عضد
ع - ض - د
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ٢
- المعاجم: ١٣
Bazu demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Bazu demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٨١٣باب العين والضاد والدال معهما
ع ض د يستعمل فقط عضد: العضد فيه ثلاث لغات: عَضُدٌ، وعُضُد، وعُضْد.
وعضُدان وأعضاد، وهو من المرفق إلى الكتف.
وفلان يعْضُدُ فلاناً: يعينه. وعَضَدني عليه، أي: أعانني.
والعَضَدُ: داء يأخذ في أعضاد الإبل خاصة. قال:
......... طعن المبيطر إذ يَشفي من العَضَد
ورجل عَضُد: دقيق العَضُد. وأعضاد كلّ شئ ما يشد من حواليه من البناء وغيره، مثل أعضاد الحوض، وهي صفائح من حجارة
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٦٥العَضُدُ: الساعد، وهو من المِرفق إلى الكتف. وفيه أربع لغات: عضَد، وعضِد، وعَضْدٌ وعُضْدٌ. وعَضَدْتُهُ أعْضُدُهُ بالضم: أعَنْتُهُ، وكذلك إذا أصبت عَضُدَهُ. وعَضَدتُ الشجر أعضِدُهُ بالكسر، أي قطعته بالمِعْضَدِ، فهو مَعْضودٌ وعَضَدٌ بالتحريك. ومنه قول الهذليّ:
ضَرْبُ المُعَوِّلِ تحت الديمةِ العَضَدا
والمُعاضدة: المعاونة. واعْتَضَدْتُ بفلان، أي استعنت به. واعْتَضَدْتُ بالشيء: جعلته في عَضُدي.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬٥٦٥باب العين والضاد مع الدال
عضد
استعمل من وجوهه :
عضد : قال الله جلّ وعزّ : ( يُكَذِّبُونِ قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِأَخِيكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطَاناً فَلاَ يَصِلُونَ إِلَيْكُمَا بِئْايَاتِنَآ أَنتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا ) ( القَصَص : 35 ) قال الزجاج : أي سنُعينك بأخيك . قال : ولفظ العضد على
جهة المثل ، لأنّ اليدَ فوقها عضدها ؛ وكلّ معينٍ فهو عَضُد . وعاضَدَني فلانٌ على فلانٍ ، أي عاونَني .
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬٣١٨(باب العين والضاد وما يثلثهما)
(عضل) العين والضاد واللام أصلٌ واحد صحيح يدلُّ على شِدّةٍ والتواءٍ في الأمر. من ذلك العَضَل، قال الأصمعيّ: كلُّ لحمةٍ صُلْبَةٍ في عَصَبَةٍ فهي عَضَلة. يقال: عَضِل الرّجلُ يَعْضَل عَضَلاً. ومن الباب: هو عُضْلَةٌ من العُضَل، أي مُنكَر داهية. وهو من القياس، كأنَّه وصف بالشِّدَّة. والعضل([1]) من الرِّجال: القويّ. ومن الباب: الدّاءُ العُضَال، الأمر المُعْضِل، وهو
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٩٠- العضد: ما بين المرفق إلى الكتف، وعضدته: أصبت عضده، وعنه استعير: عضدت الشجر بالمعضد، وجمل عاضد: يأخذ عضد الناقة فيتنوخها، ويقال: عضدته: أخذت عضده وقويته، ويستعار العضد للمعين كاليد قال تعالى: ﴿وما كنت متخذ المضلين عضدا﴾ [الكهف/51]. ورجل أعضد: دقيق العضد، وعضد: مشتك من العضد، وهو داء يناله في عضده، ومعضد: مرسوم في عضده ويقال لسمته عضاد، والمعضد: دملجة، وأعضاد الحوض: جوانبه تشبيها بالعضد.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٤٣ع ض د
المؤمن معضود بتوفيق الله ومعتضد به.
واعتضده وتعضده: احتضته.
ومن المجاز: " سنشد عضدك بأخيك " وهو عضدي وهم أعضادي.
وفتّ في عضده.
واملك أعضاد الإبل: قوّم مسيرها حتى لا تذهب يميناً وشمالاً.
قال حيّان بن جزء بن ضرار: قالت سليمى لست بالحادي المدلّ مالك لا تملك أعضاد الإبل وفلان ما لسمرته عاضد ولا لسدرته خاضد.
ووهنت أعضاد بيته.
