حيق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ح-ي-ق3 sîga, 44 mücavir kök, 10 ayet, 9 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.جحدفَحَاقَبدييَحِيقُحولحيقفأدهزأسوأسننمكروَحَاقَحبسفرح

KökSîga 3Ayet 10Sure 9Mücavir 44

▶ Ağı aç (3B)

حيق

ح - ي - ق

KÖK
  • 10 geçiş
  • 10 ayet
  • 3 sîga
  • 11 sözlük

Havk Çalı süpürgesi demektir. Çalı süpürgesinini etrafındaki bağlamadan halka anlamına gelirki o kelimeyle de akrabalığı vardır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(11)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Havk Çalı süpürgesi demektir. Çalı süpürgesinini etrafındaki bağlamadan halka anlamına gelirki o kelimeyle de akrabalığı vardır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.682 harf
باب الحاء والقاف و وايء معهما ح ق و، ق ح و، ح و ق، ح ي ق، ق و ح، و ق ح مستعملات حقو: الحَقْوانِ: الخاصرتان. والجميع: الأحقاء. والعدد: أَحْقٍ. وإذا نظرتَ إلى رأسِ الثَّنيّةِ من ثنايا الجَبَل رأيت لمَخْرِمَيْها حَقْوَيْن من جانِبَيْها. قال ذو الرمة: تلوي الثّنايا بأَحْقيها حواشَيُه لَيَّ المُلاءِ بأبوابِ التّفاريج يعني السّراب. يقول: كما تلتوي السّتور بأبواب المصاريع. وعُذْتُ بحَقْوِه إذا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR134 harf
حاقَ به الشيء يَحِيقُ، أي أحاط به. ومنه قوله تعالى: "ولا يَحيقُ المكرُ السَّيِّئُ إلاَّ بأهله" وحاقَ بهم العذاب، أي أحاطَ بهم ونَزَلَ.
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.108 harf
(باب الحاء والياء وما يثلثهما) (حي) الحاء والياء والحرف المعتل أصلان: أحدهما خِلاف المَوْت، والآخر الاستحياء الذي [هو] ضِدُّ الوقاحة. فأمّا الأوّل فالحياة والحَيَوان، وهو ضِدُّ الموت والمَوَتَان. ويسمَّى المطرُ حياً لأن به حياةَ الأرض. ويقال ناقةٌ مُحْي ومُحْيِيَةٌ: لا يكادُ يموت لها ولد. وتقول: أتيتُ الأرضَ فأحييْتُها، إذا وجَدْتَها حَيَّةَ النّباتِ غَضَّة. والأصل الآخَر: قولهم استحييت منه
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR126 harf
ح ي ق حاق بـه المكـر السـيء حيقـاً والمكـر حائـق بأهلـه وتقـول‏:‏ الماكـر لوبـال أمـره ذائـق ومكـره بـه حائق وهو أحمق مائق‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.627 harf
الليث: الحَيْقُ ما حاقَ بالإِنسان من مَكْر أَو سُوء عمل يعمله فينزل ذلك به، تقول: أَحاق الله بهم مكرهم. وحاقَ به الشيء يَحِيق حَيْقاً: نزَل به وأَحاطَ به، وقيل: الحَيْقُ في اللغة هو أَن يشتمل على الإِنسان عاقبةُ مكروه فعله، وفي التنزيل: وحاقَ بالذين سَخِروا منهم ما كانوا به يَسْتَهْزِئُون. قال ثعلب: كانوا يقولون لا عَذاب ولا آخِرةَ فحاقَ بهم العذاب الذي كذَّبوا به، وأَحاقهُ الله به: أَنزله، وقيل:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR127 harf
* ح ي ق * * حَاقَ * به الشيء أحاط به وبابه باع ومنه قوله تعالى ﴿ولا يحيق المكر السيئ إلا بأهله﴾ وحاق بهم العذاب أحاط بهم ونزل
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR992 harf
حاق به الشيء يحيق حيقا وحيوقا وحيقانا الأخير بالتحريك أحاط به فهو حائق، ومنه قوله تعالى: ولا يحيق المكر السيئ إلا بأهله كما في الصحاح، أي لا ترجع عاقبة مكروهه إلا عليهم كأحاق به عن ابن عباد. وحاق فيه السيف حيقا: مثل حاك. وقال ابن عرافة: حاق بهم الأمر: لزمهم، ووجب عليهم، ونزل وبه فسر قوله تعالى: وحاق بهم ما كانوا به يستهزءون وأحاق الله بهم مكرهم أحاط. قاله الليث، أو أنزله، قاله ثعلب. وقال
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.694 harf
حَاقَ بِهِ 1 حَاقَ بِهِ حاق به حاق بة , aor. يَحِيقُ, (S, K,) inf. n. حَيْقٌ and حُيُوقٌ and حَيَقَانٌ, (K,) It surrounded, encompassed, encircled, or beset, him, or it; (S, K;) only used in relation to evil; (Bd in xvi. 36;) [as also حاق به, aor. يَحُوقُ, inf. حَوْقٌ;] and so به ↓ احاق. (Ibn-'Abbلd, K.) So in the Kur [xxxv. 41], وَلَا يَحِيقُ المَكْرُ السَّيِّئُ اـِلَّا بِأَهْلِهِ [And evil
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR317 harf
حَاقَ حَاقَ ( y ) I ( n. ac. حَيْق 1 , حُيُوْق [ 27 ] , حَيَقَان حَيَقَان [ 36 ] ) a. [ Bi ], Surrounded. b. Was inevitable. c. [ Fī ], Penetrated into the body of ( sword ). أَحْيَقَ أَحْيَقَ IV a. [ Bi ], Visited his evil deeds upon. b. Fell upon. حَيْق حَيْق 1 , a. Penalty, punishment, chastisement.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR6.221 harf
حيق حَاقَ - يَحِيقُ حَاق - يَحِيْقُ + أمر + بـِ كائن: لزمه ووجب عليه ثم أصابه ونزل به وشمله بأثره، وخاصة الضار منه: في فعل أو أمر له وجهان وجه ضار ووجه نافع، يصيب المرء منه أثره الضار ولا يصيبه أثره النافع واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " انتهاء الحركة بالتوجه الصواب وإصابة الهدف والتأثير والفعل فيه "، وهي: صَابَ - يَصُوبُ، سَدَّ -
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler44 mücavir (62 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. هزأ

    8 ortak ayet · (he ze e) (Hezy) hezv kılıç yarası, hezeyan, hastanın…

  2. سوأ

    5 ortak ayet · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir

  3. كون

    8 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

  4. مكر

    2 ortak ayet · Sinek kapan bitki demektir

  5. بدي

    2 ortak ayet · Açığa çıkarırsınız

  6. سخر

    2 ortak ayet · Sahr kayalık sahadır

  7. حبس

    1 ortak ayet · Habs suyu toplamak için yapılan bent demektir

  8. جحد

    1 ortak ayet · Cehd sert topraktır

  9. سنن

    1 ortak ayet · “Sin” dişler demektir

  10. فأد

    1 ortak ayet · Fuad, Fevd somun ekmek demektir

  11. أول

    2 ortak ayet · Alet kaldıraç demektir

  12. فرح

    1 ortak ayet · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…

Geçtiği ayetler(10)

  1. وَلَئِنْ أَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِلَى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ مَا يَحْبِسُهُ أَلَا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

    Ve kuşattıSayılı bir müddete kadar üzerlerinden azabı erteleyecek olsak mutlaka: Bunu alıkoyan da ne? derler. Dikkat edin, o geldiği gün, onlardan asla dönmeyecek, alaya aldıkları şey onları mahvedecektir.

  2. فَأَصَابَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا عَمِلُوا وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

    Ve kuşattıBunun için işledikleri kötülüklere uğradılar ve alay ettikleri şey onları kuşattı.

  3. وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

    Ve kuşattıİşledikleri kötülükler onlara belli olmuş, alaya aldıkları şeyler de kendilerini çepeçevre sarmıştır.

  4. فَوَقَاهُ اللَّهُ سَيِّئَاتِ مَا مَكَرُوا وَحَاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذَابِ

    Ve kuşattıAllah; onu, kurmak istedikleri tuzakların fenalıklarından korudu ve Firavun’un adamlarını azabın kötüsü kuşatıverdi.

  5. فَلَمَّا جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَرِحُوا بِمَا عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

    Ve kuşattıPeygamberleri kendilerine huccetlerle gelince; kendi yanlarındaki bilgi ile gururlandılar da, alaya aldıkları şey kendilerini kuşatıverdi.

  6. وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا عَمِلُوا وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

    Ve kuşattıOnlara, yaptıkları işlerin kötülükleri belli oldu ve alaya aldıkları şeyler kendilerini kuşattı.

