bağlamında kullanılmıştır; şairin geceleri sessizce yaklaşan hırsız köpekleri nitelemek üzere kullandığı ve Lisânü'l-Arab'da zikredilen ولا يَسْرِق الكلبُ السَّروقُ نِعالَها mısraı bu gizli hareketi anlatır.
Erken Arapça kullanımİslam öncesi ve erken dönem Arap ticaret akitlerinde, satın alınan kölenin ayıplardan ari olduğunu belirtmek üzere بَرِئْتُ إليك من الإباق والسَّرَق (kaçma ve hırsızlık huylarından beriyim) ifadesi yaygın hukuki bir güvence kalıbı olarak kullanılmıştır.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça سرق kökü, Sami dilleri ailesinde semantik açıdan özellikli bir gelişime sahiptir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) hırsızlık eylemi için ağırlıklı olarak gnb (Arapça جنب köküyle soydaş olan İbranice gānab) kökü kullanılırken, سرق kökünün türevleri Aramicede səraq (boşalmak, soymak, geride bir şey bırakmamak) ve Süryanicede srīqā (boş, mahrum, çıplak bırakılmış) biçiminde somut bir boşaltma eylemine işaret eder. Bazı filologlar kumaş adı olan serak (ipek) sözcüğünün erken dönemde Farsça üzerinden geçen bir ödünçleme olduğunu, ancak hırsızlık anlamındaki fiil kökünün korunan bir yeri gizlice boşaltma ve sıyırıp alma şeklindeki Sami kök matrisine dayandığını belirtir. Arapçada kök, yalnızca boşaltmayı değil, gizlilik (istitâr) ve korunan sınırın (hırz) delinmesi unsurunu merkeze alarak özgün bir semantik derinlik kazanmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسر çekirdeğinden türemeGizlilik, saklama ve görünmez kanallardan nüfuz etme anlamından gizli mülkiyet ihlaline doğru daralmaKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAramice ve Süryanice srq köküKorunan bir nesneyi sıyırıp alma, bir kabı veya mekanı gizlice boşaltıp çıplak bırakma anlam matrisiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiİpek kumaş adı olarak serakErken dönem Farsça sareh / Grekçe serikos (ipeğe dair) hattıyla temas eden eşadlılık, fiil kökünden bağımsız bir ad katmanıdırMuhtemel

المصدر Maqāyīs al-Lugha, HALOT, Lane's Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سرقAnlamlıGizlice almaBir şeyi korunduğu yerden gizlice çekip kendine mal etmeHedef kök; Kur'an'da geçer
سقرAnlamlıŞiddetle yakmaDeriyi kavuran, içine işleyip eriten yakıcı sıcaklık ve cehennem tabakasıKur'an'da geçer; nüfuz etme yönüyle ilişkilidir
رسقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
رقسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
قسرAnlamlıZorlama ve galebeBir varlığı iradesi dışında boyun eğdirme, zorla hakim olmaKur'an'da geçer; açık güç kullanımıyla hedefe zıttır
قرسAnlamlıDondurucu soğukSuyun katılaşacak derecede şiddetle donması, soğuğun nüfuz etmesiKur'an'da geçmez; donma ve tutma nüansı taşır

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سرقMerkezMülkiyete tecavüzMalı korunduğu yerden gizlice ve fark ettirmeden almaEylemin kurucu unsuru gizlilik ve koruma sınırının aşılmasıdır
غصبKomşuHaksız iktisapMalı sahibinin gözü önünde, zorbalık ve baskıyla zorla almaGizlilik değil, açık güç kullanımı ve cebir esastır
سلبKomşuÇekip almaBir şeyin üzerindeki örtüyü, giysiyi veya değeri zorla soyup almaNesneyi dışından sıyırarak aleni şekilde koparma hareketidir
خلسKomşuFırsat kollayarak almaSahibinin bir anlık gafletinden yararlanıp hızla kapıp kaçmaGizli bir yere sızma değil, ani bir çeviklikle aşırma söz konusudur
خونKomşuGüveni kötüye kullanmaKendisine emanet edilen ve koruması istenen mala hıyanet etmeKoruma duvarını dışarıdan delme değil, içerideki emaneti çiğneme vardır
وهبZıtMülkiyet devriKendisine ait bir değeri karşılıksız, rıza ile ve açıkça başkasına vermeGizli haksız iktisabın aksine meşru, rızaya dayalı ve şeffaf bir hibe eylemidir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسرقGizlice çekip almaKorunan bir mekandan malı veya bilgiyi sahibinin haberi olmadan aşırmaKesin
LatinceFurtum / SurripereGizli hırsızlık / Alttan çekip almaSurripere fiili tam olarak alttan, gizlice ve sinsi bir hareketle kapıp almayı karşılarKesin
İngilizceTheft / Steal / PilferHırsızlık / Çalmak / AşırmakRobbery açık ve şiddet içeren eylemleri anlatırken theft ve steal gizlilik unsurunu tam verirKesin
AlmancaDiebstahl / StehlenHırsızlık / ÇalmakŞiddet içermeyen, başkasının zilyetliğindeki malı gizlice sahiplenme eylemini doğrudan karşılarKesin
FransızcaVol / Dérober / SoustraireHırsızlık / Gizlice almak / Çekip çıkarmakSoustraire ve dérober fiilleri gözden ve korumadan gizleyerek alma nüansını korurKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَرَقَ / سَارِق / سَارِقَةMaddi mal hırsızlığıKoruma altındaki bir mala el uzatıp onu gizlice haksız mülkiyetine geçirme eylemi (Mâide 5:38, Yûsuf 12:73, Yûsuf 12:77, Yûsuf 12:81, Mümtehine 60:12).
اسْتَرَقَ السَّمْعَBilgi casusluğu / Kulak hırsızlığıMele-i a'lâdaki ilahi konuşmaları ve gayb haberlerini korunan sınırın ötesinden gizlice dinlemeye kalkışma (Hicr 15:18).
سَرَقَ (İftira ve itham bağlamında)Hırsızlık isnadıYûsuf peygamberin kardeşlerinin yüklerine su kabının konulması sonucu kurulan düzen ve kardeşlerin geçmişe yönelik isnatları (Yûsuf 12:70, Yûsuf 12:77).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİstirâk-ı sem' ve gayb haberleriCinlerin ve şeytanların gök katlarına gizlice sokularak bilgi çalması ve bunun şihablarla engellenmesi; gaybın mutlak kapalılığıYetkisiz ontolojik sınır ihlalinin imkansızlığı ve bilginin ilahi muhafazası
FıkıhHırsızlık suçu ve had cezasıEylemin hırsızlık (serika) sayılması için malın nisab miktarına ulaşması ve koruma altında (hırz) bulunması şartlarıMülkiyet güvenliği, sınır ihlali ve kamu düzenini bozan gizli gasbın cezalandırılması
TefsirAhkam ve kıssa bağlamıMâide suresindeki el kesme cezasının sınırları ile Yûsuf kıssasında hırsızlık isnadının hukuki ve ahlaki tabiatıCezanın caydırıcılığı ile itham altındaki masumiyetin ahlaki boyutları
HadisMülkiyetin korunması ve sınırHırsızlık cezasının tatbik şartları, emanete hıyanet ile hırsızlık arasındaki ayrım ve şefaat yasağıHukukun üstünlüğü ve korunan değerin dokunulmazlığının mutlaklaştırılması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve gayb alanıManevi sınır ihlaliKorunmuş bilgiye yetkisiz erişimi engellemeGayb aleminin sınırlarının korunması ve vahyin hiçbir harici müdahaleye uğramadan saf iletimiKesin
İlmiFikri mülkiyet ve intihalBilgi aşırmaEmek ve aidiyet hakikatini tahriften korumaBaşkasına ait fikri ve keşfi gizlice kendine mal etmenin ilmi zemini ifsat edici tabiatıGüçlü
SiyasiKamu otoritesi ve asayişDüzen ihlaliToplumsal güven sözleşmesini tahrip etmeBireylerin can ve mal emniyetini gizlice zaafa uğratan eylemleri kamu gücüyle bastırmaGüçlü