وارفع أعضاد الدبرة وهي جدرها التي
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٧٧٧العَضُدُ والعَضْدُ والعُضُدُ والعُضْدُ والعَضِدُ من الإِنسان وغيره؛ الساعدُ وهو ما بين المرفق إِلى الكتف، والكلام الأَكثر العَضُدُ: وحكى ثعلب: العَضَد، بفتح العين والضاد، كلٌّ يذكر ويؤْنث. قال أَبو زيد: أَهل تِهامة يقولون العُضُد والعُجُزُ ويُذكرون. قال اللحياني: العضد مؤنثة لا غير، وهما العَضُدانِ، وجمعها أَعضادٌ، لا يُكَسَّرُ على غير ذلك. وفي حديث أُمّ زرع: وملأَ من شَحْمٍ عَضُدَيَّ؛ العضد ما
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٧٢* ع ض د * * العَضُدُ * الساعد وهو من المرفق إلى الكتف وفيه أربع لغات * عَضُدٌ * بضم الضاد وكسرها وسكونها و * عُضْدٌ * بوزن قُفل و * عَضَدَهُ * من باب نصر أعانه وعضد الشجر من باب ضرب قطعه و * المُعاضَدَةُ * المعاونة و * اعْتَضَد * به استعان و * المِعْضَدُ * بالكسر الدُّملج
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٬٣٢٢العضد، بالفتح لغة تميم، كما في المصباح، وبالضم وبالكسر، وككتف، وهذه لغة أسد، والكلام الأكثر: العضد، مثل ندس وحكى ثعلب: العضد، بفتح العين والضاد، كل يذكر ويؤنث. وقال أبو زيد: أهل تهامة يقولون: العضد، مثل عنق، ويذكرون. وقرأ بها الحسن في قوله تعالى: وما كنت متخذ المضلين عضدا وقال اللحياني: العضد مؤنثة لا غير، وهما العضدان وجمعها: أعضاد، لا يكسر على غير ذلك. فهذه ست لغات ذكرها المصنف، وأغفل
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٧٬٣٨٢عَضَدَهُ
1 عَضَدَهُ ذ , aor. عَضُدَ , (S, O, Msb, K,) inf. n. عَضْدٌ, (Msb,) He hit, or hurt, his عَضُد [or upper arm, between the elbow and the shoulder-blade]; (S, O, Msb, K;) i. e., a man's. (Msb.) ― -b2- And, aor. as above, (S, A, &c.,) and so the inf. n., (Msb,) (tropical:) He aided, or assisted, him; (S, A, O, Msb, K;) he was, or became, an عَضُد i. e. aider, or assistant, to him: (Msb:)
عَضَدَهُ 1 عَضَدَهُ ذ , aor. عَضُدَ , (S, O, Msb, K,) inf. n. عَضْدٌ, (Msb,) He hit, or hurt, his عَضُد [or upper arm, between the elbow and the shoulder-blade]; (S, O, Msb, K;) i. e., a man's. (Msb.) ― -b2- And, aor. as above, (S, A, &c.,) and so the inf. n., (Msb,) (tropical:) He aided, or assisted, him; (S, A, O, Msb, K;) he was, or became, an عَضُد i. e. aider, or assistant, to him: (Msb:) thus used, it is doubly tropical; for عَضُدٌ primarily [and properly] relates to the arm, then it was metaphorically applied to signify an aider, or assistant, then they formed the verb in this meaning, and it obtained so extensively as to become a حَقِيقَة عُرْفِيَّة [i. e. a word so much used in this tropical sense as to be, in the said sense, conventionally regarded as proper]; therefore it is not mentioned by Z [in the A] as tropical; (TA;) and ↓ عاضدهُ, (K, * TA,) inf. n. مُعَاضَدَةٌ, (S, A, O, TA,) likewise signifies he aided him against another. (S, * K, * TA.) ― -b3- Also, عَضَدَهُ, He (a camel) took him (another camel) by his عَضُد [i. e. arm], and threw him down. (L.) ― -b4- عَضَدَهُ فِى العَضُدِ [He bound it, or attached it, upon the عضد (or upper arm)]; namely, a thong, or the like; (O, K, TA;) such, for instance, as an amulet. (TA.) ― -b5- عَضَدَ الدَّابَّةَ, aor. عَضِدَ , [thus I find it in this instance,] inf. n. عُضُودٌ [in the TA عضد,] He walked by the side [as though by the عَضُد (or arm)] of the beast, (L, Msb,) on the right or left, (Msb,) or sometimes on its right and sometimes on its left, not quitting it. (L.) ― -b6- عَضَدَ الرَّكَائِبَ, (L, K,) aor. عَضُدَ , inf. n. عَضْدٌ, (L,) He came to the camels, or other beasts, used for riding, from the tracts, or parts, surrounding them, and gathered them together. (L, K. *) ― -b7- See also 4. ― -b8- عَضَدَ الشَّجَرَ, aor. عَضِدَ , (S, Mgh, O, &c.,) inf. n. عَضْدٌ, (Mgh, Msb,) (tropical:) He cut, or lopped, the trees (S, Mgh, O, Msb, K *) with a مِعْضَد; (S;) as also ↓ استعضدهُ. (Hr, O, K. *) ― -b9- And عَضَدَ الشَّجَرَةَ (tropical:) He scattered the leaves from the tree for his camels. (Th, TA.) ― -b10- عَضَدَهُ القَتَبُ, (O, K,) inf. n. عَضْدٌ, (TA,) The saddle galled and wounded him; namely, a camel. (O, K.) -A2- عُضِدَ, (L, K,) a verb like عُنِىَ, (K,) He had a complaint of his عَضُد [or upper arm]. (L, K.) And in like manner are formed verbs relating to all other members, or parts of the body. (L.) -A3- عَضِدَ He (a camel) had the disease termed عَضَدٌ [q. v.]. (S, O, K.)
2 عَضَّدَ see 4, in two places.
3 عَاْضَدَ see 1, second sentence.
اعضد المَطَرُ 4 اعضد المَطَرُ ذ , and ↓ عضّد, The moisture of the rain reached [or penetrated] to the [measure of the] عَضُد [or upper arm]. (L.) ― -b2- رَمَى فَأَعْضَدَ; as also ↓ عضّد, inf. n. تَعْضِيدٌ; [and app. ↓ عَضَدَ likewise, said of an arrow; (see its part. n. عَاضِدٌ;)] (tropical:) He shot, or cast, and it [i. e. the arrow or other missile] went to the right and left (O, K) [or fell on the right, or left, of the butt: see عَاضِدٌ].
5 تَعَضَّدَ see 8.
تعاضدوا 6 تعاضدوا ذ (tropical:) They aided, or assisted, one another. (O, Msb, K.)
اعتضدهُ 8 اعتضدهُ ذ He put it, or placed it, (i. e. a thing, S,) upon (فِى) his عَضُد [or upper arm]: (S, O, K:) [or] he placed it under his arm; as also ↓ تعضّدهُ; syn. اِحْتَضَنَهُ. (A.) -A2- اعتضد (tropical:) He became strong; or he strengthened himself. (TA.) ― -b2- اعتضد بِهِ (assumed tropical:) He asked, begged, or desired, aid, or assistance, of him. (S, A, O, K.)
