قلد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-ل-دالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٣٩ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».بسطأرضصددقلدهديشهرمَقَالِيدُسموعونوَالْقَلَائِدَأثمحرمكعببرر

الجذرالصيغ ٣الآيات ٤السور ٣المجاورة ٣٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قلد

ق - ل - د

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٣

Anahtardır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Anahtardır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٣٣٢
القاف والدال واللام معهما د ل ق، د ق ل، ق ل د مستعملات دلق: دَلَقَ السيف من غمده، وكل شيء خرج من مخرجه، دَلقاً سريعاً من غير أن يسل. قال: أبيض خـراج مـن الـمـآزق كالسيف من جفن السلاح الدّالِقِ وبيناهم آمنون إذ دَلَقَ عليهم السيل، قال: وغرداً يستن سيلاً دُلقا واندَلَقَ الرجل كأنه أقبل من بين أصحابه فمضى. وادْلَقْتُ المخة فانْدَلَقَتْ. دقل: الدَّقَلُ من أردأ التمر، وما لم يكن ألواناً.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨١٨
القلادَةُ: التي في العنق. وقَلَّدْتُ المرأة فَتَقَلَّدَتْ هي. ومنه التَقليد في الدينِ، وتَقليدُ الوُلاةِ الأعمالَ. وتَقْليدُ البَدَنةِ: أن يُعلَّقَ في عنقها شيءٌ ليُعلمَ أنَّها هَدْيٌ. ويقال: تَقَلَّدْتُ السيفَ. ومُقَلَّدُ الرجُلِ: موضعُ نِجاد السيف على مُنكِبه. والمُقَلَّدُ من الخيل: السابقُ يُقَلَّدُ شيئاً ليُعرَف أنَّه قد سبق. وقَلَدْتُ الحبلَ أقْلِدُهُ قَلْداً، أي فَتَلْتُهُ؛ والحبلُ قَليدٌ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٬٠٩٠
ق د ل دلق ، دقل ، قلد ، لقد : ( مستعملة ) . دلق : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( يؤتى بالرجل يومَ القيامة فيُلقى في النار فتندلق أقتاب بطنه ) . قال أبو عبيد : الاندلاق : خروج الشيء مِن مكانه ، وكلُّ شيءٍ نَدَر خارجاً فقد اندلق . ومنه قيل للسيف : قد اندَلَق مِن جَفْنِه ، إذا شقَّه حتى يخرج منه . ويقال للخيل : قد اندلقَتْ ، إذا خرجتْ فأسرعَتِ السَّيْرَ . وقال طرفة يصف خيلاً :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٠٬٠٦١
(باب القاف واللام وما يثلثهما) (قلم) القاف واللام والميم أصلٌ صحيح يدلُّ على تسويةِ شيء عند بَرْيه وإصلاحه. من ذلك: قَلَمْتُ الظُّفُر وقلَّمْته. ويقال للضَّعيف: هو مَقلُوم الأظفار. والقُلاَمَة: ما يسقُط من الظُّفُر إذا قُلِم. ومن هذا الباب سمِّي القلمُ قَلماً، قالوا: سمِّي به لأنَّه يُقْلَم منه كما يُقْلمُ من الظُّفر، ثمَّ شُبِّه القِدْح به فقيل: قلم. ويمكن أن يكون القِدحُ سُمِّي قلماً لما
رابط المدخل

(باب القاف واللام وما يثلثهما) (قلم) القاف واللام والميم أصلٌ صحيح يدلُّ على تسويةِ شيء عند بَرْيه وإصلاحه. من ذلك: قَلَمْتُ الظُّفُر وقلَّمْته. ويقال للضَّعيف: هو مَقلُوم الأظفار. والقُلاَمَة: ما يسقُط من الظُّفُر إذا قُلِم. ومن هذا الباب سمِّي القلمُ قَلماً، قالوا: سمِّي به لأنَّه يُقْلَم منه كما يُقْلمُ من الظُّفر، ثمَّ شُبِّه القِدْح به فقيل: قلم. ويمكن أن يكون القِدحُ سُمِّي قلماً لما ذكرناه من تسويته وبَرْيه. قال الله تعالى: ﴿ومَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلاَمَهُمْ﴾ [آل عمران 44]. ومن الباب المِقْلَم: طَرَف قُنْب البعير، كأنَّه قد قُلِم، ويقال إنّ مَقَالم الرُّمح: كُعوبه. ومما شذَّ عن هذا الأصل القُلاَّم، وهو نبتٌ. قال: أتَوْني بِقُلاَّمٍ فقالوا تَعَشّهُ *** وهل يأكلُ القُلاَّمَ إلا الأباعرُ([1]) (قله) القاف واللام والهاء لا أحفَظُ فيه شيئاً، غير أنّ غَديرَ قَلَهَى: موضع. (قلو) القاف واللام والحرف المعتلّ أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على خِفّةٍ وسرعة. من ذلك القِلْو: الحِمار الخفيف. [و] يقال: قَلَت النَّاقةُ براكبها قَلْواً، إذا تقدَّمَت به. واقلوْلَت الحُمْر في سرعتها. والمُقلَوْلي: المتجافي عن فِراشه. وكلُّ نابٍ عن شيء متجافٍ عنه: مُقْلَوْلٍ. قال: أقولُ إذا اقْلَوْلَى عليها وأقْرَدَتْ *** ألاَ هَلْ أخو عيشٍ لذيذٍ بدائمِ([2])والمُنْكمش مُقْلَوْلٍ، وفي الحديث: "لو رأيتَ ابنَ عُمَرَ لرأيتَه مُقلولياً"، أي متجافِياً عن الأرض، كأنّه يريد كَثْرةَ الصَّلاة. ومن الباب قَلاَ العَيْرُ آتُنَه قَلْواً. ومن الباب القِلَى، وهو البُغض. يقال منه: قَلَيْتُه أقلِيه قِلىً. وقد قالوا: قَلَيتُهُ أَقلاه([3]). والقِلَى تجافٍ عن الشّيء وذَهابٌ عنه والقَلْي: قَلْيُ الشَيء علَى المِقْلَى. يقال: قَلَيْت وقَلْوت. [و] القَلاَّء: الذي يَقْلي. وهو القياس، لأن الحَبَّة تُستَخَفُّ بالقلْي وتَخِفُّ أيضاً. (قلب) القاف واللام والباء أصلانِ صحيحان: أحدهما يدلّ على خالِص شَيءٍ وشَريفِه، والآخَرُ على رَدِّ شيءٍ من جهةٍ إلى جهة. فالأوَّل القَلْبُ: قلب الإنسان وغيره، *سمِّي لأنَّه أخْلصُ شيء فيه وأرفَعُه. وخالِصُ كلِّ شيءٍ وأشرفُه قَلْبُه. ويقولون: عربيٌّ قَُلْبٌ([4]). قال: [فلا] تُكثِروا فيها الضَّجَاجَ فإنَّني *** تخيَّرتُها منهم زُبيرِيّةً قَُلْبَا والقُلاَب: داء يصيب البعير فيَشْتَكِي قَلْبَه. والقُلْبُ من الأَسورة: ما كان قُلْباً واحداً لا يُلوَى عليه غيرُه. وهو تشبيهٌ بقُلْب النَّخْلة. ثم شبِّه الحَيَّة بالقُلْب من الحَلْي فسمِّي قُلْباً. والقَلْب: نجمٌ يقولون إنه قَلْبُ العَقرب. [و] قَلَبْتُ النَّخلةَ: نَزَعت قَلْبها. والأصل الآخر قَلَبْتُ الثَّوبَ قَلْباً. والقَلَب: انقلابُ الشَّفَة، وهي قَلْباءُ وصاحبُها أَقْلَب. وقَلَبْتُ الشَّيء: كبَبتُه، وقلَّبته بيديَّ تقليباً. ويقال: أقْلَبَتِ الخُبْزةُ، إذا حان لها أن تُقْلَب. وقولهم: ما به قَلبَةٌ، قالوا: معناه ليست به عِلّة يُقْلب لها فيُنْظَر إليه. وأنشدوا: ولم يقلِّب أرضَها بيطارُ *** ولا لحبلَيْهِ بها حُبَارُ([5]) أي لم يقلِّب قوائمها من عِلَّةٍ بها. والقَلِيب: البئرُ قبل أنْ تُطوَى؛ وإنّما سمِّيت قليباً لأنَّها كالشَّيء يقلَب من جهةٍ إلى جهة، وكانت أرضاً فلما حُفِرت صار ترابُها كأنَّه قُلِب. فإذا طُوِيت فهي الطَّوِيّ. ولفظ القليب مذكَّر([6]). والحُوَّلُ القُلَّب: الذي يقلِّب الأمور ويحتال لها. والقياس في جميع ما ذكرناه واحد. فأمَّا القِلِّيب والقِلّوْب([7]) فيقال إنَّه الذئب. ويمكن أن يُحمَل على هذا القياس فيقال سمِّي بذلك لتقلُّبه في طلب مأكله. قال: أَيَا جَحْمَتَا بَكِّي على أمِّ عامرٍ *** أكيلةِ قِلَّوْبٍ بإحدى المَذَانبِ([8]) (قلت) القاف واللام والتاء أصلانِ صحيحان، أحدُهما يدلُّ على هَزْمَةٍ في شَيء، والآخَر على ذَهابِ شيء وهَلاكِه. فالأوّل القَلْت، وهو النُّقرة في الصَّخرة، والجمع قِلاتٌ. وقال: وعينان كالماويَّتَينِ استَكَنَّتا *** بكهفَيْ حِجَاجَيْ صَخرةٍ قَلْتِ مَوْرِدِ([9])وقَلْتُ العَين: نُقْرتها. وقَلْتُ الإبهام: النُّقرة تحتَها. وقَلْتُ الثّريدة: الهَزْمة وسْطَها. والأصل الآخر القَلَت، وهو الهلاك. يقال: قَلِت قَلَتاً. وفي الحديث: "إن المسافِرَ ومتاعَهُ على قَلَتٍ إلاَّ ما وَقَى اللهُ تعالى". والمِقْلاَتُ من النوق: التي لا يعيش لها ولد، وكذلك من النِّساء، والجمع مقاليت. قال: يَظَلُّ مَقاليتُ النِّساء يطأْنَهُ *** يقُلْنَ ألا يُلقَى على المرءِ مئزرُ([10]) وقال: لا تَلُمْها إنّها من نِسوةٍ *** رُقُدِ الصَّيفِ مَقَاليتٍ نُزُرْ (قلح) القاف واللام والحاء كلمةٌ واحدة، وهي القَلَح: صُفْرَةٌ في الأسنان. رجلٌ أقْلَحُ. قال: قد بَنَى اللُّوم عليهم بيتَه *** وفشَا فيهم مع اللُّومِ القَلَحْ([11])ويقال إنَّ الأقْلَح: الجُعَل. (قلخ) القاف واللام والخاء كلمة واحدةٌ، يقولون: إنَّ القَلْخ: هَدير الجمل. (قلد) القاف واللام والدال أصلانِ صحيحانِ، يدلُّ أحدهما على تعليق شيءٍ على شيء وليِّه به، والآخَر على حظٍ ونصيب. فالأوَّل التقليد: تَقليد البَدَنة، وذلك أن يعلَّق في عُنُقها شيءٌ ليُعْلَم أنَّها هَدْيٌ. وأصل القَلْد: الفتل، يقال قَلَدْتُ الحبلَ أقلِدُه قَلْداً، إذا فتَلْتَه. وحبلٌ قليدٌ ومقلود. وتَقَلَّدْتُ السَّيف. ومُقَلَّدُ الرَّجُل: موضِعُ نِجاد السَّيف على مَنْكِبه. ويقال: قلَّدَ فلانٌ فلاناً قِلادةَ سَوءٍ، إذا هجاه بما يَبْقَى عليه وَسْمُه. فإذا أكَّدوه قالوا: قلَّدَهُ طَوْقَ الحمامة، أي لا يفارقُه كما لا يُفارِق الحمامةَ طوقُها. قال بِشْر: حَبَاكَ بها مولاكَ عَنْ ظَهْرِ بِغْضَةٍ *** وقُلِّدَها طوقَ الحمامة جَعْفَرُ([12])والمِقْلَد: عصاً في رأسها عَوَج يُقْلَدُ بها الكَلأ، كما يُقْلَدُ القَتُّ إذا جُعِل حِبالاً. ومن الباب القِلد: السِّوار([13]). وهو قياس صحيح لأنَّ اليدَ كأنَّها تتقلَّدُه. ويقولون: إنَّ الإقليد: [البُرَة([14])] التي يشدُّ بها زِمام الناقة. والأصل الآخر: القِلْد: الحَظُّ من الماء. يقال: سقَينا أرضَنا قِلْدَها، أي حظّها. وسقَتْنا السَّماءُ قِلْداً كذلك، أراد حظَّاً. وفي الحديث "فَقلَدَتْنَا السَّماءُ قِلْداً في كلِّ أسبوع". فأمّا *المقاليد، فيقال: هي الخزائن. قال الله تعالى: ﴿لَهُ مَقَالِيدُ السَّمواتِ والأرْضِ﴾ [الزمر 63، الشورى 12]. ولعلَّها سمِّيت بذلك لأنَّها تُحْصِنُ الأشياء، أي تَحفظُها وتَحوزُها. والعرب تقول: أقْلَدَ البحر على خَلْقٍ كثير، إذا أحْصَنَهُم في جَوفه. ومما شذَّ عن الباب القِلْدة والقِشْدة: تمر وسَويقٌ يخلط بهما سَمْن. (قلز) القاف واللام والزاء. يقولون: إنَّ التقَلُّز([15]): النَّشاط. (قلس) القاف واللام والسين كلمتان: أحدهما رَمْيُ السَّحابة النَّدَى من غير مطر، ومنه قَلَس الإنسانُ، إذا قاءَ، فهو قالس. وأمَّا التَّقليس فيقال: هو الضَّرب ببعض الملاهي([16]). وهي الكلمة الأخرى([17]). وقال أبو بكر ابنُ دريد: القَلْس من الحِبال([18])، ما أدري ما صحّتُه. (قلص) القاف واللام والصاد أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على انضمامِ شيء بعضِه إلى بعض. يقال: تقلَّصَ الشَّيءُ، إذا انضمَّ. وشَفَةٌ قالِصَة. وظلٌّ قالصٌ، إذا نَقَصَ، وكأنَّه تضامَّ. قال تعالى([19]): ﴿ثُمَّ قَبَضْنَاهُ إلَيْنَا قَبْضاً يَسِيراً﴾ [الفرقان 46]. وأمَّا قَلَصَةُ الماء فهو الذي يَجِمُّ في البئر منه حتى يرتفع، كأنه تقلّص من جوانبه. وهو ماء قليص. وجَمْعُ القَلَصَة قَلَصَات. ويقولون: قَلَصَتْ نَفْسُه: غَثَتْ. وقياسُه قريب. فأمَّا القَلُوصُ، فهي الأُنثى من رِئال النَّعام. وعندي أنَّها سُمِّيت قَلوصاً لتجمُّع خَلْقِها، كأنَّها تقلَّصَتْ من أطرافها حتَّى تجمَّعت. وكذلك أنثى الحُبارَى. وبها سمِّيَت القَلُوصُ من الإبل، وهي الفتيَّة المجتمعة الخَلْق. ويقال: قَلَصَ الغدير([20])، إذا ذهَبَ أكثرُ مائهِ.

(قلط) القاف واللام والطاء ليس فيه شيء يصح. غير أنَّ ابن دريد قال: رجُلٌ قُلاَطٌ: قَصير([21]). ولعلَّ هذا من قولهم رجلٌ قَلَطِيٌّ. (قلع) القاف واللام والعين أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على انتزاعِ شيءٍ من شيء، ثم يفرَّع منه ما يقاربُه. تقول: قلَعْتُ الشّيءَ قَلعاً، فأنا قالعٌ وهو مقلوع. ويقال للرَّجُل الذي يتقلَّع عن سَرْجِهِ لسوءِ فروسَتِه: قُلْعةَ([22]). ويقال هذا منزِلُ قُلْعةٍ، إذا لم يكن موضعَ استيطانٍ. والقَوْم على قُلْعَةٍ، أي رِحلة. والمقلوع: الأمير المعزول. والقَلَعة: صخرةٌ تتقلَّع عن جبلٍ منفردةً يَصعُب مَرامُها. وبه تشبَّه السحابة العظيمة، فيقال قلَعَةٌ، والجمع قَلَع. قال: تَفَقَّأَ فوقَه القَلَعُ السَّوَارِي *** وجُنَّ الخازبازِ به جُنونا([23])والقُلاَع: الطِّين يتشقَّقُ إذا نَضَب عنه الماء. وسمِّي قُلاَعاً لأنَّه يتقلَّع. [وأقلَعَ([24])] عن الأمر، إذا كَفَّ. ورماهُ بقُلاَعة، إذا اقتَلَع قطعةً من الأرض فرماه بها. والمِقْلاع معروف. والقَلاّع: الشُّرطِيّ فيما يقال. وروي في حديث: "لا يدخل الجنَّةَ دَيْبُوبٌ ولا قَلاّع". قالوا: الدَّيبوب: الذي يدِبُّ بالنّمائم حتَّى يفرِّق بين الناس. والقَلاّع: الرّجُل يَرَى الرّجُلَ [قد ارتفعَ] مكانهُ عند آخَرَ فلا يزال يَشِي بينهما حتَّى يَقلَعَه. وأقلعَتْ عنه الحُمَّى. ويقال: تركتُ فلاناً في قَلَعٍ من حُمَّى؛ أي في إقلاع. ويقال قَلِعَ قَلَعاً. والقِلْع: شِراع السَّفينة؛ وذلك لأنَّه إذا رُفِعَ قَلَعَ السّفينةَ من مكانها. ومما شذَّ عن هذا الباب القَلع والقِلْع. فأمَّا القَلْع([25]) فالكِنْف، يقولون في أمثالهم:"شَحْمَتِي في قَلْعِي". وأمَّا القِلْع فيقال: إنّها صُدَيِّرٌ يلبَسُه الرّجلُ على صَدره([26]). قال: مُسْتَأْبِطَاً في قِلْعِهِ سِكِّينَا([27]) (قلف) القاف واللام والفاء أصلٌ صحيح يدلُّ على كَشْط شيء عن شيء. يقال: قَلَفْت الشَّجرةَ، إذا نحَّيْتَ عنها لِحاءها. وقَلَفْتَ الدَّنَّ: فَضضتُ عنه طِينَه. وقَلَفَ الخاتنُ غرْلة الصبيِّ، وهي القُلْفة، إذا قَطَعَها. (قلق) القاف واللام والقاف كلمةٌ تدلُّ على الانزعاج. يقال: قَلِق يَقْلَق قلَقَاً. --------------ـــ ([1]) أنشده في المجمل واللسان (قلم). ([2]) للفرزدق في ديوانه 863 برواية "يقول"، وفي اللسان (قرد، قلا): "تقول". ([3]) في اللسان أنها لغة طيئ، وأنشد ثعلب: أيام أم الغمر لا نقلاها *** ولو تشاء قبلت عيناها ([4]) يقال بفتح القاف وضمها، ويستوي فيه المذكر والمؤنث والجمع، وإن شئت ثنيت وجمعت. ([5]) لحميد الأرقط، كما في اللسان (قلب، حبر، أرض). وقد سبق في (حبر). ([6]) في الأصل: "والقليب بلفظ القليب مذكر". ([7]) بوزن سفود، وعِجَّول، ورَسُول. ([8]) البيت في اللسان (حجم، قلب). وقد سبق في (حجم). ([9]) البيت لطرفة في معلقته. ([10]) البيت لبشر بن أبي خازم، كما في إصلاح المنطق 87 واللسان (قلت). وأنشده ثعلب في مجالسه 71. وانظر المخصص (6: 128/ 16: 99). ([11]) للأعشى في ديوانه 164 واللسان (قلح). ([12]) في الأصل: "حبال بها". ([13]) في المجمل: "السوار من الفضة". ([14]) التكملة من المجمل واللسان. ([15]) ومثله "القلز"، كما في القاموس. ([16]) في المجمل: "التقليس: الضرب بالدف. ويقال إن التقليس: وضع اليدين على الصدر خضوعاً". ([17]) في الأصل: "وهي كلمة الأخرى". ([18]) في الأصل: "القليس من الجبال"، صوابه في المجمل والجمهرة (3: 41). وفسره في اللسان بأنه: حبل غليظ من حبال السفن. ([19]) في الأصل: "قوله تعالى". ([20]) في الأصل: "قلص البعير الغدير"، صوابه في المجمل واللسان. ([21]) الجمهرة (3: 113). ([22]) كذا ضبط في الأصل واللسان. وفي المجمل بفتح القاف واللام، وليس بشيء. وضبط في القاموس بالضم، وبضم ففتح، وبضمتين. ([23]) البيت لابن أحمر، كما في اللسان (قلع، خوز) وإصلاح المنطق 51 والحيوان (3: 109/ 6: 186). وانظر المخصص (14: 96) وأمثال الميداني (1: 227). ([24]) التكملة من المجمل. ([25]) الحق أنه بفتح القاف وكسرها، كما في اللسان والقاموس. ([26]) هذا المعنى مما ورد في القاموس ولم يرد في اللسان. ([27]) وكذا ورد إنشاده في المجمل. ولم يرد الاستئباط في المعاجم بمعنى التأبط. وفيها استأبط: حفر حفرة ضيق رأسها ووسع أسفلها.

ـ

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٦٤
- القلد: الفتل. يقال قلدت الحبل فهو قليد ومقلود، والقلادة: المفتولة التي تجعل في العنق من خيط وفضة وغيرهما، وبها شبه كل ما يتطوق، وكل ما يحيط بشيء. يقال: تقلد سيفه تشبيها بالقلادة، كقوله: توشح به تشبيها بالوشاح، وقلدته سيفا يقال تارة إذا وشحته به، وتارة إذا ضربت عنقه. وقلدته عملا: ألزمته. وقلدته هجاء: ألزمته، وقوله: ﴿له مقاليد السموات والأرض﴾ [الزمر/63] أي: ما يحيط بها، وقيل: خزائنها، وقيل:
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٣٤
ق ل د قلدته السيف‏:‏ ألقيت حمالته في عنقه فتقلّده ونجاد السيف على مقلّده‏.‏ وقلّد البدن‏.‏ وفتح الباب بالإقليد وهو المفتاح‏.‏ قال تبّعٌ حين حجّ‏:‏ وأقمنا به من الدهر سنباً وجعلنا لبابه إقليدا واستوفي قلده من الماء‏:‏ شربه‏.‏ واستوفوا أقلادهم‏.‏ وأقمت إقلدي إذا سقى أرضه بقلده‏.‏ وهم يتقالدون الماء‏:‏ يتناوبونه‏.‏ ومن المجاز‏:‏ قلد العمل فتقلّده‏.‏ وألقيت إليه مقاليد الأمور‏.‏ وضاقت عليه
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬١٥١
قَلَد الماءَ في الحَوْضِ واللبن في السقاء والسمْنَ في النِّحْي يَقْلِدهُ قَلْداً: جمعه فيه؛ وكذلك قَلَد الشرابَ في بَطْنِه. والقَلْدُ: جمع الماء في الشيء. يقال: قَلَدْتُ أَقْلِدُ قَلْداً أَي جمعت ماء إِلى ماء. أَبو عمرو: هم يَتَقالَدون الماء ويتَفَارطُون ويَتَرَقَّطون ويَتَهاجَرون ويتفارَصُونَ وكذلك يَترافَصُون أَي يتناوبون. وفي حديث عبد الله بن عمرو: أَنه قال لِقَيِّمِه على الوهط: إِذا أَقَمْتَ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٨٥
* ق ل د * * القِلاَدَةُ * التي في العنق و * قَلَّدَهُ فَتَقَلَّدَ * ومنه * التَّقْلِيدُ * في الدين وتقليد الولاة الأعمال وتقليد البدنة أن يعلق في عنقها شيء ليعلم أنها هدي و * تَقَلَّدَ * السيف و * الإقْلِيدُ * بكسر الهمزة المفتاح و * المِقْلَدُ * بوزن الفلس القذف وبابه ضرب وقال الخليل القلس ما خرج من الحلق ملء الفم أو دونه وليس بقيء فإن عاد فهو القيء و * القَلَنْسُوَةُ * بفتح القاف و *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٨٣٣
قلد الماء في الحوض، واللبن في السقاء، والسمن في النحى، والشراب في البطن، يقلده، بالكسر، قلدا جمعه فيه، قال ابن الأعرابي: قلدت اللبن في السقاء وقريته: جمعته فيه، وعن أبي زيد: قلدت الماء في الحوض، وقلدت اللبن في السقاء، أقلده قلدا، إذا قدحت بقدحك من الماء ثم صببته في الحوض أو في السقاء. وقلد من الشراب في جوفه، إذا شرب منه، كذا في الأفعال. وقلد الشيء على الشيء: لواه كإدارة القلب على القلب من الحلي.
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١١٬٨٧٢
قَلَدَ 1 قَلَدَ ذ , (aor. قَلِدَ , inf. n. قَلْدٌ, L.) He twisted, wound, or wreathed, a thing (or anything, L,) upon (على) another thing; (L, K;) as a قُلْب (the ornament so called) upon another قُلْب. (L.) ― -b2- [Hence,] aor. and inf. n. as above (S, L) He twisted a rope. (S, L, K.) قُلِدَ حَبْلُهُ (tropical:) His rope was twisted: said of an old man who has become weak in judgment by reason
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٨٠٦
قَلَدَ قَلَدَ I ( n. ac. قَلْد 1 ) a. [ acc. & 'Ala ], Twisted, wreathed, wound, rolled round. b. Bent thin, rolled out ( metal ). c. Seized, attacked ( fever ). d. Put round ( collar ). e. Watered, irrigated. f. Twisted ( rope ). g. [ acc. & Fī ], Collected, put in. h. [ Min ], Drank of. قَلَّدَ قَلَّدَ II , a. Put a cord round ( animal ); put a necklace on ( woman ). b.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٤٬٩٧٧
قلد قَلَدَ - يَقْلِدُ - قِلادة - قَلائِد - مِقْلاد - مَقالِيْد قَلَدَ - يَقْلِدُ + كائن + على كائن: يلتف ويلتوي الكائن، على آخر فيعلق ويرتبط به قِلادة: على وزن " فـِعالة " اسم فعل بمعنى مفعول من " قَلَدَ - يَقْلِدُ ": ما " يُقَلِّدُ ": نوع مراد من الأشياء يربط في كائن مراد لغاية مرادة: قلادة النساء للزينة، وقلادة النياشين للأمراء والعسكر،
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٩ (الإجمالي: ٥٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شهر

    الآيات المشتركة: ٢ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

  2. سمو

    الآيات المشتركة: ٣ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  3. بيت

    الآيات المشتركة: ٢ · Beyt ev demektir

  4. حرم

    الآيات المشتركة: ٢ · Hiram keçe demektir

  5. أرض

    الآيات المشتركة: ٣ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  6. شنأ

    الآيات المشتركة: ١ · “Şeneka” koparılmış et parçası, “şenea” yırtılmış elbise…

  7. كعب

    الآيات المشتركة: ١ · Topuk demektir

  8. صيد

    الآيات المشتركة: ١ · Av

  9. عون

    الآيات المشتركة: ١ · Yardım istenilen

  10. هدي

    الآيات المشتركة: ٢ · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…

  11. بسط

    الآيات المشتركة: ١ · Bisat kilim demektir

  12. برر

    الآيات المشتركة: ١ · Berr kara, burr buğday demektir

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

    Kilitleme aletleri

  2. لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

    Kilitleme aletleri

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقلد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerطوق, حمل, علق, فتح
Zıt Kökخلع
Çekirdek Özet 1Bir şeyi büküp dolayarak bir nesnenin veya canlının boynuna, çevresine bağlamak, sabitlemek ve kilitlemek
Çekirdek Özet 2Hedy kurbanına nişan olarak gerdanlık takılması ve gökler ile yerin mutlak kilitlerinin, anahtarlarının ve hazinelerinin Allah’ın elinde bulunması
Çekirdek Özet 3Bağlayıcı bir yükümlülüğü veya tasarruf yetkisini kopmayacak biçimde boynuna alma, kilitleme, yetki ve mülk tasarrufunun merkezî kontrolü
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sonradan türeyen mezhebi taklit veya kuru bir boyunbağı manasına hapsedip kilit, anahtar ve mutlak mülkiyet tasarrufu boyutunu ıskalamak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قلHafiflik, yerinden oynama, kalkma, bükülme ve bir şeyi ekseninden çevirme hareketidir; nitekim قلب tersyüz etmeyi, قلع kökünden sökmeyi, قلل hafifleyip azalmayı, قلم ucunu kesip yontmayı ve قلو fırlatıp atmayı ifade eder.دKapı, giriş, bağlanma ve sabitleme bildiren harfin eklenmesiyle dönüp bükülen nesne serbestçe hareket etmekten çıkarak bir gövdeye dolanmış, boyna kilitlenmiş, sabitlenmiş ve bir düzen altına sokulmuştur.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırÇevrelenmiş bir hattı, odaklanmayı, bir merkezin etrafında dairesel olarak toplanmayı temsil eder.
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBir nesneyi veya canlıyı sevk etmeyi, boyunduruk veya kavisle kontrol altına alıp yönlendirmeyi imler.
دKapı; giriş, geçiş, hareketKapının kanadı gibi açılıp kapanmayı, sınırlayıcı bir girişi, kilitlenmeyi ve sabit bir geçidi gösterir.
قلدDairesel bir yönlendirme bağıyla kilitleme hareketiDairesel biçimde kıvrılan ve bükülen bir bağın, bir kapı veya eşik gibi bir gövdeye dolanarak onu yetki, denetim veya mülkiyet altında kilitleyip sabitlemesini resmeder.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİp veya teli birbirine katlayıp kuvvetlice bükmek (فتل), bükülmüş ipten veya deriden boyun bağı (قلادة) yapmak, suyu sırayla havuzda biriktirip nöbetle (قلد) dağıtmak ve bükülmüş madenle kapı kilitlemek veya açmaktır.
Cahiliye şiiri kullanımıBişr b. Ebî Hâzim bir hicviyesinde boyundan hiç çıkmayan gerdanlığı ve lekeyi anlatırken şöyle der: حَبَاكَ بها مولاكَ عَنْ ظَهْرِ بِغْضَةٍ / وقُلِّدَها طوقَ الحمامة جَعْفَرُ
Erken Arapça kullanımGüney Arabistan geleneğinde ve Himyer dilinde anahtar veya kapı kilidi manasında kullanılmış olup kadim Yemen meliki Tübba' hac ibadetini icra ederken Kâbe kapısına kilit/anahtar yaptırdığını şu beytiyle ifade etmiştir: وأقَمْنا به من الدهر سبتاً / وجعلنا لبابـه إقـلـيدا

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça قلد kökü, bükme, dolama, kilit ve anahtar manalarıyla özellikle Güney Sami dilleri ve Yemen Arapçası havzasında zengin bir somutlaşma gösterir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) doğrudan q-l-d kökü kilit ve anahtar anlamında sınırlı veya geç dönem ödünçleme olarak görülürken, genel Sami dillerinde bükme, halka yapma ve boyunduruk geçirme semantik matrisi canlıdır. Nitekim klasik dilciler kapıyı açıp kapayan alet manasındaki «el-iqlīd» lafzının kadim Yemen Arapçasına ait olduğunu açıkça kaydeder. Kökün İbranice ve Aramice gibi komşu dillerdeki kilit, kapı sürgüsü ve dolama anlam alanlarıyla kesişimi, yerleşik ve kurumsal düzene geçişin simgesi olan kapı donanımları ve mülk emniyeti üzerinden şekillenmiştir. Arapçada kök bir yandan hac kurbanının boynuna takılan tanıtıcı gerdanlığı, diğer yandan göklerin ve yerin tasarruf hazinelerini ve kilitlerini (makālīd) ifade eden merkezî bir teolojik ve hukuki kavrama evrilmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönİpi bükmek, boyna gerdanlık dolamak, kılıç kuşanmak, suyu nöbetleşe toplamakBükme ve sarma fiziksel eyleminden bağlayıcı vazife üstlenmeye ve kapı açma-kapama aletine intikal etmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Yemen havzasında kilit/anahtar ve halka donanımıKuzeybatı Sami dillerindeki kapı kilit ve sürgü kavramlarıyla semantik örtüşme taşır; Yemen lehçesinde kökleşmiştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiGrekçe kleis / kleidos (anahtar, kilit) ile olası kadim temasAkdeniz havzasındaki anahtar ve kilit sözcükleriyle fonetik ve anlamsal benzerlik kurulmuşsa da kök Arapçada özgün bükme çekirdeğinden türemiştir.Muhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Arthur Jeffery, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قلدAnlamlıBükmek, boyna takmak, kilitlemekGerdanlık, anahtar, kilit ve su nöbeti anlamlarını içerir.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
قدلAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş bağımsız kök olarak işlenmemiştir.Kur'an'da geçmez.
لقدAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıArapçada yemin ve tekit edatlarının birleşimi dışında üçlü fiil kökü olarak müstakil bir anlam taşımaz.Kur'an'da geçmez; edat terkibidir.
لدقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn ve mûtemed sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
دقلAnlamlıAdi hurma, zayıf deve kuşu, gemi direğiHurmanın kalitesiz türünü veya dikilip bağlanan direği ifade eder.Kur'an'da geçmez; bükme değil dikilme nüansı taşır.
دلقAnlamlıKılıcın kınından fırlaması, ani çıkışBir şeyin yuvasından veya kınından hızla ileri atılmasıdır.Kur'an'da geçmez; kilitlenmenin zıddına fırlayıp çıkmayı imler.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قلدMerkezDolama, bağlama, kilit ve yetkiBir nesneyi bükerek boyna sabitleme ve kapıyı kilitleyip açma yetkisidir.Kuşanılan veya takılan şey boyundan ayrılmaz bir alamet ve mülk tasarrufu oluşturur.
طوقKomşuÇevreleme, halka geçirmeطوق boynu dairesel olarak tamamen kuşatmayı ve taşınması güç bir ağırlığı yüklemeyi vurgular.Kuşatıcı halka yönü öne çıkar, kilit veya anahtar anlamı içermez.
حملKomşuYüklenme, taşımaحمل nesnenin veya sorumluluğun ağırlığını kaldırmayı anlatır.Boyna bükülüp asılma veya kilitlenme şartı aranmaksızın genel taşıma fiilidir.
علقKomşuAsılma, iliştirilmeعلق bir yere takılıp sallanmayı veya yapışmayı ifade eder.Bükülerek boyna dolanma ve kilitlenme mecburiyeti taşımaz.
فتحKomşuAçma, hükmetme, genişletmeفتح kapalı olanı açma ve hüküm verme işlevidir; anahtara miftâh denmesi bundandır.قلد hem açma hem kilitleme ve muhafaza etme vasfını havidir.
خلعZıtÇıkarıp atma, çözme, soyunmaKuşanılan kılıcı, boyundaki gerdanlığı veya verilen yetkiyi üzerinden çıkarıp bağı tamamen koparmaktır.قلد kökünün tesis ettiği bağlayıcı dolamayı ve mülk tasarrufunu hükümsüz kılar.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقلدBükmek, boyna takmak, kilitlemekBir bağı dolayarak boyna geçirmek, yetki yüklemek ve kilit/anahtarla tasarruf etmek.Kesin
Latincetorquere, monile, clavisBükmek, gerdanlık, kilit/anahtarTorquere bükme fiilini, monile boyun takısını, clavis ise kilit açma aletini karşılar; tek kelimede birleşmez.Güçlü
İngilizcecollar, wreathe, lock/key, investitureGerdanlık takmak, bükmek, kilit/anahtar, yetki devriGerdanlık bağlama ve yetkiyle donatma yönünü karşılar; kökün su nöbeti ve hazine kilitleri nüansını dışarıda bırakır.Güçlü
Almancaumhängen, flechten, Schlüssel/SchlossGerdanlık geçirmek, örmek, kilit/anahtarÖrme ve dolama ile kilit aleti anlamlarını ayrı sözcüklerle karşılar.Güçlü
Fransızcatresser, collier, clef/verrou, investitureÖrmek, tasma/gerdanlık, kilit/anahtar, yetkilendirmeBoyna nişan takma ve kilit/anahtar tasarrufu mefhumlarını parçalı olarak verir.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْقَلَائِدَHac kurbanlarına takılan nişanlar, gerdanlıklarHac menasiki ve ihram yasakları bağlamında, kurbanlık hayvanların boynuna dolanan ve onların Allah’a adandığını belgeleyen bağlar (Mâide 5:2, 5:97).
مَقَالِيدُMutlak tasarruf kilitleri, anahtarları ve hazineleriTevhid, uluhiyet ve mutlak kudret bağlamında, göklerin ve yerin bütün kapılarını, mülkiyet kilitlerini ve rızık hazinelerini elinde tutma yetkisi (Zümer 39:63, Şûrâ 42:12).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi irade, kudret ve mülk tasarrufuZümer 39:63 ve Şûrâ 42:12 ayetlerindeki «makālīd» lafzı üzerinden evrenin var ediliş, idare ve tasarruf kilitlerinin yalnızca Allah’a ait oluşu, hiçbir varlığın bu kilitleri açıp kapamada bağımsız olamayacağı.Mutlak egemenlik, yaratma ve rızık kapılarının kilit ve anahtarlarının tevhid ekseninde yoğunlaşması.
FıkıhMenasik (hac) hukuku ve taklit meselesiHedy kurbanına nişan takılması (teklîd) sünneti ile bir müctehidin ictihadına delilsiz bağlanma (taklîd) kavramının meşruiyeti ve sınırları.Kurbanın boynuna dokunulmazlık bağı asılması; terim olarak ise ameli bir yükümlülüğü boynuna borç kılması.
TefsirDilsel hakikat-mecaz dengesi«Makālīd» kelimesinin anahtarlar mı (mefâtîh), hazineler mi (hazâin) yoksa bizzat kilitler mi olduğu yönündeki lügavî tercihler.Bükülmüş kilit ve anahtar aletinin, Allah’ın gayb ve rızık üzerindeki tasarruf yetkisini temsil eden istiareye dönüşmesi.
HadisKılıç kuşanma, kurban nişanı ve emanet yükümlülüğüGazvede kılıç bağını boyna takma (tekallüdü’s-seyf) ve kamu vazifesini bir kimsenin boynuna borç kılma rivayetleri.Kişinin ayrılmaz bir parçası haline gelen sorumluluk ve teçhizat bağı.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKurbanın tescili ve adanmışlıkAlamet ve kutsiyet bağıBir canlının Allah yoluna ayrıldığını tescil ederek ona dokunulmazlık kazandırır.Gerdanlık takılan hayvan artık sıradan bir meta değil, haram ay ve kutsal mekan nizamına dahil edilmiş kurbandır.Kesin
İlmiTasnif ve yetki sınırlarıKilit ve anahtar mekanizmasıBilgi ve varlık mertebelerinin kapılarını yöntemle açma ve kontrol altında tutma yetkisi.Doğru metodoloji, eşyanın hakikat kapılarını açan ve kontrolsüz girişleri engelleyen bir kilit düzeneğidir.Güçlü
SiyasiHilafet, emanet ve yetki devriHükümranlık kilitleri ve mazbataKamusal görevin idarecinin boynuna bir yükümlülük zinciri olarak asılması.Klasik kamu hukukunda velayet ve vezaret yetkisinin verilmesine «teklîd» denmesi, kilitleri açıp kapama yetkisinin devridir.Güçlü
İktisadiKaynak kontrolü ve hazine yönetimiNöbetleşe su hakkı ve hazine anahtarlarıOrtak kaynakların adil bir sıra ve nöbetle dağıtılması, mülkiyetin kilit altına alınması.Çöl hayatındaki kuyu ve havuz paylaşımındaki sıra (kıld), makro iktisatta hazine kilitlerinin emanetiyle eşleşir.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKriptografik anahtar ve yetkilendirme algoritması (Public-Key Cryptography)Bilgisayar biliminde ve matematikte bir sistemin kapalı tutulması veya erişime açılması tekil bir anahtar matrisine bağlıdır; anahtara sahip olmayan sistem durumunu değiştiremez.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsal akreditasyon ve bağlayıcı rol yükümlülüğüSosyoloji ve hukukta bir aktöre unvan, rozet veya yetki belgesi verilerek belirli bir eylem alanını yönetme salahiyetinin kurumsal olarak devredilmesidir.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiقلد kökünü yalnızca düşünmeksizin körü körüne başkasını izlemek (taklitçilik) veya kurbanın boynuna asılan basit bir süs düzeyine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök, göklerin ve yerin varoluşsal yönetim kilitlerini, kâinatın hazinelerini açıp kapama tasarrufunu ve ilahi nizamda bir şeyi dokunulmaz kılan adanmışlık mühürlerini kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂyetlerde geçen «makālīd» kelimesinin getirdiği mutlak ontolojik ve iktisadi egemenlik boyutu gözden kaçırılarak, mülkiyet ve rızık meselesi sahipsiz mekanik süreçler gibi algılanır; kurbanın nişanı ise folklorik bir süs zannedilir.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlık nizamındaki mutlak mülkiyet ve tasarrufun kime ait olduğunu (anahtar ve kilit metaforu üzerinden) billurlaştırır; ayrıca ibadet nesnelerinin sembolik tescil ile nasıl koruma altına alındığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kurban ibadeti ve hac şiarlarının dokunulmazlığını belirleyen hüküm ayetlerinde (el-Mâide) ve evrenin yegâne yaratıcı ve yöneticisinin Allah olduğunu bildiren tevhid ayetlerinde (ez-Zümer, eş-Şûrâ).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Rızkın, gücün ve tabiat kanunlarının bağımsız tesadüfler veya aracı güçler elinde olduğu zannını yıkar; kilitlerin ve anahtarların bizzat Allah’ın tasarrufunda olduğunu tescil eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİp, lif veya madeni birbirine katlayıp kuvvetle bükmek, bu bükülmüş bağı bir varlığın boynuna ayrılmaz biçimde geçirmek, suyu nöbetle dağıtmak ve bükülmüş sürgü/anahtar ile bir kapıyı kilitleyip emniyete almaktır.
  • Soyut anlamBir nesneye dokunulmazlık kazandıran adanmışlık bağını kurmak, bir makama bağlayıcı sorumluluk yüklemek ve bir mülk alanının açılıp kapanmasını sağlayan nihai tasarruf yetkisini elinde bulundurmaktır.
  • Sistematik karşılıkHem ilahi hükümranlığın kâinatın kapılarını açıp kapayan mutlak kilit yetkisi (makālīd) hem de hukuki ve ritüel planda korunan varlığın tescil edilerek dokunulmazlık zırhına büründürülmesidir (kalâid).
  • LaTeX modeliK=∑i=1n(Li∘Ai)  ⟹  S∩ker⁡(T)=∅
  • LaTeX açıklamasıFormülde K yetki ve tasarruf kilidini temsil eder. Bu kilit, sisteme ait kapıların kilitlenme durumları (Li) ile bu kilitleri açmaya yetkili anahtarların ve kaynak paylarının (Ai) bileşkesiyle (∘) belirlenir. Bu kilit mekanizmasının kurulması, sistemin (S) kontrolsüz ve yetkisiz müdahalelerden (ker⁡(T) yani yetki çekirdeği dışındaki eylemlerden) mutlak surette yalıtıldığını ve kapalı tutulduğunu sembolize eder. Bu yapı hem göklerin ve yerin tasarruf anahtarlarının yalnızca Allah’a ait oluşunu hem de boynuna nişan takılan kurbanlığın dokunulmazlık sahasına alınarak ihlalden korunmasını matematiksel bir sınır kapalılığı olarak yansıtır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق