نزل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ن-ز-لالصيغ: ٦٨ · الجذور المجاورة: ٢٤٧ · الآيات: ٢٥٧ · السور: ٦٠؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سلطأييتورأُنْزِلَبيننزلكتبتَنْزِيلُموهحققأَنْزَلَألهأَنْزَلْنَاأمن

الجذرالصيغ ٦٨الآيات ٢٥٧السور ٦٠المجاورة ٢٤٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

نزل

ن - ز - ل

جذر
  • الورود: ٢٩٣
  • الآيات: ٢٥٧
  • الصيغ: ٦٨
  • المعاجم: ١٣

“Nezle” konaklama yeri demektir. Yolculuk yapılırken her bir günlük mesafe için bir veya iki konaklama yeri yapılır ve oraya yerleşilirdi. Bu yerler genellikle suların bulunduğu daha çok düz yerler olurdu. Nezle “konmak” anlamında olduğu gibi inmek anlamında da kullanılmıştır. İnzal if’al babıdır. İndirmek veya kondurmak yani bir yere koymak anlamındadır. Türkçe’de indirmek, yukarıdan aşağı anlamı taşısa da Arapça’da daha çok, bir şeyi bir yere yerleştirmek veya yerleşmek anlamına gelir. İnsanların yararlanabilmeleri haline getirilmesine de inzal denmektedir. “Demiri inzal ettik” deniyor. Yani “demiri yeryüzünde insanların yararlanmaları için var ettik”, demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Nezle” konaklama yeri demektir. Yolculuk yapılırken her bir günlük mesafe için bir veya iki konaklama yeri yapılır ve oraya yerleşilirdi. Bu yerler genellikle suların bulunduğu daha çok düz yerler olurdu. Nezle “konmak” anlamında olduğu gibi inmek anlamında da kullanılmıştır. İnzal if’al babıdır. İndirmek veya kondurmak yani bir yere koymak anlamındadır. Türkçe’de indirmek, yukarıdan aşağı anlamı taşısa da Arapça’da daha çok, bir şeyi bir yere yerleştirmek veya yerleşmek anlamına gelir. İnsanların yararlanabilmeleri haline getirilmesine de inzal denmektedir. “Demiri inzal ettik” deniyor. Yani “demiri yeryüzünde insanların yararlanmaları için var ettik”, demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٥٢
باب الزاي واللام والنون معهما ل ز ن، ن ز ل مستعملان لزن: اللَّزَنُ: اجتماعُ القَوْمِ على البِئر لِلاِسْتِقاء حتّى ضافتْ بهم وعَجَزَتْ عنهم، وكذلك في كلّ أمرٍ وشدّة وازدحام والماء ملزونٌ، ولَزِنَ القومُ يَلزُنُونَ ويَلْزَنون لَزَناً ولَزْناً. نزل: النّازلةُ: الشّديدةُ من شدائد الدَّهْر تَنْزِلُ بالقَوْم وجمعُها: النَّوازِل. ونزل فلانٌ عن الدّابّة، أو من عُلْوٍ إلى سُفْلٍ، والنَّزْلَة: المرّة
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٦٧٨
النُزْلُ: ما يُهيَّأُ للنزيلِ، والجمع الأنْزالُ. والنُزْلُ أيضاً: الريْع. يقال: طَعامٌ كثير النُزْلِ والنَزَلِ بالتحريك. وأرضٌ نزِلةٌ ومكانٌ نزِلٌ، بيِّن النزالةِ، إذا كانت تسيلُ من أدنى مطرِ لصلابتها. وقد نزِلَ بالكسر. وحظٌّ نزِلٌ، أي مُجتمِع. ابن الأعرابي: وَجَدْتُ القومَ على نَزِلاتِهم، أي منازِلِهم. وقال الفراء: الناسُ على نزلاتهم، أي على استقامتهم. والمنزِلُ: المَنْهلُ والدارُ. والمنْزِلةُ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٦٢٤
باب الزاي واللام لزن ، نزل استعمل من وجوهه : لزن نزل . لزن : أبو عُبَيد : اللّزن : الشِّدّة . قال الأعشَى : في ليلةٍ هيَ إحْدَى اللَّزَنْ ثعلب عن ابن الأعرابيّ قال : اللَّزْنُ : جمعُ لَزْنة ، وهي السَّنة الشديدة . قال : وليلةٌ لَزْنةٌ ، أي : ضيّقة ، من جُوع كان أو من خوفٍ أو بَرْد . وقال الليث : اللِّزَنُ : اجتماع القومِ على البئرِ للاستسقاء حتّى ضاقت بهم وعَجَزتْ عنهم . ويقال : ماءٌ مَلْزُون ؛
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬١٦٨
(باب النون والزاء وما يثلثهما) (نزع) النون والزاء والعين أصلٌ صحيح يدلُّ على قَلْع شيء. ونَزَعْت الشيءَ من مكانِه نَزْعاً. والمِنْزَع: الشَّديد النَّزْع. والمِنْزعة كالمِلعقة يكون مع مُشْتارِ العَسل. ونَزَع عن الأمر نُزُوعاً: تركَه. وشرابٌ طيِّبُ المَنْزَعة، أي طيِّب مَقْطَع الشُّرب. والنَّزَعة: الموضع من رأس الأنزع، وهو الذي انحسر شَعَْره عن جانبَيْ جَبْهته، وهما النَّزَعتان. ولا يقال امرأة
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٩٩٥
