فضض

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ف-ض-ضالصيغ: ٦ · الجذور المجاورة: ٨١ · الآيات: ٩ · السور: ٦؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حببسندسوَالْفِضَّةِفضضانْفَضُّوافظظقررلَانْفَضُّواسقفذهبفِضَّةٍنفق

الجذرالصيغ ٦الآيات ٩السور ٦المجاورة ٨١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

فضض

ف - ض - ض

جذر
  • الورود: ٩
  • الآيات: ٩
  • الصيغ: ٦
  • المعاجم: ٨

Fidde, (dat) Gümüş demektir. Mastar olarak yayılmak anlamındadır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٨)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Fidde, (dat) Gümüş demektir. Mastar olarak yayılmak anlamındadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬١١٥
باب الضاد مع الفاء ض ف، ف ض مستعملان ضف: الضَّفَةُ والضِّفَةُ، لغتانِ،: جانِبا النَّهر، تَقَعُ عليهما النَّبائِث، وتجمَع ضَفّاتٍ وضِفافاً. والضَّفَفُ: العَجَلة في الأمر، وتقول: لقيته على ضَفَفٍ أي على عَجَلةٍ، قال: وليس في رَأْيِهِ وَهْنٌ ولا ضَفَفُ وماءٌ مَضْفُوفٌ أي مُزْدَحَمٌ عليه. ورجلٌ مَضْفُوف في ماله بمعناه. ودخَلْتُ في ضَفّةِ الناسِ أي جماعتهم. ويقال: الضَّفَفُ كَثرةُ الأيدي على
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦١٩
الفَضُّ: الكسرُ بالتفرقة. وقد فَضَّهُ يَفُضُّهُ، وفَضَضْتُ ختمَ الكتابِ. وفي الحديث: "لا يَفْضُضِ الله فاكَ"، ولا تقل بكسر: لا يُفْضِضْ. والمِفَضَّةُ: ما يُفَضُّ به المدرُ. وفُضاضُ الشيء: ما تفرَّق منه عند كسرك إيَّاه. وانْفَضَّ الشيءُ، أي انكسر. وفَضَضْتُ القومَ فانْفَضُّوا، أي فرَّقتهم فتفرَّقوا. وكلُّ شيءٍ تفرَّق فهو فَضَضٌ. وفي الحديث: "أنت فَضَضٌ من لعنة الله" يعني ما انْفَضَّ من نطفة الرجل
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠١٠
ف ض ض فض ختم الكتاب وغيره‏.‏ قال الفرزدق‏:‏ فبتن بجانبيّ مصرعات وبتّ أفضّ أغلاق الختام وقال رسول الله صلى الله عليه وسلم للعباس رضي الله تعالى عنه‏:‏ ‏"‏ لا يفضض الله فاك ‏"‏ وفضضت حلقة القوم فانفضوا‏.‏ وفضّ الله جمعهم‏.‏ قال‏:‏ إذا اجتمعوا فضضنا حجرتيهم ونجمعهم إذا كانوا بداد وخرز فض‏:‏ منتشر‏.‏ قال ذو الرمة‏:‏ كأن أدمانها والشمس جانحة ودعٌ بأرجائها فضّ ومنظوم وخرجنا من فضض الحصى وهو ما
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٨٬٠٠٨
فَضَضْتُ الشيءَ أَفُضُّه فَضّاً، فهو مَفْضُوضٌ وفَضِيضٌ: كسرتُه وفَرَّقْتُه، وفُضاضُه وفِضاضُه وفُضاضَتُه: ما تكسَّر منه؛ قال النابغة:تَطيِرُ فُضاضاً بَيْنَها كلُّ قَوْنَسٍ، ويَتْبَعُها مِنْهُم فَراشُ الحَواجِبِ وفَضَضْت الخاتم عن الكتاب أَي كسرْتُه، وكل شيء كسرْتَه، فقد فضَضْتَه. وفي حديث ذي الكِفْلِ: إِنه لا يَحِلُّ لك أَن تَفُضَّ الخاتَم؛ هو كناية عن الوطْءِ. وفَضَّ الخاتَمَ والخَتْمَ إِذا
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٣٧
* ف ض ض * * الفَضَّ * الكسر بالتفرقة وبابه رد و * فَضَّ * ختم الكتاب وفي الحديث ﴿لا يفضض الله فاك﴾ ولا تقل لا يفضض بضم الياء و * انْفَضَّ * الشيء انكسر و * فَضَّ * القوم * فانْفَضُّوا * أي فرقهم فتفرقوا وكل شيء تفرق فهو * فَضَضٌ * بفتحتين وأما * الفِضَضُ * بكسر الفاء فجمع * الفِضَّةِ * والفضة معروفة ولجام * مُفَضَّضٌ * أي مرصع بالفضة
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٢٠٧
فَضَّ فَضَّ U ( n. ac. فَضّ 1 ), a. Broke; loosed; solved ( difficulty ). b. Bored, perforated ( pearl ). c. Broke up, separated, dispersed, scattered. d. [ acc. & 'Ala ], Divided, distributed, parted amongst. e. Poured out, shed ( tears ). f. see VIII (a) . فَضَّضَ فَضَّضَ II , a. Silvered, plated. تَفَضَّضَ تَفَضَّضَ V , a. Was broken up, separated; dispersed, scattered.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٩٬٢٠٤
فضض فَضَّ - يَفُضُّ - فَضَّة - انْفَضَّ - يَنْفَضُّ فَضَّ - يَفُضُّ + كائن + شيئاً: يكسره ويمزقه ويفرق جمعه ويشتته إلى مزقات وقطع ملتصقة أو متناثرة فِضَّة - الفضة: على وزن " فـِعلة " اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من " فَضَّ - يَفُضُّ ": الفض بطريقة معينة في شيء معين: وهو اصطلاحاً اسم المعدن المعروف، ويبدو أن هذا الاسم اشتق من " لفض" وهو التشظي
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨١ (الإجمالي: ١٠٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. فظظ

    الآيات المشتركة: ١ · Kaba

  2. قرر

    الآيات المشتركة: ٢ · Küçük derelerin toplanıp durgunlaştığı göldür

  3. عند

    الآيات المشتركة: ٣ · “Anid“ yulara gelmeyen devedir

  4. ذهب

    الآيات المشتركة: ٢ · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir

  5. سندس

    الآيات المشتركة: ١ · İpek kumaş

  6. قنطر

    الآيات المشتركة: ١ · Bir kantar malı

  7. سقف

    الآيات المشتركة: ١ · Sekf tavan demektir

  8. شور

    الآيات المشتركة: ١ · Danışmak

  9. كوب

    الآيات المشتركة: ١ · Kap, kupa, bardak, küp anlamlarına gelir

  10. لين

    الآيات المشتركة: ١ · “Line” değişik renkte hurmalıkları olan ağaçlıklardır

  11. حبب

    الآيات المشتركة: ٢ · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)

  12. نفق

    الآيات المشتركة: ٢ · İki yüzlüler

الآيات التي ورد فيها(٩)

  1. وَلَوْلَا أَنْ يَكُونَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً لَجَعَلْنَا لِمَنْ يَكْفُرُ بِالرَّحْمَنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفًا مِنْ فِضَّةٍ وَمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُونَ

    Gümüş

  2. وَيُطَافُ عَلَيْهِمْ بِآنِيَةٍ مِنْ فِضَّةٍ وَأَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِيرَا

    Gümüş

  3. قَوَارِيرَا مِنْ فِضَّةٍ قَدَّرُوهَا تَقْدِيرًا

    Gümüş

  4. عَالِيَهُمْ ثِيَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ وَحُلُّوا أَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍ وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا

    Gümüş

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökفضض
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer (muzaaf)
Bağlamsal Yakın Köklerفرق, نفر, بدد
Zıt Kökجمع
Çekirdek Özet 1Bir bütünü kırıp açmak, mührü bozarak parçaları etrafa saçmak ve parıldayan beyaz maden (gümüş)
Çekirdek Özet 2Bir arada duran topluluğun merkezden koparak çevreye dağılması ve servet/maden olarak gümüş
Çekirdek Özet 3Merkezkaç çözülme, cemaat bütünlüğünün bozulması ve mübadeleye elverişli akışkan değer ölçüsü
Kritik Hata RiskiGümüşü yalnızca estetik bir süs kabul edip iktisadi tedavül gücünü görmezden gelmek; infidâd eylemini ise cemaatin çözülüşü yerine sıradan bir mekân değişimi sanmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
فضİçten dışa taşma, kabı veya sınırı aşarak etrafa yayılma. Aynı çekirdeği paylaşan فضح kökünde gizli olanın açığa dökülerek yayılması, فضل kökünde kabından dışarı taşan artık ve fazlalık, فضو kökünde ise kapalı alandan geniş ve boş sahaya açılma semantiği ortaktır.ضKatmerlenen sert diş-yanak sürtünmesi sesiyle birlikte soyut yayılma; somut bir mührün kırılmasına, nesnenin unufak edilerek parçalarının saçılmasına, cemaatin aniden merkezkaç bir güçle dağılmasına ve kırık parçalar halinde ışıyan gümüşe özelleşmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
فAğızAçıklık, çıkış noktası, söz ve nefesin dışarı fırlaması; bir sınırın yarılması.
ضOlta, bitki; ezici baskı ve sıkıştırmaErken alfabede ikizi olan ص imgesinden türetilmiştir; sesin yanak kenarından baskıyla fırlaması gibi sert bir ezilme, çatlama ve kırılma hareketini temsil eder.
ضOlta, bitki; ezici baskı ve sıkıştırmaErken alfabede ikizi olan ص imgesinden türetilmiştir; ezici baskının ve çatlamanın peş peşe tekrarlanarak bütünü unufak etmesini ifade eder.
فضضAğızdan çıkan baskılı patlama ile mührün kırılıp parçaların saçılmasıAğız biçimindeki açıklıktan dışarıya doğru yönelen çifte ezici baskı, bir kaba vurulan darbeyle mührün parçalanmasını, içindekilerin etrafa dağılmasını ve parçacıkların parıldamasını anlatır.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesneye sertçe vurup unufak etmek, mektubun veya kabın üzerindeki mührü kırarak açmak (فض الختم), taş veya çakılların kırılarak çevreye saçılması (فضض الحصى).
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî savaş meydanında parçalanan miğferleri tasvir ederken kökü şu şekilde kullanır: تَطِيرُ فُضَاضاً بَيْنَها كُلُّ قَوْنَسٍ / وَيَتْبَعُها مِنْهُم فَرَاشُ الحَوَاجِبِ
Erken Arapça kullanımHz. Peygamber’in güzel ve etkili konuşan kimseye söylediği لَا يَفْضُضِ اللَّهُ فَاكَ (Allah senin dişlerini dökmesin / ağzını dağıtmasın) duası; ayrıca bir meclisi dağıtmak için kullanılan فَضَضْتُ القَوْمَ فَانْفَضُّوا ifadesi.

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça فضض kökü, Afro-Asyatik dil ailesinin Sami kolunda bir nesneyi kırmak, parçalamak ve çevreye saçmak eylemleriyle doğrudan bağlantılıdır. İbranicede / פ-צ-ץ / (p-ṣ-ṣ) kökü ezmek, parçalamak, unufak etmek ve infilak ettirmek anlamlarıyla fonetik ve semantik açıdan Arapça kökle tam bir örtüşme gösterir (Arapça ف harfine İbranice פ /pe/, Arapça ض harfine ise İbranice צ /tzadi/ düzenli ses denkliğiyle tekabül eder). Süryanicede / פ-צ / çekirdeği yarılma ve ayrışma nüanslarını muhafaza eder. Gümüş madeni Sami dillerinde genel olarak *kasp- (İbranice kesef, Akadca kaspu) kökünden türetilirken, Arapçada gümüşe فِضَّة adının verilmesi, bu madenin cevherinden dövülüp kırılarak ayrıştırılması, küçük pullar veya erimiş damlalar halinde dağıtılabilmesi ve parlak kırıklar gibi ışıldaması özelliğine dayanan özgün bir Arapça semantik özelleşmedir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönMührü bozup kırmak (فَضَّ); parçalanıp etrafa saçılan gümüş cevheri (فِضَّة); topluluğun dağılması (انْفِضَاض)Kök içi türetimde dağıtma ve kırma eylemi, hem madenin parçalanabilir/dövülebilir yapısına hem de cemaatin çözülüşüne kaynaklık eder.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice פ-צ-ץ (p-ṣ-ṣ / kırmak, parçalamak); Süryanice p-ṣ (yarılmak, ayrılmak)Proto-Sami p-ṣ çekirdeğinden türeyen ezme, kırma ve parçalara ayırma eylemi ses denkliğiyle korunmuştur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve güvenilir Afro-Asyatik dışı soydaş tespit edilmedi.Veri bulunamadı