استعضده 10 استعضده ذ : see 1, last quarter. ― -b2- Also He gathered it; namely, fruit; (O, K;) he cut it off and gathered it from a tree, to eat it. (Hr, O. *)
عَضْدٌ عَضْدٌ ذ : see عَضُدٌ, first sentence: ― -b2- and عَضَادٌ.
عُضْدٌ عُضْدٌ ذ : see عَضُدٌ, first sentence.
عِضْدٌ عِضْدٌ ذ : see عَضُدٌ, first sentence.
عَضَدٌ عَضَدٌ ذ A certain disease in the أَعْضَاد [or arms (pl. of عَضُدٌ)] of camels, (S, O, K,) on account of which they are slit [in those parts]. (S, O.) -A2- And (tropical:) What is cut, or lopped, of trees; (S, O, K;) as also ↓ عَضِيدٌ (TA) and ↓ مَعْضُودٌ: (S, O:) or العَضَدُ signifies what is cut, or lopped, from trees; or the leaves that are made to fall by beating trees, and used as food for camels: as also ↓ عَضِيدٌ: (TA:) or the leaves scattered off from a tree for camels. (Th, TA.) -A3- See also عَضُدٌ, first sentence: ― -b2- and again, near the middle, in two places.
عَضُدٌ عَضُدٌ ذ , (S, O, Msb, K,) which is the most common form of the word, (TA,) and ↓ عَضِدٌ, (S, O, Msb, K,) of the dial. of Asad, (O, Msb,) and ↓ عُضُدٌ, (AZ, O, Msb, K,) of the dial. of Tihلmeh, (AZ, TA,) or of El-Hijلz, (Msb,) and ↓ عَضَدٌ, (Th, TA,) and ↓ عَضْدٌ, (S, O, Msb, K,) of the dials. of Temeem and Bekr, (O, Msb,) and ↓ عُضْدٌ, (S, O, Msb, K,) and ↓ عِضْدٌ, (K,) the last three of which are said to be contractions of the first or second, or variants thereof formed to assimilate them to other words preceding them; (TA;) all masc. and fem.; (L;) or fem. only; (Lh, TA;) or masc. in the dial. of Tihلmeh; (AZ, L;) or fem. in the dial. of Tihلmeh, and masc. in the dial. of Temeem; (AZ, Msb;) i. q. سَاعِدٌ, (S, L,) i. e. [The upper arm, or upper half of the arm,] from the elbow to the shoulder-blade, (S,) or the part between the elbow and the shoulderblade, (L, O, Msb, K,) of a human being: (L:) [and in a beast, the arm; (see أَبَضَهُ &c.;) in this case like ذِرَاعٌ:] pl. أَعْضُدٌ and أَعْضَادٌ, (Msb,) or only the latter, (L,) which is used in a poem of Sل'ideh Ibn-Ju-eiyeh as meaning the legs of bees. (TA.) مَلَأَ مِنْ شَحْمٍ عَضُدِى, in the story of Umm-Zara, means (assumed tropical:) He filled with fat, not peculiarly my عَضُد, but my whole body; for when the عَضُد becomes fat, the whole body becomes so. (O, L.) ― -b2- [Hence,] عَضُدٌ [in the CK العَضْدُ is erroneously put for العَضُدُ] signifies also (tropical:) An aider, or assistant; (L, K, TA;) and so [app. any of its variants mentioned above, and] ↓ عَاضِدٌ (TA) and ↓ عِضَادَةٌ. (L, TA.) And it is also used for [its pl.] أَعْضَادٌ; as in the Kur xviii. 49, in which the sing. form is said to be employed for the sake of agreement with the other verses [preceding and following], that they may all end with singulars: (TA:) but one also says, هُمْ عَضُدِى and أَعْضَادِى (tropical:) [They are my aiders, or assistants]. (O, K, TA.) And one says, فُلَانٌ عَضُدِى, meaning (assumed tropical:) Such a one is my support, or stay. (Msb.) And فَتَّ فِى عَضُدِهِ (assumed tropical:) He broke some of the intentions, purposes, or designs, of his aiders, or assistants, (or of the people of his house, TA,) and separated, or dispersed, them from him: (O, K:) or he sought to injure him by diminishing, or impairing, [in number or power,] the people of his house; (T and O in art. فت;) and in like manner, فَتَّ فِى أَعْضَادِهِ. (TA in the present art.) And فَتَّ فِى عَضُدِى وَهَدَّ رُكْنِى (assumed tropical:) He broke my strength, and dispersed, or separated, my aiders, or assistants: (TA in art. فت:) [for] عَضُدٌ signifies also (tropical:) Strength, because the part so called, of a man, is a mean of strength to him. (L.) سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِأَخِيكَ, in the Kur [xxviii. 35], means, accord. to Zj, (tropical:) We will aid thee, or assist thee, by thy brother. (L.) ― -b3- Also (assumed tropical:) The side of the armpit; and so ↓ عَضَدٌ. (L.) And (assumed tropical:) A side of a road; (O, L; [in this sense written in the TA عَضْدٌ;]) as also ↓ عِضَادَةٌ. (L.) (assumed tropical:) The side, or quarter, from which the wind blows. (L.) (assumed tropical:) A side; or a lateral, or an outward, or adjacent, part, or portion; a quarter region, or tract; (O, L, K;) of a house, and of anything: pl. أَعْضَادٌ. (L.) [Hence,] عَضُدُ الرَّكَائِبِ (assumed tropical:) The tract, or part, surrounding the camels, or other beasts, used for riding. (L.) One says, اِمْلِكْ أَعْضَادَ الاـِبِلِ (tropical:) [lit. Have thou possession of the tracts adjacent to the camels], meaning direct thou aright the course of the camels, so that they may not wander away to the right and left. (A.) ― -b4- Also, and ↓ عَضَدٌ, (L,) and أَعْضَادٌ, (S, L, K,) which last is a pl. of the two preceding words, as is also عُضُودٌ, (L,) (tropical:) A raised enclosing border, or such borders, of built work, (S, O, L, K,) &c., (S, L,) of a watering-trough or tank, and of a road, &c., (K,) or of anything, (S, O,) such as the أَعْضَاد of a watering-trough or tank, which are stones, (S,) or broad and thin stones, (L,) set up around the brink; (S, L;) also called عَضُدٌ; extending from the place whence the water flows into it, to its hinder part: (L:) or عَضُدٌ signifies the two sides of a watering-trough or tank: (IAar, L:) or its side: (O, TA:) and its أَعْضَاد are its sides: and the أَعْضَاد of a portion of sown land that is separated from the parts adjacent to it by ridges of earth, for irrigation, are its raised borders that confine the water; (A;) أَعْضَادُ المَزَارِعِ signifying the [raised] boundaries between the portions of sown land. (En-Nadr, L.) ― -b5- عَضُدٌ (O, K, in the CK عَضْد,) is also syn. with ↓ عَضِيدٌ, (K,) or ↓ عَضِيدَةٌ, (O,) as signifying (assumed tropical:) A row of palm-trees: (O, K:) the first of these words is mentioned by Hr as occurring in a trad., and is thus expl.: but others say that it is ↓ عَضِيدٌ, (TA,) which, accord. to As, signifies a palm-tree having such a [low] trunk that one can reach from it [the fruit or branches]; (S, TA;) and the pl. is عِضْدَانٌ: (S, K:) he adds that when it exceeds the reach of the hand it is called جَبَّارَةٌ. (S, TA.) ― -b6- عَضُدَا النَّعْلِ and ↓ عِضَادَتَاهَا [and عَضُدَا شِرَاكِ النَّعْلِ signifies (assumed tropical:) The two branches of the شِرَاك of the sandal, described voce أُذُنٌ, q. v.;] the two appertenances, of the sandal, that lie upon the foot. (L.) ― -b7- عَضُدَا الرَّحْلِ (assumed tropical:) The two pieces of wood that are attached to the fore part of the camel's saddle, (L,) or to the lower portions of its fore part (the وَاسِط): (Lth, O, L:) or, accord. to AZ, the upper portions of the ظَلِفَتَانِ [a mistake for the حِنْوَانِ] of the camel's saddle, next [the pieces of wood called] the عَرَاقِى; below them being the ظَلِفَتَانِ, which are the lower parts of the حِنْوَانِ of the وَاسِط and of the مُؤَخَّرَة. (O, L. [See ظَلِفَةٌ. In a similar manner, also, the term عَضُدَانِ is used in relation to a horse's saddle: see قَرَبُوسٌ.]) ― -b8- See also عَضَادٌ.
عَضِدٌ عَضِدٌ ذ Having a complaint of his عَضُد [or upper arm]. (O, K.) ― -b2- A camel having the disease termed عَضَدٌ. (TA.) ― -b3- One that has drawn near, or approached, to the عَضُدَانِ [i. e. the two sides] (O, TA) of the watering-trough, or tank. (O, K.) ― -b4- A male [wild] ass that has drawn together the she-asses (الأُتُنَ) from their several quarters (مِنْ جَوَانِبِهَا); as also ↓ عَاضِدٌ: (O, K:) the former occurs in a verse of El-Akhtal, describing a sportsman shooting at [wild] asses. (O.) ― -b5- يَدٌ عَضِدَةٌ An arm of which the عَضُد [or portion between the elbow and the shoulder-blade] is short. (ISk, S, O, K.) And عَضُدٌ عَضِدَةٌ A short upper arm. (TA.) -A2- See also عَضُدٌ, first sentence. ― -b2- And see عَضَادٌ.
عُضُدٌ عُضُدٌ ذ : see عَضُدٌ, first sentence.
عَضَادٌ عَضَادٌ ذ and عَضَادٍ A woman thick and ugly in the عَضُد [or upper arm]: (Fr, O, * K:) or, as some say, short. (TA.) And the former, applied to a man and to a woman, signifies Short: (O, K:) or this epithet is applied to a woman, and ↓ عَضُدٌ and ↓ عَضِدٌ and ↓ عَضْدٌ are applied in this sense to a man. (L.) And عَضَادٍ, [in the CK and my MS. copy of the K عَضَادٌ, but it is] like رَبَاعٍ, applied to a boy, or young man, Short, compact, of moderate dimensions, (O, K, TA,) firm in make. (TA.) ― -b2- نَاقَةٌ عَضَادٌ A she-camel that does not come to the watering-trough, or tank, to drink, until it is left to her unoccupied; that cuts herself off from the other camels: (O, L:) such is also termed قَذُورٌ. (L.)
عِضَادٌ عِضَادٌ ذ : see مِعْضَدٌ, in three places. ― -b2- Also A mark made with a hot iron upon the عَضُد [or arm] of a camel, (Ibn-Habeeb, S, O, TA,) crosswise. (Ibn-Habeeb, TA.)
عَضِيدٌ عَضِيدٌ ذ : see عَضَدٌ, in two places: -A2- and see عَضُدٌ, latter half, likewise in two places.
عِضَادَةٌ عِضَادَةٌ ذ : see عَضُدٌ, in three places. ― -b2- عِضَادَتَانِ also signifies (tropical:) The two sides, (L,) or wooden sideposts, of a door, (S, O, L,) which are on the right and left of a person entering it. (L.) One says, وَقَفَا كَأَنَّهُمَا عِضَادَتَانِ (tropical:) They two stood still as though they were two side-posts of a door. (A.) And فُلَانٌ عِضَادَةُ فُلَانٍ (tropical:) Such a one is the close attendant of such a one; not quitting him. (A.) [See also عَنْجَةُ الهَوْدَجِ, in art. عنج.] ― -b3- Also The two sides of a buckle and the like: each of them is called عِضَادَةٌ. (L.) ― -b4- And The two sides [or branches] of a bit. (Az, TA voce قَيْقَبٌ.) ― -b5- And Two pieces of wood in the yoke that is upon the neck of a bull that draws a cart or the like: the piece that is in the middle is called الوَاسِطُ. (O, L.)
عَضِيدَةٌ عَضِيدَةٌ ذ : see عَضُدٌ, latter half.
عُضَادِىٌّ عُضَادِىٌّ ذ (S, O, Msb, K) and عِضَادِىٌّ (O, Msb, K) and عَضَادِىٌّ (O, K) A man large in the عَضُد [or upper arm]. (S, O, Msb, K.)
عَاضِدٌ عَاضِدٌ ذ : see عَضُدٌ, former half: ― -b2- and see also عَضِدٌ. ― -b3- Also A he-camel that takes the عَضُد [or arm] of a she-camel, and makes her lie down that he may cover her. (S, O, K.) ― -b4- And One who walks by the side of a beast, (O, K,) on the right or left thereof. (O.) ― -b5- And (assumed tropical:) An arrow that falls on the right or left of the butt: pl. عَوَاضِدُ. (Msb.) ― -b6- عَاضِدَانِ (assumed tropical:) Two rows of palmtrees upon [the two sides of] a river, or rivulet: and [the pl.] عَوَاضِدُ palm-trees growing upon the sides of a river. (L.) -A2- And A cutter; or lopper, of trees. (TA.)
أَعْضَدُ أَعْضَدُ ذ A man (S) slender in the عَضُد [or upper arm]. (S, O, K.) And Having one عَضُد shorter than the other; (O;) short in one of his عَضُدَانِ. (K.)
مِعْضَدٌ مِعْضَدٌ ذ An amulet that is bound upon the عَضُد [or upper arm]; as also ↓ عِضَادٌ: (TA:) and ↓ مِعْضَادٌ signifies a thong, or the like, (O, K,) such as an amulet, (TA,) which thou bindest, or attachest, (عَضَدْتَةُ,) upon the عَضُد; (O, K;) called in Pers. بَازُدْبَنْد. (TA.) Also, (O, K,) مِعْضَدٌ (S, O, Msb, K) and ↓ مِعْضَادٌ and ↓ عِضَادٌ (O, K) An armlet, or bracelet for the arm; syn. دُمْلُجٌ; (Lh, S, O, Msb, K;) which is thus called because it is [worn] upon the عَضُد, like a مِعْضَدَة: (Lh, TA:) pl. of the first مَعَاضِدُ. (A.) ― -b2- And An instrument with which trees are cut, or lopped; (O, K;) as also ↓ مِعْضَادٌ: (TA:) anything with which this is done: described by an Arab of the desert as a heavy iron instrument in the form of a reaping-hook, with which trees are cut, or lopped: (AHn, TA:) ↓ مِعْضَادٌ also, (TA,) or ↓ عِضَادٌ, (O, K,) signifies an iron instrument like a reaping-hook, (O, K, TA,) without teeth, having its handle bound to a staff or cane, (TA,) with which the pastor draws down the branches of trees to his camels, (O, K, TA,) or his sheep or goats: (TA:) and مِعْضَدٌ, a sword which is commonly, or usually, employed for cutting, or lopping, trees; (S, Mgh, O, Msb, K;) and so ↓ مِعْضَادٌ; (S, O, K;) which also signifies a sword wherewith a butcher cuts bones. (O, K.)
مِعْضَدَةٌ مِعْضَدَةٌ ذ A purse for money; (O, K;) the thing that the traveller binds upon his عَضُد [or upper arm], and wherein he puts the money for his expenses. (Lh, TA.)
مُعَضَّدٌ مُعَضَّدٌ ذ (tropical:) A garment having some figured, or embroidered, work on the place of the عَضُد [or upper arm] (S, O, K) of its wearer: (S, O:) or marked with stripes in the form of the عَضُد: (TA:) or of which its figured work is in its sides: (Lh, TA:) or i. q. مُضَلَّعٌ [q. v.]. (A, TA.) ― -b2- اـِبِلٌ مُعَضَّدَةٌ Camels branded upon the عَضُد [or arm] with the mark called عِضَاد. (S, O, L.) ― -b3- In a description of the Prophet, as related by Yahyà Ibn-Ma'een, the epithet مُعَضَّدٌ is applied to him, meaning Firmly made: but accord. to the relation commonly retained in the memory, it is مُقَصَّد [q. v.]. (TA.)
بُسْرٌ مُعَضِّدٌ بُسْرٌ مُعَضِّدٌ ذ (assumed tropical:) Dates beginning to ripen on one side. (S, O, K.)
مِعْضَادٌ مِعْضَادٌ ذ : see مِعْضَدٌ, in five places.
مَعْضُودٌ مَعْضُودٌ ذ : see عَضَدٌ.