  7. … أَفْئِدَتُهُمْ مِنْ شَيْءٍ إِذْ كَانُوا يَجْحَدُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

    Ve kuşattıAndolsun ki; onları, sizi yerleştirmediğimiz yerlere yerleştirmiştik. Ve kendilerine kulaklar, gözler ve kalbler vermiştik. Ne var ki; kulakları, gözleri ve kalbleri onlara bir fayda sağlamadı. Çünkü onlar; Allah’ın ayetlerini bile bile inkar ediyorlardı. Sonunda onları alay ettikleri şey kuşatıverdi.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökحيق
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi ya ي)
Bağlamsal Yakın Köklerحوط, طوق, غشي
Zıt Kökنجا
Çekirdek Özet 1Bir kötülüğün, yapılan hilenin veya hak edilen cezanın kaçınılmaz biçimde inip bütünüyle sarması, faili çepeçevre kuşatması
Çekirdek Özet 2İnkarcıların alay ve tuzaklarının bumerang gibi dönerek bizzat kendi üzerlerine inmesi ve onları çaresiz bırakacak şekilde sarması
Çekirdek Özet 3Eylemin ahlaki ve ontolojik sonucunun failinden kopamayarak bizzat eyleyeni mahkûm eden ontolojik geri dönüş ve nedensellik ilkesi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca dışsal ve rastlantısal bir felaket gibi algılanıp, failin kendi eyleminin kaçınılmaz bir sonucu ve geri tepmesi olduğu gerçeğinin gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حيCanlılık, hareket, yönelim ve bir sınırdan veya merkezden sapma/dönme hareketi (karşılaştırınız: حيد sapmak, حير dönüp dolaşmak, حيص kaçıp sapmak, حيف haktan meyledip zulmetmek)قق harfinin getirdiği sertlik, sınırlama ve toplanma niteliğiyle sapıp yönelen eylemin dağılmayıp bir noktada düğümlenmesi, faili çepeçevre bağlayan ve üzerine inip kapatan bir kuşatmaya dönüşmesi

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حçit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaSınır çekme, bir alanı diğerinden ayırarak kuşatma ve kaçışı engelleyen bir engel oluşturma
يel ve kol; iş, yapma, uzanmaFailin bizzat eliyle işlediği fiil, hile, düzen ve dış dünyaya doğru uzattığı eylem
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırÇizilen yayın tamamlanması, geri dönerek bir noktada odaklanma ve kaçınılmaz kesin sınıra ulaşma
حيقح çitinin çeviriciliği, ي elinin ürettiği eylem ve ق sınırının toplayıcı dönüşüİnsanın kendi eliyle kurduğu hile ve kötülüğün, geri dönüp kendi etrafına aşılmaz bir çit örerek faili kendi sınırına hapsetmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir şeyin bütünüyle bir nesnenin üzerine inip oturması, onu içine alacak şekilde kuşatması ve etrafını çepeçevre sarması; halkanın veya bağın bir şeyi sıkarak hapsetmesi
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde kök, kişinin düşmana kazdığı kuyunun veya hazırladığı tuzağın ters tepip bizzat kurucunun başına çökmesi ve etrafını sarması durumunu anlatmak üzere kullanılmıştır; pakette doğrulanmış doğrudan müstakil bir beyit yer almamaktadır
Erken Arapça kullanımErken dönem dil kullanımında bir kimsenin yaptığı kötülüğün veya hilenin dönüp dolaşıp kendisini bulması ve üzerine inip onu sarması «أحاق الله بهم مكرهم» ve «حاق به السوء» ifadeleriyle aktarılmıştır

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça حيق kökü, Sami dillerinde bir şeyin inmesi, etrafı sarması veya bir halkanın nesneyi çevrelemesi dairesindeki köklerle akrabalık taşır. Kökün orta harfinin illetli yapısı (ecvef), Sami dillerinde kuşatma, sarma ve bir sınırın içine alma hareketini bildiren ikili kök yapılarıyla örtüşür. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanında doğrudan aynı kök harfleriyle sınırlı bir kullanım yerine, çevreleme ve bağlama bildiren köklerle anlamsal bir kesişim mevcuttur; nitekim Arapça içinde de حوق (çevreleme, çalı süpürgesinin veya halkanın sarması) köküyle morfolojik ve semantik bir geçişlilik gösterir. Arapçada kök, nötr bir kuşatmadan ziyade bizzat «kötülüğün, tuzağın ve hak edilen cezanın inip bütünüyle sarması» şeklinde ahlaki ve nedensel bir semantik özelleşme kazanmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönحيق — حوق geçişliliğiBir nesneyi çevreleyen halka ve kuşatıcı bağ anlamından, failin kendi fiiliyle çevrelenip kuşatılması anlamına semantik soyutlanmaGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiÇevreleme, bağlama ve sarma bildiren ikili temel matrisİbrani ve Arami dillerindeki kuşatma ve sarma semantiğiyle kök matrisi düzeyinde paralellikMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde kanıtlanmış güvenilir bir dış soydaş tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حيقAnlamlıKuşatmak, inip sarmakKötülüğün veya cezanın failini çepeçevre sarıp kaçışsız bırakmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
حقيAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmel kabul edilir
يحقAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; mühmel diziliş
يقحAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; mühmel diziliş
قحيAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; mühmel diziliş
قيحAnlamlıİrin, cerahat toplamakYarada kan karışmamış saf cerahatin toplanıp dışarı vurmasıKur'an'da geçmez; toplanma ve yoğunlaşma anlamı taşır

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حيقMerkezCeza ve kötülüğün kuşatmasıKötülüğün veya tuzağın bizzat kendi failinin üzerine çöküp onu kaçınılmaz şekilde sarmasıFailin kendi ürettiği kötülüğün bumerang etkisiyle geri dönüp onu hapsetmesi
حوطKomşuKuşatmak, ihata etmekFiziksel veya ilmi olarak bir şeyin tamamını sınırları içine almakGenel kuşatma bildirir; kötülüğün geri tepmesi nüansını taşımaz
طوقKomşuBoyunduruk vurmak, güç yetirmekBir nesneyi boyun bağı gibi sımsıkı sarmak veya gücün sınırı olmakNesnenin boynuna halka gibi geçme ve taşınması zor bir yük olma yönü baskındır
غشيKomşuBürümek, örtmekBir örtünün bir şeyin üzerini bütünüyle kaplayıp görünmez kılmasıÜstten örtme ve karartma niteliği taşır; halkanın sıkması anlamı içermez
نجاZıtKurtulmak, sıyrılmakKuşatıcı tehlikeden veya cezadan arınıp yüksek ve emniyetli bir yere çıkmakKuşatmayı yarıp felaketin dışına çıkma ve esenliğe erme

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحيقKuşatıp sarmak, başına inmekKötülük ve hilenin bumerang gibi failine dönerek onu çaresiz bırakacak şekilde sarmasıKesin
Latincecircumvenire, involvereEtrafını sarmak, içine çekmekKuşatma ve sarma anlamını verir; ancak kendi kurduğu tuzağa bizzat düşme nüansını tek başına içermezGüçlü
İngilizceto engulf, to backfire upon, to besetKuşatıp içine çekmek, geri tepmekBir tehlikenin etrafı sarmasını ve eylemin failin aleyhine dönmesini karşılarGüçlü
Almancaumringen, heimsuchenKuşatmak, başına çöküp sarmakCezanın veya felaketin bireyi kıskaca almasını ifade ederGüçlü
Fransızcacerner, envelopper, retomber surSarmak, geri dönüp üzerine çökmekEylemin dönüp dolaşıp sahibinin üzerine yıkılmasını iyi karşılarGüçlü

Kaynak Lane's Lexicon, Oxford Latin Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Mazi form: وَحَاقَ / فَحَاقَGeçmişte veya kesin gelecekte azabın inkârcıları kuşatıp tüketmesiPeygamberlerle ve ilahi uyarılarla alay eden geçmiş inkârcıların, alay konusu yaptıkları hakikat tarafından bütünüyle kuşatılması bağlamı (En‘âm 6:10, Hûd 11:8, Enbiyâ 21:41, Zümer 39:48, Mü’min 40:83, Ahkāf 46:26)
Muzari form: يَحِيقُEvrensel ahlaki ve ontolojik geri tepme yasasıKötü hile ve tuzakların ancak ve ancak kendi sahibini çepeçevre sarıp mahvedeceğini bildiren genel ilke bağlamı (Fâtır 35:43)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi adalet, kesb ve ceza teorisiCezanın dışarıdan keyfi bir dayatma mı yoksa kulun kendi amellerinin doğrudan bir neticesi mi olduğu meselesiCezanın, kulun kendi inkâr ve hilesinin ontolojik bir dönüşümle bizzat failini kuşatması olduğu yönünde anlam yoğunlaşması
FıkıhVeri bulunamadıDoğrudan bir fıkhi hüküm terimi olarak ıstılahlaşmamıştırVeri bulunamadı
Tefsirİstihza ve mekr ayetlerinin semantiğiAyetlerde geçen «alay ettikleri şey onları kuşattı» ifadesinde, alayın bizzat kendisinin değil, onun cezası olan azabın kuşatması (istiâre/mecaz-ı mürsel) tahliliEylem ile karşılığı arasındaki kaçınılmaz nedensel bağ ve kuşatıcılık
HadisAhlaki tuzak ve zulmün akıbetiHile ve haksızlığın dönüp sahibini vuracağına dair nebevi uyarılar ve ahlaki sorumlulukKötülüğün failini er ya da geç yakalayacağı ikazı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi ceza ve sünnetullahKaçınılmaz ontolojik geri dönüşHaddi aşan eylemin cezasını failine bizzat yüklemeKulun Allah'ın ayetlerine karşı kurduğu düzenin yine kendisini tüketmesiKesin
İlmiSebep-sonuç ve nedensellikKapalı sistem geri beslemesiBir sistemde üretilen negatif enerjinin kaynağına geri akmasıEylemin ürettiği etkinin yalıtılmış kalamayıp kaynağı çevreleyerek sınırlamasıGüçlü
SiyasiKomplo, mekr ve rejim hileleriSiyasi entrikanın ters tepmesiMeşruiyet dışı kurulan tuzakların iktidarın kendi aleyhine dönmesiRakiplerini yok etmek için hile tasarlayan güçlerin kendi düzeneklerinin içine hapsolmasıGüçlü
İktisadiSpekülasyon ve piyasa manipülasyonuToksik riskin kaynağına rücu etmesiBaşkalarını zarara uğratmak için oluşturulan yapay darlığın kurucusunu iflasa sürüklemesiPiyasayı manipüle eden aktörün kendi oluşturduğu kriz çemberi içinde kilitlenmesiMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPozitif geri beslemeli rezonans ve kapanmaBir kaynaktan çıkan dalga veya sinyalin sınırlardan yansıyarak kaynağın bulunduğu noktada üst üste binmesi ve kaynağı kilitleyip çökertmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKendi kendini yıkan kehanet ve bumerang etkisiBir failin başkasına zarar vermek için inşa ettiği sosyal veya hukuki mekanizmanın, failin aleyhine işleyen bir kafese dönüşmesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlamını yalnızca soyut ve pasif bir «kuşattı» fiiline indirgeyerek, kuşatılan şeyin bizzat failin kendi eseri olduğu gerçeğini göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamحيق, eyleyenin ürettiği inkâr, istihza veya tuzak ile maruz kaldığı azap arasındaki tam özdeşliği ve kaçınılmaz nedensel bağı kuran dinamik bir kuşatmadır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlahi azapların failden bağımsız, tesadüfi veya adaletsiz bir dış müdahale gibi algılanması; kötülüğün kendi kendini imha eden içsel mekanizmasının ıskalanması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Çünkü Kur'an'da ahlaki eylemin fiziksel bir gerçeklik gibi sonuç doğurduğunu, hiçbir kötülüğün veya alayın boşlukta kaybolmayıp failinin üzerine kapanan bir çembere dönüştüğünü gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin tebliğine karşı alaycı tavır takınan kavimlerin akıbetini anlatan kıssalarda ve tuzak kuranların stratejilerini tahlil eden Fâtır suresindeki yasa bildiren ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kötülük yapanın kurduğu düzenin yanına kâr kalacağı veya azabın amelle ilgisiz rastgele bir yıkım olduğu zannını ortadan kaldırır.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir kötülüğün veya nesnenin, failin etrafını sımsıkı saran ve kaçışa imkân tanımayan bir halka gibi üzerine inip kapatması.
  • Soyut anlamEylemin failine rücu ederek onu kendi ürettiği sınırların ve sonuçların içine hapsetmesi şeklindeki ahlaki ve ontolojik geri besleme.
  • Sistematik karşılıkNegatif amelin veya hilenin, kaynağını hedef alan bir çekim alanı üreterek faili kaçınılmaz bir akıbet çemberine alması ilkesi.
  • LaTeX modeliE(t)=∫0t∇⋅Jm dt  ⟹  ∮∂ΩFa⋅dn=−Rf
  • LaTeX açıklamasıModelde Jm failin dışa doğru yaydığı hile ve inkâr akısını, E(t) zamanla biriken negatif etki alanını temsil eder. Fa failin üzerine inen azap veya sonuç kuvvetini, ∂Ω faili çevreleyen kapalı sınırı, Rf ise dışarı kaçışı imkânsız kılacak şekilde doğrudan failin merkezine yönelen geri dönüşümlü kuşatma direncini sembolize eder. Formül, failin yaydığı kötülüğün kapalı bir yüzey integraliyle bizzat kendi merkezini kuşatan negatif bir sonuca dönüşümünü gösterir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ح