أمل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: أ-م-ل2 sîga, 16 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.حييوذرمتععندأمللهوبنوبقيدنوأَمَلًازينعلممولصلح

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 16

▶ Ağı aç (3B)

أمل

أ - م - ل

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 12 sözlük

Mülle üstü dikilmiş dolu çuval, melle doldurmak demek, sonuna kadar doldurmak demektir. Sonra yorulmak anlamındadır. Emelle yorulmadan bıkmadan bir şeyin peşine koşmak anlamındadır. Emel peşine koşulan şey manasındadır.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ءمل · امل

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Mülle üstü dikilmiş dolu çuval, melle doldurmak demek, sonuna kadar doldurmak demektir. Sonra yorulmak anlamındadır. Emelle yorulmadan bıkmadan bir şeyin peşine koşmak anlamındadır. Emel peşine koşulan şey manasındadır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.714 harf
باب الّلام والميم و و ا ي ء معهما ل و م، م ل و، م و ل، و ل م، ل م ي، م ل ي، م ي ل، ل م أ، ل أ م، م ل أ، أ ل م، أ م ل مستعملات لوم: اللَّوْم: المَلامةُ، والفعْلُ: لامَ يَلومُ. ورَجُلٌ مَلُومٌ ومَليم: قد استحقّ اللَّوْم. واللَّوْماءُ: المَلامةُ، قال: ألا يا جارتي غُضِّي عن اللَّوْماءِ والعَذْلِ واللَّوْمةُ: الشَّهْدةُ. واللاّمة، بلا همزٍ، واللاّم: الهَوْلُ، قال: ويَكادُ من لامٍ يَطـيرُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR217 harf
الأَمَلُ: الرجاءُ. يقال: أَمَلَ خَيْرَهُ يَأْمُلُه أَمْلاً، وكذلك التَأْميلُ. قولهم: ما أَطْوَلَ إمْلَتَهُ، أي أَمَلَهُ. وتَأَمَّلْتُ الشيء، أي نظرت إليه مستبيناً له. والأَميلُ: حبْلٌ من الرمل يكون عرضُه نحواً من ميل.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR13.705 harf
ل م ( وايء ) مال ، أمل ، ألم ، لأم ، لوم ، ملا ، أملى ، لما ، ولم . أمل : الليث : الأَمَل : الرَّجاء . ويقال : أَمَلْته آمُله ، وأَمَله يأْمُله . والتّأمُّل : التَّثبُّت . والأَمِيل : حَبل من الرَّمْل مُعْتَزل عن مُعْظَمه ؛ على تقدير مِيل ؛ وأَنْشد : كالبَرْق يَجْتَاز أَمِيلاً أَعْرَفَا وجمعه : أُمُل . أبو عُبيد ، عن الأصمعي : الأَمِيل : حَبْل من الرَّمْل يكون عَرْضه نحواً من مِيل . قلت : وليس
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR19.210 harf
(باب الهمزة والميم وما بعدهما في الثلاثي) (أمن) الهمزة والميم والنون أصلان متقاربان: أحدهما الأمانة التي هي ضدّ الخيانة، ومعناها سُكون القلب، والآخر التصديق. والمعنيان كما قلنا متدانيان. قال الخليل: الأَمَنَةُ مِن الأمْن. والأمان إعطاء الأَمَنَة. والأمانة ضدُّ الخيانة. يقال أمِنْتُ الرّجُلَ أَمْناً وأَمَنَةً وأَماناً، وآمنني يُؤْمنني إيماناً. والعرب تقول: رجل أُمَّانٌ، إذا كان أميناً. قال
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR37 harf
أ م ل فلان بحر المؤمل بدر المتأمل‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.281 harf
الأَمَل والأَمْل والإِمْل: الرَّجاء؛ الأَخيرة عن ابن جني، والجمع آمال. وأَمَلْتُه آمُله وقد أَمَلَه يأْمُله أَمْلاً؛ المصدر عن ابن جني، وأَمَّله تَأْميلاً، ويقال أَمَل خَيْرَه يأْمُله أَمْلاً، وما أَطول إِمْلته، من الأَمَل أَي أَمَله، وإِنه لَطويلُ الإِمْلة أَي التأْميل؛ عن اللحياني، مثل الجِلسة والرِّكبة. والتَّأَمُّلُ: التَّثَبُّت. وتأَمَّلت الشيءَ أَي نظرت إِليه مُستثْبِتاً له. وتَأَمّل
Maddenin bağlantısı