يَعْضِيدٌ يَعْضِيدٌ ذ [a word of a very rare measure (see يَعْقِيدٌ)] A certain herb, or leguminous plant; (S, O, K;) also called طَرَخْشَقُوقٌ, (S, O, TA, [and hence supposed by Golius to be the taraxicon, with which the description has little agreement,] in the T تَرَخْجَقُوق, TA,) this being an Arabicized word from [the Pers.] تَلْخ كُوك: accord. to Aboo-Ziyلd, it is a herb, or leguminous plant, of those termed أَحْرَار, bitter, and having a yellow blossom, desired by the camels and the sheep or goats, and liked also by the horses, which thrive upon it; and it has a viscous milk: (O:) it is a herb, or leguminous plant, of which the blossom is more intensely yellow than the وَرْس [q. v.]: or, as some say, it is of the class of trees (مِنَ الشَّجَرِ [but this term شجر is often applied to small plants]): and some say that it is of the herbs, or leguminous plants, of [the season called] the رَبِيع, having in it a bitterness: thus in the M. (TA.)
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٤٥عَضَدَ
عَضَدَ U ( n. ac. عَضْد 1 ),
a. Hit, hurt, broke the arm of.
b. Helped, aided, assisted.
c. [ pass. ], Had a pain in the arm.
d. I ( n. ac. عَضْد 1 ), Lopped, pruned ( tree ).
عَضَّدَ
عَضَّدَ II ,
a. Swerved, glanced aside ( arrow ).
عَاْضَدَ
عَاْضَدَ III ,
a. see I (b) .
أَعْضَدَ
أَعْضَدَ IV ,
a. see II .
تَعَاْضَدَ
تَعَاْضَدَ VI ,
a. Helped, aided one another.
اِعْتَضَدَ
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٦٬٣٦٣عضد
عَضَدَ - يَعْضُدُ - عَضُد
عَضَدَ - يَعْضُدُ + كائن + كائناً أو شيئاً: يدعمه ويقويه ويسنده وينصره
عَضُد: على وزن " فـَعـُل" اسم فعل مبالغة من " عَضَدَ - يَعْضُدُ ": الإسناد والدعم: وهو كذلك اسم آلة منه: ألة الإسناد والدعم وهي اصطلاحاً الجزء العلوي من اليد من المرفق إلى الكتف الذي فيه قوتها وبه تعضد وتساند
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٧ (الإجمالي: ٢٣)
- وصل
الآيات المشتركة: ١ · Birleştirirler
- غلب
الآيات المشتركة: ١ · Ğulb, Ğelba, bahçenin etrafına dikilen ağaçlara denir
- سلط
الآيات المشتركة: ١ · Salata, doğranmış sebze demektir
- أخو
الآيات المشتركة: ١ · Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan…
- شدد
الآيات المشتركة: ١ · Sicim bağıdır
- شهد
الآيات المشتركة: ١ · Petekteki baldır
- تبع
الآيات المشتركة: ١ · İnek yavrusu, dana demektir
- ضلل
الآيات المشتركة: ١ · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir
- خلق
الآيات المشتركة: ١ · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir
- أخذ
الآيات المشتركة: ١ · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…
- نفس
الآيات المشتركة: ١ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
- سمو
الآيات المشتركة: ١ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
الآيات التي ورد فيها(٢)
مَا أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنْفُسِهِمْ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّينَ عَضُدًا
Pazu
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | عضد |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | نصر, عون, ظهر, وزر |
| Zıt Kök | خذل |
| Çekirdek Özet 1 | Dirsek ile omuz arasındaki üst kol kemiği ve kas dokusu (pazu), bir yapıyı iki yandan sağlamlaştıran dayanak direği |
| Çekirdek Özet 2 | Bir şahsı veya yapıyı doğrudan yanından kavrayarak gücünü takviye eden, yükünü paylaşan birincil ve sarsılmaz destekçi |
| Çekirdek Özet 3 | Meşruiyetini ve kudretini haktan almayan bâtıl unsurların ontolojik veya siyasi dayanak edinilemeyeceği ilkesi |
| Kritik Hata Riski | Kavramı yalnızca soyut bir yardım veya sıradan bir iş birliği sayarak, bedensel ve yapısal bitişikliği içeren sarsılmaz güç bağını gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| عض | Şiddetle tutma, sıkıca kavrama, dişleme ve kenetlenme; nitekim عضض kökünde dişlerle kuvvetlice ısırma, عضل kökünde sertleşip şişen kas dokusu ve engelleme, عضي kökünde ise organlara ve parçalara ayırma manaları mevcuttur. | د | Kapı, giriş, hareket ve yapısal sınırlanmayı temsil eden harfin eklenmesiyle; sıkı ve kaslı tutuş anlamı bedende omuz ile dirsek arasına yerleşmiş, gövdeyi yanlardan taşıyan, iş yapma gücünü doğrudan ve yapısal olarak artıran pazu organına ve yan desteğe dönüşmüştür. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ع | göz; görme, bilme, kaynak | Dışa dönük algılama, farkındalık, bir güç merkezinin dış dünyayla temas kurduğu kaynak ve odak noktası. |
| ض | olta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırma (ikiz harf ص türetmesi) | Yoğun bir basınç, sıkıştırma, kütlesel sertlik ve yük altında mukavemet gösterme hali. |
| د | kapı; giriş, geçiş, hareket | Bir yapının veya hareketin açılıp kapandığı eşik, menteşe benzeri hareketli fakat dayanak oluşturan sınır bağlantısı. |
| عضد | Gözlem merkezinden çıkan kuvvetin yoğun bir kas gücü ve menteşe eklemiyle birleşerek gövdeyi desteklemesi | Omuzdan dirseğe uzanan, bedenin ana hareketi yapmasını sağlayan, gövdenin yükünü taşıyıp dışa aktaran kuvvetli dayanak hattı. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | İnsanda ve hayvanda dirsek ile omuz arasındaki pazu bölümü; ayrıca su havuzunun kenarını tutan taş levhalar (أعضاد الحوض) ve kapı kanatlarını tutan iki yan söve (عضادتا الباب). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Nâbiğa ez-Zübyânî beytinde devenin pazusuna isabet eden bir illeti baytarın yarmasını şöyle tasvir eder: شَكَّ الفريصَةَ بالمِدْرَى فأَنْفَذَها / شَكَّ المبيطِر إِذْ يَشْفِي من العَضَدِ |
