رقم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-ق-م2 sîga, 7 mücavir kök, 3 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.حسبأييوَالرَّقِيمِرقمكهفكتبمَرْقُومٌصحبكون

KökSîga 2Ayet 3Sure 2Mücavir 7

▶ Ağı aç (3B)

رقم

ر - ق - م

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 2 sîga
  • 13 sözlük

Rakam Herhangi bir manayı taşıyan işarettir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Rakam Herhangi bir manayı taşıyan işarettir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.647 harf
القاف والراء والميم معهما ق ر م، ق م ر، م ق ر، م ر ق، ر ق م، ر م ق كلهن مستعملات قرم: القَرْمُ الفحل المصعب. وأَقْرِمَ أي ترك حتى استَقْرَمَ أي صار مُقْرَماً فهو أقْرَمُ، وهو المُكَرَّم، ويترك للفحلة لا يحمل عليه. والقَرْمُ: تناول الحمل والجدي الحشيش، وأول ما يقرِمُ أطراف الشجر شيئاً، وهو راضع بعد. والقَرْمُ: أن يُقَرَمَ من أنف البعير جليدة للسمة أي تقطع قطيعة فيبقى أثرها. فتلك السمة القرمة
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR811 harf
الرَقْمُ: الكتابة والخَتْمُ. قال تعالى: "كتابٌ مَرْقومٌ". وقولهم: هو يَرْقُمُ الماء، أي بلغ من حِذْقِهِ بالأمور أن يَرْقُمَ حيثُ لا يثبت الرَقْمُ. ورَقْمُ الثوب: كتابُهُ. وهو في الأصل مصدر. يقال: رَقَمْتُ الثوب. ورَقَّمْتُهُ تَرْقيماً مثله. والرَقْمُ أيضاً: ضربٌ من البرود. والرَقْمَةُ: جانب الوادي، وقد يقال الروضة. قال زهير: ودارٌ لها بالرَقْمَتَيْنِ كـأنـهـا مَراجِعُ وَشْمٍ في نَواشِرِ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR13.009 harf
ق ر م قمر ، قرم ، رقم ، رمق ، مرق ، مقر : مستعملات . قرم : الحرّاني عن ابن السكيت يقال : قَرَم يَقرِم قَرْماً : إذا أكل أكلاً ضعيفاً . ويقال : هو يتقرَّم تقرُّمَ البهمة . أبو عبيد عن أبي زيد يقال للصبيّ أول ما يأكل : قد قَرَم يقرِم قَرْماً وقُروماً . ثعلب عن ابن الأعرابي : قَرِمتُ إلى اللحم أقرَم قَرَماً . وقَرَمت البَهْمةُ : إذا تناوَلتْ . وقال الفرّاء : السَّخْلة تقرِم قَرْماً : إذا تعلمت
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.458 harf
(باب الراء والقاف وما يثلثهما) (رقل) الراء والقاف واللام أصلان: أحدهما طولٌ في شيءٍ، والآخر ضرب من المشي. فأمّا الأوَّل فالرَّقْلُ: النَّخْل الطُِّوال، واحدتها رَقْلة؛ وتجمع في القِلّة رَقلات. والرَّاقُول: حَبْلٌ تُصعَد به النّخلة. والأصل الثاني: أرْقَلَت النَّاقةُ، وهو ضربٌ من المشْي، وهي مُرْقِلٌ، ولا يكون إلاَّ بسرعة. وهاشم بن عُتْبة المِرْقالُ([1])، لإرقاله كان في الحروب. قال الرَّاجز،
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.567 harf
- الرقم: الخط الغليظ، وقيل: هو تعجيم الكتاب. وقوله تعالى: ﴿كتاب مرقوم﴾ [المطففين/9]، حمل على الوجهين، وفلان يرقم في في الماء (قال الزمخشري: ومن المجاز: وهو يرقم في الماء، ويرقم حيث لا يثبت الرقم، مثل في الذي يعمل ما لا يعمله أحد لحذقه ورفقه. انظر: أساس البلاغة ص 174؛ والمجمل 2/393)، يضرب مثلا للحذق في الأمور، وأصحاب الرقيم (هم الذين قال الله فيهم: {أم حسبت أن أصحاب الكهف والرقيم كانوا من آياتنا
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR801 harf
ر ق م فلان يلبس الرقم وهو الوشي‏.‏ وفي الحديث ‏"‏ وما أنا والدنيا والرقم ‏"‏ ورقم الثوب وغيره‏:‏ وشاه‏.‏ ورقم الكتاب‏:‏ بين حروفه ونقطه ورقمه وكتاب مرقوم ومرقم‏.‏ والتاجر يرقم الثياب ويرقمها‏:‏ يعلمها وثياب مرقومة ومرقمة‏.‏ وللحمار رقمتان في يديه‏:‏ نقطتان سوداوان كالدرهمين‏.‏ وكأن عيونهم عيون الأراقم وهي الحيات الرقش وكأنه أرقم يتلمظ‏.‏ وتقلو‏:‏ فلان ومـن المجـاز‏:‏ ‏"‏ هـو يرقـم فـي
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR6.957 harf
الرَّقْمُ والتَّرقيمُ: تَعْجيمُ الكتاب. ورَقَمَ الكتاب يَرْقُمُهُ رَقْماً: أَعجمه وبيَّنه. وكتاب مَرْقُوم أي قد بُيِّنتْ حروفه بعلاماتها من التنقيط. وقوله عز وجل: كتاب مَرْقُومٌ؛ كتاب مكتوب؛ وأنشد:سأَرْقُم في الماء القَراحِ إليكُم، عل بُعْدِكُمْ، إن كان للماء راقِمُ أَي سأَكتب. وقولهم: هو يَرْقُمُ في الماء أي بلغ من حِذْقه بالأُمور أن يَرْقُمَ حيث لا يثبت الرَّقْمُ؛ وأما المؤمن فإن كتابه يجعل في
Maddenin bağlantısı

