صلي

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ص-ل-يالصيغ: ١٩ · الجذور المجاورة: ٢٠ · الآيات: ٢٥ · السور: ٢١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ظلمبأساصْلَوْهَاصيرلَصَالُوتَصْطَلُونَأنسصلينورموسىصِلِيًّاجحمأهلتَصْلَىسعرعذبخبرولي

الجذرالصيغ ١٩الآيات ٢٥السور ٢١المجاورة ٢٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

صلي

ص - ل - ي

جذر
  • الورود: ٢٥
  • الآيات: ٢٥
  • الصيغ: ١٩
  • المعاجم: ٩

معناه في القرآن: Ona yaslanırlar

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: صلى

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٥٥٨
باب الصاد اللام و و ا ي ء معهما و ص ل، ص ل و، ل ص و، ص ل ي، ل و ص، أ ص ل، ص و ل مستعملات وصل: كلُّ شيءٍ اتَّصَلَ بشيءٍ فما بينَهما وُصْلَةٌ. ومَوْصِل البعير: ما بين عَجُزه وفَخِذه، قال: تَرَى يبيسَ البَوْلِ دونَ المَوْصِلِ وقال المُتَنَخِّل: ليس لِمَيْتٍ بوَصيل وقـد عُلِّقَ فيه طَرَفُ المَوْصِلِ والوَصيلة من الغَنَم كانت العربُ اذا ولَدَتِ الشّاةُ ذَكَراً قالوا: هذا لآلهتنا فتَقَرَّبوا به،
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٠٨
صَلَيْتُ العصا بالنار، إذا ليَّنْتَها وقوّستها. وقال قيس بن زُهير العبسيّ: فلا تَعْجَلْ بأمرك واسْتَدِمْهُفما صَلَّى عَصاكَ كمُسْتَديمِ أي قَوَّمَ. والصَلايَةُ: الفِهْرُ. قال أميّة يصف السماء: سَراةُ صَلايَةٍ خَلْقاءَ صيغَتْتُزِلُّ الشمسَ ليس لها رِئَابُ وإنَّما قال امرؤ القيس: مَداكَ عَروسٍ أو صَلايَةً حَنْظَلِ فأضافها إليه لأنَّه يُفلَّق بها إذا يبس. والصَلاءَةُ بالهمز مثله.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٬٢٢٩
المدخل: صلىص ل ( و ا ي ء ) صلى ، صول ، وصل ، لصا ، لوص ، ألاص ، يليص . وصل : قال الليث : كلُّ شيءٍ اتّصل بشيء ، فما بينهما وُصْلَة . وموْصِل البعير : ما بين العَجُز وفخِذِه ، وقال أبو النّجم : تَرَى يَبِيس الماءِ دُونَ المَوْصلِ منه بعَجْزٍ كصفَاة الجَيْحل وقال المتنخّل : ليس لمَيْتٍ بوَصيلٍ وقد عُلِّق فيه طَرَفُ المَوْصلِ يقول : باتَ الميّت فلا يُواصلُه الحيّ ، وقد عُلّق في الحيّ السّبب الذي يُوصّله إلى ما
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٠٬٢٤٨
(باب الصاد واللام وما يثلثهما) (صلم) الصاد واللام والميم أصلٌ واحدٌ يدلُّ على قطع واستئصال. يقال صَلَمَ أُذُنَه، إذا استأصَلها. واصْطُلِمَت الأُذُن. أنشد الفرّاء: مثل النَّعامةِ كانت وهي سالمةٌ *** أذْنَاءَ حتَّى زَهَاهَا الحَيْنُ والجُبُنُ([1])جاءت لتشرِيَ قَرناً أو تعوِّضَه *** والدّهر فيه رَبَاحُ البيع والغَبَنُ فقيل أُذْناكِ ظَلْمٌ ثُمّت اصطُلِمَتْ *** إلى الصِّماخ فلا قَرْنٌ ولا أُذُنُ