İktisadiMülkiyet ve sermaye dolaşımıHaksız sermaye transferiPazar güvenini ve meşru mübadeleyi çökertmeEmeksiz, rızasız ve kayıtsız biçimde değer eksiltmenin ekonomik dengeyi bozucu etkisiKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYetkisiz veri sızıntısı ve paket hırsızlığı (Data exfiltration)Kapalı ve şifreli bir sistemden (hırz), güvenlik protokollerini fark ettirmeden aşarak yetkisiz veri paketlerinin dışarı aktarılması eylemiyle birebir örtüşür.Güçlü
Beşeri bilimlerAsimetrik güven ihlali ve kayıt dışı mülkiyet gaspıToplum sözleşmesinde tarafların mülkiyet hakkını koruma taahhüdünü gizlilik yoluyla devre dışı bırakan asimetrik haksız zenginleşme modeli.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlamını sadece fiziksel bir cüzdanın veya taşınabilir basit bir ev eşyasının çalınmasına hapsetmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; maddi mal hırsızlığından göklerin korunmuş haberlerine kulak kabartmaya (isti'râk-ı sem'), oradan kamu kaynaklarının gizlice hortumlanmasına ve fikri/manevi sınırların çiğnenmesine kadar uzanan geniş bir yetkisiz nüfuz alanını kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMâide suresindeki had cezasının felsefesini kavrayamamak, hırsızlığı sadece bireysel yoksulluk türevi adi bir vaka sayıp organize mali hırsızlıkları ve bilgi casusluğunu bu kavramsal çerçevenin dışında bırakmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem ontolojik sınırları (gaybın muhafazası) hem de toplumsal mülkiyet düzenini (hakkın korunması) hangi ilkesel hassasiyetle tahkim ettiğini gösteren anahtar bir köktür; sınır ihlalinin fiziksel ve metafiziksel boyutunu birleştirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mülkiyet hukukunun ve had cezalarının vazedildiği ahkam ayetlerinde (Mâide 5:38), Yûsuf kıssasındaki adalet, itham ve kardeşlik imtihanı pasajlarında (Yûsuf suresi) ve semanın korunmuşluğunu anlatan kozmolojik ayetlerde (Hicr 15:18).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hırsızlığın sadece açık güç kullanımıyla (gasp) karıştırılmasını önler; asıl yıkıcı unsurun gizlilik, sinsi nüfuz ve korunan alana hileyle el uzatma olduğunu ortaya koyarak meşruiyetin aleniyet ve rıza ile kaim olduğunu hatırlatır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir eşyayı korunduğu kilitli veya muhafazalı yerden (hırz) sahibinin rızası olmaksızın, fark ettirmeden ve gizlice çekip alma.
  • Soyut anlamYetkisiz bir failin, meşru sınırlarla tahkim edilmiş kapalı bir alana gizlice sızarak hakkı olmayan bir değeri (mülk, yetki, bilgi) kendine mal etmesi.
  • Sistematik karşılıkHukuki ve ontolojik güvenlik duvarlarının arkasındaki değerlerin gizli ve yetkisiz biçimde eksiltilmesi; sistemik güveni zedeleyen asimetrik ihlal.
  • LaTeX modeliS={x∈D∣∃A⊂U, x∈A∧∂A∩Φ≠∅∧Δt→0  ⟹  x∉A∧x∈B}
  • LaTeX açıklamasıFormülde U evrensel mülkiyet ve bilgi uzayını, A meşru sınırlarla (∂A) koruma altına alınmış kapalı alanı (hırz), B ise yetkisiz faili temsil eder. Korunan alanın sınırı üzerindeki gizli ve fark edilmeyen sızıntı/ihlal operatörü Φ aracılığıyla, A'ya ait olan x değeri, sahibinin bilgisi ve rızası dışındaki bir zaman aralığında (Δt) korunmuş bölgeden çıkarılarak yetkisiz failin B alanına aktarılmakta ve serika eylemi (S) gerçekleşmektedir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س