- النزول في الأصل هو انحطاط من علو. يقال: نزل عن دابته، ونزل في مكان كذا: حط رحله فيه، وأنزله غيره. قال تعالى: ﴿أنزلني منزلا مباركا وأنت خير المنزلين﴾ [المؤمنون/29] ونزل بكذا، وأنزله بمعنى، وإنزال الله تعالى نعمه ونقمه على الخلق، وإعطاؤهم إياها، وذلك إما بإنزال الشيء نفسه كإنزال القرآن، إما بإنزال أسبابه والهداية إليه، كإنزال الحديد واللباس، ونحو ذلك، قال تعالى: {الحمد لله الذي أنزل على عبده
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٢٥٥
ن ز ل نزل بالمكان ونزل في المكان نزلةً واحدةً ونزل من علوٍ إلى سفلٍ ونزل في البئر ونزل عن الدابة وهذا منزل القوم واستنزلوهم من صياصيهم وأنزل الله الغيث وأنزل الكتاب ونزّله وتنزّلت الملائكة ‏"‏ وما نتنزّل إلا بأمر ربك ‏"‏ وقال‏:‏ تنزّل من جو السماء يصوب ونازله في الحرب وتنازلوا وتداعوا نزال ودعيت نزال‏.‏ ونزل به ضيف ونزل عليه وهو نزيله وهم نزلاؤه أي ضيفه‏.‏ قال‏:‏ نزيل القوم أعظمهم حقوقاً وحقّ
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٩٬٣٢٠
النُّزُول: الحلول، وقد نَزَلَهم ونَزَل عليهم ونَزَل بهم يَنْزل نُزُولاً ومَنْزَلاً ومَنْزِلاً، بالكسر شاذ؛ أَنشد ثعلب: أَإِنْ ذَكَّرَتْك الدارَ مَنْزِلُها جُمْلُ أَراد: أَإِن ذكَّرتكُ نُزولُ جُمْلٍ إِياها، الرفع في قوله منزلُها صحيح، وأَنَّث النزولَ حين أَضافه إِلى مؤنَّث؛ قال ابن بري: تقديره أَإِن ذكَّرتك الدار نُزولَها جُمْلُ، فَجُمْلُ فاعل بالنُّزول، والنُّزولُ مفعول ثانٍ بذكَّرتك. وتَنَزَّله
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٣٠
* ن ز ل * * النُّزْلُ * بوزن القُّفل ما يُهيأ للنزيل والجمع * الأَنْزالُ * و * النُّزْلُ * أيضا الربع يقال طعام كثير النُّزل و * النَّزَلِ * بفتحتين و * المَنْزِلُ * المَنْهل والدار و * المَنْزِلَةُ * مثله والمَنْزِلة أيضا المرتبة لا تُجمع و * اسْتَنْزَل * فلان أي حُطَّ عن مرتبته و * المُنْزَلُ * بضم الميم وفتح الزاي * الإنزالُ * تقول * أَنْزِلْني * مُنْزلا مُباركا و * المَنَزِلُ * بفتح الميم
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١١٬٣٢٧
النزول، بالضم: الحلول وهو في الأصل انحطاط من علو، وقد نزلهم، ونزل بهم، ونزل عليهم، ينزل، كيضرب، نزولا، بالضم، ومنزلا، كمقعد ومجلس، وهذه شاذة، أنشد ثعلب: أإن ذكرتك الدار منزلها جمـل بكيت فدمع العين منحدر سجل أراد أإن ذكرتك نزول جمل إياها، الرفع في قوله منزلها صحيح، وأنث النزول حين أضافه إلى مؤنث، قال ابن بري: تقديره أإن ذكرتك الدار نزولها جمل، فجمل: فاعل
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٬٠٢١
نَزَلَ بِالمَكَانِ 1 نَزَلَ بِالمَكَانِ ذ (Kull) and نَزَلَ المَكَانَ (Msb in art. حل, &c.) He alighted, descended and stopped or sojourned or abode or lodged or settled, in the place; syn. حَلَّ فِيهِ. (Kull.) See حَلَّ. ― -b2- نَزَلَ لَبَنُ الشَّاةِ [The milk of the ewe descended into her udder; i. e. she secreted milk]. (S, K, voce أَضْرَعَتْ.) ― -b3- نَزَلَ مَنْزِلَ كَذَا It took, or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٧٤٧
نَزَلَ نَزَلَ I ( n. ac. مَنْزَل 17 , نُزُوْل 27 ), a. Descended, went down; fell ( price ). b. [ acc. or Bi or 'Ala ], Stopped, halted, alighted at. c. see V (b) . d. [ Bi ], Befell. e. ( n. ac. نُزُوْل 27 ) [ 'An ], Left. نَزِلَ نَزِلَ A ( n. ac. نَزْلَة 1t ) [& pass. ], a. Had a cold. b. ( n. ac. نَزَل 4 ), Grew, throve. نَزَّلَ نَزَّلَ II , a. Invited to alight; welcomed,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١١٤٬٠٧٥
نزل نَزَلَ - يَنْزِلُ - نَزْلَة - مَنْزِل - مَنَازِل - نُزُل - أَنْزَلََ - يُنْزِلُ - مُنْزِل - مُْنزِلُوْن - مُنْزَل - نَزَّل - يُنَزِّلُ - تَنْزِيْل - تَنَزَّل - يَتَنَزُّلُ نَزَلَ - يَنْزِلُ + الشيء أو الكائن + من موقع إلى آخر + على كائن أو مكان: يتجه ثم يقع ويحط ويستقر عليه: يتحرك نحو مركز (شطر) الشيء ثم يقع ويستقر عنده: يتغير موقعه من
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٦٨)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٤٧ (الإجمالي: ٦٠٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. كتب

    الآيات المشتركة: ٦٣ · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  2. موه

    الآيات المشتركة: ٢٧ · Su

  3. سمو

    الآيات المشتركة: ٤٣ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  4. أله

    الآيات المشتركة: ١٢٦ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  5. بين

    الآيات المشتركة: ٤٢ · Beyn topraktaki yarık demektir

  6. سور

    الآيات المشتركة: ٧ · “Sare” inişli çıkışlı dağ silsilesidir

  7. حقق

    الآيات المشتركة: ٢٩ · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

  8. أيي

    الآيات المشتركة: ٤٩ · Evye kuş yuvası demektir

  9. نبت

    الآيات المشتركة: ٨ · Bitki

  10. نجل

    الآيات المشتركة: ٦ · نجل أنجيل “Necar” ağacı veya bir şeyi parlatan alet demektir

  11. تور

    الآيات المشتركة: ٧ · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır

  12. أمن

    الآيات المشتركة: ٥٤ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

الآيات التي ورد فيها(٢٥٧)

  1. بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ يَكْفُرُوا بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ بَغْيًا أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلَى …

    İndirdi

  2. وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا نُؤْمِنُ بِمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُونَ بِمَا …

    İndirdi

  3. … الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ …

    İndirdi

  4. وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ

    İndirdi

  5. إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ وَيَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ …

    İndirdi

  6. … آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ …

    İndirdi

  7. هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ …

    İndirdi

  8. ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعَاسًا يَغْشَى طَائِفَةً …

    İndirdi

  9. وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنَافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُودًا

    İndirdi

  10. … وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَى رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ …

    İndirdi

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökنزل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerهبط, سقط, حلل
Zıt Kökعرج
Çekirdek Özet 1Yüksekten aşağıya yönelerek inme, binek sırtından yere basma ve bir mekâna konaklayıp yerleşme
Çekirdek Özet 2Yüce kaynaktan gelen vahyin, rahmetin, meleklerin ve rızıkların insan idrakine ve yeryüzüne intikali
Çekirdek Özet 3İlahi otorite ve potansiyel varlıkların insanın istifadesine hazır, somut ve erişilebilir kılınması
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca uzamsal-fiziksel inişe indirgenerek varoluşsal lütuf ve yerleşme boyutunun yitirilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نزHızlı ve dinamik bir hareketle çıkma, sıçrama, ayrışma veya yerinden fışkırma hareketini ifade eder; نزع kökünde çekip çıkarma, نزغ kökünde tahrikle dürtme, نزف kökünde ise kan veya suyun çekilip boşalması anlamlarında görülür.لTemel harekete bir hedefe yönelme, durma, tutunma ve mekânda karar kılma niteliği kazandırarak fışkırma hareketini yukarıdan aşağıya intikal edip bir yerde konaklamaya dönüştürmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkHareketin sürekliliğini, akışkanlığını ve hayat taşıyan bir kaynaktan doğuşunu simgeler.
زkesici alet; kesme, ayırma, biçmeBulunulan ilk konumdan kopmayı, ayrılmayı ve sınır geçişini simgeler.
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHareketin belirli bir gayeye, hedefe doğru yönelmesini ve orada bağlanıp karar kılmasını simgeler.
نزلHarf imgelerinin birleşimi, canlı ve etkin bir kaynaktan koparak belirli bir istikamete yönelen ve nihayetinde bir zemine ulaşıp bağlanan hareketi gösterir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKişinin binek sırtından veya yüksek bir tepeden aşağıya inip ayaklarını yere basması; yolcunun konak yerinde devesinden inip yükünü indirmesi ve oraya çadır kurup yerleşmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinden aktarılan şahitlerde kök, yolculuğun nihayete ermesi ve konak yerine iniş bağlamında kullanılmıştır: أنازلةٌ أسماءُ أم غير نازلَهْ / أبِينِي لنا يا أسْمَ ما أنتِ فاعلَهْ
Erken Arapça kullanımİki süvarinin atlarından inerek teke tek vuruşması için nidalarda bulunması (نَزَالِ), konuklara sunulan ağırlama ikramı (نُزُل) ve hacıların Mina vadisine inip konaklamaları anlamında yaygın biçimde kullanılmıştır.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha ve Lisān al-ʿArab sözlüklerinin ilgili maddeleri.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinin batı ve güney kollarında bu kök belirgin biçimde sıvıların akması, damlaması ve yukarıdan dökülmesi ile fiziksel iniş semantiği arasında bir süreklilik arz eder. İbranicede yer alan נָזַل biçimi suyun akması, damlaması, sellerin yukarılardan çağıldayarak dökülmesi anlamını taşır. Benzer şekilde Aramicede נְזַل ve Süryanicede kök, akış, dökülme ve süzülme hattını korur. Arapça نزل kökünde ise anlam, salt sıvı akışının ötesine geçerek genel bir cismin, şahsın veya ilahi lütfun yukarıdan aşağıya intikali ve ardından bir yerde karar kılıp konaklaması (hulûl) biçiminde semantik genişlemeye uğramıştır. Böylece kök, gökten inen yağmurun toprağa hayat vermesi ile yolcunun konağa yerleşmesi ve göksel bildirimin yeryüzüne intikali arasında derin bir anlamsal bağ kurmuştur.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, HALOT ve Payne Smith Syriac Dictionary.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنز ikili kökünden türeyişDinamik çıkış ve ayrılma hareketinin yönelme harfiyle birleşerek yüksekten iniş ve mekâna yerleşmeye dönüşmesi.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice akma, damlama, süzülme kökleriSuyun ve yağmurun gökten akması anlamından genel intikal ve konaklama manasına doğru semantik genişleme.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında güvenilir ve doğrudan denk bir soydaş kelime tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques ve Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نزلAnlamlıYüksekten inmek, konaklamakBir yerden aşağıya intikal etmek, misafir olmak ve yerleşmek.Hedef kök; Kur'an'da çok sık geçer.
نلزKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.
زنلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kayıtlı kullanımı yoktur.
زلنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kayıtlı kullanımı yoktur.
لنزKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kayıtlı kullanımı yoktur.
لزنAnlamlıSıkışmak, daralmak, kıtlık çekmekGeçimin daralması, suyun veya erzağın yetersiz olup paylaştırılması; kıtlık yılı.Müsta'mel kök; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نزلMerkezİniş ve yerleşmeYüksekten planlı iniş, bir gayeye ulaşma ve zeminde konaklamaİradeli veya lütufkar bir inişle birlikte konukluk ve istifade imkânı sunar.
هبطKomşuDüşüş ve alçalmaMertebe kaybı veya zorunlu olarak alt seviyeye geçişBir makamdan, üstün durumdan daha alt bir zemine zorunlu veya cezai iniş.
سقطKomşuDüşme ve devrilmeİradesiz, ani ve kontrolsüz yere yuvarlanmaTutunduğu yerden koparak yerçekimiyle başıboş aşağı savrulma.
حللKomşuKonaklama ve çözülmeYükü çözüp bir yere yerleşme, serbest kalmaİniş hareketinden ziyade varış noktasındaki yerleşiklik ve çözülme anı.
عرجZıtYukarı yükselmeAşağıdan yukarıya doğru basamak basamak çıkışDereceli ve kavisli biçimde alt düzlemden üst makama yükselme hareketi.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaنزلİnmek, konaklamak, ikram etmekYüksekten inişin yanı sıra konaklama, ağırlama ve varlık sahasına aktarmayı tam içerir.Kesin
Latincedescendere, residereAşağı inmek, ikamet etmekFiziksel inişi ve yerleşmeyi karşılar; vahiy ve ilahi lütuf boyutunu doğrudan içermez.Güçlü
İngilizcedescend, settle, bestowİnmek, yerleşmek, bahşetmekTek bir sözcük iniş ve ağırlama anlamını birlikte karşılayamaz; parçalı olarak verir.Güçlü
Almancaherabsteigen, sich niederlassenAşağı inmek, yerleşmekMekânsal yer değiştirmeyi ve yerleşmeyi karşılar; kavramın manevi boyutunu eksik bırakır.Güçlü
Fransızcadescendre, s'installerİnmek, yerleşmekHareketi ve mekânda karar kılmayı ifade eder; bereket ve nüzul ikramı anlamını dışarıda bırakır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Collins Comparative Dictionaries.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَنْزَلَ / أَنْزَلْنَاVahyin toptan veya ilahi kaynaktan peygambere intikaliKitabın, Tevrat'ın, İncil'in ve Kur'an'ın indirilişi (Bakara 2:4, Bakara 2:99, Kadir 97:1).
نَزَّلَ / يُنَزِّلُVahyin hadiselere göre peyderpey ve aşamalı bildirilişiKur'an'ın parça parça indirilmesi ve kalbe yerleştirilmesi (Bakara 2:23, İsrâ 17:106, İnsan 76:23).
أَنْزَلَ / أَنْزَلْنَاTabiat olayları ve somut rahmetGökten suyun, yağmurun indirilerek ölü toprağın diriltilmesi (Bakara 2:22, Furkân 25:48, Nebe 78:14).
أَنْزَلَİmkânların ve potansiyellerin yaratılıp kullanıma sunulmasıDemirin, hayvanların ve elbisenin insanlar için var kılınması (A'râf 7:26, Zümer 39:6, Hadîd 57:25).
نُزُلًاKonukluk, ziyafet ve nihai ikramCennetliklere sunulan ağırlama ve nimetler ile cehennemliklerin zakkum azabı (Âl-i İmrân 3:198, Kehf 18:107, Vâkıa 56:93).
تَنَزَّلُ / تَنَزَّلَتْMeleklerin veya şeytanların inişiMeleklerin ve Ruh'un emirle inişi veya şeytanların yalancılara sokulması (Şuarâ 26:221, Kadr 97:4).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKelam sıfatı ve ilahi fiillerAllah'ın kelamının mahluk olup olmadığı ve nüzulün mekânsal bir intikal mi yoksa tecelli mi olduğu tartışması.İlahî iradenin tecellisi ve zamana/mekâna aşkınlığın korunması.
FıkıhHükümlerin teşrii ve neshAyetlerin belirli olaylar üzerine iniş sırası (esbâb-ı nüzûl) ve hükümlerin yürürlüğe giriş süreçleri.Hükmün pratik hayata tatbiki ve tedricilik ilkesi.
TefsirVahiy metodolojisiİnzâl (def'aten iniş) ile tenzîl (kısım kısım iniş) sîgaları arasındaki semantik ve vakıaya dair farklar.Metnin tarihsel bağlamla buluşma biçimi ve hikmetli dağılımı.
HadisNüzul rivayetleriAllah'ın dünya semasına inmesi ve ahir zamanda Hz. İsa'nın inişi ile ilgili haberlerin sıhhati ve tevili.Teşbihten kaçınarak gaybi hakikatin anlaşılması.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve Hidayetİlahi TenzilHidayetin tebliğiAşkın hakikatin insan idrakine ve diline uyarlanarak hayat kılavuzu yapılması.Kesin
İlmiEpistemolojiNazariyatın tatbikiBilginin somutlaşmasıSoyut teorik ilkelerin olgusal gerçeklik düzeyine indirilerek pratik bilgiye dönüşmesi.Güçlü
SiyasiHukuk ve MeşruiyetNormatif teşriAdaletin tesisiYüksek meşruiyet ilkelerinin kanun ve nizam formunda toplumsal tabana yayılması.Güçlü
İktisadiKaynak DağılımıRızık ve imkânÜretim potansiyeliTabiatta saklı madenlerin ve kaynakların insan emeğiyle işlenebilir hale gelmesi.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGradyan akışı ve potansiyel düşüşüYüksek potansiyel enerjili bir alandan düşük seviyeye doğru iş üreten, dengelenmeyi sağlayan termodinamik ve fiziksel akış.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsal difüzyon ve yerelleşmeÜst düzey normatif kararların ve evrensel değerlerin yerel pratiklere nüfuz ederek toplumsal dokuya yerleşmesi.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel-mekânsal bir irtifa kaybına veya gökten paraşüt gibi inmeye indirgeyerek lafzî cismanileştirmeye sapmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök yalnızca uzamsal inişi değil; ilahi ikramı, varlıkların insan emrine amade kılınmasını, konaklamayı ve nihai ziyafeti (nüzul) kuşatır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hata"Demiri indirdik" veya "hayvanları indirdik" gibi ifadelerin mecaz veya biyolojik kökenini kavramayıp Kur'an'ın kozmolojik dilini yanlış yorumlamak; aşkın Allah tasavvuruna mekân izafe etmek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem kendi varoluşunu (vahiy hadisesini) hem de insanın yeryüzündeki geçimini ve imkânlarını açıklayan anahtar terim olması sebebiyle temel ontolojik bağdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Vahyin mahiyetini anlatan surelerde (Kadir, Duhan, İsra), nimetlerin insana bağışlanışını bildiren ayetlerde (Hadid, Zümer) ve ahiretteki ağırlamayı tasvir eden nüzul ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Vahyi beşeri bir üretim veya tarihsel bir kurgu sayan indirgemeci yaklaşımları dışlar; ilahi iradenin insana doğru lütufkâr ve merhametli yönelişini teyit eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamYüksek bir mevkiden veya binek üzerinden aşağıya basarak inmek, konak yerine varıp çadır kurarak yerleşmek ve konuk ağırlamak.
  • Soyut anlamAşkın ve yüce bir makamdan kaynaklanan ilahi bilgi, kudret, rızık ve rahmetin insanın algılayabileceği ve yararlanabileceği pratik düzleme aktarılması.
  • Sistematik karşılıkYüksek potansiyelin alt düzlemdeki alıcıya yönelmesiyle oluşan değer, norm ve kaynak intikali; bu intikalin varış noktasında berekete ve nizamlı yerleşikliğe dönüşmesi.
  • LaTeX modeliϕ:Ω→Σ,∇V<0  ⟹  ω↦σ∈S
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ω yüksek ve aşkın kaynak uzayını, Σ ise alıcı zemin veya insan idraki uzayını temsil eder. ϕ intikal fonksiyonudur. ∇V<0 potansiyelin yüksekten alçağa doğru yönelimini ve gayeli iniş gradyanını simgeler. ω↦σ∈S ifadesi ise kaynaktan çıkan unsurun hedef zemindeki kararlı duruma ve yerleşikliğe (S) dahil olduğunu modeller.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ن