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٥٨
ص ل ي خرجوا إلى المصلى‏.‏ واجتمعت اليهود لعنت في صلاتهم وصلواتهم‏.‏ وهي كنائسهم ‏"‏ وبيع وصلوات ‏"‏ وأحدقوا بالصلاء والصلى‏:‏ بالنار‏.‏ وأحسن من الصلاء في الشتاء‏.‏ وصليت النقاة‏:‏ قومتها بالنار‏.‏ وصلي النار وصلي بها ‏"‏ يصلى النار الكبرى ‏"‏ وتصلاها وتصلى بها‏.‏ وأصلاه وصلاه‏.‏ وشاة مصلية‏:‏ مشوية‏.‏ وقد صليتها‏.‏ وأطيب مضغة صيحانية مصلية مشمسة‏.‏ بادياً ناجذاه قد برد المو - ت على
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٦٣٤
: ( ى ( *!صَلَى اللَّحْمَ ) وغيرَهُ بالنارِ ( *!يَصْلِيه *!صَلْياً ) : إذا ( شَواهُ ) ، فهو *!مَصْلِيٌّ كَمرميَ ؛ ومنه الحديثُ : ( أُتِيَ بشاةٍ *!مَصْلِيَّةٍ ، أَي مَشْوِيَّةٍ ) . وفي الأساسِ : أَطْيَبُ مُضْغةٍ صَيْحانِيَّةٌ مَصْلِيَّةٌ ، أَي مُشَمَّسَةٌ . ( أَو ) *!صَلاهُ : ( أَلْقاهُ في النَّارِ للإحْراقِ ، *!كأصْلاهُ *!وصَلاَّهُ ) *!تَصْلِيةً ؛ وقُرِىءَ : ﴿*!وَيُصَلَّى سَعِيراً﴾ :
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٬٨٣٧
المدخل: صلىصَلَاهُ 1 صَلَاهُ ذ , (S, M, Msb, K,) aor. يَصْلِيهِ, (S, Msb, K,) inf. n. صَلْىٌ, (S, M, K,) He roasted, broiled, or fried, it, namely, flesh-meat, (S, M, Msb, K,) &c.; (S;) and صَلَاهُ فِى النَّارِ and عَلَى النَّارِ signify the same; and also he burned it. (TA.) And (so in the M, but in the K “ or ”) صَلَاهُ (M, K) فِى النَّارِ (M) He threw it into the fire to be burned; as also ↓ اصلاهُ; and
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٠٤٣
صَلَى صَلَى I ( n. ac. صَلْي 1 ) a. [ acc. & Fī or 'Ala ], Cooked, roasted. b. Warmed, heated; burned. c. [ La ], Laid snares for. صَلِيَ صَلِيَ A ( n. ac. صَِلًى [ صَلَي 4 , 7 ]) a. [ acc. or Bi ], Bore the heat of; warmed himself at ( fire ), b. ( n. ac. صَلَي 4 , صُلِيّ صُلِيّ ) a. [ acc. or Bi ], Was burned by ( the fire ). صَلَّيَ صَلَّيَ II a. [ acc. & Bi or 'Ala ],
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٥٣٬٥٢١
صلي صَلِيَ - يَصْلَى - صَلِيْ - صِلِيّ - صِلِيَّاً - صَلاة - صَلَوَات - صَالِي - صَالُوْن - اصْطَلى - يَصْطَلِي - أََصْلَى - يُصْلِي، صُلِيَ - يُصْلَى - صَلَّى - يُصَلِّي - تَصْلِيَة- مُصَلِّي - مُصَلِّيْن - مُصَلَّى صَلِيَ - يَصْلَى + كائن + مكاناً أو كائناً: يثوي ويقيم بالقرب من كائن أو مكان ويلزمه بهدف التأثر به والتفاعل معه {سيصلى
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٩)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٠ (الإجمالي: ١١١)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نور

