موه

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-و-هالصيغ: ١٣ · الجذور المجاورة: ١٠٣ · الآيات: ٦٠ · السور: ٤١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خلقالْمَاءَسقيمَاءَالْمَاءِمَاءَهَاموهمَاءَكِنزلمَاءًسموثمرنبتالْمَاءُموت

الجذرالصيغ ١٣الآيات ٦٠السور ٤١المجاورة ١٠٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

موه

م - و - ه

جذر
  • الورود: ٦٣
  • الآيات: ٦٠
  • الصيغ: ١٣
  • المعاجم: ٩

معناه في القرآن: Su

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٥٢٣
باب الهاء والميم ووايء معهما ه و م، م ه و، م ه ي، و ه م، م و ه، ه م ي، ه ي م، ي ه م مستعملات هوم: هَوَّمَ القومُ وتَهَوَّموا، إذا هزّوا رَؤُوسَهم من النُّعاس، قال: عاري الأشاجعِ مَسْعَورٌ أخو قَنَصٍ ما تَطْعَمُ العَيْنُ نَوْماً غيرَ تَهْوِيمِ والهامَة: رأسُ كلّ شيءٍ من الرُّوحانيين، والجميعُ: الهامُ. والهامَةُ من طَيْر اللّيل، ويُقالُ للفَرَس: هامَة. مهو: مهي: المَهْوُ: السَّيْفُ الرَّقيق.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٨٩
الماءُ: الذي يُشْرَبُ، والهمزةُ فيه مُبْدَلَةٌ من الهاء في موضع اللام، وأصله مَوَهٌ بالتحريك، لأنَّه يجمع على أمْواهٍ في القِلَّةِ ومياهٍ في الكثرة، وتصغيره مُوَيْهٌ، فإذا أَنَّثتَهُ قلت ماءةٌ. وماهَتِ الرَكِيَّةُ تَموهُ وتَميهُ وتَماهُ مَوْهاً ومُؤوهاً، إذا ظهر ماؤها وكثُر. وكذلك السفينةُ إذا دخلَ فيها الماء. ومِهْتُ الرجلَ ومُهْتُهُ بكسر الميم وضمِّها، كقولك: رجلٌ مالٌ. قال الراجز: إنَّك يا
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٥١
م و ه عندي مويه ومويهة ومياه وأمواه وماهت الرّكيّة‏:‏ كثر ماؤها وحفروا حتى أماهوا‏:‏ بلغوا الماء وأماهوا ركيّتهم‏:‏ أنبطوا ماءها وأماه دوابّه‏:‏ سقاها وأمهني‏:‏ اسقني وأميهوا حوضكم‏:‏ اجمعوا فيه الماء وركيّة ماهةٌ وميّهةٌ‏.‏ وبلد ماهٌ وميّه‏.‏ وسمعت بالبادية كوفيّاً يقول لأعرابيّ‏:‏ كيف ماوان قال‏:‏ ميّهة قال أميه مما كانت قال‏:‏ نعم أموه مما كانت‏.‏ وأماهت الأرض‏:‏ ظهر بزّها‏.‏ وموّهوا
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٧٣٣
الماءُ والماهُ والماءةُ: معروف. ابن سيده: وحكى بعضهم اسْقِني ماً، مقصور، على أَن سيبويه قد نفى أَن يكون اسمٌ على حرفين أَحدهما التنوين، وهمزةُ ماءٍ منقلبة عن هاء بدلالة ضُروبِ تصاريفه، على ما أَذكره الآن من جَمْعِه وتصغيره، فإن تصغيره مَوَيْه، وجمعُ الماءِ أَمواهٌ ومِياهٌ، وحكى ابن جني في جمعه أَمْواء؛ قال أَنشدني أَبو علي: وبَلْدة قالِصة أَمْواؤُها، تَسْتَنُّ في رَأْدِ الضُّحَى أَفْياؤُها،
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٦٤
* م و ه * * الماءُ * معروف والهمزة فيه مُبدلة من الهاء في موضع اللام وأصله مَوَهٌ بالتحريك لأن جمعه * أَمْواهٌ * في القلة و * مِياهٌ * في الكَثرة مثل جمل وأجمال وجِمال والذاهب منه الهاء لأن تصغيره * مُوَيْهٌ * و * مَوَّهَ * الشيء * تموِيهاً * طلاه بفضة أو ذهب وتحت ذلك نُحاس أو حديد ومنه * التَّمْوِيهُ * وهو التلبيس والنسبة إلى الماء * مائِيٌّ * وإن شئت * ماوِيٌّ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٣٬٥٩٢
: ( *!الماءُ ) : ) اسمُ جنْسٍ إفراديّ ، كما قالَهُ الفاكِهِيُّ ونَقلَ ابنُ وَلاَّد في المَقْصورِ والمَمْدودِ أَنَّه جَمْعيٌّ يفرقُ بَيْنه وبينَ واحِدِهِ بالهاءِ . وفي المُحْكَم : الماءُ ( *!والماهُ *!والماءَةُ ) واحِدٌ ، ( وهَمْزَةُ الماءِ مُنْقَلِبَةٌ عن هاءٍ ) بدَلالَةِ ضُروبِ تَصَارِيفِه من التَّصغِيرِ والجَمْعِ . وقالَ اللَّيْثُ : الماءُ مدَّتُه في الأَصْلِ زِيادَةٌ ، وإنَّما هي خلف مِن
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٠١٥
مَوَّهَ 2 مَوَّهَ ذ He silvered or gilded, (S, K,) or washed over with gold or silver, (Msb,) a thing (S, Msb, K, TA) of brass (TA) or copper or iron. (S, K.) ― -b2- He [varnished or] embellished falsehood so as to give it the appearance of truth. (TA.) He falsified information, عَلَيْهِ to him, in reply to a question. (K.) ― -b3- He involved in confusion, or doubt; or practised concealment or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬١٥٤
مَاهَ مَاهَ ( w ) A , U ( n. ac. مَوْه 1 , مَاهَة [ 1tA ] , مُؤُوةه مُؤُوةه [ 27 ] ), a. Was full of water. b. Drew water ( ship ). c. ( n. ac. مَوْه 1 ) [ acc. & Bi ], Mixed with. d. I , U , Gave water to. مَوَّهَ مَوَّهَ II , a. Was well-watered ( country ). b. Filled with water. c. Gilded, washed over. d. [ acc. & 'Ala ], Equivocated, falsified ( speech ). e. [ 'An ] [
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٥٬٧٨١
موه مَاهَ - يَمُوهُ (مَاهَ - يَمِيهُ) - مَاء مَاهَ - يَمُوهُ (مَاهَ - يَمِيهُ) + الكائن أو الشيء: يكثر ماؤه: دخل فيه الماء حتى غلب على مكوناته أو امتلأ به مَاء: اسم فعل من" مَاهَ - يَمُوهُ ": وهو كذلك بمعتى مفعول: السائل المعروف في البحاروالأنهار والذي يشرب ويستعمل بالغسيل: وهو في القرآن اسم جنس لا يُذَكَّر ولا يؤنث ولا يثنى ولا يجمع وليس منه
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠٣ (الإجمالي: ٣٥٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نزل

    الآيات المشتركة: ٢٧ · “Nezle” konaklama yeri demektir

  2. سمو

    الآيات المشتركة: ٢٧ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  3. أرض

    الآيات المشتركة: ٢٣ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  4. نبت

    الآيات المشتركة: ٨ · Bitki

  5. سقي

    الآيات المشتركة: ٧ · Sakiy: Kaba konmuş sudur

  6. خرج

    الآيات المشتركة: ١٢ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  7. ثمر

    الآيات المشتركة: ٦ · Meyve demektir

  8. قدر

    الآيات المشتركة: ٩ · Kıdr kazandır

  9. شرب

    الآيات المشتركة: ٥ · İçecek

  10. غوط

    الآيات المشتركة: ٢ · Çukur

  11. خلق

    الآيات المشتركة: ١٠ · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir

  12. موت

    الآيات المشتركة: ٨ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

الآيات التي ورد فيها(٦٠)

  1. … لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا …

    Su

  2. … مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ إِنَّ اللَّهَ …

    Su

  3. … مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ مَا …

    Su

  4. وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا …

    Su

  5. … يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَيُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَى …

    Su

  6. أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَابِيًا وَمِمَّا …

    Su

  7. اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ وَسَخَّرَ لَكُمُ …

    Su

  8. وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ

    Su

  9. هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَكُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ

    Su

  10. وَاللَّهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ

    Su

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökموه
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (ecvef ve nâkıs benzeri fonetik dönüşüm; asıl lamelharfi ه, zâhirde hemzeye dönüşmüştür)
Bağlamsal Yakın Köklerغيث, مطر, ودق, طهر, حيا
Zıt Kökيبس
Çekirdek Özet 1Akışkanlık, berraklık, canlılığın maddî ve biyolojik taşıyıcısı olan temel sıvı
Çekirdek Özet 2İlâhî rahmet ve dirilişin tabiat ve insan yaratılışındaki somut vesilesi
Çekirdek Özet 3Varlığın maddî sürekliliğini, temizliği ve ontolojik bağımlılığı sağlayan kurucu unsur
Kritik Hata RiskiSuyun yalnızca fiziko-kimyasal bir madde sayılarak âyetlerdeki ontolojik diriliş, arınma ve yaratılış delili vasfının göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
موAkışkanlık, çalkantı, yayılma ve hareketlilik potansiyeli taşıyan maddî kütle; موج (kabarıp dalgalanma), مور (kararsızca çalkalanma, akma) ve مول (elde toplanıp el değiştiren akıcı servet) köklerinde de görüldüğü üzere dalgalı ve hareketli kütle niteliğiهVarlığı görünür kılan, nefes ve dışa vurum bildiren harfin eklenmesiyle akışkan dalgalanma somut, berrak, sızan ve hayat bahşeden su cevherine (موه) dönüşmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مsu; akış, çokluk, derinlikAkışkanlığın, şekilsiz ama hayat taşıyan temel potansiyelin ve çokluğun başlangıcı
وçengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaAkışı diğer maddelere rapteden, nüfuz ettiren ve birbirine bağlayan ara geçiş unsuru
هkollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesİçsel akış ve birleşimin dışarıya sızması, görünür bir hayat belirtisi ve canlılık nefesi olarak zuhur etmesi
موهsuyun bağlanarak hayat nefesi ve görünürlük şeklinde açığa çıkmasıAkışkan ve derin sıvı potansiyelinin birleşip yeryüzüne sızarak canlılığı görünür kılması, hayatı uyandırması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamYerin altından sızan veya gökten inen saf su; kuyudan su çıkması, bir nesnenin suyla kaplanması veya yüzeyine su yürüyüp parlaması
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde yağmur ve su izleri genellikle çölde terk edilmiş yurt kalıntılarını dirilten ya da silen, kuyularda tükenen veya deve kafilelerinin aradığı ana hayat kaynağı olarak geçer; Ebû Züeyb el-Hüzelî şiirinde kökten türeyen isimler su birikintileri ve pınarlar bağlamında kullanılmıştır
Erken Arapça kullanımKlasik lügatlerde geminin su alması için ماهت السفينة, topraktan su sızması için أماهت الأرض, bir kabın veya kuyunun suyunun artması için ماهت الركية deyimleri erken bedevi kullanımının temel örnekleri olarak kaydedilir

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinin en kadim ve en yaygın müşterek köklerinden birini teşkil eden bu yapı, kök düzeyinde akışkanlığı ve hayat sıvısını karşılar. İbranicede çiftil biçiminde korunan mayim (מים), Aramice ve Süryanicede mayyā (ܡܝܐ), Akadcada mû (çoğul māmū), Ugarit dilinde my ve Ge'ez (Etiyopya) dilinde māy kelimeleri doğrudan bu kökün Sami ortak mirasındaki biçimleridir. Klasik Arapça gramer geleneğinde kelimenin tekili olan مَاء yapısındaki hemzenin asıl ه harfinden münkalib olduğu ve kökünün موه bulunduğu; küçültme isminin مُوَيْه, çoğullarının ise مِيَاه ve أَمْوَاه gelmesiyle kesin biçimde ispatlanmıştır. Semantik matriste su; gökten inen bereket, yer altı kaynakları ve tohumu çatlatıp canlıyı meydana getiren meni gibi bütün akışkan ve doğurgan sıvıları kapsayan kök gösterendir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönموه kökünden türeyen مَاء kelimesiÇoğulunun مِيَاه ve أَمْوَاه, küçültmesinin مُوَيْه olması lamelharfin ه olduğunu gösterir; su alma, su sızdırma ve su ile yaldızlama fiilleri de bu köktendirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiProto-Semitik *ma'-/*may- biçimiİbranice mayim, Süryanice mayyā, Akadca mû; Proto-Sami ortak mirasının en belirgin isim köklerindendirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik katmanEski Mısırca mw (su) ve Berberice dillerindeki benzer su formlarıyla fonetik ve semantik tam paralellik gösterirGüçlü

المصدر Lisān al-ʿArab, HALOT, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
موهAnlamlıSu, su alma, sulanmaAkışkan temel sıvı; gemiye su dolması, madeni altın suyuyla kaplamaHedef kök; Kur'an'da مَاء şeklinde 63 kez geçer
مهوAnlamlıSüt veya suyun durulup berraklaşmasıBir şeyin pürüzsüz, saydam, kaygan ve akıcı hale gelmesiKur'an'da geçmez; موه ile berraklık ve akıcılık ilişkisi taşır
ومهAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
وهمAnlamlıZihinde canlandırma, zannetme, yanılmaGerçek dışı bir kurgunun zihne akması, kesin bilgiye dayanmayan tasavvurKur'an'da geçmez; zihinsel akışkanlık ve kararsızlıkla ilgilidir
هموAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıBu diziliş bağımsız kök olarak kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
هومAnlamlıBaşı öne düşürme, hafif uykuUyuklama esnasında başın öne doğru hafifçe sallanıp düşmesiKur'an'da geçmez; hareketin gevşeyip akması durumuyla ilintilidir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
موهMerkezMaddî ve ontolojik temel sıvı (su)Cevherin kendisini, akışkanlık ve biyolojik dirilticiliği karşılayan asıl cins isimdirCanlılığın hammaddesi ve gökten inen ana rahmet
غيثKomşuİmdada yetişen yağmur suyuموه mutlak sıvı iken, غيث kuraklık ve darlık anında kurtarıcı olarak gelen bereket suyudurZor durumdan kurtarıcı ilâhî yardım vurgusu taşır
مطرKomşuGökten dökülen yağmur suyuموه nötr ve mutlak iken, مطر genellikle gökten iniş biçimini ve bazen helâk azabını nitelerİniş yönü ve hadise vasfı ağır basar
ودقKomşuBulutların arasından süzülen ince damlalarموه kütlevi sıvı iken, ودق buluttan çıkış anındaki damlacık formunu belirtirYağmurun oluşum ve damlama sürecine odaklanır
يبسZıtKuruluk, nemsizlik, katılıkموه akışkanlık, nem ve hayat iken; يبس suyun tamamen çekilmesi ve katılıktırCanlılığın zıddı olan kuruma ve hareket kabiliyetini yitirme hali

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaموه (مَاء)Su, akıcı hayat cevheriBiyolojik hayatın, arınmanın ve yaratılış tohumunun temel maddesiKesin
LatinceAqua, liquorSu, akışkan sıvıAqua fiziksel ve kimyasal suyu karşılar; kökün meniyi ve mecazi berraklığı kapsayan boyutunu tam vermezGüçlü
İngilizceWater, fluidSu, sıvı maddeWater doğrudan fiziksel karşılıktır; Kur'an'daki yaratılış mayası ve ontolojik arınma derinliği bağlamdan kurulurGüçlü
AlmancaWasser, FeuchtigkeitSu, nemWasser nesnel su kavramını eksiksiz karşılar; sperma veya diriliş metaforu dışarıda kalırGüçlü
FransızcaEau, liquideSu, sıvı cevherFiziksel elementi karşılar; kelimenin semitik kökündeki lamelharfi açılımı ve mecazi boyutları kapsamazGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مَاءً (Gökten inen yağmur suyu)Canlılığın dirilticisi, rızık ve nimetYeryüzünün ölümünden sonra diriltilmesi, bitkilerin yeşertilmesi bağlamları (Bakara 2:22, Nahl 16:65, Lokmân 31:10)
مَاءٍ دَافِقٍ / مَاءٍ مَهِينٍ (Sperm, döl suyu)İnsanın biyolojik yaratılışının maddî başlangıcıNutfe ve insanın nutfeden halk edilişi, zayıf bir su damlasından var edilişi (Mürselât 77:20, Târık 86:6)
مَاءً طَهُوراً (Maddî ve hükmî temizleyici)Arınma ve necasetten temizlenme vesilesiMüminlerin bedenî ve mânevî yönden temizlenmesi, şeytanın pisliğinin giderilmesi (Furkân 25:48, Enfâl 8:11)
الْمَاءُ (Kozmik yaratılış ve Arş'ın zemini)Varlığın ve kâinatın ilk yaratılış merhalesiGökler ve yer yaratılmadan önce Arş'ın üzerinde bulunduğu temel unsur (Hûd 11:7)
مَاءٍ كَالْمُهْلِ / مَاءً حَمِيماً (Cehennem azabı içeceği)İnkârcıların cezalandırıldığı yakıcı, eritici sıvıCehennem ehlinin içmeye zorlandığı, bağırsakları parçalayan kaynar madde (Kehf 18:29, Muhammed 47:15)
مَاؤُهَا / مَاءَكِ (Yeraltı su kaynakları ve kuyu suyu)Yerin depoladığı, çekilip kaybolabilen tabii suTufan suyunun yutulması emri veya pınarların yerin dibine çekilmesi tehdidi (Hûd 11:44, Kehf 18:41, Mülk 67:30)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKozmoloji, hudûs delili ve Arş'ın su üzerindeliği meselesiHûd Suresi 7. âyette geçen «Arşı su üzerinde idi» ifadesinin lafzî mi yoksa hükümranlık ve maddenin iptidai haline işaret mi olduğuSuyun bütün mahlûkattan önce yaratılan ilk cevher olup olmadığı tartışması
FıkıhTahâret bahsi; mutlak ve mukayyet su ayrımlarıHangi suların hadesi giderebileceği (mâ-i mutlak), rengi, tadı ve kokusu değişen suyun abdestte geçerliliğiMaddî ve hükmî temizliğin mutlak vasıtası olarak fıtrî vasfını koruyan su
TefsirÂyetlerdeki diriliş (ba's) temsilinin tabiat üzerinden teyidiÖlü toprağın su ile canlanmasının kıyamet günü bedenlerin yeniden dirilişine aklî ve hissî delil kılınmasıSuyun ontolojik diriltici fonksiyonunun ilâhî kudret delili olarak işlenmesi
HadisHayır hasenat, sadaka-i câriye ve mahlûkata merhamet«Hangi sadaka daha efdaldir?» sorusuna «Su temin etmektir / su içirmektir» cevabının verilmesi; suyun mülkiyetiSuyun kamuya ait müşterek hayat hakkı ve en yüce infak vasıtası oluşu

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet ve ontolojik tasavvurTahâret ve tevhîd deliliArındırma ve imanı tazelemeSuyun yokluğunda teyemmüme geçilmesi, suyun maddî kirleri temizlerken mânevî olarak kulun ibadete hazırlanmasındaki aslî şart oluşuKesin
İlmiBiyoloji, fizik ve kozmogoniBiyokimyasal yaşam matrisiHayatın biyolojik temeli«Her canlı şeyi sudan yarattık» (Enbiyâ 21:30) ilkesi gereğince hücresel yapının ve biyosferin vazgeçilmez yapıtaşıKesin
SiyasiKamu yönetimi ve ortak mülkiyetStratejik kamu kaynağıToplumsal barış ve mülkiyet dengesiSuyun tekelleştirilemez bir âmme hakkı olması; devletin su güvenliğini, adil dağıtımını ve havza yönetimini sağlama göreviGüçlü
İktisadiTarım, ticaret ve iktisadi canlılıkTemel üretim ve tüketim sermayesiİktisadi değer üretimini başlatmaTarımsal üretimin, hayvancılığın ve sanayinin mutlak ön şartı; su kaynaklarının kurumasının iktisadi çöküş doğurmasıKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEvrensel çözücü (universal solvent) ve termodinamik dengeleyiciKimya ve termodinamikte suyun yüksek özgül ısısı ve kutuplu molekül yapısıyla diğer maddeleri bünyesinde çözmesi ve yaşamın kimyasal reaksiyonlarına zemin teşkil etmesiKesin
Beşeri bilimlerSosyal sermaye ve kamusal müşterekler (the commons)Hukuk ve sosyolojide suyun tüm bireylerin yaşam hakkını önceleyen, hiçbir zümrenin tekeline bırakılamayan ve toplumsal sözleşmenin merkezinde yer alan birleştirici müşterek olmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiSuyun sadece fiziko-kimyasal bir bileşik (H2O) veya musluktan akan ticari bir tüketim nesnesi olarak görülüp âyetlerdeki kozmik, ahlâkî ve ontolojik bağlamından koparılması
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da su; hem biyolojik doğumun mayası (meni), hem kozmik varoluşun başlangıç zemini, hem ölü nefislerin ve yeryüzünün diriliş şahidi, hem de rızık ve mülkiyet dengesinin adalet ölçüsüdür
Yanlış anlamanın doğuracağı hataSuyun nimet boyutunun ve ilâhî tasarruf altındaki bağımlılığının unutulması; insanın tabiata hükmetme kibriyle su kaynaklarını sınırsızca tüketebileceğini sanması ve kıyamet/diriliş delillerini idrak edememesi

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın başlangıcını (Hûd 11:7), canlılığın biyolojik kökenini (Enbiyâ 21:30, Nûr 24:45), insanın doğumunu (Târık 86:6) ve öldükten sonra dirilişin imkânını (Fâtır 35:9) birbirine bağlayan merkezî bir ontolojik kanıt teşkil eder
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış delillerini serdeden kevnî âyetlerde, öldükten sonra dirilmeyi (ba's) ispatlayan temsillerde, cehennem azabının şiddetini anlatan uyarılarda ve tahâret hükümlerinde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tabiat olaylarının kör bir tesadüf veya mekanik bir döngü olduğu zannını yıkar; yağmurun inişini doğrudan ilâhî irade ve hesaba bağlayarak mülkiyet iddiasındaki insanın acziyetini yüzüne vurur

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamYeryüzüne gökten inen veya kaynaklardan fışkıran, berrak, akışkan, içilebilir ve temizleyici temel sıvı.
  • Soyut anlamCanlılığı potansiyelden fiile çıkaran, cansız maddeye hayat aşılayan, maddî ve mânevî arınmanın taşıyıcısı olan ilâhî rahmet tecellisi.
  • Sistematik karşılıkBiyosferin, insan bedeninin ve kozmik yaratılışın ilk maddesi; mülkiyeti kısıtlanamaz, yaşamın sürekliliği adına korunması farz olan evrensel müşterek.
  • LaTeX modeliH=f(M)  ⟹  (P→MA)∧(K→MT)
  • LaTeX açıklaması

Modelde H canlılığı ve hayatı, M su cevherini (موه), P ölü toprağı veya potansiyel varlığı, A canlanmış ve ürün vermiş aktif hayatı, K maddî veya mânevî kirliliği, T ise arınma ve tahâreti simgeler. Formül; hayatın (H) doğrudan suya (M) bağlı bir fonksiyon olduğunu, suyun etkisiyle ölü potansiyelin aktif canlılığa (P→MA) dönüştüğünü ve kirliliğin su vasıtasıyla arınmaya (K→MT) inkılap ettiğini sembolik olarak ifade eder.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م