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lane’s Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
فضضAnlamlıKırmak, saçmak, dağıtmak; gümüşBütünü parçalara ayırarak dağıtmak; mührü açmak; gümüş madeniHedef kök; Kur'an'da geçer
ضفضKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir
ضضفKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
فضضMerkezDağılma, parçalanmaBir mührün veya merkezi bağın kırılmasıyla unsurların çevreye kontrolsüzce saçılmasıDağılma eylemi ve gümüş madeni
فرقKomşuAyrılma, bölmeUnsurların nitelik, hakikat veya hüküm bakımından birbirinden ayırt edilerek ayrılmasıZihinsel veya fiziki tefrik
نفرKomşuÜrkerek kaçışmaBir tehlike, korku veya çağrı karşısında aniden fırlayıp topluca bir yöne seğirtmeHeyecan ve panikle ayrılma
بددKomşuDarmadağın olmaBirbirinden büsbütün koparak bağsız ve düzensiz şekilde etrafa saçılmaKalıcı ve sahipsiz dağılma
جمعZıtToplanma, birleşmeDağınık unsurların tek bir merkezde veya bünyede bir araya getirilmesiBütünleşme ve merkezileşme

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaفضضDağıtmak, kırmak; gümüşMerkezkaç dağılma hareketi ile kıymetli beyaz madeni aynı kökte cem eder.Kesin
Latincediffundere / argentumSaçmak, dağıtmak / gümüşDağılma eylemini diffundere karşılar; maden ise bağımsız bir kelimeyle (argentum) adlandırılır.Güçlü
İngilizceto disperse, scatter / silverDağılmak, saçılmak / gümüşEylem parçaların çözülüp ayrılmasını verir; silver ise madenin kendisini semantik bağ olmaksızın karşılar.Güçlü
Almancazerstreuen, auseinandergehen / SilberDağılmak, çözülmek / gümüşTopluluğun merkezden uzaklaşmasını ve çözülmesini ifade eder; maden ayrı bir köktendir.Güçlü
Fransızcadisperser, dissoudre / argentDağıtmak, çözmek / gümüş, paraEylem birliğin bozulup dağılmasını karşılar; argent kelimesi madenin yanında doğrudan parayı da kapsar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins-Robert French Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
انْفَضُّوا / لَانْفَضُّوا / يَنْفَضُّواTopluluğun merkezden kopup etrafa dağılması, cemaat disiplininin çözülmesiPeygamber’in etrafından veya cuma namazından ticarete yönelerek ayrılma; münafıkların sahabeyi dağıtma tehdidi bağlamında (Âl-i İmrân 3:159, Cum'a 62:11, Münâfikûn 63:7)
فِضَّة / وَالْفِضَّةَGümüş madeni; nakit, kenz ve cennet ziynetiDünyevi servet birikimi, kenz yasağı ve cennet ehlinin gümüş kadehleri ile bilezikleri bağlamında (Âl-i İmrân 3:14, Tevbe 9:34, Zuhruf 43:33, İnsân 76:15, 76:16, 76:21)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve cennet nimetleriCennetteki gümüş kapların billur gibi şeffaf olması (kavârîra min fıdda) bahsinde araz-cevher tartışmasıMaddi kesafetten arınmış nurani letafet
FıkıhZekat, ribâ ve sarf akdi hükümleriGümüşün altınla birlikte nakit ve zekat matrahı kabul edilmesi; kap kacak olarak kullanımının tahrimiMübadele vasıtası ve mutlak değer ölçüsü
TefsirNebevî ahlak ve münafıkların siyasetiLiderin merhametinin cemaati tutması (Âl-i İmrân 3:159) ile münafıkların rızkı kısarak cemaati dağıtma planıCemaatin dağılmasını önleyen ahlaki merkez
HadisMeclis adabı ve lisan salahiyetiToplantı biterken meclisin dağılması (infidâd) ve güzel söz söyleyene dişlerin sağlam kalması için duaDisiplin, vakar ve hitabet sıhhati

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniNebevî liderlik ve cemaat rabıtasıBirleştirici ahlakDağılmayı önlemeKatı kalplilik ve kabalık cemaatin merkezden kopup dağılmasına (infidâd) yol açar.Kesin
İlmiTalim ve irşad halkalarıİlmi cazibe merkeziHalkanın dağılmamasıMuallimin üslup sertliği talebenin dağılmasına, merhameti ise halkanın korunmasına sebep olur.Güçlü
SiyasiKriz ve boykot yönetimiSosyal kenetlenmeDağıtma girişimini kırmaMuhaliflerin ekonomik abluka ile topluluğu dağıtma stratejisine karşı siyasi direnç üretilir.Kesin
İktisadiPara nazariyesi ve servet dolaşımıGümüş para (dirhem)Tedavül ve mübadele aracıGümüşün hapsedilmeyip (kenz edilmeyip) piyasada akışkan bir değer ölçüsü olarak işletilmesi esastır.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEntropi ve parçacık difüzyonuBir merkezkaç kuvvetin etkisiyle ya da merkezi çekim bağının kopmasıyla parçacıkların yüksek düzensizlik alanına doğru saçılması.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyal çözülme (disorganizasyon)Toplumu bir arada tutan ortak mefkûre ve liderlik bağının zayıflaması sonucu fertlerin atomize olarak ayrışması.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün فِضَّة biçimini yalnızca kadınlara ait estetik bir ziynet eşyası saymak; انْفِضَاض fiilini ise duygusal ve geçici bir uzaklaşmadan ibaret görmek.
Kur'an içi daha geniş anlamفضض hem iktisadi sistemin tedavül aracı ve değer ölçüsü olan çift kutuplu para sistemini (altın-gümüş dengesini), hem de toplumsal birliğin merhamet ekseninde korunmasını ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİktisadi alanda gümüşün para ve zekat fonksiyonunu dışlayarak kenz uyarısını kavrayamamak; idari alanda ise sertliğin disiplin getireceğini zannederek cemaati fiilen dağıtmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Toplumsal yapının ayakta kalması ile liderlik üslubu arasındaki doğrudan sebep-sonuç ilişkisini gösterir; ayrıca servetin yığılmayıp dolaşması gereken iktisadi karşılığını vazeder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Uhud savaşı sonrasındaki liderlik ahlakını bildiren ayette (Âl-i İmrân 3:159), münafıkların ekonomik abluka tehdidinde (Münâfikûn 63:7) ve cennet nimetlerinin tasvirinde (İnsân 76:15-21).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Otoritenin sertlikle tahkim edileceği yanılgısını çürütür; nezaket ve affedicilik olmazsa toplumsal yapının kaçınılmaz şekilde dağılacağını tescil eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir kabın mührünü veya bir nesneyi vurup kırarak parçalarını etrafa saçmak; dövülerek ayrıştırılan ve pulcuklar gibi ışıyan beyaz maden (gümüş).
  • Soyut anlamMerkezi bağı oluşturan çekim gücünün yok olmasıyla unsurların dışa doğru savrulması, birliğin çözülerek atomize olması.
  • Sistematik karşılıkİdari ve ahlaki sistemde cemaatin bütünlüğü; iktisadi sistemde ise akışkan, bölünebilir ve tedavüle elverişli değer birimi.
  • LaTeX modeliD=lim⁡M→0∑i=1nv⃗iri
  • LaTeX açıklamasıModelde D topluluğun merkezden çözülme ve dağılma derecesini (infidâd), M merkezin birleştirici ahlaki çekim potansiyelini (rahmet ve hilm), n topluluktaki fertlerin toplamını, v⃗i her bir ferdin merkezkaç savrulma hız vektörünü, ri ise ferdin merkeze olan ahlaki ve kalbî mesafesini ifade eder. Merkezin merhamet potansiyeli tükendiğinde (M→0), sistemdeki bağlar kopar ve fertlerin merkezkaç saçılması (D) kaçınılmaz bir sınıra ulaşır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ف