    الآيات المشتركة: ٩ · Ateş demektir

  2. جحم

    الآيات المشتركة: ٤ · Cehennem tuğlanın pişirildiği fırındır

  3. جهم

    الآيات المشتركة: ٥ · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir

  4. سعر

    الآيات المشتركة: ٢ · “Sa’ire” ateşin alevidir

  5. بأس

    الآيات المشتركة: ٣ · Bes besese dağınık taşlar demektir

  6. صير

    الآيات المشتركة: ٢ · Dönüşüm yeri

  7. خبر

    الآيات المشتركة: ٢ · Haber : Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür

  8. عدو

    الآيات المشتركة: ٢ · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  9. أهل

    الآيات المشتركة: ٢ · Hilal yeni ay demektir

  10. موسى

    الآيات المشتركة: ٢ · Musa

  11. غير

    الآيات المشتركة: ٢ · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  12. ولي

    الآيات المشتركة: ٢ · Veli arka demektir

الآيات التي ورد فيها(٢٥)

  1. جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا وَبِئْسَ الْقَرَارُ

    Ona yaslanırlar

  2. جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمِهَادُ

    Ona yaslanırlar

  3. … أَنْفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمَصِيرُ

    Ona yaslanırlar

  4. يَصْلَوْنَهَا يَوْمَ الدِّينِ

    Ona yaslanırlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökصلي
YapıÜçlü
Özel DurumNâkıs (son harfi yâ)
Bağlamsal Yakın Köklerحرق, نضج, شوي
Zıt Kökبرد
Çekirdek Özet 1Ateşe doğrudan maruz kalma, ateşin sıcağında pişme, ısınma veya ateşe yaslanma
Çekirdek Özet 2Suçluların ve inkârcıların amellerinin karşılığı olarak cehennem ateşinin yakıcılığına bizzat katlanmaları ve ateşe yaslanmaları
Çekirdek Özet 3Isıl ve cezai temas; failin dışsal bir azaba uzaktan bakmayıp onun yakıcı etkisini bizzat yüklenmesi ve onunla yüzleşmesi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca pasif bir «ateşe atılma» veya soyut bir azap gibi algılanıp ateşle kurulan kaçınılmaz temas, bizzat ateşe yaslanma ve ıstırabı tatma boyutunun göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
صلKatılık, sertleşme, ısıl işlem veya baskı yoluyla form kazanma, sıkı temas kurma; nitekim صلب sertleşmeyi, صلد katı ve pürüzsüz taşı, صلصل pişmiş çamurun ses vermesini, صلح bozulmanın zıddı olarak kıvama ermeyi ve صلو eğilip bağlanmayı ifade ederيİlave edilen harfin kattığı yönelim ve dinamizm, katılık ve ısıyla terbiye hareketini doğrudan ateşe maruz kalma, ateşte kavrulma, ısınma veya ateşin yakıcılığına bizzat yaslanma sürecine daraltmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
صolta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırmaHedefin yakalanması, kaçınılmaz bir biçimde kıstırılması ve kuşatılması etkisini verir.
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaVarlığın belirli bir doğrultuya sevk edilmesi, boyun eğdirilmesi ve temas noktasına sürülmesi payını taşır.
يel ve kol; iş, yapma, uzanmaEylemin bizzat fiiliyata dökülmesi, doğrudan temasın ve tecrübenin somut olarak gerçekleşmesi hareketini tamamlar.
صليKıskaca alınan ve yöneltilen varlığın yakıcı bir kaynağa doğrudan temas ettirilmesiHarflerin birleşimi, kaçışı olmayan bir hedefin ateşe sürülerek onun yakıcı sıcağına bizzat maruz bırakılması ve bu tecrübeyi fiilen yaşaması hareketini resmeder.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamEğri bir sopanın veya ağacın ateşe tutularak düzeltilmesi (صَلَيْتُ العُودَ بالنار), etin közde veya fırında kızartılması (شاة مصلية) ve kışın ateşin sıcağına yaklaşarak ısınma (صَلِيَ بالنار).
Cahiliye şiiri kullanımıErken Arap şiirinde ateşin yakıcılığı ve mangalda yakılan odunların tasvirinde geçer: تَجْعَلُ العودَ واليَلَنْجُوجَ والرَّنْـ / ـدَ صِلاَءً لَها على الكَانونِ
Erken Arapça kullanımErken dönemde ateşle ısınma ve kızartma anlamlarının yanı sıra mecazen savaşın yakıcı şiddetine göğüs germe ve bedelini ödeme bağlamında «صَلِيَ بالحرب» biçiminde kullanılmıştır.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha, Lisānü’l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça صلي kökü, Batı ve Güney Sami dil sahasında ateş, kızartma, fırınlama ve ısıya maruz bırakma semantik matrisinde ortak köklere dayanır. İbranice ṣālāh (צָלָה - ateşte kızartmak, pişirmek), Aramice ve Süryanice ṣəlā (צְלָא / ܨܠܳܐ - fırınlamak, közlemek, ateşe tutmak) ve Ge'ez dilinde ṣalaya (kavurmak, kızartmak) biçimleri düzenli ses denkliğiyle bu kökün Proto-Samice *ṣly (ateşe tutmak, ızgara yapmak) kökünden geldiğini gösterir. Kökün ilksel çekirdeği ateşte pişirme ve ısıl işlem görme etrafında kuruludur. Arapçada bu somut çekirdek (eğriliği ateşte düzeltme, ateşe yaslanıp ısınma ve közleme) korunmuş; Kur’an dilinde ise inkârcıların kendi amellerinin yakıcı sonucuna bizzat katlanması ve cehennem ateşine doğrudan yaslanması anlamında soyut ve eskatolojik bir derinlik kazanmıştır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönصلي ve صلو ile ortak صل çekirdeğiAteşle terbiye edilme, bükülme, doğrudan temas ve boyun eğme ekseninde içsel bir semantik geçişkenlik barındırır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice צלה (ṣālāh), Süryanice ܨܠܳܐ (ṣəlā)Ateşte pişirme, közleme ve doğrudan ısıya maruz bırakma anlamında tam ses ve anlam denkliği bulunur.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik genel hatAteş ve ısıl işlem bildiren temel köklerle kavramsal akrabalık taşısa da kök düzeyinde kesin eşleşme sınırlıdır.Muhtemel

