ثمر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ث-م-ر10 sîga, 55 mücavir kök, 22 ayet, 12 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نهروَالثَّمَرَاتِفكرثَمَرَاتٍثمرنخلبِثَمَرِهِثَمَرَةٍعنبثَمَرَاتُخرجرزقالثَّمَرَاتِلون

KökSîga 10Ayet 22Sure 12Mücavir 55

▶ Ağı aç (3B)

ثمر

ث - م - ر

KÖK
  • 24 geçiş
  • 22 ayet
  • 10 sîga
  • 13 sözlük

Meyve demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Meyve demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.719 harf
باب الثاء والراء والميم معهما ث م ر، ث ر م، ر ث م، م ر ث، ر م ث مستعملات ثمر: الثَّمَرُ: حَمْلُ الشَجَرِ. والثَّمَرُ: أنواعُ المالِ، والوَلَدُ ثَمَرةُ القَلْبِ. وأثْمَرَتِ الشجرةُ. والعَقُلُ المُثمِرُ عَقْلُ المُسْلِمَ، والعَقْلُ العَقيمُ عَقلُ الكافِرِ. وثَمَرُ اللهِ: مالُكَ. والثامِرُ: نَوْرُ بَقلةٍ تُسَمَّى الحُمّاض، وهو أحمَر شديدُ الحُمْرة، قال: من عَلَقٍ كثامِر الحُمّاضِ وقد أَثْمَرَ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR644 harf
الثَمَرةُ: واحدة الثَمَرِ والثَمَراتِ. وجمع الثمر ثِمارٌ مثل جبل وجبال. قال الفراء: وجمع الثِمارِ ثُمُرٌ، مثل كتاب وكتب. وجمع الثُمُرِ أَثْمارٌ، مثل عنق وأعناق. والثُمُرُ أيضاً: المال المُثَمَّرُ، ويخفّف ويثقّل. وقرأ أبو عمر: "وكان له ثُمْرٌ"، وفسَّر بأنواع الأموال. ويقال: أَثْمَرَ الشَجَرُ، أي طلع ثَمَرُهُ. وشجر ثامِرٌ، إذا أدرك ثَمَرُه. وشجرة ثَمْراءُ، أي ذات ثمر. والثَميرةُ: ما يظهر من الزُبْد
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR6.781 harf
ث ر م ثمر ، ثرم ، رثم ، مرث ، رمث : مستعملات . مثر : ( مهمل ) . ثمر : قال اللَّيْثُ : الثَّمَرُ : حَمْل الشَّجَرِ . والوَالدُ : ثَمَرَةُ القَلْبِ . والثَّمَر : أنْواع المَالِ . أبو عُبَيد ، عن أبي زيد : أَثْمر الشَّجَرُ : خَرج ثَمَرُه . وأَثْمر الزُّبْدُ : اجْتَمع . وأَثْمَر الرَّجُلُ : كَثُر مالُه . أبو العبّاس ، عن ابن الأعرابيّ : أَثْمر الشَّجَرُ ، إذا طَلَع ثَمَرُه قبل أن يَنْضَج ؛ فهو
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.251 harf
(باب الثاء والميم وما يثلثهما) (ثمن) الثاء والميم والنون أصلان: أحدهما عِوَضُ ما يُباع، والآخَر جزءٌ من ثمانية. فالأوّل قولهم بِعْتُ كذا وأخذْتُ ثمنَه. وقال زهير: * وعَزَّتْ أثمُنُ البُدُنِ([1]) * فمن رواه بالضمّ فهو جمع ثَمَن. ومن رواه بالفتح "أثمَنُ البُدُنِ" فإنه يريد أكثرَها ثمناً. وأمَّا الثُّمُن فواحدٌ من ثمانية. يقال ثَمَنْتُ القومَ أثْمُنُهم إذا أخذتَ ثُمنَ أموالهم. والثمِينُ: الثمْن.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR891 harf
- الثمر اسم لكل ما يتطعم من أحمال الشجر، الواحدة ثمرة، والجمع: ثمار وثمرات، كقوله تعالى: ﴿أنزل من السماء ماء فأخرج به من الثمرات رزقا لكم﴾ [البقرة/22]، وقوله تعالى: ﴿ومن ثمرات النخيل والأعناب﴾ [النحل/67]، وقوله تعالى: ﴿انظروا إلى ثمره إذا أثمر وينعه﴾ [الأنعام/99]، وقوله تعالى: ﴿ومن كل الثمرات﴾ [الرعد/3]، والثمر قيل: هو الثمار، وقيل: هو جمعه، ويكنى به عن المال المستفاد، وعلى ذلك حمل ابن عباس (وكان
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.006 harf
ث م ر ومن المجاز‏:‏ دق الجلاد ثمرة سوطه وسوط عظيم الثمرة وهي العقدة في طرفه‏.‏ قال‏:‏ وإذا الركـاب تكلفتهـا عطفـت تمر السياط قطوفها ووساعهـا وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ تكون في آخـر الزمـان فتنـة كثمـرة السـوط يتبعهـا ذبـاب السيـف ‏"‏‏.‏ وقطفـت ثمـرة فلـان إذا طهر وهي قلفته وقطفت ثمارهم‏.‏ قال‏:‏ مازال عصياننا لله يسلمنا حتى دفعنا إلى يحيـى ودينـار إلى عليجين لم تقطف ثمارهمـا قد طال ما سجد للشمس والنار
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.269 harf
الثَّمَرُ: حَمْلُ الشَّجَرِ. وأَنواع المال والولد: ثَمَرَةُ القلب. وفي الحديث: إِذا مات ولد العبد قال الله تعالى لملائكته: قبضتم ثَمَرَةَ فُؤَاده، فيقولون: نعم؛ قيل للولد ثمرة لأَن الثمرة ما ينتجه الشجر والولد ينتجه الأَب. وفي حديث عمرو بن مسعود قال لمعاوية: ما تسأَل عمن ذَبُلَتْ بَشَرَتُه وقُطِعَتْ ثَمَرَتُه، يعني نسله، وقيل: انقطاع شهوته للجماع. وفي حديث المبايعة: فأَعطاه صَفْقَةَ يَدِهِ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR473 harf
* ث م ر * * الثَّمَرةُ * واحدة * الثَّمَرِ * و * الثَّمراتِ * وجمع الثمر * ثِمارٌ * كجبل وجبال وجمع الثمار * ثُمُرٌ * مثل كتاب وكتب وجمع * الثُمُر * * أثْمَارٌ * كعنق وأعناق و * الثُمُرُ * أيضا المال * المُثَمَّرُ * يخفف ويثقل وقرأ أبو عمرو ﴿وكان له * ثُمُرٌ *﴾ وفسره بأنواع الأموال و * أَثْمَرَ * الشجر طلع ثمره وشجر * ثَامِرٌ * إذا أدرك ثمره وشجرة * ثَمْراءُ * ذات ثمر و * أثْمَرَ * الرجل كثر
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR8.554 harf
الثمر، محركة: حمل الشجر. وفي الحديث: لا قطع في ثمر ولا كثر . قال ابن الأثير: الثمر: هو الرطب في رأس النخلة، فإذا كنز فهو التمر، والكثر: الجمار، ويقع الثمر على كل الثمار، ويغلب على ثمر النخل. قال شيخنا: وأخذه ملا علي في ناموسه بتصرف يسير، وقد انتقدوه في قوله: ويغلب على ثمر النخل، فإنه لا قائل بهذه الغلبة، بل عرف اللغة أن ثمر النخل إنما يقال بالفوقية عند التجريد كما يقال: العنب مثلا، والرذمان،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR10.512 harf
ثَمَرَ 1 ثَمَرَ ثمر : see 4, in three places. ― -b2- Also It (fruit) was, or became, ripe. (T.) ― -b3- ثَمَرَ لِلْغَنَم He collected trees (which are called ثَمَر, TA [or rather shrubs]) for the sheep or goats. (K.) -A2- ثَمِرَ, aor. ثَمَرَ , (tropical:) It (a man's wealth) became abundant. (A, TA.) ― -b2- فُلَانٌ مَجْدُودُ مَا يَثْمَرُ (tropical:) [Such a one is fortunate in the abundance of his
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR812 harf
ثَمَرَ ثَمَرَ U ( n. ac. ثُمُوْر 27 ), a. Was, or became, ripe. b. see IV (a) . ثَمِرَ ثَمِرَ A ( n. ac. ثَمَر 4 ), a. Was abundant ( wealth ). ثَمَّرَ ثَمَّرَ II , a. Formed its fruit ( tree & c. ). b. Increased ( wealth ). أَثْمَرَ أَثْمَرَ IV , a. Bore fruit. b. see II (b) . اِسْتَثْمَرَ اِسْتَثْمَرَ X , a. Found, or made, productive. b. Enjoyed the usufruct of ( property ).
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR27.361 harf
ثمر ثَمَرَ - يَثْمُرُ - ثَمَر - ثَمَرَة - ثَمَرات أَثْمَرَ - يُثْمِرُ ثَمَرَ - يَثْمُرُ + الكائن أو الأمر: ينتج ويعطي ثمرة: ينتج ويعطي مردود أو محصول أو إنتاج: تحمل النبتة أو الشجرة أو النكاح أو العمل محصولاً أو حملاً أو إنتاجاً ثَمَر: على وزن" فـَعـَل" اسم فعل بمعنى مفعول من " ثَمَرَ - يَثْمُرُ ": الحمل بمحصول: وكذلك ما يكون بفعل "
Tamamını oku

Sîgalar(10)

Mücavir kökler55 mücavir (207 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. نخل

    5 ortak ayet · Hurma ağacıdır

  2. عنب

    4 ortak ayet · E’nab, Üzüm asması demektir

  3. موه

    6 ortak ayet · Su

  4. رزق

    7 ortak ayet · Üzüm demektir

  5. فكر

    4 ortak ayet · Feker “Vekr” kuş yuvasının giriş kapısıdır

  6. زيت

    3 ortak ayet · Zeytindir

  7. خرج

    7 ortak ayet · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  8. شبه

    3 ortak ayet · Benzeşen

  9. زرع

    3 ortak ayet · Ekin demektir

  10. رمن

    2 ortak ayet · Nar meyvesi veya ağacı demektir

  11. نهر

    5 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…

  12. لون

    2 ortak ayet · Her çeşit renk demektir

Geçtiği ayetler(22)

Sîga sayfası: الثَّمَرَاتِ
  1. … بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

    MeyvelerO ki; yeryüzünü sizin için bir döşek, göğü de bir bina yaptı. Gökten su indirip onunla türlü türlü meyvelerden sizin için rızık çıkardı. O halde bile bile Allah’a eşler koşmayınız.

  2. … رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قَالَ وَمَنْ …

    MeyvelerHani, İbrahim demişti ki: Rabbım burasını emniyetli bir şehir yap. Ve halkından Allah’a, ahiret gününe iman etmiş olanları mahsullerle rızıklandır Allah da: Kafir olanı kısa bir zaman için geçindiririm. Sonra onu cehennem azabına zorlarım. Bu ne kötü bir sonuçtur, buyurmuştu.

  3. … تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَأَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاءُ فَأَصَابَهَا إِعْصَارٌ فِيهِ …

    MeyvelerBiriniz ister mi ki; hurmalardan ve üzümlerden bir bahçesi olsun, altından ırmaklar aksın, içinde her çeşit meyve bulunsun da; kendisi ihtiyarlamış, çocukları da güçsüz kalmışken; bahçesi ateşli bir kasırga ile yanıversin. Düşünesiniz diye Allah, size ayetlerini böyle açıklar.

  4. … مَيِّتٍ فَأَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاءَ فَأَخْرَجْنَا بِهِ مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ كَذَلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتَى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

    MeyvelerO’dur ki rahmetinin önünde rüzgarı müjdeci olarak gönderir. Nihayet bunlar, ağır yüklü bulutları yüklendiğinde; Biz, onu ölü bir memlekete gönderir, su indirir ve onunla her tür mahsulleri yetiştiririz. İşte ölüleri de böylece çıkarırız. Ta ki iyice düşünüp ibret alasınız.

  5. وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ

    MeyvelerAndolsun ki; Biz, Firavun hanedanını düşünüp ibret alırlar diye yıllarca kuraklık ve mahsullerinin kıtlığıyla tutup sıktık.

  6. … مَدَّ الْأَرْضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْهَارًا وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ جَعَلَ فِيهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ إِنَّ …

    MeyvelerO’dur yeri düzleyen ve orada dağlar, nehirler var eden, her türlü mahsulden çift çift yetiştiren ve gündüzü geceyle bürüyen. Muhakkak ki bunlarda; düşünen bir kavim için ayetler vardır.

  7. … وَالْأَرْضَ وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ …

    MeyvelerAllah O’dur ki; gökleri ve yeri yaratmış, indirdiği su ile size rızık olarak ürünler çıkarmıştır. Emri gereğince denizde yüzmek üzere gemileri ve nehirleri buyruğunuza verdi.

  8. … فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ

    MeyvelerRabbımız; ben, çocuklarımdan kimini; namaz kılabilmeleri için, Senin mukaddes evinin yanında çorak bir vadiye yerleştirdim. Rabbımız; insanların gönüllerini onlara meylettir. Şükretmeleri için onları meyvelerle rızıklandır.

  9. يُنْبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُونَ وَالنَّخِيلَ وَالْأَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

    MeyvelerOnunla size ekinler, zeytin ve hurma ağaçları, üzümler ve türlü türlü ürünler bitirir. Düşünen bir kavim için bunda ayetler vardır.

  10. ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

    MeyvelerSonra her tür üründen ye. Sonra da Rabbının işlemen için gösterdiği yoldan yürü. Karınlarından insanlara şifa olan, renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar. Bunda düşünen bir kavim için şüphesiz bir ayet vardır.

Sîga sayfası: وَالثَّمَرَاتِ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökثمر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنبت, زرع, طلع, جني
Zıt Kökعقم
Çekirdek Özet 1Bir sürecin veya gelişimin sonunda yoğunlaşarak ortaya çıkan somut ürün, ağaç meyvesi
Çekirdek Özet 2Emek, süreç ve ilahi lütuf bileşimiyle açığa çıkan nihai rızık ve nimet göstergesi
Çekirdek Özet 3Bir eylem veya sistemin kendisinden beklenen asıl sonucu üretmesi, verimlilik ve getiri
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca tüketilen fiziksel meyveye indirgeyip birikim, kâr, netice ve hasıla boyutunu yok saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثمBirikme, toplanma, değer veya varlık olarak belirmeye başlama; ثمن ve ثمود köklerinde görüldüğü gibi birikintiyi, değeri veya belirli bir mevcudiyeti ifade ederرÇekirdekteki toplanma ve birikme manasına baş verme, dışa doğru belirme ve olgunlaşarak nihai ürüne dönüşme boyutu eklenmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثİşaret, im, sınır, antlaşma (türetme imge)Sürecin bir aşamaya varması, belirli bir im veya işaret noktasına ulaşması
مSu; akış, çokluk, besleyicilikCanlılığı besleyen sıvının, özsuyunun akışı ve özün toplanması
رİnsan başı; baş, ilk, üstZirveye ulaşma, uç verme, baş gösterip görünür hale gelme
ثمرSürecin eşiğe varıp içteki özü baş ve ürün olarak dışa vurmasıBesleyici özün akarak bir noktada toplanması ve dalın ucunda nihai bir baş, yani meyve olarak somutlaşması hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğacın verdiği yenebilir ürün, dalın ucundaki düğüm; sütün yağ tutarak pıhtılaşması ve kırbacın ucundaki düğüm
Cahiliye şiiri kullanımıKökün kırmızı rengi ve meyveyi niteleyen kullanımı erken şiirde yer alır; ekşi otun çiçeği için söylenen şu beyitte geçer: من عَلَقٍ كثامِر الحُمّاضِ
Erken Arapça kullanımMalın çoğalması, kâr getirmesi ve insanın soyu yahut gönül sevgisi için ثَمَرَةُ القَلْبِ şeklinde mecazen kullanımı

