بعر
ب - ع - ر
KÖK- 2 geçiş
- 2 ayet
- 1 sîga
- 13 sözlük
Bair deve sürüsü demektir. Tek deveye baire denir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Bair deve sürüsü demektir. Tek deveye baire denir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR5.667 harfباب العين و الرّاء والباء معهما
ع ر ب، ع ب ر، ر ع ب، ب ع ر، ر ب ع،ب ر ع مستعملات
عرب:
العرب العاربة: الصريح منهم. والأعاريب: جماعة الأعراب. ورجل عربيّ.
وما بها عَريب، أي: ما بها عربيّ.
وأعرب الرجل: أفصح القول والكلام، وهو عربانيّ اللسان، أي: فصيح. وأعرب الفرس إذا خلصت عربيّته وفاتته القرافة.
والإبل العِراب: هي العربية. والعرب المستعربة الذين دخلوا فيهم فاستعربوا وتعرّبوا.
والمرأة العَروُبُ:
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR202 harfالبَعيرُ من الإِبل بمنزلة الإنسان من الناس، يقال للجمل بعيرٌ وللناقة بعيرٌ والجمع أَبْعِرَةٌ، وأَباعِرُ وبُِعْرانٌ. والبَعْرَةُ: واحدة البَعْرِ والأَبْعارِ. وقد بَعَرَ البَعيرُ والشاةُ يَبْعَرُ بَعْراً.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR29.803 harfباب العين والراء مع الباء
عرب ، عبر ، ربع ، رعب ، برع ، بعر : مستعملات .
عرب : قال ابن المظفّر : العَرَب العاربة : الصريح منهم .
قال : والأعاريب : جماعة الأعراب .
وقال غيره : رجل عربيّ إذا كان نسبه في العرب ثابتاً وإن لم يكن فصيحاً . وجمعه العَرَب ؛ كما يقال : رجل مجوسيّ ويهوديّ ، والجمع بحذف ياء النسبة : المجوس واليهود . ورجل مُعْرِب إذا كان فصيحاً وإن كان عجميّ النسب . ورجل أعرابيّ بالألف إذا
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR9.923 harf(باب الباء والعين وما يثلثهما)
(بعق) الباء والعين والقاف أصلٌ واحد، وهو شقُّ الشّيء وفَتْحُه. ثمّ يُتَّسَع فيه فيُحمَل عليه ما يقاربُه. قال الخليل: البُعَاقُ شدّة الصوت. والمطر البُعاق، بَعَق الوابلُ إذا انفتح فَجْأَةً. قال أبو زياد: البُعاق من الأمطار أشَدُّها، وقال أرضٌ مبعوقةٌ. قال: والانبعاقُ أن ينبَعِقَ عليك الشّيءُ فجأةً. وأنشد:
بينَمَا المرء آمِنٌ راعَه رَا *** ئِعُ حَتْفٍ لم يَخْشَ منه
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR214 harf- قال تعالى: ﴿ولمن جاء به حمل بعير﴾ [يوسف/72]، البعير معروف، ويقع على الذكر والأنثى، كالإنسان في وقوعه عليهما، وجمعه أبعرة وأباعر وبعران، والبعر: لما يسقط منه، والمبعر: موضع البعر، والمبعار من البعير: الكثير البعر.
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR422 harfب ع ر
فلان لا يفت بعره ولا يبت شعره.
وهو أون عليّ من بعرة يرمى بها كلـب وأصلـه مـن فعـل المعتدة بعد وفاة زوجها.
وياقل منه بعرت المعتدة فهي باعـرة إذا انقضـت عدتهـا أي رمـت بالبعرة.
يقال بعرته إذا رميته بها.
وصرعتني بعير لي وحلبت بعيري: تريد الناقة.
قال: لا تشتري لبن البعير وعندنا عرق الزجاجة واكف التهتان ويقولون: كلا هذين البعيرين ناقة.
وتقول: إن هذا الداعر مازال ينحو
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR3.068 harfالبَعيرُ: الجَمَل البازِلُ، وقيل: الجَذَعُ، وقد يكون للأُنثى، حكي عن بعض العرب: شربت من لبن بَعيري وصَرَعَتْني بَعيري أَي ناقتي، والجمع أَبْعِرَةٌ في الجمع الأَقل، وأَباعِرُ وأَباعيرُ وبُعْرانٌ وبِعْرانٌ. قال ابن بري: أَباعِرُ جمع أَبْعِرةٍ، وأَبْعِرَةٌ جمع بَعير، وأَباعِرُ جمع الجمع، وليس جمعاً لبعير، وشاهد الأَباعر قول يزيد بن الصِّقّيل العُقَيْلي أَحد اللصوص المشهورة بالبادية وكان قد تاب:
أَلا
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR229 harf* ب ع ر * * البَعيرُ * يشمل الجمل والناقة كالإنسانللرجل والمرأة وإنما يسمى بعيرا إذا أجذع والجمع * أبْعِرةٌ * و * أبَاعِرُ * و * بُعْرانٌ * و * البَعْرةُ * واحدة * البَعْر * و * الأبْعارِ * وقد * بَعَرَ * البعير والشاة من باب قطع
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR3.857 harfالبعر، ويحرك: رجيع الخف والظلف من الإبل والشاء، وبقر الوحش، والظباء، إلا البقر الأهلية، فإنها تخثى وهو خثيها، والأرنب تبعر أيضا، وقد بعرت الشاة والبعير يبعر بعرا، واحدته البعرة بهاء. ج أبعار. والفعل بعر كمنع. والمبعر والمبعر كمقعد ومنبر: مكانه، أي البعر، من كل ذي أربع، والجمع مباعر. والبعير، كأمير، وقد تكسر الباء، وهي لغة بني تميم، والفتح أفصح اللغتين: الجمل البازل، أو الجذع، وقد يكون للأنثى، حكي
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR5.990 harfبَعَرَ
1 بَعَرَ بعر , aor. بَعَرَ (S, Mgh, Msb, K,) inf. n. بَعْرٌ (S, Msb,) said of an animal having the kind of foot called خُفّ, (Mgh, Msb, K,) [i. e.,] of a camel, and also of a sheep and goat, (S,) and of a cloven-hoofed animal (Mgh, Msb, K) of the wild kind of bull or cow, but not of the domestic kind, and of the gazelle-kind, beside the other two cloven-hoofed kinds mentioned before, and
بَعَرَ 1 بَعَرَ بعر , aor. بَعَرَ (S, Mgh, Msb, K,) inf. n. بَعْرٌ (S, Msb,) said of an animal having the kind of foot called خُفّ, (Mgh, Msb, K,) [i. e.,] of a camel, and also of a sheep and goat, (S,) and of a cloven-hoofed animal (Mgh, Msb, K) of the wild kind of bull or cow, but not of the domestic kind, and of the gazelle-kind, beside the other two cloven-hoofed kinds mentioned before, and of the hare or rabbit, (TA,) He voided dung. (S, * Mgh, Msb, K.) ― -b2- بَعَرَهُ He threw at him a piece of بَعْر. (A.) ― -b3- بَعَرَتْ, said of a widow, She threw the piece of بَعْر; i. q. ↓ رَمَتْ بِالبَعْرَة; meaning she ended the number of days during which she had to wait after the death of her husband before she could marry again. (A.) [It seems to have been customary for the widow to collect a number of pieces of بَعْر, as many as the days she had to wait before she could marry again, and to throw away one each day: so that the saying means She threw the last piece of بعر.] -A2- بَعِرَ, aor. بَعَرَ , (K,) inf. n. بَعَرٌ, (TA,) He (a camel) became a بَعِير. (K.)
2 بَعَّرَ see 4.
بَاعَرَتْ حَالِبَهَا 3 بَاعَرَتْ حَالِبَهَا باعرت حالبها , [inf. n., app., بِعَارٌ, q. v.,] said of a ewe or she-goat, (K,) and of a she-camel, (TA,) She befouled her milker with her dung. (TA voce بِعَارٌ.) -A2- بَاعَرَتْ اـِلَى حَالِبِهَا She (a ewe or goat, and a camel,) hastened to her milker. (TA.)
ابعر 4 ابعر ابعر He cleansed an intestine, or a gut, of its بَعْر; as also ↓ بعّر, inf. n. تَبْعِيرٌ. (K.)