الرَّقْمُ والتَّرقيمُ: تَعْجيمُ الكتاب. ورَقَمَ الكتاب يَرْقُمُهُ رَقْماً: أَعجمه وبيَّنه. وكتاب مَرْقُوم أي قد بُيِّنتْ حروفه بعلاماتها من التنقيط. وقوله عز وجل: كتاب مَرْقُومٌ؛ كتاب مكتوب؛ وأنشد:سأَرْقُم في الماء القَراحِ إليكُم، عل بُعْدِكُمْ، إن كان للماء راقِمُ أَي سأَكتب. وقولهم: هو يَرْقُمُ في الماء أي بلغ من حِذْقه بالأُمور أن يَرْقُمَ حيث لا يثبت الرَّقْمُ؛ وأما المؤمن فإن كتابه يجعل في عِلِّيِّينَ السماء السابعة، وأما الكافر فيجعل كتابه في أسفل الأرضين السابعة.والمِرْقَمُ: القَلَمُ. يقولون: طاح مِرْقَمُك أي أَخطأَ قلمك. الفراء: الرَّقِيمةُ المرأة العاقلة البَرْزَةُ الفَطِنَةُ. وهو يَرْقُمُ في الماء؛ يضرب مثلاً للفَطِنِ. والمُرَقِّمُ والمُرَقِّنُ: الكاتب؛ قال: دار كَرَقْم الكاتب المُرَقّن والرَّقْمُ: الكتابة والختم. ويقال للرجل إذا أَسرف في غضبه ولم يقتصد: طَما مِرْقَمُكَ وجاش مرْقَمُكَ وغَلى وطَفَح وفاضَ وارتفع وقَذَفَ مِرْقَمُكَ. والمَرْقُومُ من الدواب: الذي في قوائمه خطوط كَيَّاتٍ. وثور مَرْقُوم القوائم: مُخَطَّطُها بسواد، وكذلك الحمار الوحشي. التهذيب: والمَرْقُومُ من الدواب الذي يكوى على أَوْظِفَتِهِ كَيّاتٍ صغاراً، فكل واحدة منها رَقْمَةٌ، وينعت بها الحمار الوحشي لسواد على قوائمه. والرَّقْمتانِ: شبه ظُفْرَين في قوائم الدابة متقابلتين، وقيل: هو ما اكتنف جاعِرتي الحمار من كَيَّة النار. ويقال للنكتتين السوداوين على عَجُزِ الحمار: الرَّقْمتان، وهما الجاعرتان. ورَقْمتا الحمار والفرسِ: الأثَرانِ بباطن أَعضادهما. وفي الحديث: ما أَنتم في الأُمم إلا كالرَّقْمة في ذراع الدابة؛ الرَّقْمَةُ: الهَنَةُ الناتئة في ذراع الدابة من داخل، وهما رَقمتان في ذراعيها، وقيل: الرَّقْمتان اللتان في باطن ذراعي الفرس لا تُنْبِتان الشعر. ويقال للصَّناعِ الحاذقة بالخِرازة: هي تَرْقُمُ الماء وتَرْقُمُ في الماء، كأنها تخط فيه. والرَّقْمُ: خَزّ مُوَشّى. يقال: خَزٌّ رَقْم كما يقال بُرْدٌ وَشْي. والرَّقْمُ: ضرب من البُرود؛ قال أبو خراش: تقول: ولولا أنت أُنْكَحْتُ سيداً أزَفُّ إليه، أَو حُمِلْتُ على قَرْمِ لَعَمْري لقد مُلِّكْتِ أَمْرَك حِقْبةً زماناً، فهلا مِسْتِ في العَقْمِ والرَّقْمِ والرَّقْمُ: ضرب مخطط من الوَشْي، وقيل: من الخَزِّ. وفي الحديث: أَتى فاطمة، عليها السلام، فوجد على بابها ستْراً مُوَشًّى فقال: ما لنا والدنيا والرَّقْم؟ يريد النقش والوَشْيَ، والأصل فيه الكتابة. وفي حديث علي، عليه السلام، في صفة السماء: سَقْف سائر ورَقِيمٌ مائر؛ يريد به وَشْيَ السماء بالنجوم. ورَقَمَ الثوب يَرْقُمُه رَقْماً ورَقَّمهُ: خططه؛ قال حميد: فَرُحْنَ، وقد زايَلنَ كل صَنِعَةٍ لهنّ، وباشَرنَ السَّديلَ المُرَقَّما والتاجر يَرْقُمُ ثوبه بسِمَته. ورَقْمُ الثوب: كتابه، وهو في الأصل مصدر؛ يقال: رَقَمْتُ الثوب ورَقَّمْتُه تَرْقِيماً مثله. وفي الحديث: كان يزيد في الرَّقْمِ أي ما يكتب على الثياب من أَثمانها لتقع المرابحة عليه أو يغترّ به المشتري، ثم استعمله المحدثون فيمن يكذب ويزيد في حديثه. ابن شميل: الأَرْقَمُ حية بين الحيتين مُرَقَّم بحمرة وسواد وكُدْرَةٍ وبُغْثَةٍ. ابن سيده: الأَرْقَمُ من الحيّات الذي فيه سواد وبياض، والجمع أُراقِمُ، غلب غلبة الأَسماء فكُسِّرَ تكسيرها ولا يوصف به المؤنث، يقال للذكر أَرْقَم، ولا يقال حية رَقْماء، ولكن رَقْشاء. والرَّقَمُ والرُّقْمَةُ: لون الأَرْقَم. وقال رجل لعمر، رضي الله عنه: مثلي كمثل الأَرْقَمِ إن تقتله يَنْقَمْ وإن تتركه يَلْقمْ. وقال شمر: الأَرقَمُ من الحيات الذي يشبه الجانَّ في اتقاء الناس من قتله، وهو مع ذلك من أَضعف الحَيّات وأَقلها غضباً، لأَن الأَرْقَمَ والجانّ يتقى في قتلهما عقوبة الجن لمن قتلهما، وهو مثل قوله: إن يُقْتَل يَنْقَمْ أي يُثْأرْ به. وقال ابن حبيب: الأَرْقَمُ أَخبث الحيات وأَطلبها للناس، والأَرْقَمُ إذا جعلته نعتاً قلت أََرْقَشُ، وإنما الأرقَمُ اسمه. وفي حديث عمر: هو إذاً كالأَرْقَمِ أي الحية التي على ظهرها رَقْمٌ أي نقش، وجمعها أَراقِمُ. والأَراقِمُ: قوم من ربيعة، سُمُّوا الأَراقِمَ تشبيهاً لعيونهم بعيون الأَراقِمِ من الحيات. الجوهري: الأَراقِمُ حي من تَغْلب، وهم جُشَم؛ قال ابن بري: ومنه قول مُهَلْهِلٍ: زَوَّجَها فَقْدُها الأَراقِمَ في جَنْبٍ، وكان الحِباءُ من أدَم وجَنْبٌ: حيّ من اليمن. ابن سيده: والأَراقِمُ بنو بكر وجُشَم ومالك والحرث ومعاوية؛ عن ابن الأعرابي؛ قال غيره: إنما سُميت الأَراقِمُ بهذا الاسم لأن ناظراً نظر إليهم تحت الدِّثارِ وهم صِغار فقال: كأَنّ أَعينهم أَعين الأَراقِمِ، فَلَجَّ عليهم اللقبُ. والرَّقِمُ، بكسر القاف: الداهية وما لا يُطاق له ولا يُقام به. يقال: وقع في الرقِمِ، والرَّقِمِ الرَّقْماء إذا وقع فيما لا يقوم به. الأصمعي: جاء فلان بالرَّقِمِ الرَّقْماء كقولهم بالداهية الدَّهْياء؛ وأنشد: تَمَرَّسَ بي من حَيْنه وأنا الرَّقِمْ يريد الداهية. الجوهري: الرَّقِم، بكسر القاف، الداهية، وكذلك بنت الرَّقِم؛ قال الراجز: أَرْسَلَها عَليقَة، وقد عَلِمْ أن العَلِيقاتِ يلاقِينَ الرَّقِمْ وجاء بالرَّقِمِ والرَّقْمِ أي الكثير. والرَّقِيمُ: الدَّواة؛ حكاه ابن دريد، قال: ولا أَدري ما صحته، وقال ثعلب: هو اللوح، وبه فسر قوله تعالى: أَم حسبت أَن أَصحاب الكهف والرَّقِيم، وقال الزجاج: قيل الرَّقِيمُ اسم الجبل الذي كان فيه الكهف، وقيل: اسم القرية التي كانوا فيها، والله أعلم. وقال الفراء: الرّقِيمُ لوحُ رَصاصٍ كتبت فيه أَسماؤهم وأَنسابهم