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça ثمر kökü, merkezi Sami dillerinde özellikle tarımsal üretim, döllenme ve hasıla kavramlarıyla semantik bir bağ taşır. İbranice ve Aramice gibi kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan aynı ses dizilimiyle ağaç meyvesi anlamında geniş bir yaygınlık göstermese de, kökün çekirdeğinde yer alan birikme, büyüme ve hasıl olma anlam alanı korunur. Arapçada kök; bitkinin özsuyunu toplayarak yenilebilir nihai bir cisim üretmesi, sütün yağı toplayarak daneleşmesi ve malın nemalanarak kâr doğurması şeklinde hem biyolojik hem iktisadi bir verimlilik odağında zenginleşmiştir. Fonetik açıdan Arapça ث harfi Proto-Sami peltek dişsi sesin devamıdır ve kökün çekirdek anlamı somut üründen soyut kazanca doğru düzenli bir semantik kayma sergiler.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAğacın ürünü, kırbaç ucu düğümü, sütün tortusuBiyolojik büyümenin son evresinde beliren düğümlü ve derli toplu cisimleşmeKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Merkezi Sami zemininde mahsul ve çoğalmaDöllenme, toplanma ve nihai ürün verme ortak anlam alanıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثمرAnlamlıMeyve vermek, ürün toplamakSürecin sonunda beliren faydalı nihai ürünHedef kök
ثرمAnlamlıDişin kırılması veya dökülmesiÖn dişlerin kırılması veya aralanması durumuKur'an'da geçmez; fiziksel eksilme
مثرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilirKullanım dışı
مرثAnlamlıEzmek, ıslatıp yumuşatmakBir şeyi suyla ovarak veya çiğneyerek yumuşatmaKur'an'da geçmez
رثمAnlamlıBurun ucunu kırmak, burunda ak lekeHayvanın burnundaki beyazlık veya burna vurup kırmaKur'an'da geçmez
رمثAnlamlıÇöl bitkisi türü, sal yapmakDevelerin otladığı tuzlu bir çalı veya odunları bağlayarak sal yapmaKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثمرMerkezNihai hasılat ve ürünBütün bir büyüme sürecinin sonunda toplanan lezzetli ve kalıcı sonuçAğacın veya amel/malın nihai meyvesi
نبتKomşuBitme, filizlenmeYerin altından yeşerip çıkma aşamasıdır; henüz meyve değil başlangıçtırCanlılığın topraktan dışa çıkışı
زرعKomşuEkme, tohumlamaİnsanın tohumu toprağa atma eylemidir; sürecin hazırlık ve emek evresidirTarımsal tohumlama faaliyeti
طلعKomşuBelirme, tomurcuklanmaMeyvenin veya çiçeğin ilk belirdiği ham evredir; olgunlaşmamış haldirTomurcuk ve ilk görünüş
جنيKomşuMeyve devşirme, hasatMeyvenin olgunlaştıktan sonra toplanması ve koparılması fiilidirHasat ve devşirme eylemi
عقمZıtKısırlık, ürün vermemeNe kadar emek verilirse verilsin sonuçsuz kalma, döl veya meyve vermeme durumuÜründen ve neticeden yoksun oluş

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثمرMeyve, hasıla, nemaAğaç ürünü, malın kârı ve emeğin neticesiKesin
LatinceFructusMeyve, semere, getiriHem fiziksel meyveyi hem de hukuki ve iktisadi semereyi tam karşılarKesin
İngilizceFruit, yield, produceMeyve, getiri, hasılatFiziksel ürünü ve süreç sonu faydayı kapsar; mal boyutu yield ile verilirKesin
AlmancaFrucht, ErtragMeyve, verim, hasılaBiyolojik meyve ile iktisadi hasılat ayrımını verirGüçlü
FransızcaFruit, produitMeyve, ürün, getiriFiziksel ve mecazi semere alanlarını kapsarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
ثمر (çoğulu الثَّمَرَات)Yeryüzünün rızık meyveleriYağmur, toprak ve ilahi kudretle var edilen somut ağaç meyveleri; Bakara 2:22, Nahl 16:67
ثمر (çoğul ثَمَرَات)Cennet rızıkları ve mükafatıİman ve salih amelin karşılığı olarak takdim edilen ahiret nimetleri; Bakara 2:25, Muhammed 47:15
ثمر (tekil ثَمَر)Birikmiş servet, zenginlik, kârBahçe sahibinin övündüğü taşınır/taşınmaz mal, nakit ve sermaye birikimi; Kehf 18:34, Kehf 18:42
أثمر (fiil sîgası)Meyve verme, olgunlaşmaBitkinin verim çağına ulaşıp ürününü ortaya çıkarması; En'âm 6:99, En'âm 6:141
ثمر (çoğul الثَّمَرَات)İmtihan vesilesi olarak ürün eksikliğiCan, mal ve tarımsal hasılatın eksilmesiyle sınanma bağlamı; Bakara 2:155

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTevhid ve in'âm deliliMeyvenin rengi, tadı ve mevsimsel intizamının ilahi kudret ve inayete delaletiHikmetli yaratılış ve rızık vericilik
FıkıhZekât, öşür ve meyve satımıMeyvenin olgunlaşmadan (büdüvv-i salâh) satılması yasağı ve hasat zekâtıİktisadi değer kazanma ve mülkiyet
TefsirKehf suresindeki ثَمَر lafzıLafzın yalnızca bahçe mahsulü mü yoksa altın, gümüş ve nakit servet mi olduğuTarımsal üründen kapsamlı sermayeye geçiş
Hadisثَمَرَةُ القَلْبِ ve amel semeresiÇocuğun vefatında sabır ile amellerin karşılığına dair ahlaki tasvirlerEn saf sevgi ve amelin nihai mükâfatı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet ve kulluk süreciSalih amel ve ihlasın semeresiNihai mükâfat ve rızaİnanç ve gayretin ahirette somut bir karşılığa dönüşmesiKesin
İlmiBilgi ve tefekkür süreciAmel ve ahlaki olgunlukİlimden doğan pratik faydaAmelsiz ilmin meyvesiz ağaca benzetilmesi, bilginin netice üretmesiKesin
SiyasiHukuk ve adalet düzeniToplumsal refah ve barış hasılasıDüzenin meşruiyet çıktısıAdil yönetimin toplumda güven ve bolluk üretmesiGüçlü
İktisadiEmek-sermaye döngüsüÜretim hasılatı, kâr ve nemaDeğer artışı ve bölüşümYatırım ve emeğin neticesinde ortaya çıkan artı değerKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFonksiyon çıktısı (Output / End product)Girdilerin, çevresel etkenlerin ve içsel reaksiyonların tamamlanmasıyla beliren nihai değerKesin
Beşeri bilimlerKatma değer ve hasıla (Yield / Return on Investment)Bireysel veya toplumsal emeğin zaman içinde yoğunlaşarak somut bir faydaya ve kazanca dönüşmesiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece manavdan alınan botanik bir yiyeceğe indirgemek ve Kur'an'daki zengin servet/hasılat boyutunu görmezden gelmek
Kur'an içi daha geniş anlamBir sürecin, emeğin ve ilahi düzenin nihai hedefi; insanın hem dünyevi birikimi hem ahiret mükâfatı hem de düşüncesinin neticesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKehf suresindeki bahçe sahibinin kibrini sadece birkaç ağaca bağlamak, ayetteki sermaye ve iktisadi birikim eleştirisini ıskalamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın tesadüfi değil amaçlı ve sonuç odaklı olduğunu; her tohumun, emeğin ve eylemin bir meyveye gebe olduğunu kavramayı sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış delillerinin sergilendiği En'âm ve Nahl surelerinde, servet psikolojisinin işlendiği Kehf suresinde ve cennet tasvirlerinde.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Meyveyi emeksiz bir lütuf veya yalnızca fiziksel bir gıda zanneden pasif ve sığ tüketici anlayışını düzeltir; süreç-sonuç bağını kurar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamAğacın olgunlaşarak dalının ucunda düğüm düğüm açığa çıkardığı besleyici, tatlı ve toplanabilir nihai ürün.
  • Soyut anlamBir varoluş veya emek sürecinin zaman içinde olgunlaşarak ulaştığı en yüksek verim, kâr ve gayri safi hasılat.
  • Sistematik karşılıkİlahi yasa (sünnetullah) uyarınca girdilerin (su, toprak, emek, niyet) işlenip nihai çıktıya (nimet, ecir, sermaye) dönüştüğü verimlilik nizamı.
  • LaTeX modeliS=∫t0tf(I(t)⋅E(t)) dt  ⟹  Y
  • LaTeX açıklamasıFormülde I(t) ilahi inayeti ve çevresel girdileri (yağmur, toprak, güneş), E(t) ise insanın veya bitkinin içsel cehdini ve gelişim sürecini temsil eder. Bu bileşenlerin başlangıç anı t0 ile kemâl anı tf arasındaki zamansal birikimi, sürecin sonunda nihai ürün ve semere olan Y çıktısını doğurur. Model, meyvenin anlık bir rastlantı değil, zamana yayılan birikimin somutlaşmış bir neticesi olduğunu gösterir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ث