المصدر HALOT, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
صليAnlamlıAteşe maruz kalmak, yanmak, ısınmakHedef köktür; ateşin yakıcılığını yüklenme ve ateşe yaslanma.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
صيلAnlamlıBağırma, saldırganlaşmaصائل biçiminde saldırgan deve veya köpeğin keskin sesi.Kur'an'da geçmez.
لصيAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez.
ليصAnlamlıKaçmak, kurtulmaya çalışmakHedef kökün ateşe maruz kalma ve yakalanma anlamına karşılık bir kurtulma çabasıdır.Kur'an'da geçmez.
يصلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn kaydında mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez.
يلصKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn kaydında mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
صليMerkezAteşle doğrudan temas ve yaslanmaAteşe bizzat maruz kalarak onun yakıcı ıstırabını çekmeBizzat ateşin sıcağını yüklenme, ateşte pişme ve ona yaslanma
حرقKomşuAteşin tüketici etkisiMaddenin alevle tahrip olup küle dönmesiAteşin nesneyi yok edici ve tüketici yönünü öne çıkarır
نضجKomşuIsıyla pişme ve başkalaşmaIsının tesiriyle dokunun kemale ermesi veya kavrulmasıIsının biyolojik dokudaki pişme neticesine odaklanır
شويKomşuYüzeyin kavrulmasıDoğrudan ateş karşısında dış yüzeyin yanıp soyulmasıYüzeysel kızarma ve kavrulmayı ifade eder
بردZıtSoğukluk ve sükûnetIsının, hararetin ve ateşin tamamen yokluğuTermal dinginlik ve yanmanın zıddı olan hal

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaصليAteşe maruz kalmak, yanmak, ısınmakIsı kaynağıyla doğrudan temas kurarak yakıcılığı tecrübe etmeKesin
Latincetorreo, ardeoKavurmak, ateşte yanmakAteşe tutulma ve pişme yönünü karşılar; cehennemdeki yaslanma boyutunu dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceto roast, to burn, to endure fireKavrulmak, yanmak, ateşe maruz kalmakFiziksel kızarma ve yanmayı ifade eder; failin ateşe yaslanması nüansı eksik kalır.Güçlü
Almancarösten, brennenKözlenmek, yanmakAteşte pişirilme durumunu verir; failin azaba bizzat katlanma derinliğini tam yansıtmaz.Güçlü
Fransızcarôtir, brûler, subir le feuKızartmak, yanmak, ateşi tatmakAteşin tesirine girme halini belirtir; Kur’an’daki kuşatıcı ceza vurgusunu kısmen karşılar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
تَصْطَلُونَAteşten yararlanarak ısınmaDünyevi ihtiyaç, soğuktan korunma ve ateşin fiziksel faydası (Neml 27:7, Kasas 28:29)
يَصْلَوْنَهَا / سَيَصْلَىUhrevî azap olarak ateşe bizzat yaslanma ve yanmaİnkârcıların dünyadaki amellerinin bedeli olarak cehennem sıcağını bizzat tatmaları (İbrâhîm 14:29, Sâd 38:56, Mücâdele 58:8, İnfitâr 82:15, Mesed 111:3)
اصْلَوْهَاKaçınılmaz yüzleşme ve azaba boyun eğme emriKıyamet günü suçlulara ateşle doğrudan yüzleşmelerinin ve ona katlanmalarının bildirilmesi (Yâsîn 36:64, Tûr 52:16)
صَلُّوهُAteşe sürülme ve maruz bırakılmaHaddi aşan zalimin yakalanıp cehenneme yaslanmaya zorlanması (Hâkka 69:31)
صِلِيًّاAteşte kavrulmaya en layık olma haliCehennem azabına maruz kalma önceliği ve hak ediş derecesi (Meryem 19:70)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve azabın mahiyetiCehennem azabının sadece ruhani bir mahrumiyet mi yoksa bedene doğrudan temas eden cismani bir ateş mi olduğu tartışmasıAzabın doğrudan bedenle temas eden, yakıcı ve kaçınılmaz bir hakikat olduğu
FıkıhVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı
TefsirEskatolojik sahnelerin tefsiriKökün salt «girmek» (duhûl) anlamına mı yoksa ateşe temas edip onun sıcaklığını tatmaya mı (mübâşeretü'n-nâr) işaret ettiğiAteşle doğrudan temas kurma, ona yaslanma ve yakıcılığını bizzat yüklenme
HadisAhiret tasvirleri ve ahlaki uyarılarŞeytanın kapanları ve tuzakları (مصالي) ile cehennem ehlinin ateşe doğrudan maruz kalışıİnsanı ateşe sürükleyen sinsi kapanlar ve kaçınılmaz yüzleşme

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUhrevî adalet ve karşılık ilkesiAmelle yüzleşmeCezanın bedene ve öze doğrudan sirayet etmesiFailin dünyada işlediği kötülüğün yakıcı tabiatını ahirette bizzat yüklenmesiKesin
İlmiTermodinamik ve ısı transferiIsıl iletim ve faz değişimiEnerjinin temas yoluyla maddeye nüfuz etmesiYüksek sıcaklığın temas ettiği nesnenin iç yapısını kaçınılmaz biçimde dönüştürmesiGüçlü
SiyasiHukuki yaptırım ve ceza infazıYaptırıma maruz kalmaHükmün fiilen icra edilmesiDüzeni bozan failin yargılanarak cezanın tüm ağırlığına bizzat katlanmasıMuhtemel
İktisadiMali risk ve zarar maliyetiBedeli bizzat ödemeZararın doğrudan üstlenilmesiYanlış ekonomik kararların doğurduğu yıkıcı maliyetin bizzat fail tarafından çekilmesiMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermal iletim (kondüksiyon) ve entropi artışıBir sistemin yüksek sıcaklıktaki bir kaynakla doğrudan temas etmesi sonucu ısının kütleye bütünüyle yayılması ve sistemin iç yapısının geri döndürülemez biçimde değişmesi hareketine denktir.Güçlü
Beşeri bilimlerCezanın doğrudan infazı ve bedelin içselleştirilmesiHukuki veya ahlaki bir yaptırımın soyut bir kural olmaktan çıkıp failin bizzat varlığı üzerinde tecrübe edilen somut bir ıstıraba ve bedele dönüşmesi yapısıyla örtüşür.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece «cehenneme girmek» şeklinde pasif ve mekânsal bir geçişe indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamAteşin hem dünyada hayati bir ısınma ve sığınak kaynağı (Neml 27:7) hem de ahirette amellerin yakıcı sonucu olarak bedene doğrudan temas eden kuşatıcı bir azap olması.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCehennem azabının kişiden bağımsız harici bir oda gibi algılanması; oysa kökün ifade ettiği doğrudan temas, yaslanma ve yakıcılığı bizzat yüklenme gerçeğinin gözden kaçırılması.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ceza tasavvurunda azabın dışsal bir seyir değil, failin ameliyle doğrudan yüzleşip onun yakıcılığına bizzat yaslanması ve bedelini ödemesi olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnkârcıların ve zalimlerin akıbetini haber veren Mekkî eskatoloji ayetlerinde ve Hz. Musa'nın ateş arayışını anlatan kıssalarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Azabı yalnızca soyut bir mahrumiyet ya da ateşe uzaktan bakma şeklinde yorumlayan yaklaşımları düzeltir; temasın, yaslanmanın ve fiziksel maruziyetin kaçınılmazlığını ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamAğacın ateşte ısıtılarak doğrultulması, etin közde pişmesi ve soğukta ısınmak amacıyla ateşe yaklaşılıp yaslanılması.
  • Soyut anlamYapılan tercihin ve amelin yakıcı sonucuna bizzat maruz kalma, kaçamayarak o ıstırabı doğrudan yüklenme.
  • Sistematik karşılıkTermal ve cezai temas matrisi; yüksek yaptırım odağına doğrudan bağlanarak içsel dönüşüme ve bedel ödemeye mahkûm olma sistemi.
  • LaTeX modeliT(x,θ)=∫0τΦ(x)⋅θ(t) dt  ⟹  ΔS(x)>0
  • LaTeX açıklamasıModelde x maruz kalan özneyi, θ yakıcı etkeni veya ateş potansiyelini, t temas süresini, τ maruziyet sınırını simgeler. Φ(x) temas ve yaslanma fonksiyonunu, T(x,θ) toplam termal ve cezai yüklenmeyi gösterir. ΔS(x)>0 ifadesi ise bu kaçınılmaz ve yakıcı temas neticesinde öznenin yapısal durumunun geri döndürülemez bir ıstırap ve dönüşüm sürecine girdiğini sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ص