خضر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: خ-ض-ر6 sîga, 73 mücavir kök, 8 ayet, 7 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.فتيخُضْرًايبسالْأَخْضَرِمُخْضَرَّةًخضرعجفسندسخُضْرٌسنبلثوب

KökSîga 6Ayet 8Sure 7Mücavir 73

▶ Ağı aç (3B)

خضر

خ - ض - ر

KÖK
  • 8 geçiş
  • 8 ayet
  • 6 sîga
  • 13 sözlük

Hudr : Sebzedir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Hudr : Sebzedir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.344 harf
باب الخاء والضاد والراء معهما خ ض ر، خ ر ض، ر ض خ مستعملات خضر: الخَضِرُ: نبي معمر، محجوب عن الأبصار وهو نبي من بني إسرائيل، وهو صاحب موسى الذي التقى معه بمجمع البحرين . والخَضِرُ في القرآن: الزرع الأخضرُ، وفي الكلام: كل نبات من الخُضَر. والاخْضِرارُ مصدر من قولك: اخْضَرَّ. والخَضْرُ والمَخْضُور: للرَّخْصِ من الشجر. والخُضاريّ: طائر يسمى الأخْيل، يتشاءم به إذا سقط على ظهر البعير، وهو أخضر في
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.363 harf
الخُضْرَةُ: لَوْنُ الأخضر. واخضرَّ الشيءُ اخْضِراراً. واخْضَوْضَر. وخَضَّرْتُهُ أنا. وربَّما سمَّوا الأسودَ أخضرَ. والخُضْرَةُ في ألوان الإبل والخَيْلِ: غُبْرَةٌ تُخالِطُها دُهْمَةٌ. يقال: فَرَسٌ أخضر، وهو الدَيْزَجُ. وفي أَلْوانِ الناسِ: السُمْرَةُ. قال اللَهَبيّ: وأنا الأَخْضَرُ من يَعْرِفُـنـيأَخْضَرُ الجِلْدَةِ في بيْتِ العَرَبْ يقول: أنا خالصٌ، لأنَّ ألوان العرب السُمْرة. والخضراء:
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR9.199 harf
خ ض ر خضر ، رضخ استعمل من وجوهه : خضر ، رضخ . خضر : قال أبو إِسْحَاقَ في قول الله جلّ وعزّ : ) فأخرجنا منه خضرا نخرج منه حبا متراكبا ( [ الأنعَام : 99 ] : قال ) خضرا ( _ ههنا _ بمعنى اخضر : يقال : أخْضَرَّ ، فهو اخْضَرُ ، وخَضِرٌ ، ومِثْلُه : اعْوَرَّ ، فهو أَعْوَرُ وعَوِرٌ . وقال الليث : الْخَضِرُ _ في هذا الموضع _ : الزرع الأَخْضَرُ . ورُوِيَ عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ) (
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.346 harf
(باب الخاء والضاد وما يثلثهما) (خضع) الخاء والضاد والعين أصلان: أحدُهما تطامُنٌ في الشَّيء، والآخرُ جنسٌ من الصَّوت. فالأوّل الخُضُوع. قال الخَليل. خضع خُضوعاً، وهو الذلُّ والاستخذاء. واختَضَع فلانٌ، أي تذلَّل وتقاصر. ورجلٌ أخْضَعُ وامرأةٌ خَضْعاءُ، وهما الرّاضِيانِ بالذُّلِّ. قال العجاج: وصرتُ عبداً للبَعوضِ أخْضَعَا *** يَمَصُّنِي مَصَّ الصَّبِيِّ المُرْضِعا([1]) وقال غيره: خَضَعَ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.074 harf
- قال تعالى: ﴿فتصبح الأرض مخضرة﴾ [الحج/63]، ﴿ويلبسون ثيابا خضرا من سندس﴾ [الكهف/31]، فخضر جمع أخضر، والخضرة: أحد الألوان بين البياض والسواد، وهو إلى السواد أقرب، ولهذا سمي الأسود أخضر، والأخضر أسود قال الشاعر: *قد أعسف النازح المجهول معسفه ** في ظل أخضريدعو هامه البوم* البيت لذي الرمة، من قصيدة له مطلعها البيت الشهير: *أعن ترسمت من خرقاء منزلة**ماء الصبابة من عينيك مسجوم* وهو في ديوانه ص 656؛
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.063 harf
خ ض ر أرض كثيرة الخضـرة والخضـر والخضـراوات وأنبتـت خضـراً أي نباتـاً حسنـاً أخضـر‏.‏ واختضـر النبات‏:‏ أكل أخضر واختضـرت الفاكهـة‏:‏ أكلـت قبـل إدراكهـا‏.‏ وخضـرت الشجـر واختضرتـه‏:‏ قطعته أخضر‏.‏ ونهى عن المخاضرة وهي بيع الثمر قبل بدو صلاحه‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ مـا تحـت الخضراء أكرم منه‏.‏ وكتيبة خضراء لخضرة الحديد‏.‏ وأباد الله خضراءهم‏:‏ شجرتهم التي منها تفرعوا‏.‏ وشاب أخضر‏.‏ وفلان
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR yok16.766 harf
الخُضْرَةُ من الأَلوان: لَوْنُ الأَخْضَرِ، يكون ذلك في الحيوان والنبات وغيرهما مما يقبله، وحكاه ابن الأَعرابي في الماء أَيضاً، وقد اخْضَرَّ، وهو أَخْضَرُ وخَضُورٌ وخَضِرٌ وخَضِيرٌ ويَخْضِيرٌ ويَخْضُورٌ؛ واليَخْضُورُ: الأَخْضَرُ؛ ومنه قول العجاج يصف كناس الوَحْشِ: بالخُشْبِ، دونَ الهَدَبِ اليَخْضُورِ، مَثْواةُ عَطَّارِينَ بالعُطُورِ والخَضْرُ والمَخْضُورُ: اسمان للرَّخْصِ من الشجر إِذا قُطِعَ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR878 harf
* خ ض ر * * الخُضْرَةُ * لون الأخضر و * اخْضَرَّ * الشيء * اخْضِرَاراً * و * اخْضَوْضَرَ * و * خَضَّرَهُ * غيره * تَخْضِيرا * وربما سموا الأسود * أخْضَرَ * وقوله تعالى ﴿مدهامتان﴾ قالوا خضراوان لأنهما يضربان إلى السواد من شدة الري وسميت قرى العراق سوادا لكثرة شجرها و * الخُضْرةُ * في ألوان الإبل والخيل وغيره تخالطهما دهمة يقال فرس أخضر والخضرة في ألوان الناس السمرة و * الخَضْراءُ * السماء وفي
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR19.193 harf
الخضرة، بالضم: لون. م، أي معرف، وهو بين السواد والبياض، يكون ذلك في الحيوان والنبات وغيرهما مما يقبله، وحكاه ابن الأعرابي في الماء أيضا، ج خضر، بضم ففتح وخضر بضم فسكون. قال الله تعالي: ويلبسون ثيابا خضرا . خضر الزرع كفرح، واخضر. اخضرارا واخضوضر اخضرارا: نعم، وأخضره الري فهو أخضر وخضور، كصبور، وخضر، ككتف، وخضير، ويخضر، ويخضور، بالتحيية فيهما، وخضير كأمير. واليخضور: الأخضر، ومنه قول العجاج:
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR21.835 harf
خَضِرَ 1 خَضِرَ خضر خضرة : see 9, in two places. -A2- خَضَرَ: see 8, in two places. خضّرهُ 2 خضّرهُ خضر خضره خضرة , [inf. n. تَخْضِيرٌ,] He rendered it أَخْضَر [i. e. green, &c.]. (S.) ― -b2- [Hence,] it is said in a trad., اـِذَا أَرَادَ اللّٰهُ بِعَبْدٍ شَرًّا خَضَّرَ لَهُ فِى اللَّبِنِ وَالطِّينِ حَتَّى يَبْنِىَ, (TA,) i. e. (assumed tropical:) [When God desires evil to befall a man,] He
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.145 harf
خَضَرَ خَضَرَ U ( n. ac. خَضْر 1 ), a. Lopped, hewed. _ast; خَضِرَ خَضِرَ A ( n. ac. خَضَر 4 ), a. Was green, verdant; greened. اِخْتَضَرَ اِخْتَضَرَ VIII , a. Cut off while green. اِخْضَرَّ اِخْضَرَّ IX , a. Became green; was dark. خِضْر خِضْر 2 a. [ art. ], Elias, Elijah ( the always present ). b. see 3t (a) . خُضْرَة خُضْرَة 3t , ( pl. خُضْر 3 , خُضَر 9 ), a. Greenness, green;
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR52.391 harf
خضر خَضِرَ - يَخْضَرُ - أَخْضَر - خُضْر- خَضِر - اخْضَرَّ - يَخْضَرُّ- مُخْضَرّ- مُخْضَرَّة خَضِرً - يَخْضَرُ + الكائن: يكون ذا لون أخضر أَخْضَر: على وزن" أفعل" اسم فاعل مبالغة من " خَضِرَ - يَخْضَرُ ": من كان لونه أخضر خُضْر: جمع " أَخْضَر " خَضِر: على وزن"فـَعـِل: اسن فاعل مبالغة من " خَضِرَ - يَخْضَرُ ": اسم آلة: الشيء الذي يصبغ آخر
Tamamını oku

Sîgalar(6)

Mücavir kökler73 mücavir (94 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. عجف

    2 ortak ayet · Cılızlar

  2. سندس

    2 ortak ayet · İpek kumaş

  3. سمن

    2 ortak ayet · Yağ

  4. سنبل

    2 ortak ayet · Başaklar

  5. يبس

    2 ortak ayet · Kurular

  6. بقر

    2 ortak ayet · Sığır

  7. حلي

    2 ortak ayet · Hilye takı demektir

  8. برق

    2 ortak ayet · Berg parlak taş demektir

  9. وكأ

    2 ortak ayet · “Vika” arkalık, sırtın yaslandığı şeydir

  10. سور

    2 ortak ayet · “Sare” inişli çıkışlı dağ silsilesidir

  11. فتي

    2 ortak ayet · Kepçe, kefe demektir

  12. ثوب

    2 ortak ayet · Sevb dış elbise demektir

Geçtiği ayetler(8)

  1. … سَبْعَ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعَ سُنْبُلَاتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَاتٍ يَاأَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي رُؤْيَايَ إِنْ …

    YeşillerHükümdar dedi ki: Ben gördüm ki; yedi semiz ineği yedi zayıf inek yemektedir. Yedi yeşil başak ve bir o kadar da kurumuş başak. Ey ileri gelenler; eğer rüya yorumlayabiliyorsanız şu benim rüyamın anlamını söyleyin.

  2. … سَبْعِ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعِ سُنْبُلَاتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَاتٍ لَعَلِّي أَرْجِعُ إِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُونَ

    YeşillerYusuf, ey doğru sözlü; bildir bakalım bize: Yedi semiz ineği, yedi zayıf ineğin yemesini ve yedi yeşil başakla bir o kadar da kuru başağı. Geri dönüp insanlara haber vereyim de onlar bilsinler.

  3. مُتَّكِئِينَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ

    YeşillerYeşil yastıklara ve güzel işlemeli döşeklere yaslanırlar.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökخضر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنضر, ينع, ورق
Zıt Kökيبس
Çekirdek Özet 1Su ve özsu doluluğuyla gelen tazelik, körpelik ve koyu yeşil renk
Çekirdek Özet 2Yeryüzünün dirilişi, hayat enerjisinin fışkırması ve cennet nimetinin canlılığı
Çekirdek Özet 3Ham potansiyel, tazelik ve olgunlaşma öncesi dinamik hayat evresi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca optik bir renk tonuna indirgeyerek taşıdığı özsu, dirilik ve biyolojik potansiyeli gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
خضYumuşaklık, eğilme, nemlilik ve esneklik barındırma (خضد, خضع)رBünyedeki nem ve esnekliğin yüzeye vurarak filizlenmesi, boy atıp koyu renkli ve taze bir nebat örtüsüne dönüşmesi

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
خÇit, duvar (ikiz harf ح imgesinden türetme); sürtünmeli sesle içsel yoğunlaşma ve nemli muhafazaÖzsuyunun ve tohumun toprak altında nemle korunup içten içe yoğunlaşması
ضBitki, olta (ikiz harf ص imgesinden türetme); dolgunluk, çatlama ve yanlara doğru basınç yapmaToprağın çatlayarak içindeki nemli filizin dışarıya doğru fışkırması ve genişlemesi
رİnsan başı; tepe, üst, baş verme ve yükselmeFilizin yeryüzüne baş çıkarıp dallanması, yeşil bir örtü olarak görünür kılınması
خضرKorunan nemin dolgunlaşıp yarılarak dışarıya baş vermesiİçteki gizil su ve hayatın dışarıya taze, nemli ve yeşil bir örtü halinde yükselmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÖzsuyu kurumamış taze ağaç dalı, nemli ekin, henüz sertleşmemiş körpe nebat ve yoğun canlılıktan ötürü siyaha çalan koyu yeşillik
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımFadl b. el-Abbâs el-Lehebî Arap asaletini ve ten rengindeki lekesiz hâlisliği nitelemek için şiirinde kökü kullanmıştır: وأنا الأخضرُ مَن يعرفني / أخْضَرُ الجلدة في بيتِ العربْ. Emevî dönemi şairi Zü'r-Rumme ise koyu ve yoğun gölgeyi nitelemek üzere şöyle demiştir: قد أعسف النازح المجهول معسفه / في ظل أخضر يدعو هامه البوم. Ayrıca el-Accâc taze yeşil dalı nitelemek için بالخُشْبِ، دونَ الهَدَبِ اليَخْضُورِ ifadesini zikretmiştir.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab ve el-Müfredât.

Sami etimolojik katman

Arapça خضر kökü, bünyesinde su ve nem tutan taze bitki örtüsünü ve bu tazelikten kaynaklanan renk yoğunluğunu ifade eder. Sami dillerinde yeşillik, çimen, taze ot ve yaşlık semantik alanı fonetik varyantlarla geniş bir yayılıma sahiptir. İbranicede ot, çayır ve yeşil nebat anlamına gelen חָצִיר (ḥāṣîr) kelimesi ile fonetik olarak sürtünmeli gırtlak ve sızıcı ünsüzlerin denklik kurduğu kökler arasında semantik bir geçişlilik görülür. Arapçada kök, yalnızca bitkinin türünü değil, doğrudan doğruya özsuyunun varlığı sebebiyle meydana gelen koyu, parlak ve doygun tonu niteleyecek biçimde semantik bir özelleşme yaşamıştır. Arapların yoğun yeşillik alanlara "sevâd" (karalık) demesi gibi, خضر kökü de aşırı tazeliğin ve nemin oluşturduğu koyuluğu kapsayarak göçebe çöl hayatında hayatın, suyun ve otlağın nihai göstergesi olmuştur.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha ve Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKoyu nebatî renk, körpelik ve özsu tazeliğiKurumamış, esnek ve suyla dolu olan her türlü bitki, fidan ve aşırı nem sebebiyle siyaha çalan koyu tonKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ḥāṣîr (ot, çimen, nebat) ile anlam ve kök akrabalığıTaze otlak, biçilmemiş nemli çayır ve yeryüzünün yeşil örtüsü anlamında ortak semantik tabanGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir ve doğrulanabilir doğrudan bir soydaş tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Gesenius ve Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
خضرAnlamlıYeşillik, tazelik, özsuBitkinin canlı, nemli ve koyu yeşil olması; körpelikHedef kök; Kur'an'da geçer
خرضAnlamlıTahmin etmek, açlıktan bitap düşmekGüçsüzleşmek, bedenin zayıflaması veya zanla konuşmakKur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn'da müsta'meldir
ضخرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmeldir
ضرخKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmeldir
رخضKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmeldir
رضخAnlamlıEzmek, kırmak, az vermekSert bir şeyi taşla kırmak, boyun eğmek, az miktarda bahşiş vermekKur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn'da müsta'meldir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
خضرMerkezYeşillik ve nebatî tazelikBünyedeki özsuyun varlığıyla oluşan renk ve nemCanlı, körpe ve taze olan bitki örtüsü
نضرKomşuParlaklık ve güzellikخضر doğrudan renk ve neme dayanırken, نضر yüzdeki veya nebatttaki ışıltılı albeni ve canlılık parıltısıdırNimetin ve neşenin dışa vuran taze güzelliği
ينعKomşuMeyvenin olgunlaşmasıخضر henüz ham ve taze büyüme evresiyken, ينع meyvenin kemale erip toplanacak kıvama gelmesidirOlgunluk ve yeme kıvamına ulaşma
ورق / ورقKomşuYapraklanmaورق bitkinin organına ve yaprak dokusuna odaklanırken, خضر genel renk doygunluğu ve diriliğe odaklanırAğacın yaprak açması ve yeşil örtüye bürünmesi
يبسZıtKuruluk ve sertlikخضر bünyede suyun ve esnekliğin varlığıdır; يبس ise suyun tamamen çekilip dokunun çatlaması ve ufalanmasıdırHayat belirtisinin kaybolması ve katılaşma

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaخضرYeşillik, dirilik, tazelikBünyesinde su barındıran, kurumamış, körpe ve yeşil nebat örtüsüKesin
Latinceviridis, virensYeşil, taze, dinçBitkisel yeşilliğin yanında gençlik, tazelik ve hayat enerjisini karşılar; Arapçadaki aşırı nemden siyaha çalma nüansını içermezGüçlü
İngilizcegreen, verdantYeşil, yemyeşil, tazeRenk tonunu ve nebat örtüsünün gürlüğünü karşılar; kökün hamlık ve satım yasağı gibi fıkhî boyutlarını dışarıda bırakırGüçlü
Almancagrün, saftigYeşil, özsulu, tazeRengin yanında bitkinin su doluluğunu (saftig) iyi yansıtır, fakat kökün zıt renkleri kapsama mantığını vermezGüçlü
Fransızcavert, verdoyantYeşil, yeşeren, körpeBitki örtüsünün canlılığını ve rengini verir; olgunlaşmamışlık anlamını mecazen taşırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch ve Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
خَضِرًاİlk yeşil filiz, taze ekinTohumun yarılıp yeryüzüne ilk yeşil gövde olarak çıkışı bağlamı (En'âm 6:99)
مُخْضَرَّةًYeryüzünün canlanıp yeşermesiYağmurun ölü toprağı diriltmesi ve görsel olarak yeşil bir örtüye büründürmesi bağlamı (Hac 22:63)
الْأَخْضَرِYeşil ve nemli ağaçIslak ve yeşil ağacın içinde potansiyel ateş enerjisinin saklanması ve zıtların birliği bağlamı (Yâsîn 36:80)
خُضْرٍTaze ve verimli başaklarHz. Yûsuf'un rüya tabirinde bereket, üretim ve bolluk yılları bağlamı (Yûsuf 12:43, 12:46)
خُضْرٍ / خُضْرًاCennet giysileri ve minderleriAhiret yurdunda ebedî dirilik, huzur ve göz aydınlığı veren ipek kumaşlar bağlamı (Kehf 18:31, Rahmân 55:76, İnsân 76:21)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamDiriliş (ba's) ve ilâhî kudret deliliYeşil ve sulu ağaçtan yakıcı ateşin çıkarılması (Yâsîn 36:80); zıt tabiatların tek bir kudret tarafından yönetilmesi ve ölülerin diriltilmesi imkânıİmkânsız gibi görünen dönüşümün ve hayat potansiyelinin simgesi
FıkıhBey' akdi ve alım-satım hukukuHenüz olgunlaşmamış yeşil meyvenin ve ekinin dalında satılmasını yasaklayan el-muhâdara (المخاضرة) yasağıRisk, belirsizlik (garar) taşıyan ham ve olgunlaşmamış evre
TefsirTemsilî anlatım ve kıssa tahliliKehf suresindeki bilge kulun (Hızır) nebevî hikmeti; Rahmân suresindeki koyu yeşillik (müdhâmmetân) tasviriHayat bahşeden ilâhî bilgi ve ebedî cennet canlılığı
HadisAhlâkî sakınma ve dünya metaıDünyanın çekici ve yeşil oluşu (huluwetun hadira); çöplükte biten yeşilliğe benzetilen kötü çevrede yetişmiş güzel kadın (hadretu'd-dimen) uyarısıAldatıcı dış güzellik, geçici cazibe ve nefsanî çekicilik

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratılış ve ahiret tasavvuruİlâhî hayat nefhâsı ve ebedî taze nimetİman edene diriliş bilinci ve cennet ferahlığı aşılamaKur'an'da yeşil, ölümden sonraki dirilişin tabiat üzerindeki kesin mührüdürKesin
İlmiBiyolojik dönüşüm ve enerji aktarımıFotosentez ve depolanmış biyokütle enerjisiSu ve ışığın birleşerek organik maddeye ve enerjiye dönüşmesiYeşil bitki, güneş ışığını kimyasal enerjiye dönüştürerek odun ve ateşe zemin hazırlarKesin
SiyasiKamu refahı ve çevre yönetimiCanlı ekosistem, yeşil alanlar ve iskân dengesiToplumsal yaşam alanlarının korunması ve kıtlıkla mücadeleYûsuf kıssasındaki yeşil başaklar, kriz dönemlerinde devletin stratejik üretim güvencesidirGüçlü
İktisadiTarımsal üretim ve piyasa ahlâkıHam ürünün iktisadi değeri ve hasat vaktinin beklenmesiSpekülasyonun, haksız kazancın ve erken hasat zararının önlenmesiMuhâdara yasağı, risk barındıran ham ürün satışını engelleyerek piyasada adaleti kurarKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKlorofilin fotokimyasal rezonansı ve potansiyel enerji depolamasıBitkideki klorofil pigmenti, fotonları soğurarak su moleküllerini parçalar ve kimyasal bağ enerjisine çevirir; Yâsîn 36:80'de yeşil ağaçtan ateş çıkması, biyokütlede saklanan güneş enerjisinin yanma reaksiyonuyla açığa çıkmasıyla birebir örtüşürKesin
Beşeri bilimlerHam potansiyel, gelişim evresi ve olgunlaşmamış dinamizmSosyal yapılarda ve bireysel gelişimde ham fikirlerin, gençliğin ve henüz meyveye durmamış süreçlerin sunduğu dinamizm; erken müdahale edilirse heba olan, sabırla işlenirse berekete dönüşen potansiyelGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlamını yalnızca dalga boyuna dayalı nötr bir renk algısına (yeşile) hapsedip, bünyesindeki su, canlılık, körpelik ve besin değerini yok saymak
Kur'an içi daha geniş anlamYeryüzünün dirilişi, biyolojik enerji üretimi, rızıktaki bereket evresi, henüz kemale ermemiş potansiyel ve cennet sükûnetinin sembolü
Yanlış anlamanın doğuracağı hataYâsîn 36:80 gibi ayetlerdeki zıtların birleşimi ve biyokimyasal mucizeyi görememek; fıkhî muhâdara yasağının ekonomik mantığını kavramamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da ilâhî ihya (diriltme) eyleminin gözle görülür en açık kanıtı bitkilerin yeşermesidir; bu kök fiziksel tabiat ile metafizik diriliş arasındaki köprüyü kurar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış delillerini sunan kevnî ayetlerde (En'âm 6:99, Yâsîn 36:80), kıyamet ve yeniden diriliş sahnelerinde (Hac 22:63) ve cennet tasvirlerinde (Kehf 18:31, Rahmân 55:76).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tabiatın durağan olduğu zannını yıkar; suyun, toprağın ve odunun içinde gizlenen hayat ve enerji döngüsünün ilâhî iradeyle nasıl fışkırdığını gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSu ve özsu ile dolu olan, kurumamış, körpe, taze nebat ve bunun sonucunda beliren koyu yeşil renk.
  • Soyut anlamHayat enerjisinin dışa vurumu, ham potansiyel, diriliş dinamizmi ve ebedî dinginlik.
  • Sistematik karşılıkİnorganik unsurların (toprak, su, ışık) organik canlılığa ve nihayetinde enerjiye dönüştüğü biyolojik ve metafizik ara istasyon.
  • LaTeX modeliV=f(W,L)  ⟹  dEdt>0∧E→Φ
  • LaTeX açıklamasıModelde W sisteme giren suyu ve nemi, L ışık ve güneş ışınımını temsil eder. V bu iki girdinin fonksiyonu olarak ortaya çıkan yeşillik ve nebatî tazeliktir (hadr). E bitkisel bünyede depolanan kimyasal potansiyel enerjiyi simgeler; bu enerjinin zamana göre türevi sıfırdan büyüktür (dEdt>0), yani bünyede sürekli bir biyokütle artışı gerçekleşir. Nihayetinde bu depolanmış yeşil potansiyel, Yâsîn 36:80'de işaret edilen termal enerjiye ve ateşe (Φ) dönüşerek hayat döngüsünü tamamlar.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: خ