وقصصهم ومِمَّ فَرُّوا؛ وسأَل ابن عباس كعباً عن الرَّقِيم فقال: هي القرية التي خرجوا منها، وقيل: الرَّقِيمُ الكتاب؛ وذكر عِكْرِمةُ عن ابن عباس أنه قال: ما أَدري ما الرَّقِيمُ، أَكتاب أم بنيان، يعني أَصحاب الكهف والرَّقيمِ. وحكى ابن بري قال: قال أبو القاسم الزجاجي في الرَّقيم خمسة أقوال: أحدهما عن ابن عباس أنه لوح كتب فيه أَسماؤهم، الثاني أنه الدَّواة بلغة الرُّوم؛ عن مجاهد، الثالث القرية؛ عن كعب، الرابع الوادي، الخامس الكتاب؛ عن الضحاك وقتادة وإلى هذا القول يذهب أَهل اللغة، وهو فَعِيلٌ في معنى مَفْعول. وفي الحديث: كان يسوي بين الصفوف حتى يَدَعَها مثل القِدْحِ أو الرَّقِيمِ، الرّقِيمُ: الكتاب، أي حتى لا ترى فيها عِوَجاً كما يُقَوِّم الكاتب سُطوره. والتَّرْقِيمُ: من كلام أَهل ديوان الخراج. والرَّقْمةُ: الروضة، والرّقْمتان: روضتان إحداهما قريب من البصرة، والأُخرى بنَجْدٍ. التهذيب: والرَّقْمتانِ روضتان بناحية الصَّمَّانِ؛ وإياهما أَراد زهير بقوله: ودار لها بالرّقْمَتَيْنِ، كأَنّها مَراجيع وَشْمٍ في نَواشِر مِعْصَمِ ورَقْمةُ الوادي: مجتَمَعُ مائه فيه. والرَّقْمةُ: جانب الوادي، وقد يقال للرّوْضة. وفي الحديث: صَعِدَ رسول الله، صلى الله عليه وسلم، رَقْمَةً من جبل؛ رَقمةُ الوادي: جانبه، وقيل: مجتمع مائه، وقال الفراء: رَقْمَةُ الوادي حيث الماء. والمَرْقُومة: أَرض فيها نُبَذٌ من النبت. والرَّقَمَةُ: نبات يقال إنه الخُبّازَى، وقيل: الرَّقَمَةُ من العُشب العظام تنبت متسطحة غَصَنَةً كباراً، وهي من أول العُشْب خروجاً تنبت في السهل، وأَول ما يخرج منها ترى فيه حُمرة كالعِهْن النافض، وهي قليلة ولا يكاد الما يأْكلها إلا من حاجة. وقال أبو حنيفة: الرَّقَمَةُ من أَحْرار البَقْل، ولم يصفها بأَكثر من هذا، قال: ولا بلغتني لها حِلْيةٌ. التهذيب: الرَّقَمَةُ نبت معروف يشبه الكَرِشَ. ويوم الرَّقَمِ: يوم لغَطَفان على بني عامر؛ الجوهري: ويوم الرَّقَمِ من أيام العرب، عُقِرَ فيه قُرْزُلٌ فرس طُفَيْلِ بن مالك؛ قال ابن بري: ذكر الجوهري أنه فرس عامر بن الطُّفَيْلِ؛ قال: والصحيح أن قُرْزُلاً فرس طُفَيل بن مالك، شاهده قول الفرزذق:ومِنهنَّ إذ نَجَّى طُفَيْلَ بن مالكٍ، على قُرْزُلٍ، رَجْلا رَكوضِ الهَزائِمِ وقوله أيضاً: ونَجَّى طُفَيْلاً من عُلالَةِ قُرْزُلٍ قَوائمُ، نَجَّى لحمَهُ مُسْتَقِيمها والرَّقَمِيَّاتُ: سهام تنسب إلى موضع بالمدينة. ابن سيده: والرَّقَمُ موضع تعمل فيه النِّصالُ؛ قال لبيد: فرَمَيْتُ القومَ رِشْقاً صائباً، ليس بالعُصْلِ ولا بالمُقْتَعِلّ رَقَمِيَّاتٌ عليها ناهضٌ، تُكلِحُ الأرْوَقُ منهم والأَيَلّ أي عليها ريشُ ناهضٍ، وقد تقدم الناهضُ. والرّقِيمُ والرُّقَيْمُ: موضعان. والرَّقيمُ: فرس حِزام بن وابصة.

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR481 harf
* ر ق م * * الرَّقْمُ * الكتابة قال الله تعالى ﴿كتاب مرقوم﴾ وقولهم هو يرقم الماء أي بلغ من حذقه بالأمور أن يرقم حيث لا يثبت الرقم و * رَقْمُ * الثوب كتابة وهو في الأصل مصدر وقد * رَقَم * الثوب والكتاب من باب نصر و * رقَّمَهُ * أيضا * ترقيما * و * الرَّقْمةُ * جانب الوادي وقيل الروضة و * الأرْقَمُ * الحية التي فيها سواد وبياض و * الرَّقِيمُ * الكتاب وقوله تعالى ﴿أن أصحاب الكهف والرقيم﴾ قيل هو
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR11.695 harf
| | ( رَقَم ) يرقُم رَقْماً : ( كَتَبَ ) ، نقله | الجَوْهَرِيّ . ( و ) رَقَم ( الكِتابَ : | أعجَمَه وبَيَّنَه ) أي : نَقَّطه وبيّن | حُروفَه . وكتاب مَرْقُوم : قد بُيِّنت | حُروفُه بِعَلاماتِها من التَّنْقِيط . وقوله | تعالى : ! 2 < كتاب مرقوم > 2 ! أي : | مكتوب . | | ( و ) رَقَم ( الثُّوبَ ) رَقْماً : وَشَّاه | و ( خَطَّطَه ) وعَلَّمَه ، ( كَرَقَّمه ) تَرْقِيماً | فِيهِما . يُقال : كتاب مَرْقومٌ
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR13.947 harf
رَقَمَ 1 رَقَمَ ذ , (Msb, K,) aor. رَقُمَ , (Msb, TA,) inf. n. رَقْمٌ, (S, Msb, TA,) He wrote (S, Msb, K) a writing, book, or letter. (Msb.) And He sealed, stamped, imprinted, or impressed. (S, TA.) And رَقَمَ الِكتَابَ, (K,) inf. n. as above, (JK,) He marked the writing with the dots, or points, (JK, K, TA,) and made its letters distinct, or plain. (K, * TA.) One says, هُوَ يَرْقُمُ المَآءَ,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR845 harf
رَقَمَ رَقَمَ U ( n. ac. رَقْم 1 ), a. Wrote; pointed ( writing ); marked, figured; embroidered. رَقَّمَ رَقَّمَ II , a. see I . رَقْم رَقْم 1 , ( pl. رُقُوْم 27 , أَرْقَاْم 38 ), a. Writing. b. Figure, number. c. see 5 . رَقْمَة رَقْمَة 1t , a. Flower-garden. b. Meadow. c. Side ( of a valley ). رُقْمَة رُقْمَة 3t , رَقَم 4 , a. see 5 . رَقِم رَقِم 5 , a. Misfortune,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok21.801 harf
رقم رَقَمَ - يَرْقُمُ - رَقـِيْم - مَرْقُوْم رَقَمَ - يَرْقُمُ + كائن + شيئاً: يثبت على الشيء هويته: يخط أو يحفر على الشيء أو على لوح ملحق به رمزاً يدل على المعلومات الهامة عن الشيء: يخط أو يحفر في لوح (أو ما يشبهه) رمزاً يدل على اسم الشيء وتاريخ وجوده وهويته: يصنع الدمغة أو الايتكيت اللاصق الدال على الماركة أو الصانع أو لوحة البلاك التي تحفر
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler7 mücavir (10 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. كهف

    1 ortak ayet · Kovuk

  2. كتب

    2 ortak ayet · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  3. عجب

    1 ortak ayet · “Acem” yabancı, dil bilmeyen demektir

  4. صحب

    1 ortak ayet · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  5. حسب

    1 ortak ayet · Hisbe okun nişangah kısmına denir

  6. أيي

    1 ortak ayet · Evye kuş yuvası demektir

  7. كون

    1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. كِتَابٌ مَرْقُومٌ

    RakamlanmışYazılmış bir kitabtır.

  2. كِتَابٌ مَرْقُومٌ

    RakamlanmışYazılmış bir kitabdır.

Sîga sayfası: وَالرَّقِيمِ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرقم
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكتب, سطر, نقش
Zıt Kökمحو
Çekirdek Özet 1Bir yüzey üzerine belirgin, silinmez, noktalı veya çizgili işaret koyma; kumaşı nakışla bezeme
Çekirdek Özet 2İlahi kayıtların kesinleşmiş, şüphe götürmez biçimde tescil edilmesi ve silinmez kitabe haline gelmesi
Çekirdek Özet 3Varlık ve amel sahasındaki fiillerin silinmez birer bilgi koduna ve hukuki delile dönüşmesi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca modern matematikteki sayı basamağı (rakam) anlamıyla sınırlanıp tescil, nakış ve yazıt boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رقİncelik, şeffaflık, yüzey yayılımı ve gözetleme; nitekim رقق kökünde incelik ve deri levha, رقب kökünde dikkatle izleme ve bekleme, رقد kökünde hareketsiz yüzeye uzanma, رقي kökünde ise basamak basamak yukarı çıkma anlamı esastırمToplama, tutma ve derinlik bildiren mim harfinin eklenmesiyle ince yüzey üzerine kalıcı, belirgin ve toparlayıcı işaretler kazıma, nakış ve yazı tescili anlamı oluşmuştur

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıBaşlangıç, bilinçli yönelim, tepe noktası ve iradi eylem
قUfuktaki güneş veya iğne deliğiOdaklanma, sınır çekme, döngüsel yoğunlaşma ve kesin hat
مSu dalgasıAkışkan yüzey, toplanma, yayılma ve derinlik
رقمBilinçli bir iradenin odaklanarak yaygın bir zemin üzerine silinmez izler ve biçimler bırakmasıZihindeki bilginin veya iradenin yüzey üzerinde sınırları belirli çizgiler, noktalar ve nakışlar halinde tespit edilmesi hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKumaşın desen ve nakışla işlenmesi (el-vaşy), hayvanın bacaklarındaki belirgin benek ve çizgiler, yazının noktalanıp açık hale getirilmesi (ta‘cîmü’l-kitâb) ve bir nesneye ayırt edici damga vurulması
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays ve çağdaşı şairlerin anlatımlarında çizgili ve nakışlı Yemen kumaşları için kullanılan bu kök, paketteki şahitte ise imkânsız bir hüneri nitelemek üzere şöyle geçmektedir: سَأرْقُم في الماءِ القَراحِ إليكُم / على نَأْيِكُمْ إن كان في الماءِ راقمُ
Erken Arapça kullanımTicaret mallarının üzerine fiyat veya alamet konulması, develerin ve atların belirgin izlerle damgalanması; hadis rivayetinde nakışlı elbiseden uzak durmayı anlatan ibare: وَمَا أَنَا وَالدُّنْيَا وَالرَّقْمَ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça رقم kökü, Sami dillerinin genelinde nakış işleme, renkli veya çizgili desenler yapma, taş veya levha üzerine yazı kazıma ve kayıt tutma anlam katmanıyla güçlü bir ortaklık sergiler. İbranicede nakışlı kumaş ve alacalı desen anlamındaki רקם (rāqam / riqmāh) kökü doğrudan kumaşın iplikle bezenmesini ve çok renkli dokumayı karşılar. Süryanicede ܪܩܡ kökü aynı şekilde nakışlama, alacalı kılma ve işaretleme işlevine sahiptir. Kökün en ilksel somut matrisi, tekdüze bir yüzeyi zıt renkli çizgiler, noktalar veya kabartmalarla ayırt edici kılmaktır. Arapçada bu somut nakış anlamı, harflerin noktalanması (ta‘cîm) ve yazı levhalarının tescili yönünde semantik bir gelişme göstermiş; oradan da sayı işaretlerine ve hukuki sicillere ad olmuştur.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKumaş nakşından yazı ve işarete geçişTekdüze kumaş üzerine desen vurma eylemi, düz parşömen veya taş üzerine harf ve işaret koyma işlemine aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanice soydaşlarİbranice rāqam ve Süryanice rqam biçimleri renkli nakış, çok renkli dokuma ve belirgin iz bırakma anlamında tam denktirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAkdeniz havzası dokuma ve kayıt kültürüErken Afro-Asyatik dokuma ve yazı terimleriyle semantik kesişim taşır; ancak kesin ödünçleme bağına dair yeterli veri yokturMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رقمAnlamlıÇizmek, yazmak, nakşetmekYüzeye belirgin işaret koyma ve tescil etmeHedef kök; Kur'an'da geçer
رمقAnlamlıGöz ucuyla bakmak, can çekişmekHayatın son kalıntısına veya çok zayıf bir bakışa işaret ederHedef kökle zayıf iz ve hat bağı muhtemeldir; Kur'an'da geçmez
قرمAnlamlıKemirmek, dişlemek, önder deveBir şeyin ucundan yemek veya sürüye baş olmakKalb ilişkisi yoktur, müstakil köktür; Kur'an'da geçmez
قمرAnlamlıBeyazlık, ay, parlamakGeceyi aydınlatan ay ve parlak beyaz renkIşık ve belirginleşme yönüyle uzaktan temas taşır; Kur'an'da geçer
مرقAnlamlıOkun yaydan hızla fırlayıp çıkmasıBir şeyin içinden delip süratle ayrılmakKök olarak ters yönde bir dağılma ve çıkış bildirir; Kur'an'da geçmez
مقرAnlamlıEkşimek, acılaşmak, suya batırmakTat bakımından keskinlik ve sıvıyı emmeAnlamsal ortaklık zayıftır; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رقمMerkezKayıt ve tescilÇizgi, nokta ve işaretle kalıcı, silinmez ve açık hale getirmeNakış, damga ve tescilli yazı
كتبKomşuYazı ve hükümParçaları bir araya getirip dikme ve toplama yoluyla kaydetmeرقم işaretin belirginliğine, كتب parçaların bütünlenmesine odaklanır
سطرKomşuDizi ve sıraNesneleri veya harfleri düzgün bir çizgi boyunca dizmeرقم tek tek ayırt edici işaretleri, سطر ise sıralı düzeni vurgular
نقشKomşuOymacılık ve bezemeYüzeyi kazıyarak veya boyayarak ince desen çıkarmaنقş estetik ve biçimsel inceliğe, رقم resmi ve kalıcı tescile kayar
محوZıtSilme ve yok etmeYüzeydeki irtibatı ve izi bütünüyle ortadan kaldırmaVarlıktaki işaretin iptali ve belirsizleştirilmesidir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaرقمİşaret koyma, nakşetme, tescilYüzeyde açık, silinmez, noktalanmış iz bırakmaKesin
LatinceInscribere, notareKazımak, yazıt haline getirmek, işaretlemekTaş veya sert zemin üzerine kalıcı kayıt düşmeyi karşılar, kumaş nakşını dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceTo inscribe, record, embroiderYazıt yapmak, kaydetmek, işlemekHem tescil hem de desen boyutunu ayrı ayrı karşılar, tek kökte birleştiremezGüçlü
AlmancaEinmeißeln, aufzeichnen, stickenKazımak, kaydetmek, nakış işlemekHukuki tescil ve estetik iz bırakma işlevlerini farklı kelimelerle verirGüçlü
FransızcaInscrire, broder, consignerKaydetmek, işlemek, emaneten tescillemekResmi kayıt altına alma ve dokuma üzerine desen verme yönlerini paylaşırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مَرْقُومٌAmellerin kesinleşmiş, mühürlenmiş ve silinmez tescil siciliAhiret bağlamında iyilerin ve kötülerin amellerinin yazıldığı şüphe götürmez kitap; el-Mutaffifîn 83:9, el-Mutaffifîn 83:20
وَالرَّقِيمِÜzerinde isimlerin veya hadisenin kazılı bulunduğu kitabe, yazıtMağara ehlinin hatırasını veya kimliklerini sabitleyen yazılı taş levha; el-Kehf 18:9

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAmel defterleri ve kader yazgısıİnsan fiillerinin tescil keyfiyeti, meleklerin yazımı ve bu sicilin inkar edilemez bir kanıt oluşuDeğiştirilemez ve silinemez ilahi tescil
FıkıhEşya hukuku ve ibadet mahalliResimli, nakışlı kumaşların kullanımı, satışı ve ticaret mallarının fiyat veya mülkiyet alametiyle işaretlenmesiDamga, tescil işareti ve nakış hükmü
TefsirAshâb-ı Kehf ve sicill-i a‘mâler-Rakīm ifadesinin bir yazıt mı yoksa yer adı mı olduğu ve kitâbün merkūm tamlamasının noktalı/mühürlü yazı niteliğiAşikar kılınmış, tescillenmiş yazıt
HadisGiysi adabı ve ev tefrişatıÜzerinde nakış ve suret bulunan perdelerin veya elbiselerin hükmü ve ticarî damgalama uygulamalarıKumaş üzerindeki renkli desen ve nakış

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUhrevi hesap ve adaletDeğişmez sicilAmellerin zayi olmaksızın korunmasıİnsanın tüm eylemlerinin açık ve tartışmasız bir metin halinde ön plana çıkarılmasıKesin
İlmiBilgi felsefesi ve tescilKodlama ve indekslemeBilginin kaybolmasını önlemeVerinin semboller, noktalar ve harfler yoluyla kalıcı bir dizgeye dönüştürülmesiGüçlü
SiyasiDevlet arşivi ve anayasaKamusal kitabe ve fermanHukuki bağlayıcılığı sabitlemeToplumsal hafızayı ve kanunları herkesin göreceği açık yazıtlar halinde duyurmaGüçlü
İktisadiTicaret hukuku ve mülkiyetDamga, barkod ve fiyat tesciliMalın vasfını ve değerini belirlemeEmtianın kime ait olduğunu, niteliğini ve değerini gösteren resmi işaretGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSayısal kodlama, veri damgalama ve kriptografik özet (hash)Sürekli ve belirsiz bir verinin sonlu, açık ve doğrulanabilir sembolik bir çıktıyla mühürlenmesi ve doğrulanması işlemidirGüçlü
Beşeri bilimlerHukuki tescil, anıt yazıtlar ve ticarî alametifarikaToplumsal sözleşmelerin veya tarihsel hafızanın taş ve parşömen üzerine kazınarak inkarı imkânsız delil seviyesine yükseltilmesidirGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca Hint-Arap menşeli matematiksel rakamlar yani sayı basamakları olarak görüp asıl çekirdeğindeki nakış, kitabe ve tescil boyutunu dışarıda bırakmak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da bu kök sayı saymak için değil, inkar edilemez şekilde noktalanmış, apaçık kılınmış ve taş/levha üzerine kazınmış ilahi-tarihsel kayıtları ifade etmek için kullanılır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlgili ayetlerdeki kitâbün merkūm ifadesini kuru bir sayısal istatistik tablosu sanarak tescilin getirdiği hukuki kesinliği, açıklığı ve bağlayıcılığı gözden kaçırmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kayıt, adalet ve tarih anlayışını somutlaştırır; amellerin rastgele değil, açıkça okunabilir, noktalanmış ve silinmez bir tescille korunduğunu gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ashâb-ı Kehf kıssasının geçtiği el-Kehf 18:9 ayetinde ve amellerin kaydedilmesini anlatan el-Mutaffifîn 83:9 ve 83:20 ayetlerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ahiretteki hesaplaşmanın soyut ve belirsiz bir zan üzere yürütüleceği fikrini yıkarak her eylemin açık ve itiraz edilemez bir kitabe olarak sunulacağını kanıtlar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYüzey üzerine iğne, boya veya kalemle nakış işlemek, ayırt edici noktalar koymak ve silinmez işaretler bırakmak.
  • Soyut anlamEylemlerin, bilgilerin ve tarihsel olayların kuşkuya yer bırakmayacak açıklıkta mühürlenmesi, tescil edilmesi ve silinmez birer belgeye dönüşmesi.
  • Sistematik karşılıkDağınık ve akışkan süreçlerin, herkesçe tanınabilir sabit bir kodlama ve tescil sistemiyle hukuki ve ilmi güvenceye kavuşturulması.
  • LaTeX modeliR:S×D→Ko¨yle kiK={x∈S∣δ(x)=1}
  • LaTeX açıklamasıFormülde S gösterge yüzeyini veya zeminini, D iradi işaretleme ve tescil eylemini temsil eder. R fonksiyonu, zemin üzerindeki belirsiz noktaları ayırt edici bir işaretle birleştirerek silinmez kayıt kümesi olan K çıktısını üretir; buradaki δ(x)=1 şartı, ilgili noktanın açıkça noktalanmış, tescil edilmiş ve inkar edilemez kılınmış olduğunu sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر