دحر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: د-ح-ر2 sîga, 23 mücavir kök, 4 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.روددُحُورًالومخرجدحرجهموحيذأممَدْحُورًاعجلذمممعصليجمع

KökSîga 2Ayet 4Sure 3Mücavir 23

▶ Ağı aç (3B)

دحر

د - ح - ر

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 2 sîga
  • 13 sözlük

Dhl hayvanı avlamak için kazıyarak yapılmış tuzak demektir. Sonra lam ra’ya dönüşerek dhr engel anlamına gelmeye başlamıştır. “Tahur” (tı,ha) oku uzağa atan ser yay, “tı” “dal”a dönüşmüş kovmak anlamı kazanmıştır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Dhl hayvanı avlamak için kazıyarak yapılmış tuzak demektir. Sonra lam ra’ya dönüşerek dhr engel anlamına gelmeye başlamıştır. “Tahur” (tı,ha) oku uzağa atan ser yay, “tı” “dal”a dönüşmüş kovmak anlamı kazanmıştır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.612 harf
باب الحاء والدال والراء معهما د ح ر، ح د ر، ر د ح، ح ر د، د ر ح مستعملات دحر: دَحَرْتُه أدحَرُه دَحْراً أي بعَّدتُه ونَحَّيْتُه. ومَلُوماً مَدْحُوراً أي: مطروداً. حدر: الحَدْر: ما تحدِرُه من عُلْوٍ إلى سُفْل، والمُطاوعة مه الأنْحدار، وحَدَرْتُ السَّفينة في الماء حُدوراً. والحَدور اسم مُنحَدَر الماء في انحطاط صبَبَه، وكذلك الحَدور في سَفْح جَبَل. وحَدَرْتُ القرِاءةَ حَدْراً، وحَدَرَتْ عيَنْي
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR108 harf
الدُحورُ: الطَرْدُ والإبْعاد. وقد دَحَرَهُ. قال الله تعالى: "اخْرُجْ مِنها مَذْموماً مَدْحوراً"، أي مُقًصىً.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR12.635 harf
ح د ر حدر ، حرد ، دحر ، درح ، ردح : مستعملات . دحر : قال الليث : الدَّحْرُ : تَبْعِيدُك الشيءَ عن الشيء ، يقال : اللَّهم ادْحَرْ عنا الشيْطان أي اطرده ونَحِّه . وقال الله : ( قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُومًا مَّدْحُورًا ) ( الأعراف : 18 ) قالوا : مَطروداً . وقال الفرَّاء في قول الله جلَّ وعزَّ : ( الْمَلإِ الاَعْلَى وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ ) ( الصافات : 8 ، 9 ) قرأ الناسُ بضم الدال ونَصْبها ، فمن
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.332 harf
(باب الدال والحاء وما يثلثهما) (دحر) الدال والحاء والراء أصلٌ واحد، وهو الطَّرد والإبعاد. قال الله تعالى: ﴿اخْرُجْ مِنْهَا مَذْؤُوماً مَدْحُورا([1])﴾[الأعراف 18]. (دحز) الدال والحاء والزاء ليس بشيء. وقال ابن دريد: الدَّحْز: الجِماع([2]). وقد يُولَع هذا الرجُل بباب الجماع والدَّفْع، وباب القَمْش والجمع. (دحس) الدال والحاء والسين أصلٌ مطَّرِد مُنْقاس، وهو تخلُّل الشَّيءِ بالشَّيءِ في
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR195 harf
- الدحر: الطرد والإبعاد، يقال: دحره دحورا، قال تعالى: ﴿اخرج منها مذؤما مدحورا﴾ [الأعراف/18]، وقال: ﴿فتلقى في جهنم ملوما مدحورا﴾ [الإسراء/39]، وقال: ﴿ويقذفون من كل جانب *** دحورا﴾ [الصافات/8 - 9].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR91 harf
د ح ر دحره‏:‏ طرده دحوراً ‏"‏ ويقذفون من كل جانب دحوراً ‏"‏ والشيطان مدحور من رحمة الله‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.122 harf
دَحَرَهُ يَدْحَرُهُ دَحْراً ودُحُوراً: دَفَعَهُ وأَبعده. الأَزهري: الدَّحْرُ تبعيدك الشيء عن الشيء. وفي التنزيل العزيز: ويُقْذَفُونَ من كلِّ جانبٍ دُحُوراً؛ قال الفراء: قرأَ الناس بالنصب والضم، فمن ضمها جعلها مصدراً كقولك دَحْرتُه دُحُوراً، ومن فتحها جعلها اسماً كأَنه قال يقذفون بِداحِرٍ وبما يَدْحَرُ؛ قال الفراء: ولست أَشتهي الفتح لأَنه لو وجه على ذلك على صحة لكان فيها الباء كما تقول يُقْذَفُونَ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR44 harf
* د ح ر * * دَحَرَهُ * طرده وأبعده وبابه خضع
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.020 harf
الدحر: الطرد والإبعاد والدفع كالدحور، بالضم: نقله الجوهري ورده الصغاني فقال: والصواب الدحر: الطرد، وبناء فعول للزوم لا للتعدي، فعلهن كجعل، يدحره دحرا ودحورا، وهو داحر ودحور، الأخير كصبور. وفي الدعاء اللهم ادحر عنا الشيطان أي ادفعه واطرده ونحه. والمدحور هو المقصى والمطرود. وقال الأزهري: الدحر: تبعيدك الشيء عن الشيء. وفي الكتاب العزيز: ويقذفون من كل جانب دحورا قال الفراء: قرأ الناس بالنصب والضم.
Maddenin bağlantısı

