رأف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-أ-ف4 sîga, 96 mücavir kök, 13 ayet, 8 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.زنيلَرَءُوفٌألهرَأْفَةٌرأفرحمقلبرَأْفَةًرَءُوفٌتبعبدععنت

KökSîga 4Ayet 13Sure 8Mücavir 96

▶ Ağı aç (3B)

رأف

ر - أ - ف

KÖK
  • 13 geçiş
  • 13 ayet
  • 4 sîga
  • 12 sözlük

Riyf : Sulak, suya yakın, bol verimli, bitkili yer demektir. “Re’fet” kişilerin rahat ve bolluk içinde yaşaması için çaba sarfetmesi anlamına gelir. “Rahmet” annenin çocuklarına duyduğu karşılıksız yardım, “rauf” da babanın çocuklarına duyduğu karşılıksız yardım demektir.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: رءف

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Riyf : Sulak, suya yakın, bol verimli, bitkili yer demektir. “Re’fet” kişilerin rahat ve bolluk içinde yaşaması için çaba sarfetmesi anlamına gelir. “Rahmet” annenin çocuklarına duyduğu karşılıksız yardım, “rauf” da babanın çocuklarına duyduğu karşılıksız yardım demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.526 harf
باب الراء والفاء و و ا ي ء معهما ف ر و، ف و ر، و ر ف، و ف ر، ر ي ف، ف ر ي، أ ر ف، ر ف أ، ر أ ف، ف ر أ، ف أ ر، أ ف ر مستعملات فرو: فَرْوَةُ الرّأس: جِلْدَتُه بشَعَرها. والفَرْوُ: معروفٌ، وجَمعُه فِراء، وإذا كان الفَرْوُ كالجُبَّة فاسمه: فَرْوة. فور: الفَوْرُ: فَوْرُ القدر والنّار، والدُّخانِ والغَضَب. والفَوّارة: العين تجيش وتفور بمائها.. وفي الكَرِش فَوّارتانِ في باطنهما غُدَّتان من كلّ ذي
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR365 harf
الرَأْفَةُ: أشدُّ الرحمةِ. أبو زيد: رَؤُفْتُ بالرجل أَرْؤُفُ به رَأْفَةً وَرآفَةً، ورَأَفْتُ به أَرْأَفُ، ورَئِفْتُ رَأْفاً. قال: كلٌّ من كلام العرب: فهو رَءوفٌ على فَعولٍ. قال كعب ابن مالك الأنصاري: نُطيعُ نَبِيَّنا ونُـطـيعُ رَبَّـاًهو الرحمنُ كان بنا رَؤُوفا ورَؤُوفٌ أيضاً على فَعُلٍ، قال جرير: يَرى للمسلمين عليه حَـقَّـاًكفِعْلِ الوالِد الرَؤُفِ الرحيمِ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.518 harf
(باب الراء والهمزة وما يثلثهما) (رأد) الراء والهمزة والدال أُصَيلٌ يدلُّ على اضطرابٍ وحركة. يقال امرأة رَأْدةٌ* ورُؤْد، وهي السَّريعة الشَّباب لا تَبْقَى قَمِيئَة. وهو الذي ذكرناه في الحركة. والرَّأْد والرُّؤْد: أصل اللّحْي. ورأْد الضُّحى: ارتفاعه. يقال تَرَأَّدَ([1]) الضُّحى وتراءَدَ. وترأّدت الحيّة: اهتَزّت في انسيابها. وكان الخليل يقول: الرِّئْد: مهموز: التِّرْب. (رأس) الراء والهمزة
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR132 harf
- الرأفة: الرحمة، وقد رؤف فهو رئف (انظر: الأفعال 3/97) ورؤوف، نحو يقظ، وحذر، قال تعالى: ﴿لا تأخذكم بهما رأفة في دين الله﴾ [النور/2].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR219 harf
ر أ ف الله تعالى رءوف بعباده ورؤف‏.‏ وقد رؤف بهم ورأف وهو ذو رأفة ورحمة‏.‏ وترأف الوالد بولده‏.‏ وما كان رءوفاً‏.‏ وقـد رأفتـه واسترأفتـه‏:‏ استعطفتـه‏.‏ وتـراءف القـوم‏.‏ ومـا لبنـي لا يتراءفون‏:‏ لا يتراحمون‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.371 harf
الرأْفة: الرحمة، وقيل: أَشد الرحمة؛ رَأَفَ به يَرْأَفُ ورئِفَ ورَؤُفَ رَأْفَةً ورَآفةً. وفي التنزيل العزيز: ولا تأْخُذْكُم بهما رأْفةٌ في دِينِ اللّه؛ قال الفراء: الرأْفةُ والرآفةُ مثل الكأَْبةِ والكآبة، وقال الزجاج: أَي لا ترحموهما فَتُسْقِطوا عنهما ما أَمَر اللّه به من الحدّ. ومن صفات اللّه عز وجل الرؤوف وهو الرحيمُ لعباده العَطُوفُ عليهم بأَلطافه. والرأْفةُ أَخصُّ من الرحمةِ وأَرَقُّ، وفيه
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR241 harf
* ر أ ف * * الرَّأْفَةُ * أشد الرحمة وقد * رَؤُفَ * به بالضم * رَأْفَةً * و * رَآفَةَ * و * رَأَفَ * به يرأف مثل قطع يقطع * رَأَفاً * بفتح الهمزة و * رَئِفَ * به من باب طرب كله من كلام العرب فهو * رَءوُفٌ * على فعول و * رَؤُفٌ * أيضا على فعل
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.834 harf
رأف، بالفتح: ع، كما في العباب، أو رملة، قال الشاعر: وتنظر من عينى لياح تصيفتمخارم من أجواز أعفر أورأفا والرأف أيضا: الخمر، عن ابن عباد، وأنشد غيره للقطامي: ورأف سلاف شعشع التجر مزجهالنحمي وما فينا عن الشرب صادف ويروى: وراح، وهذه الرواية أصح وأكثر، قاله الصاغاني. الرأف: الرجل الرحيم، كالرؤف، والرؤوف، وهما لغتان، وقد قريء بهما، وشاهد الأولى، ما أنشده ابن الأنباري:
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.845 harf
رَؤُفَ بِهِ 1 رَؤُفَ بِهِ ذ , (AZ, T, S, M, O, K,) aor. رَاَُ ; (AZ, T, S, O;) and رَأَفَ, (AZ, T, S, M, K,) aor. رَاََ ; (AZ, T, S;) and رَئِفَ; (AZ, S, M, O, K;) inf. n. رَأْفَةٌ and رَآفَةٌ (AZ, T, S, M, O, K) and رَأَفٌ (AZ, S, K) and رَأْفٌ, (O,) the first and second being inf. ns. of رَؤُفَ, [or the first is of رَأَفَ,] and the third being inf. n. of رَئِفَ, (AZ, S, O,) and the fourth being
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR418 harf
Madde başı: رءفرَأَفَ رَأَفَ A ( n. ac. رَأْفَة 1t ) رَئِفَ A ( n. ac. رَأَف 4 ) رَؤُفَ U ( n. ac. رَآفَة 22t ) a. [ Bi ], Pitied, compassionated; was gentle, kind to. رَاْءَفَ رَاْءَفَ III , a. see I . رَأْف رَأْف 1 , a. see 26 . رَأْفَة رَأْفَة 1t , a. Pity, compassion, kindness, gentleness. رَئِف رَئِف 5 , رَأُف 6 , رَاْئِف 21 , a. see 26 . رَؤُوْف رَؤُوْف [ 26 ], a. Pitiful, compassionate;
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR8.303 harf
Madde başı: رءفرءف رَأَفَ - يَرْأَفُ (رَئِفَ - يَرْأَفُ) - رَأْفَة - رَؤُوْف رَأَفَ - يَرْأَفُ (رَئِفَ - يَرْأَفُ) + كائن + بكائن: يسعى ليحميه وينقذه من ضر وأذى بدافع من الشعور الداخلي باللذة بعمل الخير رَأْفَة: على وزن " فـَعـْـلـَة": اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من " رَأَفَ - يَرْأفُ ": السعي لإنقاذ آخر من ضر شفقة ورحمة، لأمر معلوم رَؤُوْف: على وزن "
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler96 mücavir (120 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. رحم

    10 ortak ayet · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  2. قلب

    4 ortak ayet · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

  3. نفس

    4 ortak ayet · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  4. تبع

    3 ortak ayet · İnek yavrusu, dana demektir

  5. أله

    9 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  6. أمد

    1 ortak ayet · Medede direkleri (kolonları) birbirine bağlayan kirişlerdir

  7. بدع

    1 ortak ayet · Bedee deki hemze ayn’a dönüşmüş

  8. قفو

    1 ortak ayet · Kafa tası demektir

  9. رضي

    2 ortak ayet · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt

  10. حرص

    1 ortak ayet · Haris elbisedeki yırtık demektir

  11. زني

    1 ortak ayet · “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  12. عنت

    1 ortak ayet · Sıkıntıya düştünüz

Geçtiği ayetler(13)

  1. وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ

    Şefkatliİnsanlardan öylesi de vardır ki; kendisini Allah’ın rızasına satar. Ve Allah, kullarına çok merhametlidir.

  2. … بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ

    ŞefkatliO gün ki; herkes ne hayır işledi ise karşısında onu hazırlanmış bulacak. Kötülükten de ne yapmışsa; kendisiyle onun arasında uzun bir mesafe olmasını ister. Allah bizzat korkutuyor. Ve Allah kullarına Rauf’dur.

  3. … قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ

    ŞefkatliAndolsun ki Allah, Peygamberin ve güçlük anında ona uyan muhacir ve ensarın tevbelerini kabul etti. İçlerinden bır kısmının kalbleri kaymak üzere iken yine de onların tevbesini kabul buyurdu. Çünkü O, kendilerine Rauf ve Rahim’dir.

  4. لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ

    ŞefkatliAndolsun ki; size kendinizden bir peygamber gelmiştir. Sıkıntıya uğramanız kendisine ağır gelir. Sizin üzerinize düşkündür, mü’minlere rauf ve rahim’ dir.

  5. وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ وَأَنَّ اللَّهَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ

    ŞefkatliYa Allah’ın üzerinizde lutuf ve rahmeti bulunmasaydı? Ya Allah, gerçekten Rauf ve Rahim olmasaydı?

  6. … تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ

    ŞefkatliOnlardan sonra gelenler ise derler ki: Rabbımız, bizi ve bizden önce iman etmiş olan kardeşlerimizi bağışla. Ve iman etmiş olanlar için kalblerimizde kin bırakma. Rabbımız, muhakkak ki Sen; Rauf’sun, Rahim’sin.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرأف
YapıÜçlü kök
Özel DurumHemzeli kök (aynü'l-fiil hemze)
Bağlamsal Yakın Köklerرحم, عطف, لطف
Zıt Kökقسو
Çekirdek Özet 1Bir canlıya yönelen, acıyı ve zorluğu anında savuşturan en saf, derin ve ince şefkat dalgası
Çekirdek Özet 2Kötülüğü, meşakkati ve azabı baştan bertaraf eden, canı incitmekten koruyan koruyucu esirgeme
Çekirdek Özet 3İlahi ve ahlaki ilişkilerde sertlik ve eziyeti dışlayan, bireyin korunmasını önceleyen hassas denge unsuru
Kritik Hata Riskiرأف kökünü رحم ile bütünüyle eşanlamlı sayıp aralarındaki nüansı ve özellikle adaletin icrasında aşırı duygusallığın doğuracağı zaafı gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رأBaşlangıç noktası, öne çıkma, bir durumu ilk elden doğrudan idrak etme ve yönelme; nitekim رأس başı ve zirveyi, رأي ise doğrudan gözlem ve basireti imler.فDudak üflemesi ve açıklık bildiren ف harfinin eklenmesiyle bu algısal ve zihinsel yöneliş, dışa doğru taşan, incelikli, hissedilen acıyı üfleyip hafifleten somut bir şefkat ve koruma hareketine dönüşmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başı; baş, ilk, üstÖncülük, ilk hareket, bilinçli ve odaklanmış yöneliş
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçGüçlü bir itki, kaynağın merkezinden doğan kuvvetli enerji
فAğız; söz, açıklık, kenarDışa açılma, soluk verme, bir duyguyu dışarıya yumuşakça yayma ve esenlik sağlama
رأفBilinçli bir kaynaktan (ر) doğup güçlü bir itkiyle yönelen (أ) ve karşıdaki varlığı incitmeden kuşatan yumuşak nefes/soluk (ف)Algılanan bir elem karşısında varlığın özünden kopup gelen, onu esirgeyen ve acısını gideren odaklanmış koruma hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir bedenin, yavrunun veya zayıf bir canlının incinmesini önlemek üzere gösterilen azami fiziksel ihtimam; acıyı dindiren, sarsıntıyı yumuşatan en saf şefkat ve esirgeme.
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımMuhadram şair Kâ‘b b. Mâlik: نُطِيعُ نَبيَّنا ونُطِيعُ رَبّاً / هو الرحمنُ كان بِنا رَؤوفا mısraında ilahi esirgemenin inceliğini nitelemiştir. Emevî şairi Cerîr: يَرىَ لِلْمُسلِمِينَ عليه حَقّاً / كفِعْلِ الوالِدِ الرؤُفِ الرحيمِ beytinde bir babanın çocuklarına karşı duyduğu titiz koruyuculuğu anlatmıştır.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça رأف kökü, merkezi Sami dillerinde "şefkat göstermek, acımak, birinin üzerine titremek" semantik çekirdeği etrafında yer alır. İbranicede nadir görülen ve fonetik açıdan akraba olan r-p-’ (iyileştirmek, onarmak, acıyı dindirmek) kökü ile Süryanicede teselli ve yatıştırma bildiren biçimler bu kökün erken dönemde travmayı hafifletme ve bir incinmeyi giderme matrisine dayandığını gösterir. Arapçada kök, özellikle aynü'l-fiilin hemzelenişi ve ف harfinin getirdiği fonetik yumuşaklık ile "acının girmesine engel olan koruyucu ve hassas merhamet" biçiminde özelleşmiştir. Erken Sami katmanında genel bağışlama ve rahimlik fikri r-ḥ-m kökü ile karşılanırken, r-’-p kökü daha çok doğrudan doğruya acıya duyarlılık ve sarsıntısız koruma anlamını üstlenmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönرأف biçimiالرأفة olarak masdarlaşan yapı, kalpte duyulan en saf incelik ve sarsıntısız acıma duygusunu ifade eder; rahmetten daha özel ve daha yoğundur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice r-p-’, Süryanice r-’-p akrabalığıOnarma, yarayı sarma ve acıyı yatıştırma yönündeki ortak Sami semantik damarını yansıtır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde güvenilir ve düzenli bir ses denklemi sunan harici bağ tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رأفAnlamlıAcıma, esirgeme, şefkatİncitmekten sakınan en ince ve şiddetli merhamet duygusuHedef kök; Kur'an'da geçer
رفأAnlamlıOnarma, dikme, uzlaştırmaElbisenin yırtığını dikip kaynaştırmak (رفء الثوب); tarafları barıştırmakOrtak koruma ve onarma çekirdeği; Kur'an'da geçmez
أرفAnlamlıSınır koyma, ayırmaAraziler arasına işaret ve sınır çizgisi çekmek (الأُرْفة)Sınır çekerek koruma ilişkisi; Kur'an'da geçmez
أفرAnlamlıSıçrama, kaynamaKazanın şiddetle kaynaması veya insanın yerinden fırlamasıİçsel hareket ve taşma; Kur'an'da geçmez
فرأAnlamlıYaban eşeği yavrusuYaban eşeğinin semiz ve çevik yavrusu (الفَرَأ)Varlık türü; Kur'an'da geçmez
فأرAnlamlıFare, delmeYeri kazan kemirgen (فأرة); misk kesesiKazıma ve koku yayma; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رأفMerkezEsirgeme, acımaMuhatabın hiçbir elem ve meşakkate maruz kalmaması için gösterilen hassas, saf ve doğrudan korumaMerhametin en latif, eziyeti baştan savuşturan özel biçimi
رحمKomşuMerhamet, kuşatmaİyiliği ulaştırma ve zararı giderme iradesi; varoluşsal genişlik ve terbiye edici acıyı da içerebilmeGenel iyilik ve koruma alanı; meşakkat yoluyla eğitmeyi de kapsayabilir
عطفKomşuEğilme, yönelmeBir kimseye doğru bükülme, meyledip ilgi ve yardım göstermeMekanik yöneliş ve meyil ön plandadır
لطفKomşuİncelik, sezilmezlikNimet veya korumanın muhataba hissettirilmeden, ince yollarla ulaştırılmasıYöntemdeki gizlilik ve incelik esastır
قسوZıtKatılık, duygusuzlukKalbin sertleşmesi, acıma ve incelik kabul etmez hale gelmesiMerhamet ve inceliğin tamamen yok olması

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرأفالرأفةElem ve kederi baştan savuşturan en latif ve titiz esirgeme duygusu.Kesin
LatinceClementia, pietasEsirgeyicilik, merhametli korumaCezayı hafifletme ve zaaf sahibine şefkat göstermeyi karşılar; kökteki saf ontolojik inceliği kısmen dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceCompassion, tender mercy, leniencyŞefkat, derin esirgemeMuhatabın acı çekmesini engellemeye odaklanan hassas merhamet; kökteki zati nezaketi tam anlamıyla verebilmek için iki kavram birlikte kullanılır.Güçlü
AlmancaErbarmen, MildeAcıma, hoşgörülü şefkatSertliğin zıddı olan yumuşaklığı ve bağışlayıcı tutumu ifade eder; fiili koruma nüansını eksik bırakabilir.Güçlü
FransızcaCompassion, mansuétudeİnce merhamet, yumuşak başlılıkKalbin acıya duyarlı oluşunu ve cezalandırmadan sakınmasını karşılar.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lisān al-ʿArab.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
رَءُوفٌ بـ (İlahi isim/sıfat)İbadın meşakkate düşmesini engelleyen, onların zaaflarını gözeten koruyucu şefkatİbadetlerin ve hükümlerin kullara ağır gelmeyecek şekilde tanzimi ile tövbelerin kabulü bağlamında: Bakara 2:143, Âl-i İmrân 3:30, Tevbe 9:117, Nahl 16:7, Nahl 16:47, Hac 22:65, Nûr 24:20, Hadîd 57:9, Haşr 59:10.
رَءُوفٌ رَحِيمٌ (Peygamber vasfı)Müminlerin sıkıntıya uğramasına tahammül edemeyen, üzerlerine titreyen nebî hassasiyetiElçinin risalet ahlakı ve müminlere yönelik derin koruyuculuğu: Tevbe 9:128.
رَأْفَةٌ (İnsani zaaf / aşırı acıma)Hukukun ve haddin uygulanmasını engelleyebilecek sübjektif acıma duygusuAdli infaz ve kamusal düzen bağlamında, suça karşı yersiz gevşeklik gösterilmesini yasaklayan kullanım: Nûr 24:2.
رَأْفَةً وَرَحْمَةً (Kalbi erdem)İsa'ya uyanların gönüllerine yerleştirilen barışçıl ve şefkatli tabiatHavariler ve ilk Hristiyan cemaatinin ahlaki arınmışlığı ve zahitliği bağlamında: Hadîd 57:27.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEsma-i Hüsna bahsiEr-Re'ûf isminin er-Rahîm ile farkı; tenzih bağlamında Allah hakkında acıma ve kalbi etkilenme olmaksızın sırf lütuf ve kötülüğü defetme iradesi olarak tevili.Saf ihsan ve kederi baştan defetme iradesi
FıkıhHadler ve ceza hukukuCezaların icrasında yersiz şefkat gösterilerek hadlerin iptal edilmemesi (Nûr 24:2); kamu yararı ile bireysel acıma arasındaki sınır.Adaletin tecellisine engel teşkil etmemesi gereken sübjektif duygu
TefsirHüküm ve tebliğ ayetleriRa'fetin rahmetten daha özel (ehass) ve daha ince (erakk) oluşu; rahmetin bazen cerrahi operasyon gibi acı veren ıslahı içerebilmesine karşın, ra'fette acının asla bulunmayışı.Acıyı ve meşakkati dışlayan katıksız himaye
HadisAhlak ve muamele rivayetleriYöneticilerin, aile reisinin ve müminlerin birbirine karşı titizliği; "ümmetime karşı en re'fetli olan" nitelemeleri.Bireyin zedelenmesini önleyici şefkat ve rikkat

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi teklifler ve ubudiyetRuhsat ve azap savmaMükellefe gücünün üstünde yük yüklememekİlahi buyrukların meşakkat anında hafifletilmesi ve kulların yıkımına izin verilmemesi.Kesin
İlmiEğitim ve yöntemPedagojik gözetim ve tedricÖğrencinin zihni ve ruhi kapasitesini zorlamadan eğitmekBilgi aktarımında sarsıcı yüklemelerden kaçınarak zihni incitmeden geliştirme.Güçlü
SiyasiKamu yönetimi ve adaletHakkaniyet ve himayeHukukun infazı ile tebaanın korunması arasındaki dengeİdarecinin halka bir baba şefkatiyle yaklaşması, ancak ceza infazında zaafa düşmemesi.Güçlü
İktisadiRefah ve muhtaçların korunmasıSosyal güvenlik ve zayıfları kollamaKırılgan kesimlerin ezilmesini ve yoksulluk kahrını engellemekEkonomik çarkların zayıf fertleri öğütmesine engel olan kurumsal esirgeme ağları.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerŞok emici mekanizma (sönümleyici / amortisör)Dışarıdan gelen sert darbenin veya kinetik enerjinin sisteme doğrudan çarpmasını engelleyen, enerjiyi soğurarak yapının kırılmasını önleyen tamponlama prensibi.Güçlü
Beşeri bilimlerTravma önleyici koruma ve hakkaniyet (equity) ilkesiHukukta katı kuralların bireyi ezmesini engelleyen hakkaniyet düzeltmesi; psikolojide ise bireyin ağır yıkımlardan korunması için sağlanan duygusal güvenlik alanı.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca "merhamet" veya "acımak" şeklinde yüzeysel bir duygu durumuna indirgeyerek, رحم kökünün zayıf bir kopyası gibi değerlendirmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem hiçbir meşakkate razı olmayan en üstün koruma sıfatını hem de adaletin infazı sırasında suçu meşrulaştırabilecek tehlikeli bir zaaf potansiyelini aynı anda tahlil eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNûr 2:2 ayetinde geçen yasağın kavranamaması; adaletin tecellisi gereken yerde suçu hoş gören yersiz bir merhamet gösterilerek toplumsal düzenin çökertilmesi veya Allah'ın kullarına yönelik yükümlülüklerindeki inceliğin takdir edilememesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ilahi rahmet tasavvurundaki ince katmanları görmemizi sağlar. Rahmet genel ve ıslah edici acıyı da kapsayan bir yapıdayken, ra'fet hiçbir acıya izin vermeyen en saf himayeyi ifade eder; böylece Allah'ın kullarına olan muamelesindeki hassasiyet kavranır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İlahi isimlerin geçtiği teselli ve af ayetlerinde, Peygamber'in müminlere karşı tutumunu anlatan ayetlerde (Tevbe 9:128) ve ceza hukukunun tavizsiz uygulanmasını emreden bağlamlarda (Nûr 24:2).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinî emirlerin ve cezaların sırf sertlikten ibaret olduğu algısını yıkar; öte yandan şefkatin adaleti zaafa uğratacak bir gevşekliğe dönüşmemesi gerektiğini hatırlatarak duygusallık ile hakkaniyeti birbirinden ayırır.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir canlıya veya zayıf bir varlığa yönelebilecek darbe, eziyet ve meşakkati baştan engelleyen, acıyı dindiren en saf ve narin himaye hareketi.
  • Soyut anlamVarlığın acı çekmesine hiçbir şekilde rıza göstermeyen, kötülüğü ve kederi defetmeyi iyiliği celbetmeye öncelleyen en üst düzey duygusal ve ilahi esirgeme.
  • Sistematik karşılıkHukuki, ahlaki ve ontolojik sistemlerde bireyi doğrudan yıkımdan koruyan, sertliği sönümleyen ancak kamu düzenini zedelemeyecek biçimde sınırlandırılmış koruyucu tampon işlevi.
  • LaTeX modeliR(x)=lim⁡ΔE→0(Φ(x)−ΔE)
  • LaTeX açıklaması

x korunan özneyi, Φ özneye yönelik koruyucu potansiyel alanı, ΔE ise öznenin maruz kalabileceği elem, meşakkat veya zarar miktarını temsil eder. Model, ra'fet fonksiyonunun (R), özne üzerindeki elem girdisini sıfıra yaklaştırarak (ΔE→0) tam bir esenlik ve sarsıntısız himaye durumu oluşturduğunu simgeler.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر