كلل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ك-ل-لالصيغ: ٣٥ · الجذور المجاورة: ٣٦٧ · الآيات: ٣٥٧ · السور: ٧٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أرضكُلِّهِألهكُلَّكللشيأكُلًّاقدركُلَّهَاكُلِّكُلُّسمونفسزوجكُلَّمَا

الجذرالصيغ ٣٥الآيات ٣٥٧السور ٧٤المجاورة ٣٦٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

كلل

ك - ل - ل

جذر
  • الورود: ٣٧٩
  • الآيات: ٣٥٧
  • الصيغ: ٣٥
  • المعاجم: ٩

"Kele" etrafı çevrilmiş çayırlık demektir. Etrafının çevrilmiş olmasından dolayı bütün anlamında kullanılmıştır. Marifenin üzerine gelirse birinin bütün cüzleri anlamına gelir. Nekre üzerine gelirse türün bütün fertlerini kapsar. Burada bütün hümeze ve lümeze yapanların hepsine veyl yapmaktadır. Hemz ve lemzin meşru olmadığını anlatmaktadır.المزيد ›

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

"Kele" etrafı çevrilmiş çayırlık demektir. Etrafının çevrilmiş olmasından dolayı bütün anlamında kullanılmıştır. Marifenin üzerine gelirse birinin bütün cüzleri anlamına gelir. Nekre üzerine gelirse türün bütün fertlerini kapsar. Burada bütün hümeze ve lümeze yapanların hepsine veyl yapmaktadır. Hemz ve lemzin meşru olmadığını anlatmaktadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٢٣٨
الكاف واللام ك ل، ل ك مستعملان كل: الكلُّ: اليتيم. والكَلُّ: الرجل الذي لا ولد له، والفعل: كل يكِلّ كَلالةً، وقلما يتكلم به، قال: أكولٌ لمال الكلِّ قبل شبابـه إذا كان عظم الكَلِّ غير شديد والكَلّ أيضاً: الذي هو عيال وثقل على صاحبه. وهذا كَلِّي، أي: عيالي، ويجمع على كُلُول. والكَليلُ: السيف الذي لا حدَّ له. ولسان كليل: ذو كَلالةٍ وكِلَّةٍ. والكالّ: المعيي، يكِلّ كلالة. والكَلُّ: النسب البعيد.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٤٧٤
الكلُّ: العِيالُ والثِقْلُ. قال الله تعالى: "وهو كلٌّ على مولاه" والجمع الكُلولُ. والكلُّ: اليتيمُ. والكَلُّ: الذي لا ولد له ولا والدة. يقال منه: كَلَّ الرجلُ يَكِلُّ كَلالةً. والعرب تقول: لم يرِثْهُ كلالةً، أي لم يرِثْهُ عن عُرُضٍ، بل عن قُرْبٍ واستحقاقٍ. قال الفرزدق: ورِثْتُمْ قَناةَ المُلْـكِ غـير كـلالةٍ عن ابني مُنافٍ عبد شمسٍ وهاشمِ قال ابن الأعرابي: الكلالةُ: بنو العمّ الأباعدَ. وحكى
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٣٣
ك ل ل كلّ الإنسان والدابّة كلالاً وكلالةً وهو كال مكل‏:‏ كلت دوابّه وأكلّ دابته‏.‏ وكلّ السيف كلولاً وكلّةً‏.‏ وكلّله‏:‏ ألبسه الإلكليل وهو عصابة مزيّنة بالجواهر‏.‏ وانكلّت المرأة‏:‏ ضحكت‏.‏ قال الأعشى‏:‏ وتنكلّ عن مشرقٍ باردٍ كشوك السّيال أسفّ النؤورا وهو كلّ عليه‏.‏ ومن المجاز‏:‏ كل بصره ولسانه كلّةً وهو كلة وهو كليل البصر واللسان‏.‏ وكلّ عن الأمر‏:‏ ثقل عليه فلم ينبعث فيه‏.‏ وكلّ فلان
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ١٨٬١٠٧
الكُلُّ: اسم يجمع الأَجزاء، يقال: كلُّهم منطلِق وكلهن منطلقة ومنطلق، الذكر والأُنثى في ذلك سواء، وحكى سيبويه: كُلَّتهُنَّ منطلِقةٌ، وقال: العالِمُ كلُّ العالِم، يريد بذلك التَّناهي وأَنه قد بلغ الغاية فيما يصفه به من الخصال. وقولهم: أَخذت كُلَّ المال وضربت كلَّ القوم، فليس الكلُّ هو ما أُضيف إِليه. قال أَبو بكر بن السيرافي: إِنما الكلُّ عبارة عن أَجزاء الشيء، فكما جاز أَن يضاف الجزء إِلى الجملة
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬١٨٢
* ك ل ل * * الكَلُ * العيال والثقل قال الله تعالى ﴿وهو كل على مولاه﴾ والكل أيضا اليتيم والكل أيضا الذي لا ولد له ولا والد يقال منه * كَلَّ * الرجل يكل بالكسر * كَلاَلةً * قال بن الأعرابي * الكَلاَلَةُ * بنوالعم الأباعد وقيل الكلالة مصدر من * تَكَلَّلَهُ * النسب أي تطرفه كأنه أخذ طرفيه من جهة الوالد والولد فليس له منهما أحد فسمي بالمصدر والعرب تقول هو بن عم * الكَلاَلةِ * وابن عم * كَلاَلةً إذا
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٨٬٧٧٣
الكل، بالضم: اسم لجميع الأجزاء، ونص المحكم: يجمع الأجزاء، يقال: كلهم منطلق، وكلهن منطلقة، للذكر والأنثى، وفي العباب والصحاح: كل لفظه واحد، ومعناه الجمع، فعلى هذا تقول: كل حضر، وكل حضروا، على اللفظ مرة، وعلى المعنى أخرى، قال الله تعالى: قل كل يعمل على شاكلته ، وقال جل وعز: كل له قانتون ، أو يقال: كل رجل وكلة امرأة، قال شيخنا: أنكره المحققون، وقالوا: إنه وقع في كلام بعضهم ازدواجا فلا يثبت لغة،
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٥٩١
كَلَّ كَلَّ I ( n. ac. كَلّ 1 , كِلَّة 2t , كَلَاْل 22 , كَلَاْلَة 22t , كُلُوْل 27 , كُلُوْلَة 27t ), a. Was tired, exhausted. b. Was blunt; was dim ( sight ). c. Was desolate: was an orphan; was childless. كَلَّلَ كَلَّلَ II , a. Crowned. b. Placed a wreath on the head of; joined in wedlock, married. c. [ Fī ], Applied himself vigorously to. d. Forsook his family. e. [ 'An
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٥٠٬٢٤٧
كلل كَلَّ - يَكِلُّ - كَلّ - كَلالَة كَلَّ - يَكِلُّ + الكائن أو الشيء + عن فعل شيء: يعجز عن إتمام فعل، لضعفٍ جسماني أو عقلي: يبدأ بالفعل، فيتعب ويعيا فيعجز عن اتمام الفعل لضعف في جسمه أو عقله كَلَّ - يَكِلُّ + الكائن + على كائن آخر: يتعب و يعجز عن اتمام فعل لصالح ومنفعة الكائن الآخر، فيكون عبئاً وعالة عليه بدل أن يكون ذا نفع له كَلّ: اسم فاعل
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٦٧ (الإجمالي: ٧٨٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شيأ