الدحر: الطرد والإبعاد والدفع كالدحور، بالضم: نقله الجوهري ورده الصغاني فقال: والصواب الدحر: الطرد، وبناء فعول للزوم لا للتعدي، فعلهن كجعل، يدحره دحرا ودحورا، وهو داحر ودحور، الأخير كصبور. وفي الدعاء اللهم ادحر عنا الشيطان أي ادفعه واطرده ونحه. والمدحور هو المقصى والمطرود. وقال الأزهري: الدحر: تبعيدك الشيء عن الشيء. وفي الكتاب العزيز: ويقذفون من كل جانب دحورا قال الفراء: قرأ الناس بالنصب والضم. فمن ضمها جعلها مصدرا، ومن فتحها جعلها اسما. كأنه قال: يقذفون بداحر وبما يدحر. قال الفراء: ولست أشتهي الفتح، لأنه لو وجه ذلك على صحة لكان فيها الباء، كما تقول: يقذفون بالحجارة ولا يقال: يقذفون الحجارة، وهو جائز. وفي التكملة: قرأ السلمي وابن أبي عبلة: دحورا، بفتح الدال، أي داحرا، على جهة المبالغة، وفيه إضمار، أي يقذفون من كل جانب بدحور عن التسمع، أو هو مصدر كقبول وولوع ووضوء. وقال الزجاج: معنى قوله دحورا، أي يدحرون أي يباعدون. وفي حديث عرفة: ما من يوم إبليس فيه أدحر ولا أدحق منه في يوم عرفة . الدحر: الدفع بعنف على سبيل الإهانة والإذلال. والدحق: الطرد والإبعاد. وأفعل التي للتفضيل من دحر ودحق كأشهر وأجن من شهر وجن.

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.522 harf
دَحَرَهُ 1 دَحَرَهُ دحر دحره دحرة , (S, A, K,) aor. دَحَرَ , (K,) inf. n. دُحُورٌ (S, A, K) and دَحْرٌ, (T, K,) He (God, S) drove him away; expelled, or banished, him: he removed him; put, or placed, him at a distance, or away, or far away: (T, S, A, K:) he pushed, thrust, or repelled, him, (K,) with roughness, or violence, and ignominy. (TA.) It is said, in a form of prayer, اَلّٰهُمَّ ادْحَرْ
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR151 harf
دَحَرَ دَحَرَ A ( n. ac. دَحْر 1 , دُحُوْر 27 ), a. Drove away, repelled. دَاْحِر دَاْحِر 21 , دَحُوْر 26 , a. Driving away, banishing, expelling.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR4.603 harf
دحر دَحَرَ - يَدْحَرُ - مَدْحُوْر - دُحُوْر - دُحُوْراً دَحَرَ - يَدْحَرُ + كائن + كائناً: يدفعه بعنف طارداً إياه خارج مكان أو حصن، بإذلال وإهانة وهزيمة مَدْحُوْر: اسم مفعول من فعل " دَحَرَ - يَدْحَرُ " دُحُوْر: على وزن " فـُعول" اسم فعل مبالغة من " دَحَرَ - يَدْحَرُ ": " الدَّحْرُ " الشديد دُحُوْراً: حال من " دُحُوْر ": بدُحُوْر: معاملة تتصف
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler23 mücavir (33 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. جهم

    3 ortak ayet · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir

  2. ذأم

    1 ortak ayet · Zemin suyu azalmış, dipte kalmış, çekildiği zaman bulanık…

  3. وصب

    1 ortak ayet · Serçe ile işaret parmaklarının aralarıdır

  4. ذمم

    1 ortak ayet · Semm (Sin) ısırgan otuna benzeyen zehirli bitki demektir

  5. لوم

    1 ortak ayet · Dilin arka tarafı, dil kemiği demektir

  6. جعل

    2 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  7. صلي

    1 ortak ayet · Ona yaslanırlar

  8. ملأ

    1 ortak ayet · “Mil” doldurulmuş çuval, “mülle” doldurulup ağzı dikilen…

  9. عجل

    1 ortak ayet · Buzağı demektir

  10. وحي

    1 ortak ayet · İşaretleşmek için yakılan ateştir

  11. رود

    1 ortak ayet · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur

  12. جمع

    1 ortak ayet · Yumruk demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُومًا مَدْحُورًا لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ أَجْمَعِينَ

    Küçük düşürülerek kovulanBuyudu ki: Çık oradan, alçak ve kovulmuş olarak. Andolsun ki; onlardan kim, sana tabi olursa; cehennemi bütün sizden dolduracağım.

  2. مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُومًا مَدْحُورًا

    Küçük düşürülerek kovulanKim geçici dünyayı isterse; onun için orada dilediğimiz kadar, dilediğimiz kimseye hemen veririz. Sonra onun için cehennemi hazırlarız. Kötülenmiş ve koğulmuş olarak oraya girer.

  3. ذَلِكَ مِمَّا أَوْحَى إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتُلْقَى فِي جَهَنَّمَ مَلُومًا مَدْحُورًا

    Küçük düşürülerek kovulanBunlar, Rabbının sana vahyettiği hikmettendir. Allah ile beraber bir başka ilah edinme. Yoksa kınanmış ve kovulmuş olarak cehenneme atılırsın.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökدحر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerطرد, دفع, قذف
Zıt Kökقرب
Çekirdek Özet 1Bir nesneyi veya kimseyi aşağılayarak, hor görüp zillet içinde geriye itmek ve kovmak
Çekirdek Özet 2Kibir ve haddi aşma cürmü işleyen varlığın ilahi huzurdan, semavi meclisten ve rahmet dairesinden alçaltılarak defedilmesi
Çekirdek Özet 3Meşru nizamı ihlal eden unsurların tahkir edilerek sistem sınırları dışına itilmesi ve etkisizleştirilmesi
Kritik Hata RiskiKelimenin sadece nötr bir uzaklaştırma veya fiziki çıkarma sanılması; içerdiği zillet, tahkir ve küçültme boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
دحİtmek, yaymak, savurmak, yerinden oynatarak kaydırmak; دحو kökünde yayma ve döşeme, دحض kökünde ise ayağın veya delilin kaydırılıp boşa çıkarılmasıرTitreşim, süreklilik ve kesin yöneliş bildiren harfin eklenmesiyle eylem, bir varlığı zillet ve hakaret eşliğinde geriye doğru itip tamamen kovma ve sistem dışına savurma anlamı kazanmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
دkapıEşik, geçiş, açılma veya kapanma hareketi; bir sınır alanından diğerine geçiş imkânı
حçit, duvarÇevirme, sınır koyma, muhafaza etme ve geçişi kesin biçimde engelleme
رinsan başıBaş, yöneliş, benlik, üstünlük iddiası ve bilinçli hareket
دحرKapının kapatılıp sınırın dışına sürülmesiDiklenerek ve üstünlük taslayarak (baş) sınıra (çit) dayanan unsurun, kapı kapatılarak zillet ve zorlama eşliğinde eşiğin dışına püskürtülmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimseyi, hayvanı veya asalak bir unsuru eliyle yahut bir aletle itip kakarak, aşağılayıp hırpalayarak bulunduğu yerden kovup uzaklaştırmak
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımArefe günü rivayetinde İblis'in ilahi lütuf karşısındaki zillet ve hezimeti bu kökle nitelenmiştir: مَا مِنْ يَوْمٍ إِبْلِيسُ فِيهِ أَدْحَرُ وَلَا أَدْحَقُ مِنْهُ فِي يَوْمِ عَرَفَةَ (Lisānü'l-Arab)

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça دحر kökü, guttural boğaz sesleri ile patlamalı diş sesinin birleştiği itme, savurma ve püskürtme semantik matrisine aittir. Kökün Kuzeybatı Sami dillerinde birebir aynı üçlü radikalle (d-ḥ-r) tam örtüşen yaygın bir türevi bulunmamakla birlikte, İbranice ve Aramicedeki d-ḥ-y/d-ḥ-h (דחה: itmek, savurmak, reddetmek, yere çalmak) ve d-ḥ-p (şiddetle sürmek, telaşla dışarı atmak) biçimleriyle yakın semantik akrabalık taşır. Arapçada son harf olan ر sesinin dahil olmasıyla kök, yalın bir itme eyleminden öteye geçerek failin üstünlüğünü ve mef'ulün mutlak zilletini içeren tahkiramiz bir kovma ve bertaraf etme yönünde özelleşmiştir.

Güven Muhtemel

Kaynak David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Brown-Driver-Briggs, Gesenius.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönدح kök matrisi ve ses genişlemesiİtme ve yerinden oynatma bildiren ikili tabanın ر harfiyle tahkir ve zillet içeren sürekli bir kovmaya dönüşmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerindeki د-ح kökleriİbranice ve Aramicede itme, defetme ve düşürme bildiren köklerle anlamsal ve kökensel paralellikMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve güvenilir Afro-Asyatik dışı ilişki tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
دحرAnlamlıKovmak ve uzaklaştırmakBir kimseyi horlayarak, zillet içinde itip mekândan veya makamdan sürmekHedef kök; Kur'an'da geçer
درحAnlamlıAğırlaşmak ve yaşlanmakAdımlarını yavaş ve bitkin atmak, ihtiyarlık sebebiyle dermansız kalmakKur'an'da geçmez
حدرAnlamlıYukarıdan aşağıya indirmekBir şeyi yüksekten aşağıya doğru salmak, gözyaşının yahut suyun eğimden akmasıKur'an'da geçmez
حردAnlamlıKastetmek ve engellemekBir işe öfkeyle niyetlenmek, menedip daraltmak veya yalnızlaşmakKur'an'da geçer (Kalem 68:25)
ردحAnlamlıGeniş ve ağır olmakTabanı yayvan, hacimli ve yere sağlam oturan nesne veya yapıKur'an'da geçmez
رحدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
دحرMerkezKovma ve dışlamaHorlanarak ve zillet içinde uzaklaştırılmaHaddini aşan varlığın ilahi huzurdan veya meclisten küçültülerek defedilmesi
طردKomşuKovma ve sürmeYalın biçimde yerinden uzaklaştırmaMutlaka hakaret ve küçültme içermesi gerekmeyen genel mekanik veya fiili sürme hali
دفعKomşuİtme ve defetmeÇarpma ve temas yoluyla geri püskürtmeBir saldırıya veya baskıya karşı durup onu kuvvet kullanarak geriletme
قذفKomşuAtma ve fırlatmaHızla savurarak uzağa fırlatmaBir nesneyi bir noktadan diğerine şiddetle ve süratle fırlatıp feda etme
قربZıtYakınlaşma ve kabulİtibar ve hürmetle merkeze alınmaVarlığın emniyet ve yakınlık bularak huzura dahil edilmesi

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaدحرHorlayarak kovmakBir varlığı zillet ve şiddetle itip bulunduğu yerden defetmekKesin
Latinceexpello, deicio, repelloDışarı atmak, alçaltarak kovmak, geri püskürtmek'Expello' dışarı sürmeyi, 'deicio' aşağı düşürmeyi karşılar; manevi tahkir boyutu bağlamla tamamlanırGüçlü
İngilizceto banish ignominiously, to repel, to cast out with disgraceRezil ederek kovmak, püskürtmek'Repel' fiziksel itmeyi, 'cast out with disgrace' ise hakir görerek dışlamayı tam olarak karşılarGüçlü
Almancaverstoßen, schmachvoll vertreibenHakir görerek kovmak, sürmek'Vertreiben' kovma fiilini, 'schmachvoll' nitelemesi ise kökteki zillet ve utanç unsurunu dengelerGüçlü
Fransızcabannir ignominieusement, repousserRezilce defetmek, geri püskürtmek'Repousser' eylemsel savuşturmayı, 'bannir' ise statü kaybıyla sistem dışına atmayı ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Cassell's Latin Dictionary, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مَدْحُورًاİblis'in ilahi huzurdan zelil edilerek kovulmasıKibir gösterip secde etmeyen İblis'in cennetten ve ilahi yakınlıktan alçaltılmış olarak tard edilişi (A'râf 7:18)
مَدْحُورًاAhirette kınanmış ve dışlanmış olarak cehenneme atılmaDünyayı ahirete tercih edenlerin ve Allah ile beraber başka ilah edinenlerin cehenneme hakir kılınarak fırlatılması (İsrâ 17:18, İsrâ 17:39)
دُحُورًاŞeytani unsurların gök katından püskürtülmesiYüce meclisi (el-Meleü'l-A'lâ) gizlice dinlemeye çalışan şeytanların yakıcı alevlerle kovulup uzaklaştırılması (Sâffât 37:9)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİblis'in ontolojik düşüşü ve ebedi hüsranıŞeytanın kibri neticesinde ilahi rahmetten ebediyen mahrum kalması ve zilletle dışlanmasıMutlak ilahi adalet karşısında kibrin zilletle cezalandırılması
FıkıhHaddi aşan bozguncuların tecridiToplum nizamına kasten saldıran bozguncuların sürgün ve tecrit (nefy) yaptırımıyla toplumdan uzaklaştırılmasıHukuki meşruiyeti yitiren unsurun alçaltıcı tecridi
TefsirSemavi koruma ve cehennem tasvirleriMelekler meclisine sızmak isteyen cinlerin taşlanması ve cehennem ehlinin tahkir edilerek azaba sürüklenmesiFiziki savuşturma ile manevi zilletin birleşmesi
HadisArefe günü iblisin haliArefe gününde inen ilahi af karşısında İblis'in tarihteki en zelil, hakir ve kovulmuş (adher) duruma düşmesiPsikolojik ve ruhsal hezimet

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİman ve kulluk dairesiRahmetten tard ve zilletKutsal alanı fesattan arındırmaKibirle isyan eden varlığın ilahi yakınlık alanından tahkir edilerek bütünüyle çıkarılmasıKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiBatıl ve temelsiz bilginin elenmesiEpistemik kirliliği önlemeİspatsız, çelişkili ve hakikatle bağdaşmayan sahte önermelerin bilgi yapısından reddedilip atılmasıGüçlü
SiyasiKamu düzeni ve meşru otoriteİsyan ve anarşinin bastırılmasıToplum düzenini korumaMeşru nizama ve hukuka başkaldıran bozguncuların yetkilerinin ellerinden alınıp tecrit edilmesiGüçlü
İktisadiPiyasa ahlakı ve meşru ticaretAsalak ve haksız kazancın tasfiyesiPiyasayı istismardan temizlemeSpekülatif, tefeci ve üretimsiz yapıların ekonomik dolaşımın dışına itilerek menedilmesiMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerElektrostatik itim (repulsion) ve dengesiz sistemden dışlanmaAynı yüklü kutupların birbirini şiddetle itmesi veya dinamik bir sistemin kararlılığını bozan yabancı bir partikülün merkezkaç kuvvetiyle sistem çeperinin dışına fırlatılmasıGüçlü
Beşeri bilimlerDamgalama (stigma), dışlanma (ostracism) ve hukuki aforozTemel ahlaki veya toplumsal sözleşmeyi kökten ihlal eden aktörlerin kolektif bilinç tarafından statüleri düşürülerek marjinalleştirilmesi ve topluluktan uzaklaştırılmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece nötr bir fiziksel uzaklaştırma veya bir mekândan çıkarma olarak algılanması
Kur'an içi daha geniş anlamEylemin mutlaka bir zillet, aşağılama, küçültme ve ilahi adalet karşısında itibar kaybı boyutu barındırması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataŞeytanın kovulmasının veya cehennem azabının yalnızca bir yer değiştirme sanılması; suçlunun yaşadığı derin psikolojik yıkım ve şeref kaybının ayetlerin anlamından koparılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İlahi nizamın kibir karşısındaki kesin tavrını gösterir; batılın ve isyanın sadece engellenmekle kalmayıp, bütün onurundan soyundurularak zelil bir biçimde defedildiğini öğretir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İblis'in kovuluş kıssalarında (A'râf 7:18), şirk ve dünya tutkusuyla yoldan çıkanların uhrevi akıbetinde (İsrâ 17:18, 17:39) ve semavi alanın korunmasını anlatan ayetlerde (Sâffât 37:9).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Şeytani odakların ve taşkın güçlerin yenilmez veya saygın bir güce sahip olduğu yanılgısını yıkar; hakikat karşısında onların sürekli püskürtülen, alçaltılan ve sınır dışı edilen aciz varlıklar olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir varlığı tahkir ederek, itip kakarak ve zillet içinde bulunduğu yerden zorla kovup uzaklaştırmak.
  • Soyut anlamİlahi ve meşru nizamı ihlal eden bir unsurun, itibar kaybı ve küçültülme eşliğinde sistem sınırlarının dışına itilmesi.
  • Sistematik karşılıkNizamı koruyan mekanizmanın, sisteme sızmaya çalışan gayrimeşru ve haddini aşmış unsurları alçaltıcı bir kuvvetle bertaraf edip arındırması.
  • LaTeX modeliF(x,S)  ⟹  (x∉S)∧(v<0)
  • LaTeX açıklamasıFormülde S meşru nizamı, ilahi huzuru veya korunan semavi alanı; x haddini aşarak sınıra saldıran veya kibirlenen unsuru; F uygulanan zorlayıcı defetme ve kovma dinamiğini temsil eder. Bağıntı, F eylemi sonucunda ihlalci unsurun meşru alanın dışına atıldığını (x∉S) ve süreçte sıfırın altına inen bir itibar/zillet değerine (v<0) mahkûm edildiğini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: د