| Erken Arapça kullanım | Lebîd bin Rebîa bir havuzun veya kalıntının yan taşlarını anlatırken şu ifadeyi kullanır: راسخُ الدِّمْنِ على أعضاده / ثَلَمَتْهُ كلُّ ريح وسَـبَـل |
المصدر Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça عضد kökü, Sami dillerinin genelinde anatomik bir organ ve güç merkezi olarak varlığını sürdüren arkaik bir gövdedir. İbranicede sıklıkla kol veya ön kol için zro‘a kullanılsa da, yan destek ve pazu işlevi gören anatomik parçalar için benzer konsonant dizilimleri ve semantik paralellikler izlenir. Süryanicede kolun veya desteğin kenarını belirten formlarla semantik akrabalık taşır. Akkadçada kol ve kuvveti ifade eden sözcüklerle işlevsel izomorfizm sergileyen kök, Arapçada hem saf anatomik sınırını (omuz ile dirsek arası) muhafaza etmiş hem de mimari terminolojiye geçerek kapı söveleri, havuz duvarları ve çadır payandaları gibi yapıyı ayakta tutan iki yan unsuru adlandırmıştır. Gövdeden ayrılmayan fakat gövdenin iş yapabilmesini sağlayan bu anatomik parça, Sami semantik havzasında soyut bir yardımdan ziyade, doğrudan organik bağı bulunan ayrılmaz bir dayanak ve sarsılmaz bir güç kaynağı olarak kavranmıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | İki mafsal (omuz ve dirsek) arasında uzanan kas ve kemik bloğu | Somut organdan hareketle mimaride kapı sövelerine ve havuzun yan duvarlarına, toplumsal düzlemde ise kişinin en yakın destekçisi olan kabilesine aktarılmıştır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Kenar destek, kol ve güçlendirme alanı | Komşu Sami dillerinde kol ve yan destek kavramlarıyla morfo-semantik örtüşme gösterir; Arapça bu kökü yapısal mimari ve kuvvet metaforunda en duru biçimde korumuştur. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan ve tartışmasız bir fonetik eşleşme tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Lane's Lexicon.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| عضد | Anlamlı | Pazu, kuvvet ve yan dayanak | Dirsek ile omuz arasındaki organ; birine arka çıkıp yardım etme. | Hedef köktür; Kur'an'da geçer. |
| عدض | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel (kullanım dışı) kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| ضعد | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel (kullanım dışı) kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| ضدع | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel (kullanım dışı) kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| دعض | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel (kullanım dışı) kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| دضع | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel (kullanım dışı) kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| عضد | Merkez | Pazu, yapısal dayanak, yan kuvvet | Bedene veya yapıya bitişik, doğrudan yükü kaldıran ve sarsıntıyı önleyen organik destek. | Omuz ile dirsek arasındaki pazu gibi doğrudan güç katan yardımcı. |
| نصر | Komşu | Yardım ve galibiyet | Düşmana veya bir zorluğa karşı dışarıdan yetişip üstünlük sağlama; organik bitişiklik şart değildir. | Karşı tarafa üstün gelmek üzere müdahale eden yardım. |
| عون | Komşu | İş paylaşımı ve kolaylaştırma | Ağır bir işte yükün bir ucundan tutarak sahibinin işini hafifletme. | Genel anlamda imdat ve ortak çalışma hali. |
| ظهر | Komşu | Arka çıkma, sırt olma | Kişinin arkasında durarak ona görünmeyen yönden siper ve güç sağlama. | Arkasını sağlama alma ve geriden destekleme. |
| وزر | Komşu | Yük ortaklığı ve sığınak | Sorumluluğu ve ağırlığı birlikte yüklenerek asıl failin yükünü hafifleten vekil güç. | Yükü omuzlama ve korunak oluşturma vasfı. |
| خذل | Zıt | Yüzüstü bırakma, desteği çekme | Yardıma en çok muhtaç olunan anda elini çekip kişiyi hezimete ve yalnızlığa terk etme. | Birlikte durması gereken desteğin aniden kopup ayrılması. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | عضد | Pazu, ana dayanak | Omuz ile dirsek arasındaki kol bölümü ve bu organdan türeyen yan kuvvet desteği. | Kesin |
| Latince | Brachium, Adiumentum | Kol, pazu; destek | Brachium anatomik kolu tam karşılar; adiumentum ise sonradan eklenen desteği verir fakat organik pazu metaforunu taşımaz. | Güçlü |
| İngilizce | Upper arm, Bicep, Mainstay, Prop | Pazu; temel dayanak sütunu | Upper arm anatomik karşılığıdır; mainstay ve prop yapısal desteği karşılar ancak pazu ile destekçi arasındaki semantik geçişi tek kelimede veremez. | Güçlü |
| Almanca | Oberarm, Stütze, Beistand | Üst kol, pazu; dayanak | Oberarm bedensel organı karşılar; Stütze mimari ve mecazi dayanağı ifade eder. | Güçlü |
| Fransızca | Bras, Soutien, Étai | Kol; destek, payanda | Bras kol organıdır; étai bir duvarı yıkılmaktan koruyan yan desteği ve payandayı tam olarak karşılar. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Lane's Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| عَضُدَكَ | Fiziksel ve ruhsal güç, peygamberlik görevinde en yakın ve sarsılmaz ortak | Hz. Mûsâ'nın risalet yükünü taşırken kardeşi Hârûn ile teyit edilmesi bağlamı; Kasas 28:35. |
| عَضُدًا | Kozmik ve ilahi yönetimde yardımcı, istinat noktası, ortak | Allah Teâlâ'nın göklerin, yerin ve insanların yaratılışında saptırıcıları hiçbir şekilde ortak veya destekçi edinmediği bağlam; Kehf 18:51. |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Tevhid ve ulûhiyet | Allah Teâlâ'nın kâinatı yaratma ve yönetmede hiçbir varlığa muhtaç olmaması; şirkin ve vasıtacılığın ontolojik reddi. | Zat-ı Bârî'nin hiçbir yardımcıya ve dayanağa (عضد) ihtiyacının bulunmadığı mutlak kudret hali. |
| Fıkıh | Hukuki vekillik ve şahitlik | Bir davada veya akitte tarafların birbirini gayrimeşru yollarla güçlendirmesi ya da meşru yardımlaşmanın sınırları. | Haksızlığa arka çıkmanın (معاضدة) yasaklanması ve adalette tarafsızlığın korunması. |
| Tefsir | Temsil ve mecaz tahlili | Kolun pazu kısmının güç sembolü olarak insana sağladığı iktidarın ayetlerdeki istiare boyutu. | Kardeşin kardeşe pazu kılınması ve saptırıcıların dayanak kılınmaması ifadelerindeki edebi letafet. |
| Hadis | Birlik ve toplumsal dayanışma | Müminlerin birbirine kenetlenmesi ve rivayetlerde geçen fiziki güç tasvirleri. | Şahsın pazusuna veya pazunun dolgunluğuna yapılan bedensel ve mecazi atıflar. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid akidesi | Müstağniyet | Ortaksızlık ilkesi | Yaratılışta hiçbir saptırıcının destekçi edinilmemesi, ilahi fiillerin zatî yetkinliğini gösterir. | Kesin |
| İlmi | Bilgi metodolojisi | Aksiyomatik temel | Sağlam dayanak noktası | Bir teorinin veya önermenin bâtıl ve temelsiz varsayımlarla güçlendirilemeyeceği esası. | Güçlü |
| Siyasi | Yönetim ve meşruiyet | Sadık müttefik ve vezaret | İktidar dayanağı | Liderin yükünü paylaşan yardımcının ancak hakkı ayakta tutan erdemli unsurlardan seçilebilmesi. | Kesin |
| İktisadi | Üretim ve dayanışma | Ortak sermaye ve iş gücü | Taşıyıcı payanda | İktisadi teşebbüslerin hileli ve gayrimeşru ortaklıklar üzerine bina edilemeyeceği kuralı. | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Vektörel bileşke ve payanda kuvveti (Structural Truss / Lateral Support) | Bir yapıya etki eden ana yükü taşımak üzere yan taraftan sisteme eklenen, yük dağılımını dengede tutarak ana gövdenin kırılmasını önleyen lateral kuvvet bileşeni. | Kesin |
| Beşeri bilimler | Kurumsal vekillik ve koalisyon desteği (Institutional Coalition) | Bir aktörün tek başına taşımakta zorlandığı siyasal veya sosyal sorumluluğu, yanına aldığı özdeş ve güvenilir bir ortakla paylaşıp meşruiyetini artırması. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca bedensel bir kas dokusuna indirgemek ya da Kur'an'daki kullanımını sıradan bir iş arkadaşlığı derecesine düşürmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Bir varlığın varoluşsal, siyasal ve ahlaki bütünlüğünü ayakta tutan, sarsılmasını engelleyen en mahrem ve en güçlü payanda niteliği. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kehf 18:51'deki ilahi beyanın sadece basit bir dostluk uyarısı sanılması; halbuki ayetin varlık düzeninde bâtılın hiçbir ontolojik ve kurucu dayanak olamayacağını bildiren kesin hükmünün ıskalanması. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın güç, meşruiyet, ortaklık ve teyit kavramlarını bedensel bir somutluk üzerinden nasıl en yüksek tevhidi ve siyasal ilkeye dönüştürdüğünü gösterdiği için hayatidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Peygamberlerin risalet mücadelesinde insanî destek arayışlarını konu edinen kıssalarda ve tevhidin kâinattaki mutlak egemenliğini ilan eden kozmolojik ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Hak davanın bâtıl ittifaklarla güçlendirilebileceği zannını kökünden yıkar; hakkın dayanağının ancak hak cinsinden (Hz. Hârûn örneğinde olduğu gibi) olabileceğini ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamDirsek ile omuz arasında yer alan, elin ve ön kolun iş yapabilmesi için gereken ana kuvveti üreten pazu kemiği ve kas kitlesi; bir yapıyı yanlardan destekleyen payanda.
- Soyut anlamBir failin yükünü bizzat onun yanında durarak paylaşan, zaafını gideren, ona sarsılmaz bir güç ve direnç katan birincil yardımcı ve yapısal dayanak.
- Sistematik karşılıkHem ilahi yaratmada bâtılın kurucu unsur olamayacağını vazeden tevhid ilkesi hem de peygamberî ve toplumsal mücadelede güvenilir ve sadık bir güç ortağı edinme zarureti.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde failin ulaştığı nihai toplam mukavemet ve etki gücünü, failin başlangıçtaki yalın gücünü, sisteme doğrudan bağlanan pazu mahiyetindeki yapısal yan destekçileri temsil eder. Sistemin meşru ve ayakta kalabilir olması, eklenen desteğin hakikat kümesine () ait olması şartına bağlanmıştır. Saptırıcı ve bâtıl unsurları temsil eden küme () ile dayanak kümesi () arasındaki kesişimin boş küme () olması, Kehf 18:51'de bildirildiği üzere saptırıcıların hiçbir surette dayanak ve pazu edinilemeyeceğini modeller. Kasas 28:35'te ise , failin öz kardeşi ve meşru ortağı olarak doğrudan gücünü tahkim eden meşru kuvvet payandasıdır.