بَعْرٌ بَعْرٌ بعر (S, A, K) and ↓ بَعَرٌ (Msb, K) [coll. gen. ns. signifying Camels', and sheeps', and goats', and similar, dung;] dung (Msb, K) of animals having the kind of foot called خُفّ, (A, Mgh, Msb, K) [i. e.,] of the camel, and also of the sheep and goat, (S,) and of cloven-hoofed animals (A, Mgh, Msb, K) of the wild kind of bull and cow, but not of the domestic kind, and of the gazelle-kind, beside the two other cloven-hoofed kinds, and of the hare or rabbit: (TA:) n. un. with ة: (S, Mgh, K:) and pl. أَبْعَارٌ. (S, Msb, K) One says, هُوَ أَهْوَنُ عَلَىَّ مِنْ بَعْرَةٍ يُرْمَى بِهَا كَلْبٌ [He is a lighter thing to me than a piece of بعر that is thrown at a dog]. (A.) And it is said in a prov., أَنْتَ كَصَاحِبِ البَعْرَةِ [Thou art like the owner of the piece of بعر, or أَنْتَ فِى مِثْلِ صَاحِبِ البَعْرَةِ Thou art in a condition like that of the owner of the piece of بعر; (meaning the person for whom it was intended;) applied to him who reveals a thing relating to himself; (see Freytag's Arab. Prov. i. 85;)] originating from the fact that a man had a suspicion respecting some one among his people; so he collected them to search out from them the truth of the case, and took a piece of بعر, and said, “I am about to throw this my piece of بعر at the person whom I suspect;” whereupon one of them withdrew himself quickly, and said, “Throw it not at me;” and confessed. (TA.) See also بَعَرَتْ, above.
بَعَرٌ بَعَرٌ بعر : see بَعْرٌ.
بِعَارٌ بِعَارٌ عار عاري بعار , a subst., [or inf. n. of 3,] The befouling of her milker with her dung, by a ewe or she-goat, (K,) or a camel: (TA:) it is reckoned a fault, because the animal that does so sometimes casts her dung into the milking-vessel. (TA.)
بَعِيرٌ بَعِيرٌ عير بعير , (S, Msb, K, &c.,) sometimes pronounced بَعِيرٌ, (K,) which latter is of the dial. of BenooTemeem, but the former is the more chaste, (TA,) A camel, male or female; (S, Msb, K;) as applied to a camel, like اـِنْسَانٌ applied to a human being; (S, Msb;) whereas جَمَلٌ is applied only to a male camel, and نَاقَةٌ to a she-camel; بَكْرٌ and بَكْرَةٌ are respectively terms like فَتنًى and فَتَاةٌ; and قَلُوصٌ is like the term جَارِيَةٌ; so say, among others, ISk and Az and IJ; and it is added in the Mutahffidh, that the terms جمل and ناقة are applied only when the animal has entered the seventh year: (Msb:) but بعير is more commonly applied to the male camel; (Msb, K;) and only to one that has entered its fifth year; (S, K;) or that has entered its ninth year: (K:) the pl. is أَبْعِرَةٌ [a pl. of pauc.] and بُعْرَانٌ (S, Msb, K) and بِعْرَانٌ (K) and بُعُرٌ (TA) and (pl. of أَبْعِرَةٌ TA) أَبَاعِرُ (S, Msb, K) and أَبَاعِيرُ (K.) If one say, أَعْطُونِى بَعِيرًا [Give ye to me a بعير], the persons so addressed, accord. to EshShلfi'ee, are not to give a she-camel: (Msb:) but the following phrases are transmitted from the Arabs: صَرَعَتْنِى بَعِيرِى My she-camel threw me down prostrate: (S, A:) and حَلَبْتُ بَعِيرِى I milked my camel: (A, Msb:) and شَرِبْتُ مِنْ لَبَنِ بَعِيرِى I drank of the milk of my camel: (S:) and كِلَا هٰذِيْنِ البِعْرَيْنِ نَاقَةٌ Each of these two camels is a she-camel. (A.) لَيْلَةُ البَعِيرِ [The night of the camel], mentioned in a trad. of Jلbir, means the night in which the Prophet purchased of him his camel. (TA.) ― -b2- Also An ass: (IKh, K:) so in the Kur xii. 72; but this signification is of rare occurrence: (IKh:) and anything that carries: (IKh, K:) so in the Hebrew language [165 (see Gen. xlv. 17)]. (TA.)
بَاعِرٌ بَاعِرٌ باعر A widow throwing the piece of بَعْر; meaning ending the number of days during which she has had to wait after the death of her husband previously to her being allowed to marry again. (A.) [See 1.]
مَبْعَرٌ مَبْعَرٌ مبعر and ↓ مِبْعَرٌ [and ↓ مَبْعَرَةٌ (occurring in the K in art. خور)] The place [or passage (as is shown in the Lexicons in many places)] of the بَعْر; [i. e. the rectum; the intestine, or gut, containing the بَعْر;] of any quadruped: (K:) pl. مَبَاعِرُ. (TA.) It is said in a prov., اـِنَّ هٰذَا الدَّاعِرَ مَا زَالَ يَنْحَرُ الأَبَاعِرَ وَ يَنْثِلُ المَبَاعِرَ [Verily this bad man has not ceased to slaughter camels and to cleanse the intestines containing the dung]. (A, TA.)
مِبْعَرٌ مِبْعَرٌ مبعر : see مَبْعَرٌ
مَبْعَرَةٌ مَبْعَرَةٌ مبعره مبعرة : see مَبْعَرٌ
مِبْعَارٌ مِبْعَارٌ مبعار A ewe or she-goat, (K,) or a she-camel, (TA,) that befouls with her dung (تُبَاعِرُ) her milker. (K, TA.) [See بِعَارٌ.]
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR182 harfبَعَرَ
بَعَرَ A ( n. ac. بَعْر 1 ),
a. Dunged.
بَعْر
بَعْر 1 ,
a. Dung.
بَعِيْر
بَعِيْر 25 , ( pl. أَبْعِرَة 15t , بُعْرَاْن 35 , أَبَاْعِرُ 37 , أَبَاْعِيْرُ 69 ),
a. Camel.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR11.528 harfبعر
بَعَرَ - يَبْعَرُ - بَعيْر
بَعَرَ - يَبْعَرُ + كائن + شيئاً: يحمله لينقله من بلد إلى بلد
بَعيْر: على وزن " فـَعـيل": اسم فاعل مبالغة من " بَعَرَ - يَبْعَرُ ": وهو اصطلاحاً اسم الدابة المعروفة التي تستعمل للحمل والنقل
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "حمل الأحمال والانتقال بها من مكان لتوصيلها إلى مكان أو كائن آخر"، وهي:
رَسِلَ - يَرْسَلُ،
Sîgalar(1)
Mücavir kökler21 mücavir (29 toplam)
- صوع
1 ortak ayet · Tas
- مير
1 ortak ayet · Ve erzak getiririz
- فقد
1 ortak ayet · (Fe, kaf,dal) Bağboğan ot,
- بضع
1 ortak ayet · Bud parça et demektir
- كيل
1 ortak ayet · Kile ölçü birimidir
- زعم
1 ortak ayet · Ganimetten ve kollektif olarak elde edilen maldan…
- فتح
1 ortak ayet · Feth, kapının açılması demektir
- يسر
1 ortak ayet · “Yüsr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…
- حفظ
1 ortak ayet · Hafız çanta demektir
- حمل
1 ortak ayet · Haml: İple yüklenen yük demektir
- ردد
1 ortak ayet · “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür
- زيد
1 ortak ayet · Zade : Azık demektir
Geçtiği ayetler(2)
… رُدَّتْ إِلَيْنَا وَنَمِيرُ أَهْلَنَا وَنَحْفَظُ أَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيرٍ ذَلِكَ كَيْلٌ يَسِيرٌ
Deve sürüsüYüklerini açyıkları vakit; karşılık olarak götürdüklerinin kendilerine iade edilmiş olduğunu gördüler. Dediler ki: Ey babamız, daha ne isteriz, işte mallarımız da bize geri verilmiş, onunla ailemize yine zahire getiririz. Kardeşimizi koruruz ve bir deve yükü zahire artırırız. Esasen bu, az bir ölçektir.
قَالُوا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاءَ بِهِ حِمْلُ بَعِيرٍ وَأَنَا بِهِ زَعِيمٌ
Deve sürüsüDediler ki: Hükümdarın su kabını kaybettik, onu getirene de bir deve yükü var. Ben de buna kefilim.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | بعر |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | جمل, ناقة, عير, حمل |
| Zıt Kök | رجل |
| Çekirdek Özet 1 | Yük taşıyan, sefere ve nakle elverişli olgun deve; canlının ardında bıraktığı katı atık ve iz |
| Çekirdek Özet 2 | İktisadi bir taşıma ve ölçü birimi olarak yük devesi |
| Çekirdek Özet 3 | Lojistik kapasite, rızık dağıtımı ve standart taşıma hacmi |
| Kritik Hata Riski | Kelimenin tekil veya türe özel bir cins ismi yerine yalnızca sürü olarak algılanması ve ayetteki standart yük hacmi vasfının gözden kaçırılması |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| بع | Bir kaynaktan dışarı fırlatma, yayma, çıkarma ve harekete geçirme; بعث, بعثر, بعد, بعض köklerinde olduğu gibi bir bütünden bir parçayı veya gücü dışarı sürme | ر | Çekirdekteki yayılma ve dışa çıkma hareketini, yük altında iz bırakarak yürüyen hayvana ve onun çıkardığı katı kalıntıya odaklayarak somutlaştırır |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Korunan alanı, yükün içine alındığı veya barındırıldığı hazneyi simgeler |
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | Yönelişi, açığa çıkışı ve gözetim altındaki faaliyeti temsil eder |
| ر | İnsan başı; baş, ilk, üst | Yüksekliği, öne geçmeyi ve ağırlığın taşındığı üst noktayı gösterir |
| بعر | İç hacmi doldurulan bir nesnenin gözetim altında taşınarak baş üstünde/sırtta yükseltilmesi ve hedefe sevk edilmesi | Taşıma kapasitesini bünyesinde toplayan, yükü sırtına alarak belirli bir güzergâhta iz bırakan biniti ve onun fiziki tabiatını ifade eder |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Çöl şartlarında yük taşımaya ve binilmeye elverişli olgun deve; ayrıca koyun, keçi ve devenin kuruyup sertleşen dışkısı |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye ve erken dönem çöl hayatında yük ve kervan devesi anlamında kullanılmıştır; hırsızlıktan tövbe eden Yezîd b. es-Sıkkīl el-Ukaylî şiirinde bu kökü şöyle anar: أَلَا قُلْ لِرُعْيَانِ الْأَبَاعِرِ أَهْمِلُوا / فَقَدْ تابَ عَمّا تَعْلَمُونَ يَزِيدُ |
| Erken Arapça kullanım | Klasik dilde hem erkek hem dişi deve için cins ismi olarak kullanılmış; devenin fiziki yükümlülük çağına (bâzil veya ceza‘) erişmesini niteleyen genel bir ad kabul edilmiştir |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.
Sami etimolojik katman
Arapça بعر kökü, Sami dillerinde hem yük hayvanı hem de otçul hayvanların kuruyan katı atığı bağlamında ortak bir arka plana işaret eder. İbranicede aynı kök ailesine bağlanan בְּעִיר (bəʿīr) kelimesi genel olarak yük ve çiftlik hayvanlarını, sığır ve davarı karşılar. Süryanicede ܒܥܝܪܐ (bʿīrā) benzer biçimde evcil hayvan, yük hayvanı ve binek anlamında kullanılır. Bu kökün ilksel Sami semantik çekirdeğinde, insanın maişetinde ve yük taşınmasında istihdam ettiği otçul evcil hayvan nosyonu ile bu hayvanların tabiattaki en belirgin fiziksel izi olan katı atık arasında doğrudan bir somut bağ kurulmuştur. Arapçada kelime, çöl lojistiğinin temel unsuru olan deveye özgülenmiş ve insanın genel tür adı olarak "insan" demesi gibi, devenin erkeğine ve dişisine ayrım gözetilmeksizin yük taşıma vasfıyla verilen kapsayıcı bir isme dönüşmüştür.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Çöl lojistiğinde yük taşıyan deve ve geride bıraktığı iz | Kök, hem hayvanın kendisini hem de yolculuk esnasında geride bıraktığı katı atığı adlandırarak çöl zeminindeki varlığına işaret eder | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice בְּעִיר (bəʿīr) ve Süryanice ܒܥܝܪܐ (bʿīrā) | Ortak Sami katmanında genel evcil hayvan ve yük hayvanı anlamı taşırken Arapçada doğrudan deveye tahsis edilmiştir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami kolu dışında doğrudan doğrulanmış soydaş biçim tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| بعر | Anlamlı | Yük devesi ve hayvan atığı | Hedef köktür; binek ve yük taşımacılığını ifade eder | Kur'an'da geçer |
| برع | Anlamlı | Üstün olmak, fazilette öne çıkmak | Bir işte maharet kazanıp akranlarını geride bırakmayı gösterir | Kur'an'da geçmez |
| عبر | Anlamlı | Bir taraftan diğer tarafa geçmek, aşmak | Nehir veya engel aşmayı, rüya tabir etmeyi ve ibret almayı kapsar | Kur'an'da geçer |
| عرب | Anlamlı | Açık ve fasih olmak | Düşünceyi açıkça beyan etmeyi, arı ve berrak dili ifade eder | Kur'an'da geçer |
| ربع | Anlamlı | Dört sayısı, dörde bölmek, bahar yurdu | Dörtlü sayma sistemini, bahar mevsimini ve yerleşimi belirtir | Kur'an'da geçer |
| رعب | Anlamlı | Korkutmak, dehşete düşürmek | Kalbi sarsan ve içe işleyen ani korku ve paniği ifade eder | Kur'an'da geçer |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| بعر | Merkez | Yük ve binek hayvanı | Cinsiyet ayrımı gözetmeksizin yük taşımaya elverişli olgun deveyi ve taşıma kapasitesini ifade eder | Tek bir hayvanın standart yük hacmini odağa alır |
| جمل | Komşu | Deve cinsi | Eril veya tür olarak devenin cüssesini, güzelliğini ve toplu yapısını öne çıkarır | Fiziksel heybet ve genel tür adıdır |
| ناقة | Komşu | Dişi deve | Özellikle dişi deveye ve onun sağılma veya bereket vasfına odaklanır | Cinsiyet belirten özel isimdir |
| عير | Komşu | Yük kervanı | Tekil hayvandan ziyade yük taşıyan kervan topluluğunu ve kafilesini belirtir | Kolektif lojistik hareketi anlatır |
| حمل | Komşu | Yük ve taşıma | Taşınan nesnenin bizatihi kendisini ve ağırlığını ifade eder | Eylemin nesnesine odaklanır |
| رجل | Zıt | Yaya yürümek | Bineksiz, yük hayvanı olmaksızın kendi ayakları üzerinde yürümeyi ifade eder | Lojistik taşıyıcıdan yoksunluğu gösterir |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | بعر | Yük devesi, deve yükü | Hem hayvanın cins adını hem de onun taşıyabileceği standart tahıl hacmini içerir | Kesin |
| Latince | camelus onerarius, jumentum | Yük devesi, yük hayvanı | Hayvanın yük taşıma işlevini karşılar ancak deveye özgü kültürel tahıl ölçüsü nüansını taşımaz | Güçlü |
| İngilizce | pack-camel, camel-load | Yük devesi, deve yükü hacmi | Taşımacılık işlevini ve yük miktarını tam karşılar; tekil deve ile yük hacmi ayrımını verir | Güçlü |
| Almanca | Lastkamel, Kamelladung | Yük devesi, bir deve yükü | Taşınan yükün birim değerini ve lojistik aracını karşılar | Güçlü |
| Fransızca | chameau de bât, charge de chameau | Semerli yük devesi, deve yükü | Yük hayvanı niteliğini ve hacimsel yük kapasitesini yansıtır | Güçlü |
Kaynak Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| حِمْلُ بَعِيرٍ | Standart lojistik taşıma birimi ve erzak ölçüsü | Kıtlık döneminde Mısır yönetiminin kişi veya aile başına tahsis ettiği tahıl payı bağlamında kullanılır; Yûsuf 12:65 |
| حِمْلُ بَعِيرٍ | Vaat edilen ödül ve teşvik miktarı | Kaybolan hükümdar su kabını getirene verilecek kamu erzağı mükâfatı bağlamında kullanılır; Yûsuf 12:72 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Rızık takdiri ve adalet | Kıtlık anında kamu idaresinin ölçülü rızık dağıtımı ve iaşe adaleti tartışması | Paylaştırılabilir rızık hacmi |
| Fıkıh | Cuâle akdi ve ölçü birimleri | Bir hizmet karşılığı belirli bir yük hacminde erzak vadetmenin meşruiyeti ve ölçü standardı | Standart ağırlık ve taşıma kapasitesi |
| Tefsir | Kıssa tahlili ve dönemsel iktisat | Hz. Yûsuf döneminde uygulanan karne ve kişi başı erzak kotalarının niteliği | Bir devenin kaldırabileceği erzak miktarı |
| Hadis | Zekât ve sefer hükümleri | Zekâta tabi hayvanlar ve sefer lojistiğinde binek hakları | Taşıyıcı hayvanın fıtri ve hukuki statüsü |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İlahi lütuf ve rızık | Taşınabilir iaşe payı | Açlık tehlikesine karşı rızkın nakledilmesi | Canlıların rızkının lojistik vasıtalarla hedefine ulaştırılmasını temsil eder | Güçlü |
| İlmi | Lojistik ve hacim standardı | Taşıma kapasitesi birimi | Yük miktarını sabitleme | Dönemin ölçü aletleri yokluğunda biyolojik bir taşıyıcının taşıma sınırını ölçü kabul etme | Kesin |
| Siyasi | Kamu yönetimi ve kriz idaresi | Erzak kotası ve ödül mekanizması | Kriz anında kaynakların eşit ve kontrollü dağıtımı | Sosyal düzenin korunması için iaşenin kişi başı sabit bir kotaya bağlanması | Kesin |
| İktisadi | Dağıtım ve lojistik ekonomi | Emtia nakil kapasitesi | Piyasaya arz edilen mal miktarını belirleme | Kıtlık piyasasında karaborsayı önleyen standart taşıma ve teslim birimi | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Yük taşıma kapasitesi ve hacim birimi | Fizik ve mühendislikte bir taşıyıcının yapısal deformasyona uğramadan taşıyabileceği azami yük sınırı | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Karne sistemi ve ayni yardım kotası | İktisat ve kamu yönetiminde kriz zamanlarında fert başına düşen standart erzak tahsisi | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca rastgele bir "deve sürüsü" veya herhangi bir deve olarak görmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da bu kavram alelade bir hayvanı değil, kamu idaresi tarafından tahsis edilen ve sınırları bilinen standart bir "erzak yük birimini" ifade eder |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hz. Yûsuf kıssasındaki titiz iktisadi planlamanın, kota uygulamasının ve cuâle akdinin belirlediği lojistik disiplinin gözden kaçarak olayın rastgele bir kervan hareketine indirgenmesi |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kriz dönemlerinde iktisadi kaynakların dağıtımında kullanılan lojistik ve standart ölçü mekanizmasını kavramayı sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yûsuf suresinde kıtlık yönetimi, kamu ambarlarının işletilmesi ve kayıp malın bulunması karşılığı vadedilen mükâfat ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kur'an'da geçen iktisadi ifadelerin belirsiz veya keyfi olmayıp, dönemin gerçek lojistik kapasitelerine dayalı somut standartlar içerdiğini ortaya koyar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamYük taşımaya elverişli olgun deve ve onun taşıyabileceği standart erzak yükü.
- Soyut anlamBelirli bir taşıyıcı kapasiteyle sınırlanmış standart iaşe, ölçü ve dağıtım birimi.
- Sistematik karşılıkİktisadi kriz yönetiminde kaynakların aşırı tüketimini önleyen kota ve lojistik denge unsuru.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde tahsis edilen toplam rızık veya erzak miktarını, bir taşıyıcının kaldırabileceği standart birim yük kapasitesini, ise yetkilendirilen veya hak edilen taşıyıcı katsayısını temsil eder; böylece iktisadi dağıtım keyfiyetten arındırılarak sabit bir lojistik kapasiteye bağlanır.