الأَمَل والأَمْل والإِمْل: الرَّجاء؛ الأَخيرة عن ابن جني، والجمع آمال. وأَمَلْتُه آمُله وقد أَمَلَه يأْمُله أَمْلاً؛ المصدر عن ابن جني، وأَمَّله تَأْميلاً، ويقال أَمَل خَيْرَه يأْمُله أَمْلاً، وما أَطول إِمْلته، من الأَمَل أَي أَمَله، وإِنه لَطويلُ الإِمْلة أَي التأْميل؛ عن اللحياني، مثل الجِلسة والرِّكبة. والتَّأَمُّلُ: التَّثَبُّت. وتأَمَّلت الشيءَ أَي نظرت إِليه مُستثْبِتاً له. وتَأَمّل الرجلُ: تَثَبَّت في الأَمر والنظر. والأَميلُ على فَعيل: حَبْلٌ من الرمل معتزل عن معظمه على تقدير مِيل؛ وأَنشد: كالبَرْق يَجْتاز أَمِيلاً أَعْرَفا قال ابن سيده: الأَمِيل حَبْل من الرمل يكون عَرْضه نحواً من مِيل، وقيل: يكون عرضه مِيلاً وطوله مسيرة يوم، وقيل مسيرة يومين، وقيل عرضه نصف يوم، وقيل الأَمِيل ما ارتفع من الرمل من غير أَن يحدّ. الجوهري: الأَميل اسم موضع أَيضاً، قال ابن بري: ومنه قول الفرزدق: وهُمُ على هَدَبِ الأَمِيل تَداركوا نَعَماً، تُشَلُّ إِلى الرَّئيس وتُعْكَل (* قوله «وهم على هدب الاميل» الذي في المعجم: على صدف الأميل). قال أَبو منصور: وليس قول من زعم أَنهم أَرادوا بالأَمِيلِ من الرمل الأَمْيَلَ فَخُفِّف بشيء؛ قال: ولا يعلم من كلامهم ما يشبه هذا، وجمع الأَمِيلِ ما ارتفع من الرمل: أُمُل؛ قال سيبويه: لا يُكَسَّر على غير ذلك.وأَمُول: موضع؛ قال الهذلي: رِجالُ بني زُبَيْدٍ غَيَّبَتْهم جِبالُ أَمُولَ، لاسُقِيَتْ أَمُولُ ابن الأَعرابي: الأَمَلة أَعوان الرجل، واحدهم آمل.

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR145 harf
* أ م ل * * الأَمَلُ * الرجاء يقال * أمَل * خيره يأمل بالضم أملا بفتحتين و * أَمَّله * أيضا * ـَأْمِيلا * و * تأمَّلَ * الشيء نظر إليه مستبينا له
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.542 harf
الأمل، كجبل ونجم وشبر الأخيرة عن ابن جني: الرجاء والأولى من اللغات هي المعروفة. ثم ظاهر كلامه كغيره، أن الأمل والرجاء شيء واحد، وقد فرق بينهما فقهاء اللغة، قال المناوي: الأمل: توقع حصول الشيء، وأكثر ما يستعمل فيما يستبعد حصوله، فمن عزم على سفر إلى بلد بعيد يقول: أملت، ولا يقول: طمعت، إلا إن قرب منها، فإن الطمع ليس إلا في القريب. والرجاء بين الأمل والطمع، فإن الراجي قد يخاف أن لا يحصل مأموله، فليس
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR5.037 harf
Madde başı: املأَمَلَهُ 1 أَمَلَهُ ذ , (T, S, M, &c.,) aor. اَمُلَ , (T, S, M, Msb,) and اَمِلَ , (so in the M accord. to the TT,) inf. n. أَمَلٌ, (T, S, M, &c.,) this being the inf. n. accord. to IJ, [as distinguished from أَمْلٌ and اِمْلٌ,] (M,) He hoped it; or hoped for it; syn. رَجَاهُ; (S, * M, * [see أَمَلٌ below,] K;) meaning, what was good for him; (S;) as also ↓ أمَلهُ, (T, * M, K,) inf. n. تَأميلٌ:
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR485 harf
Madde başı: ءملأَمَلَ أَمَلَ U ( n. ac. أَمَل 4 ), a. Hoped for, expected; hoped in. أَمَّلَ أَمَّلَ II , a. see I . b. Gave hope. تَأَمَّلَ تَأَمَّلَ V a. [ Fī ], Meditated, reflected upon, over. ( b ), see I . أَمْل أَمْل 1 , اِمْل 2 , اِمْلَة 2t , a. see 4 . أَمَل أَمَل 4 , ( pl. آمَاْل 38 ), a. Hope, expectation. أَمَلَة أَمَلَة 4t , a. Reinforcement; support, help; auxiliary. آمِلَة آمِلَة
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR9.891 harf
Madde başı: ءملءمل أَمَلَ - يَأْمُلُ أَمَلَ - يَأْمُلُ - أَمَل أَمَلَ - يَأْمُلُ + كائن + شيئاً أو أمراً: يتمنى ويرجو أن يقع أمرفي المستقبل يكون فيه خير له أَمَل: على وزن " فـَعـَل" اسم فعل بمعنى مفعول من " أَمَلَ - يَأْمُلُ ": الخير المرجو حصوله في ما يستقبل من الزمن واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التمني والشعور بالرجاء والأمل في حصول أمر"، وهي طَمِعَ -
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler16 mücavir (17 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. لهو

    1 ortak ayet · Boğazdaki küçük dil demektir

  2. بقي

    1 ortak ayet · Bakiyye bir kaptan bir şey boşaltıldıktan sonra dökülmeden…

  3. ثوب

    1 ortak ayet · Sevb dış elbise demektir

  4. زين

    1 ortak ayet · Ziynet : Süslemek için kullanılan çöplere, tüylere benzeyen…

  5. وذر

    1 ortak ayet · “Bezr” tohum, “tebzil” etmek tohumu saçmak demektir

  6. متع

    1 ortak ayet · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…

  7. مول

    1 ortak ayet · Onların malları

  8. أكل

    1 ortak ayet · Ekel pas demektir

  9. دنو

    1 ortak ayet · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  10. بنو

    1 ortak ayet · Oğullar

  11. حيي

    1 ortak ayet · Uyanık yılan demektir

  12. صلح

    1 ortak ayet · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

Geçtiği ayetler(2)

  1. الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا

    EmelMal ve oğullar dünya hayatının zinetidir. Ama baki kalacak salih ameller, sevab olarak da, amel olarak da Rabbının katında daha hayırlıdır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökأمل
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerرجو, طمع, منى
Zıt Kökيئس
Çekirdek Özet 1Uzak bir mesafeye veya zamana yayılan beklenti, dikkatle bakma ve uzun kum sırtı
Çekirdek Özet 2İnsanı eyleme sevk eden veya hakikatten alıkoyacak denli ileriye ertelenen uzun erimli arzu
Çekirdek Özet 3Ufkun sonuna yönelen zihinsel tasavvurun somut amellerle kalıcı bir istikamete bağlanması
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca olumsuz bir oyalanma (tûl-i emel) sayılarak meşru umut ve yapıcı vizyon boyutunun yok sayılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أمBir yöne yönelme, hedef gözetme, asıl ve merkez olma; nitekim أمم kastetmek ve öne geçmek, أمد belirli bir menzile ve sona uzanmak, أمن hedefe güvenle varmak anlamındadır.لÇekirdeğin taşıdığı yönelme ve kastetme hareketine değnek ve sınır çekme işlevine bağlı olarak uzama, mesafeyi sabırla gözetleme ve son noktayı zihinde sabitleme nüansı katarak anlamı uzun süreli beklentiye dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçHareketi başlatan içsel iradeyi, zihnin öncelikli kastını ve yönlendirici enerjiyi kurar.
مSu; akış, çokluk, derinlikArzunun ve tasavvurun sürekliliğini, iç dünyadaki dalgalanmayı ve zamana yayılan akışı ifade eder.
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaZihindeki akışı belirli bir menzile sevk eder, beklentiyi bir hedefe bağlar ve mesafeyi tayin eder.
أملGücün ve yönelişin bir hedefe doğru kesintisiz akarak uzanmasıZihnin belirli bir gayeye odaklanarak gözünü ufka dikmesi, mesafeyi ve zamanı aşarak bir gayeye tutunması hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇölde ana kum kütlesinden ayrılıp bir mil veya günlerce uzayıp giden yüksek kum sırtı (el-amîl); ayrıca bir noktaya gözü dikip dikkati ayırmadan uzun süre bakmak (et-te'emmul).
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays Muallaka’sında kökü dikkatle bakma ve gözü dikip gözetleme anlamında kullanır: تَأَمَّلْ خَليلي هَلْ تَرَى مِن ظعائنٍ / تحمّلْنَ بالعَلْياءِ من فَوْق جُرْثُـمِ
Erken Arapça kullanımÇöl Araplarının geniş arazideki mesafeyi tarif ederken kullandığı darbımesel: قد كان بينَ الأَميلَين مَحَلٌّ

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde أمل kökü, zihinsel bir niyetin ve uzun vadeli yönelişin uzamsal genişlemeyle örtüştüğü bir semantik alana oturur. Kökün İbranicedeki muhtemel akrabaları doğrudan umut anlamından ziyade emek sarf etme, çaba gösterme ve bir yükü taşıyarak yorulma (‘-m-l) çizgisiyle kesişir; Arapçada ise hemzeli biçim içselleştirilmiş bir zihinsel bekleyişe, dikkat kesilmeye ve geniş bir zamansal ufka odaklanmıştır. Çöl coğrafyasının getirdiği uzamsal genişlik (kum tepesinin göz erimince uzanması), zaman boyutuyla birleşerek gerçekleşmesi uzun süreye bağlı arzuların taşınmasını doğurmuştur. Fonetik açıdan genizsi ve akıcı seslerin birleşimi, içten dışa doğru uzanan ve kolayca tükenmeyen zihinsel bir gerilimi temsil eder.

Güven Güçlü

Kaynak HALOT, Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönUzun kum hattı ve dikkatle gözetlemeFiziksel uzama (el-amîl) ve görmede sebat etme (te'emmul), zaman içinde zihinsel bir umuda ve beklentiye (emel) dönüşmüştür.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Kuzeybatı Sami dillerindeki yönelme ve emek kökleriİbranicedeki emek ve zahmet anlamı ile Arapçadaki uzun süreli beklenti arasında zihinsel meşguliyet ve çaba bağı bulunmaktadır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik katmanda bu üçlü kök için doğrulanmış ortak bir dış kök tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, Gesenius, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أملAnlamlıUzun süreli beklenti, umutBir şeyin olmasını zaman içinde sabırla veya arzuyla beklemek.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
المAnlamlıAcı, sızıBedenin veya ruhun duyduğu şiddetli elem ve keder.Kur'an'da geçer; zihinsel gerilim ve meşakkat boyutuyla temas eder.
مألKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim için bağımsız bir kök kaydı yoktur.Kur'an'da geçmez; mühmeldir.
ملأAnlamlıDolmak, doldurmakBir kabın veya mekanın hacmini tamamen kaplamak; ileri gelen topluluk.Kur'an'da geçer; hacimce son sınıra ulaşmayı ifade eder.
لأمAnlamlıBirleştirmek, onarmak, uzlaştırmakYarayı kapatmak, arayı düzeltmek; zırh giymek.Kur'an'da geçmez; parçaları birbirine bitiştirme hareketidir.
لمأAnlamlıİşaret etmek, almakBir şeyi az miktarda almak veya elle işaret etmek.Kur'an'da geçmez; sözlüklerde nadir kullanımlı müsta'mel köktür.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أملMerkezGeleceğe dair zihinsel beklentiGeniş bir zamansal ufka yayılan, dikkat ve tasavvur içeren uzun vadeli arzu.Vadenin uzunluğu ve zihnin o hedefe odaklanıp derinleşmesi esastır.
رجوKomşuUmut ve korku arası beklentiÇoğunlukla gerçekleşmesi kuvvetle muhtemel olan ve içinde saygı/kaygı barındıran umut.أمل köküne göre daha yakın ve eyleme bitişik bir beklentidir; zıttı havftır.
طمعKomşuİştahlı ve acil arzuBir menfaate anında veya güçlü bir açgözlülükle yönelen şiddetli istek.أمل gibi uzun vadeye değil, nesnenin kendisine duyulan doğrudan çekime dayanır.
منىKomşuHam hayal, kuruntuGerçekleşme ihtimali zayıf veya temelsiz olan soyut arzu ve tasavvurlar.أمل hakiki bir hedefe veya derin tefekküre dayanabilirken منى temelsiz kuruntudur.
يئسZıtUmutsuzluk, beklentinin kesilmesiBir şeyin gerçekleşme ihtimaline dair zihinsel bağın ve arayışın tamamen kopması.Beklenti ufkunun sıfırlanması ve zihnin yönelişinin sona ermesidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأملGeniş ufuklu beklenti, uzun vadeli umutUfka yayılan zihinsel tasavvuru ve tefekkürle bakmayı içerir.Kesin
LatinceSpes, ExspectatioUmut, bekleyişGeleceğe dair iyimser bekleyişi karşılar ancak uzun kum sırtı gibi uzamsal derinliği taşımaz.Güçlü
İngilizceLong-term hope, expectation, aspirationUzun vadeli umut, beklenti, gayeGeleceğe dönük hedefi verir; kökteki teemmül (dikkatle tefekkür etme) boyutunu dışarıda bırakır.Güçlü
AlmancaHoffnung, Erwartung, FernzielUmut, beklenti, uzak hedefUzak bir gayeye yönelişi iyi ifade eder; zihinsel oyalanma nüansını bağlama göre kazanır.Güçlü
FransızcaEspoir, espérance, attenteUmut, bekleyişArzu edilen bir gayeye yönelmeyi karşılar, Arapçadaki uzayıp giden kum şeridi somutluğunu vermez.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
el-Emel (الْأَمَلُ)İnsanı hakikatten alıkoyan, dünyevi oyalanmaya sevk eden uzun vadeli arzuİnkarcıların dünyevi ihtiraslara dalarak uyarıları ertelemeleri bağlamı (Hicr 15:3).
Emel (أَمَلًا)Ahirete dönük, salih amellerin neticesine bağlanan meşru ve kalıcı umutDünya hayatının geçici süslerine karşı kalıcı değerlerin ve nihai gayenin üstünlüğü bağlamı (Kehf 18:46).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret inancı ve ecel telakkisiİnsanın ecelini unutarak bitimsiz bir gelecek kurgulaması ve bunun tevbeyi geciktirmedeki etkisi.Ecelin kesinliği karşısında zihnin sonsuzluk vehmine kapılması.
FıkıhVasiyet, vakıf ve borçlar hukukuKişinin geleceğe matuf tasarruflarında ömrün muhtemel sınırları ile hukuki sorumluluk dengesi.Hakların ertelenmeksizin ifası ve geleceğe yönelik belirsizliklerin sınırlandırılması.
TefsirAhlaki ve varoluşsal yönelişAyetlerde geçen emel lafzının yerilen oyalanma ile övülen uhrevi gaye arasındaki ayrımı.Dünyaya hasredildiğinde aldatıcı, salih amele bağlandığında yapıcı vizyon.
HadisZühd ve nefis terbiyesiPeygamberimizin yere çizdiği dörtgen, ortadaki insan ve dışarı taşan emel çizgisi tasviri.İnsanın fıtri zaafı olan tûl-i emel (bitimsiz arzu) hastalığının tespiti.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret merkezli varoluş vizyonuBaki olan değerlere bağlanan nihai gayeİnsanı anlık hazlardan kurtarıp kalıcı mükâfata sevk etmeEmel fani dünyaya yönelirse gaflet, ebedi hayata yönelirse istikamet üretir.Kesin
İlmiMetodolojik düşünme ve araştırmaTeemmül (dikkatli tefekkür ve gözlem)Hadiseleri yüzeysel değil, derinlemesine ve sonunu görerek incelemeİlim adamının acelecilikten kurtularak verileri uzun vadeli tahlil etmesi.Güçlü
SiyasiDevlet yönetimi ve stratejik planlamaUzun erimli vizyon ve jeopolitik ufukToplumu anlık krizlerden koruyup geleceğe hazırlamaYöneticinin günübirlik kaygıları aşıp nesiller boyu sürecek istikrarı hedeflemesi.Güçlü
İktisadiYatırım, tasarruf ve kaynak yönetimiUzun vadeli sermaye birikimi ve kalkınma gayesiTüketim çılgınlığını dizginleyip kalıcı değer üretimine yönelmeKaynakların anlık tüketime değil, geleceği inşa edecek alanlara tahsisi.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAsimptot ve sonsuza ıraksama (matematiksel limit)Bir fonksiyonun eğrisinin belirli bir eksene doğru sonsuza kadar yaklaşması fakat sonlu bir noktada onu kesemeyip ufka doğru uzayıp gitmesi.Güçlü
Beşeri bilimlerTeleolojik motivasyon ve geleceğe dönük tasavvur (psikoloji/sosyoloji)Bireyin veya toplumun eylemlerini mevcut durumdan ziyade zihinde kurgulanan uzak geleceğe göre organize etmesi.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca pasif bir hayalperestlik veya sadece kınanmış bir oyalanma (tûl-i emel) olarak görülüp pozitif vizyon boyutunun dışlanması.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem inkarcıyı alıkoyan dünyevi kuruntuyu hem de müminin salih amellerini üzerine bina ettiği en hayırlı nihai gayeyi ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnsanın geleceğe yönelik tüm hedeflerinin dinen yerildiği zannına kapılarak miskinliğe düşülmesi veya hedefsiz bir dindarlık kurgulanması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın eylemlerinin motor gücü olan gelecek tasavvurunun istikametini belirler; hayatın geçici süsleriyle ebedi hakikatler arasındaki tercihi temellendirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Dünya-ahiret karşılaştırması yapan, insanın yaratılışındaki zaafları ve inkarcıların gaflet psikolojisini tahlil eden ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Müminin hedefsiz ve vizyonsuz yaşamasını meşrulaştıran kaderci yaklaşımları düzeltir; umudun nesnesinin fani dünya değil salih amel olması gerektiğini gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamGöz erimince uzayıp giden yüksek kum sırtı ve bir nesneye gözü dikip uzun süre dikkatle bakmak.
  • Soyut anlamZaman ve mekan sınırlarını aşarak zihnin uzak bir gayeye kilitlenmesi, varoluşsal beklenti ve uzun erimli umut.
  • Sistematik karşılıkBireyin ve toplumun eylemlerini yönlendiren nihai teleolojik ufuk; salih amelin yöneldiği kalıcı menzil.
  • LaTeX modelilim⁡t→∞∫0tA(τ) dτ→E
  • LaTeX açıklaması

Modelde t zaman parametresini, A(τ) insanın varoluşsal süreç boyunca ortaya koyduğu iradi amelleri ve eylemleri temsil eder. Zamana yayılan bu amellerin toplamı ve yönelişi, zaman sonsuza doğru genişledikçe (t→∞) nihai ufuk noktası olan ve zihinde tasavvur edilen aşkın gayeye (E, yani emele) doğru yakınsar. İnsanın emeli fani olana bağlandığında model ıraksayarak gayesizleşir; kalıcı olana bağlandığında ise ameller anlamlı bir limit değerde toplanır.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ا