    الآيات المشتركة: ١٣٦ · Şey

  2. قدر

    الآيات المشتركة: ٤٥ · Kıdr kazandır

  3. أرض

    الآيات المشتركة: ٦٢ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  4. نفس

    الآيات المشتركة: ٤١ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  5. نبت

    الآيات المشتركة: ١١ · Bitki

  6. أمم

    الآيات المشتركة: ٢٣ · Emam ön demektir

  7. سمو

    الآيات المشتركة: ٤٢ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  8. ملك

    الآيات المشتركة: ٣١ · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

  9. علم

    الآيات المشتركة: ٧٣ · Dağın sivri noktası demektir

  10. ثمر

    الآيات المشتركة: ٩ · Meyve demektir

  11. أله

    الآيات المشتركة: ١٤٩ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  12. زوج

    الآيات المشتركة: ١٦ · İlik ve düğme çiftinin her biridir

الآيات التي ورد فيها(٣٥٧)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ٣٥٧؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. … شَاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    Her

  2. مَا نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    Her

  3. … وَاصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    Her

  4. وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ أَيْنَمَا تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعًا إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    Her

  5. … فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ …

    Her

  6. … فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    Her

  7. … أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا وَاعْلَمْ …

    Her

  8. … سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ …

    Her

  9. … وَأَعْنَابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَأَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاءُ فَأَصَابَهَا إِعْصَارٌ …

    Hepsi

  10. … فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    Her

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökكلل
YapıÜçlü (Müzâaf)
Özel DurumMüzâaf kök
Bağlamsal Yakın Köklerجمع, حوط, عمم
Zıt Kökبضع
Çekirdek Özet 1Çepeçevre kuşatma, sınırlayarak bütünleme, taç gibi sarma ve takatten düşerek ağırlık oluşturma
Çekirdek Özet 2İstisnasız kapsam (istiğrâk), fert veya parçaların eksiksiz bütünlüğü ve zayıflık/hısımlık hali
Çekirdek Özet 3Bütün unsurların tek bir sınır ve yasa altında toplanması, dışarıda hiçbir ferdin bırakılmaması
Kritik Hata RiskiKökün kapsam boyutunu salt matematiksel bir çokluk sanıp kuşatıcı sınır ve bağımlılık boyutunu yok saymak; fıkıhtaki kelâle kavramını kökten kopuk addetmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كلKuşatma, tutma, sararak çevreleme veya sınırlandırma ortak çekirdeği (كلأ, كلب, كلح, كلف, كلم)لÇevreleme hareketini pekiştirerek unsurların tamamını içine alan nihai bir bütünlük, çepeçevre saran bir taç veya bu sınırın getirdiği yorgunluk ve ağırlık anlamı oluşturur.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كavuç içi; kavrama, eğme, kaplamaUnsurları bir araya getirip avuç içine alma, sararak kavrama ve sınır koyma
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaKavranan unsurları tek bir istikamete bağlama, denetim altında tutma
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaSınırlandırmayı ve bağı pekiştirerek çevreyi bütünüyle kapatma, eksiksiz bir kuşatma kurma
كللAvuç içine alınıp çoban değneğiyle çepeçevre sarılan unsurların tek bir sınır içinde eksiksiz bütünleşmesi; bu sınırın bütünü kavraması veya bu kuşatıcı bağ altında zayıf düşüp desteğe muhtaç kalması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBaşı çepeçevre saran taç veya çelenk (el-iklîl), etrafı çiçeklerle çevrilmiş çayır (ravda mukallele), kılıcın ağzının körelmesi ve devenin yürümekten takatsiz kalıp yorulması
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ divanında gülen kadının dişlerinin çevresini ve parlaklığını betimlerken kök bu somut sınırlandırma ve parıldama bağıntısıyla geçer: وتنكلّ عن مشرقٍ باردٍ
Erken Arapça kullanımKitâbü’l-ʿAyn’da zikredilen kadim beyitte himayesiz kalan kimsenin malını haksızca tüketenleri anlatmak için kökün zayıflık ve hısımlık anlamı kullanılır: أكولٌ لمال الكلِّ قبل شبابـه / إذا كان عظم الكَلِّ غير شديد

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde كلل kökü, en köklü ve yaygın ortak miras katmanlarından birini temsil eder. Kökün asli morfo-semantik ekseni tamamlanma, çevreleme, taçlandırma ve mutlak bütünlüktür. İbranicede kālal (כָּלַל) fiili tamamlamak, mükemmelleştirmek anlamına gelirken kōl (כֹּל) ismi bütün, hepsi ve her karşılığındadır. Süryanicede kallel (ܟܠܠ) fiili taç giydirmek, çevrelemek ve sarmak; kul (ܟܠ) ise külliyet ve bütünlük ifade eder. Akadca metinlerde kalû fiili tutmak, alıkoymak; kullatu ismi ise bütünlük, evren ve toplam varlık demektir. Bu ortak kök, erken Sami zihninde bir şeyin sınırlarının çepeçevre kuşatılıp kemale erdirilmesi ve dışarıda hiçbir unsurun bırakılmaması tasavvuruyla şekillenmiştir. Arapçada bu kuşatma bir yandan istiğrâk edatına dönüşürken diğer yandan kılıcın körleşmesi, yolcunun takatten düşmesi (kell) ve nesep zincirinin uç sınırında kalarak doğrudan vârisi bulunmama (kelâle) hallerine doğru anlam genişlemesi yaşamıştır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇevreleme, taçlandırma ve tükenişİklîl (taç) ve mukallele (çevrili bahçe) biçimlerinden istiğrâk edatına (küll) ve zayıflık/hısımlık terimine (kelâle, kell) semantik açılımKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice kālal/kōl, Süryanice kallel/kul, Akadca kullatuBütünleme, tamamlama, kuşatma ve tümel kapsayıcılık anlamı tüm Sami dillerinde yapısal ve leksik olarak ortaktırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik tamlık ve sınırlama tabakasıAilenin diğer kollarında dairevi sınırlama ve eksiksiz tamlık belirten morfemlerle akrabalıkMuhtemel

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كللAnlamlıBütünleme, kuşatma, zayıflıkSınır içine alma, bütün fertleri kapsama veya güçsüzleşip başkasına yük olmaHedef kök; Kur'an'da geçer
لكلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
للكAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كللMerkezKuşatıcı bütünlük ve tümel sınırSınırları belirlenmiş bir alanın tüm fert veya cüzlerini eksiksiz kapsarBir kümenin tüm elemanlarını içine alarak dışta unsur bırakmaz
جمعKomşuBir araya getirmeDağınık unsurların toplanmasını anlatır; كلل gibi sınır koyucu ve mantıksal tümel olmak zorunda değildirParçaların fiziki veya zihni birleşimini merkeze alır
حوطKomşuÇevreleme ve korumaMekânsal ve koruyucu çevreleme yapar; كلل ise soyut ve hükmi kapsam bildirirSınır çekerek içine alma hareketinde örtüşür
عممKomşuYaygınlık ve genellikHükmün yaygınlaşmasını ifade eder; كلل doğrudan fertleri tek tek ihata eden dağıtıcı bir güç taşırKapsamın genişliğini ve şümulünü hedefler
بضعZıtParçalama ve eksiltmeBütünden bir parça koparmayı ve noksan bırakmayı anlatırKülliyetin zıddı olan cüz'iyet ve noksanlığı kurar

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكللBütünleme, kuşatma, yorulmaFertleri veya parçaları dışarıda bırakmaksızın sınır içine almaKesin
LatinceOmnis, totus, coronaHer, bütün, taç/çelenkOmnis fertleri dağıtıcı biçimde, totus yekpare bütünü, corona ise iklîl boyutunu karşılarKesin
İngilizceAll, every, whole, crownBütün, her, tam, taçEvery tekil fertleri, all/whole toplu bütünlüğü, crown kuşatıcı tacı verirKesin
AlmancaAlle, jeder, ganz, KroneBütün, her biri, tüm, taçJeder dağıtıcı tümelliği, alle ve ganz bütüncül kapsamı ifade ederKesin
FransızcaTout, chaque, couronneBütün, her biri, taçChaque sayılabilir fertleri, tout bütünsel yapıyı karşılarKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كُلّ (nekre isme muzaf)Her bir fert, dağıtıcı tümelSorumluluğun veya fıtratın fert fert dağıtıldığı bağlamlar (Âl-i İmrân 3:185, Enbiyâ 21:35)
كُلّ (marife isme muzaf)Bütün, parçaların tamamıBir varlığın veya topluluğun tüm cüzlerinin eksiksiz toplamı (Bakara 2:31, Nisâ 4:130)
كُلّ (tenvinli bağımsız isim)Herkes, hepsi, her biriCümlede fail veya mübteda olarak umumi kapsam bildiren bağlamlar (Meryem 19:95, Enbiyâ 21:99)
كُلَّمَا (zaman edatı)Her ne zaman, her defasındaŞartın her gerçekleşmesinde hükmün tekrarlandığı durumlar (Bakara 2:20, Hac 22:22)
كَلّ (isim)Başkasına yük, âciz, bağımlıKendi işini göremeyen ve efendisine ağırlık olan köle tasviri (Nahl 16:76)
كَلَالَة (hukuki isim)Usul ve fürûu olmayan hısımAnne-baba ve çocuk bulunmaksızın yan koldan gerçekleşen miras bağı (Nisâ 4:12, Nisâ 4:176)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahî ilim, irade ve kudretin taallukuAllah'ın her şeyi bilmesi ve yaratması karşısında cüz'î iradenin konumu ve küllî-cüz'î ayrımıMutlak istiğrâk ve kuşatıcı evrensellik
FıkıhÂmm lafızlar usulü ve miras hukukuÂmm lafzın umumuna delaletinin kat'î mi zannî mi olduğu ile kelâle vârislerinin hak paylarıŞümul ifade eden teşriî kural ve usul-fürû dışı akrabalık
TefsirTahsis prensibi ve istiğrâk analiziMetinde geçen küll lafızlarının mutlak mı yoksa bağlamla kayıtlı örfî bir umum mu bildirdiğiİzafî umum ile mutlak tümel ayrımı
HadisEvrensel ahlaki sorumluluk ve teşriBireysel yükümlülüklerin toplumsal kapsayıcılığı ve dinin genel ilkeleriBütün fertleri içine alan bağlayıcı şümul

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniOntolojik yaratılış ve tevhid nizamıMutlak Kapsayıcılıkİstisnasız kulluk ve yaratılış bağı tesis etmeHiçbir varlığın ilahî yasanın ve gözetimin dışında kalamayacağını vazederKesin
İlmiEpistemoloji ve mantıksal önermelerEvrensel Kural ve AksiyomTikel verileri tümel bir yasa altında birleştirmeKuralların istisnasızlığı ilkesiyle bilimsel genellemelere imkân tanırKesin
SiyasiHukukun üstünlüğü ve anayasal düzenKamusal Eşitlik ve ŞümulHukuk önünde herkesi eşit kılmaYasaların belirli bir zümreyi kayırmaksızın tüm tebaayı kapsamasını sağlarGüçlü
İktisadiMülkiyetin dağılımı ve sosyal güvenceMirasın İntikali ve KorumaServetin tıkanmasını önleyip zayıfları kapsamaKelâle kurumuyla sahipsiz tereke bırakmayarak yan kolları güvenceye alırGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEvrensel Niceleyici (∀) ve Evrensel Küme (U)Matematiksel mantıkta kümenin tüm elemanları için geçerli olan doğruluk değeri ve topolojide kapalı sınırKesin
Beşeri bilimlerNormatif Evrensellik ve Sosyal KırılganlıkHukuk normunun genelliği ile sosyal devletin en zayıf ferdi (kell) koruma şemsiyesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece soyut bir nicelik belirteci ("hepsi", "her") sayarak kökteki ihata, sınırlandırma, taçlandırma (iklîl) ve zayıflık (kelâle, kell) bağlamlarını kopuk birer tesadüf addetmek
Kur'an içi daha geniş anlamKök, hem varlığın tek bir fert bile dışarıda bırakılmaksızın ilahî ilke ve bilgiyle kuşatılmasını hem de bu sınırın kenarında kalan güçsüz ve korumasız fertlerin sisteme dahil edilmesini ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂmm lafızların getirdiği ontolojik sorumluluk kuru bir mantık kuralına indirgenir; miras hukukundaki kelâle hükümleri hikmetsiz teknik ayrıntılar olarak görülür

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık, bilgi ve ahlak tasavvurundaki kuşatıcılığı kuran anahtar eksendir; ilahî ilmin sınırsızlığını ve ilahî adalet karşısında hiçbir ferdin unutulmayacağını bildirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış ve mutlak ilim ayetlerinde (Bakara 2:29, En'âm 6:102), kıyamet hesaplaşmasında (Meryem 19:95) ve miras hükümlerinin sınırlarını çizen kelâle ayetlerinde (Nisâ 4:12, 176).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bazı varlıkların ilahî yasanın ve bilginin kapsama alanı dışında kalabileceği zannını yıkar; sosyal ve hukuki korumanın yalnızca güçlü usul-fürû zincirine hasredilemeyeceğini gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir nesneyi taç gibi çepeçevre sarıp sınırlandırmak (iklîl), sınırları kapatıp tamamlamak veya bu sınırın getirdiği yorgunlukla takatten düşüp birine yük olmak (kell).
  • Soyut anlamBir kümenin bütün unsurlarını dışarıda hiçbir istisna bırakmaksızın tek bir hüküm, yasa veya ilke altında toplayan tümel kuşatma (istiğrâk).
  • Sistematik karşılıkMantıksal evrensel niceleme, varlığın ilahî yasaya istisnasız boyun eğişi ve hukuki korumanın en uçtaki zayıf ferde kadar ulaştırılması.
  • LaTeX modeliU={x∣∀x (x∈S  ⟹  P(x))}∧∂S≠∅
  • LaTeX açıklamasıModelde S ele alınan varlık veya kavram kümesini, x bu kümenin fertlerini, P(x) her bir ferde eksiksiz uygulanan hüküm veya niteliği, ∀ istisnasız kuşatmayı sağlayan evrensel niceleyiciyi, U tüm bu unsurları içine alan nihai bütünlüğü, ∂S ise kümenin sınırlarını, yani çepeçevre kuşatıcı tacı (iklîl) ve bu sınır boyundaki zayıf unsurları (kelâle) simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ك