سقي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ق-ي24 sîga, 37 mücavir kök, 24 ayet, 19 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ثنياسْتَسْقَاهُفَسَقَىسِقَايَةَتُسْقَىظللاسْتَسْقَىسقيحجرموهسَقَيْتَشربعيننُسْقِيكُمْطعمأكلعبربطن

KökSîga 24Ayet 24Sure 19Mücavir 37

▶ Ağı aç (3B)

سقي

س - ق - ي

KÖK
  • 25 geçiş
  • 24 ayet
  • 24 sîga
  • 13 sözlük

Sakiy: Kaba konmuş sudur. Türkçe’deki su kelimesi buradan gelmiştir. Ma akar veya göldeki su, saky etmek su vermek demektir.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: سقى

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Sakiy: Kaba konmuş sudur. Türkçe’deki su kelimesi buradan gelmiştir. Ma akar veya göldeki su, saky etmek su vermek demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.302 harf
القاف والسين و"وايء" معهما ق و س، ق س و، و ق س، ق ي س، س ق ي، س و ق، و س ق مستعملات قوس: تصغير القَوْسِ قُويسٌ، والعدد أقواسٌ ثم قِياس وقِسِيٌّ. وشيخ أَقوَسُ: منحني الظهر، وقَوَّسَ تقويساً، وتَقَوَّسَ ظهره، وحاجب مُتَقِّوسٌ، ونوى مُتَقَوِّسٌ ونحوهما: مما ينعطف انعطاف القوسِ، قال: ولا من رأين الشيب فيه وقَوَّسَا وقال: ومُسْتَقْوِس قد خرم الدهر جدره والقُوْسُ: بقية التمر في الجلة والقَوْسُ: رأس
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR2.154 harf
Madde başı: سقىابن السكيت: السِقاءُ يكون للَّبن وللماء، والجمع القليل أَسْقِيَةٌ وأُسْقِياتٌ، والكثير أَساقٍ. والوَطْبُ للّبن خاصّةً، والنِحْيُ للسمن، والقربة للماء. وسَقَيْتُ فلاناً وأَسْقَيْتُهُ، أي قلت له سَقْياً. وسَقاهُ الله الغيث وأَسْقاهُ، والاسم السُقْيا بالضم. وقد جمعهما لبيدٌ في قوله: سَقى قَوْمي بَني مجدٍ وأُسْقى نُميراً والقبائلَ من هِـلالِ ويقال: سَقَيْتُهُ لِشَفَتِهِ، وأَسْقَيْتُهُ لماشيته
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok17.707 harf
ق س ( وايء ) قوس ، قيس ، قسا ، وقس ، وسق ، سقي ، سوق . قوس قيس : قال الليث : القَوْس معروفة عجمية وعربيّة تُصَغَّرَ قُوَيْساً ، والجميع القِياس وقِسِيّ ، العَدَد أقواس . أبو عبيد : جمْعُ القوس : قِياس . قال : وهذا أقيَسُ مِن قول مَن يقول قِسِيّ ، لأنّ أصلها قَوْس ، والواو منها قَبل السين ، وإنما حُوّلت الواو ياءً لِكسرةِ ما قبلها ، فإذا قلتَ في جمع القَوْس قِسِيّ أخّرْتَ الواوَ بعدَ السين ،
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.130 harf
(باب السين والقاف وما يثلثهما) (سقل) السين والقاف واللام ليس بأصل، لأنَّ السين فيه مبدلة عن صاد. (سقم) السين والقاف والميم أصلٌ واحد، وهو المرض: يقال سُقْمٌ وسَقَمٌ وسَقامٌ، ثلاثُ لغات. (سقي) السين والقاف والحرف المعتل أصلٌ واحدٌ، وهو إشراب الشيء الماء وما أشبَهَه. تقول: سقيته بيدي أَسقيهِ سَقيا، وأَسْقيته، إذا جعلتَ لـه سِقياً. والسُّقْي: المصدر، وكم سِقيُ أرضك، أي حظُّها من الشرب. ويقال:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR948 harf
Madde başı: سقى- السقي والسقيا: أن يعطيه ما يشرب، والإسقاء: أن يجعل له ذلك حتى يتناوله كيف شاء، فالإسقاء أبلغ من السقي، لأن الإسقاء هو أن تجعل له ما يسقى منه ويشرب، تقول: أسقيته نهرا، قال تعالى: ﴿وسقاهم ربهم شرابا طهورا﴾ [الإنسان/21]، وقال: ﴿وسقوا ماء حميما﴾ [محمد/15]، ﴿والذي هو يطعمني ويسقين﴾ [الشعراء/79]، وقال في الإسقاء: ﴿وأسقيناكم ماء فراتا﴾ [المرسلات/27]، وقال: ﴿فأسقيناكموه﴾ [الحجر/22]، أي: جعلناه سقيا
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.035 harf
س ق ي سقاكم الله تعالى الغيث والدر وأسقاكم ‏"‏ نسقيكم مما في بطونه ‏"‏ وقيل‏:‏ سقاه لشفته وأسقاه لدابتـه‏.‏ وسقيته قلت له‏:‏ سقاك الله تعالى‏.‏ وله سقي من النهر وشرب من السقاية وله سقاية ومسقاة‏:‏ يشرب بها وهي المشربة‏.‏ وسقى أرضه واسق أرضك فقد حان مسقاها‏:‏ وقت سقيها‏.‏ وساقاه في أرضه وكره أبو حنيفة المساقاة‏.‏ وملأ السقاء والأسقية‏.‏ وساق كالسقية وهي البردية وسوق كالسقي‏.‏ ومن المجاز‏:‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR11.029 harf
السَّقْيُ: معروف، والاسم السُّقْيا، بالضم، وسَقاهُ اللهُ الغيثَ وأَسْقاهُ؛ وقد جَمَعَهما لَبيدٌ في قوله: سَقى قَوْمي بني مَجْدٍ، وأَسْقى نُمَيْراً والقبائِلَ من هِلالِ ويقال: سَقَيْته لشَفَتِه، وأَسْقَيْته لِماشيَتهِ وأَرْضِهِ، والاسْمُ السِّقْيُ، بالكسر، والجمعُ الأَسْقِيَةُ. قال أَبو ذؤيب يَصِفُ مُشْتارَ عَسَل: فجاءَ بمَزْجٍ لم يَرَ الناسُ مِثْلَهُ، هو الضَّحْكُ، إلاَّ أَنه عَمَلُ النَّحْلِ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR953 harf
* س ق ي * * السِّقاءُ * يكون للبن والماء والقربة تكون للماء خاصة و * سَقَاهُ * من باب رمى و * أسْقَاهُ * قال له سقيا و * سَقاهُ * الله الغيث و * أسْقَاهُ * والاسم * السُّقْيَا * بالضم وقيل * سَقَاهُ * لشفته و * أسْقَاهُ * لماشيته وأرضه و * المَسْقَوِيُّ * من الزرع ما يسقى بالسيح وهو بالفاء تصحيف والمظمئي ما تسقيه السماء و * المَسْقَاةُ * بالفتح موضع الشرب ومن كسرها جعلها كالآلة لسقي الديك و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.548 harf
: ( ى *!سَقاهُ *!يَسْقِيه ) *!سَقْياً ، ( *!وسَقَّاهُ ) ، بالتَّشْديدِ ، ( *!وأَسْقاهُ ) بمعْنىً واحِدٍ . ( أَو *!سَقاهُ *!وسَقَّاهُ بالشَّفَةِ ، *!وأسْقاهُ : دَلَّهُ على الماءِ ) ؛ كذا في المُحْكم . ( أَو ) *!سَقاهُ لشَفَتِه ؛ *!وأَسْقَى : ( سَقَى ماشِيَتَه أَو أَرْضَه ) ؛ كذا في الصِّحاحِ ؛ ( أَو كِلاهُما ) ، أَي سَقَى *!وأَسْقَى ( جَعَلَ له ماءً ) أَو *!سِقْياً *!فسَقاهُ ، ككَساةٍ ، وأَسْقَى
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok20.921 harf
Madde başı: سقىسَقَاهُ 1 سَقَاهُ ذ , aor. يَسْقِيهِ, (K,) inf. n. سَقْىٌ; (TA; [see also سِقَايَةٌ, which is likewise said to be an inf. n. of the same verb;]) and ↓ سقّاهُ, (K,) with teshdeed; (TA;) and ↓ اسقاهُ; (K, TA; [in the CK, erroneously, اسْتَقاهُ;]) all have one meaning; (TA;) [i. e. He gave him to drink, generally water, often milk, and sometimes poison or some other thing: and the first often
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.472 harf
سَقَى سَقَى I ( n. ac. سَقْي 1 ), a. Gave to drink; watered; irrigated; sent rain to. b. Tempered ( iron ). c. ( n. ac. سَقْوة سَقْوة [ 1tU ] ) a. [ coll. ], Poisoned. سَقَّيَ سَقَّيَ II , a. see I (a) & IV ( b ), ( c ). سَاْقَيَ سَاْقَيَ III , a. Drank with; gave to drink to. b. Drew water with. أَسْقَيَ أَسْقَيَ IV , a. see I (a) . b. Pledged; wished rain to. c. Watered the
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok27.178 harf
سقي سَقَى - يَسْقِي، سُقِيَ - يُسْقَى - سُقْيَا - سِقَايَة - أَسْقَى - يُسْقِي ، أُسْقيَ - يُسْقَى - اسْتَسْقى - يَسْتَسْقِي سَقَى - يَسْقِي + كائن + كائناً + شيئاً: يقدم له شيئاً ليشربه: يأتي بالماء أو الشراب ويقدمه ليصبح في متناول شاربه ويتركه له ليشربه حسب رغبته سَقَى - يَسْقِي + كائن + لـِ كائن + شيئاً: يسقي + كائن + لأجل كائن + كائناً
Tamamını oku

Sîgalar(24)

Mücavir kökler37 mücavir (192 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. موه

    7 ortak ayet · Su

  2. شرب

    5 ortak ayet · İçecek

  3. لبن

    2 ortak ayet · Süt demektir

  4. أكل

    5 ortak ayet · Ekel pas demektir

  5. خمر

    2 ortak ayet · Hamr (hı) : Üzümden yapılan içki, şarap demektir

  6. قطع

    3 ortak ayet · Kesinlikle keseceğim

  7. عبر

    2 ortak ayet · Abere bir ırmaktan geçerken üstüne basılan taşlar

  8. عصو

    2 ortak ayet · Asân

  9. عين

    3 ortak ayet · Ayn göz, “evya” göze demektir

  10. حجر

    2 ortak ayet · Taş demektir

  11. ثني

    2 ortak ayet · Sena yaka demektir

  12. بطن

    2 ortak ayet · Batın karın demektir

Geçtiği ayetler(24)

  1. وَإِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَدَمٍ لَبَنًا خَالِصًا سَائِغًا لِلشَّارِبِينَ

    Size içecek kılarızSizin için hayvanlarda da ibret vardır. Onların karınlarındaki fışkı ile kan arasından; size, içenlerin boğazından kolaylıkla geçen dupduru bir süt içiririz.

  2. وَإِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهَا وَلَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

    Size içecek kılarızDavarlarda da sizin için elbette bir ibret vardır. Onların karınlarındakinden size içiririz. Sizin için onlarda daha bir çok faydalar vardır. Ve onlardan yersiniz de.

Sîga sayfası: اسْتَسْقَاهُ
Sîga sayfası: السِّقَايَةَ
Sîga sayfası: فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسقي
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (lâm harfi yâ)
Bağlamsal Yakın Köklerشرب, روي, ورد
Zıt Kökظمأ
Çekirdek Özet 1Canlıya içeceği doğrudan sunma, susuzluğu gidermek üzere su veya sıvı ile buluşturma, toprağı sulama.
Çekirdek Özet 2İlahi rahmetin, rızkın ve dirilişin devamı için gereken hayat sıvısının yaratılmışlara ulaştırılması; ahiretteki içecek mükâfat ve cezaları.
Çekirdek Özet 3Varlığın kurumasını ve helakini önleyen sürekli ikmal, yönlendirilmiş akış ve ontolojik bakım düzeni.
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir içme fiili sanıp suyu hazırlama, sunma, iletme ve sistemi besleme boyutunu göz ardı etmek.

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سقAşağı yönlü inme, dökülme, örtme veya bir yere sevk edilme devinimi (سقط düşmek/inmek, سقف üstten örtmek/tavan, سقر şiddetle yakıp çökertmek, سقم bedene çöküp zayıflatan hastalık)يDökülme ve sevk hareketini akıcı bir sıvıya, yumuşak bir sürekliliğe ve hayat veren bir içeceğin doğrudan intikaline tahsis etmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سdiken, destek; tutunma, dayanma, korumaHayatın sürmesi için gereken temel desteğin ve canlanma direncinin temini.
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırSuyun bir kapta, kanalda veya menbada toplanması, odaklanmış bir debi ile yönlendirilmesi.
يel ve kol; iş, yapma, uzanmaSunma, yöneltme, el vasıtasıyla ulaştırma ve muhataba bizzat içirme eylemi.
سقيHayatın devamını sağlayan desteğin (س) odaklanmış veya biriktirilmiş bir kaynaktan (ق) el ve irade ile uzatılarak (ي) muhataba aktarılması; sulama ve içirme yoluyla canlılığın ikamesi.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir canlının ağzına içecek su vermek, tulumdan veya kadehten sıvıyı aktarmak, ekin ve hayvanı su ile buluşturmak.
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa kabilelere yağmur ve refah dilerken kökün sülâsî ve if'âl formlarını bir arada kullanmıştır: سَقى قَوْمي بني مَجْدٍ، وأَسْقى / نُمَيْراً والقبائِلَ من هِلالِ
Erken Arapça kullanımÇöl ve vaha şartlarında develerin sulanması (iskâ), kuyudan su çekilip havuzlara doldurulması ve hacılara su ikramı kurumu olan sikâye.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Dīwān Labīd.

Sami etimolojik katman

Arapça سقي kökü, Kuzeybatı Sami ve Güney Sami sahasında su verme, içirme ve tarımsal sulama alanlarını adlandıran kadim bir ortak miras köküdür. İbranicede שקה (šāqāh - 'su vermek, sulamak, içirmek', Hiphil formu hišqāh) ve Aramicede / Süryanicede ܐܫܩܝ (ašqī - 'suladı, içirdi') biçimleriyle fonetik denkliği (Arapça /s/ - İbranice /š/) eksiksizdir. Kök, ilksel Sami tabakasında yalnızca suyun fiziksel varlığını değil, suyun bir kaynaktan alınıp hedef canlıya veya toprağa aktarılması ameliyesini gösterir. Arapçada hem kaba (sikâ), hem içki taslarına (sikâye), hem de zirai ortaklığa (müsâkāt) genişleyerek zengin bir kullanım alanı bulmuştur.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir nesneye su emdirme (işrâb), susuzluğu giderme; kaptan (sikâ) su sunma.Asıl anlam içecek vermek ve sulamaktır; kap ve kanal adları bu eylemden türemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice šāqāh (suladı, içirdi), Süryanice ašqī (su verdi, suladı).Fonetik ve semantik paralellik tamdır; proto-Sami *šqy / *sqy kökünden gelir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiMısır hiyerogliflerinde ve Berbericede su akıtma ve içirme ile ilgili bazı ikincil kökler.Afro-Asyatik çöl ve vaha tarımı terminolojisiyle morfolojik paralellik ihtimali.Muhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Gesenius, HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سقيAnlamlıSu vermek, sulamakCanlıya veya toprağa sıvı ulaştırıp susuzluğunu gidermekHedef kök; Kur'an'da geçer
سيقAnlamlıSürmek, sevk etmekسوق kökünün yâ'lı varyantı olarak öne katıp götürme, akıtmaHedef kökle sevk ve akıtma yönünden semantik teması vardır; Kur'an'da geçmez
قسيAnlamlıSertleşmek, katılaşmakSuyunu ve nemini yitirip taşlaşmak, merhametsizleşmekHedef kökün zıddı yönde kuruluğu ve katılışı ifade eder; Kur'an'da geçmez
قيسAnlamlıÖlçmek, takdir etmekİki şey arasındaki mesafeyi veya miktarı tartıp denkleştirmekHedef kökten semantik olarak uzaktır; Kur'an'da geçmez
يسقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
يقسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سقيMerkezSu verme, sulama, içirmeSuyu bizzat sunma, ulaştırma, bir organizmaya veya toprağa intikal ettirmeSuyu aktaran fail ile alıcı arasındaki besleyici temas
شربKomşuİçeceği tüketmeSuyun alıcı tarafından bizzat içilip boğazdan geçirilmesi eylemidir; sunmayı içermezEylemin alıcıdaki tüketim boyutunu ifade eder
رويKomşuSuya kanmaSulama neticesinde susuzluğun tamamen dinmesi ve doygunluğa ulaşılmasıdırSeky eyleminin nihai doyum hedefini ve sonucunu gösterir
وردKomşuSuya varma, ulaşmaKişinin veya hayvanın su kaynağına bizzat gitmesi, pınara inmesidirSeky suyun getirilişini, vürûd ise suya gidilişini anlatır
ظمأZıtSusama, susuzluk çekmeCanlının su ihtiyacı içinde yanması, nemsiz ve kurak kalması halidirSeky ile ortadan kaldırılan mutlak yokluk ve ihtiyaç durumu

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسقيSu vermek, sulamak, içirmekHem canlıya içecek sunmayı hem de toprağı sulamayı aynı kökte birleştiren eylem.Kesin
Latinceirrigare, potareSulamak, içki vermekIrrigare toprağı ve bitkiyi sulamayı, potare ise canlıya içki/su sunmayı karşılar; iki eylem ayrıdır.Güçlü
İngilizceto water, to irrigate, to give to drinkSu vermek, sulamak, içirmekTo water hem bitkiyi hem hayvanı sulamada kullanılır; insana içecek sunma ayrıca ifade edilir.Güçlü
Almancatränken, bewässernSu vermek, sulamakTränken hayvanı veya canlıyı suyla doyurmak, bewässern ise toprağı sulamaktır.Güçlü
Fransızcaabreuver, irriguerSu vermek, sulamakAbreuver canlıya su içirmek, irriguer araziye su taşımaktır; tek kök iki ayrı kavrama bölünür.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins French-English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَقَى (Mücerred fiil)Hayvanları ve insanları bizzat sulamakHz. Mûsâ'nın Medyen suyunda çobanların koyunlarını sulaması bağlamı (Kasas 28:24, 28:25).
أَسْقَى (İf'âl kalıbı)Yağmur, pınar veya süt gibi ilahi rızıkları kulların içimine hazır kılmakAllah'ın gökten indirdiği su veya hayvanların karnındaki süt ile kulları beslemesi bağlamı (Hicr 15:22, Nahl 16:66, Mü'minûn 23:21).
اسْتَسْقَى (İstif'âl kalıbı)Kuraklık ve darlık anında su talep etmekHz. Mûsâ'nın kavmi için Allah'tan su dilemesi ve kayadan pınarların fışkırtılması bağlamı (Bakara 2:60, A'râf 7:160).
السِّقَايَة (İsim/Alet)Hacılara su dağıtma görevi veya kadeh/su tasıHacılara su ikramı fazileti (Tevbe 9:19) ve Hz. Yûsuf'un kardeşinin yüküne koydurduğu hükümdar su kabı (Yûsuf 12:70).
يَسْقُونَ / يُسْقَوْنَ (Cennet/Cehennem içecekleri)Ahirette hak edilen mükâfat veya ceza içeceklerinin sunulmasıİyilerin mühürlü saf içeceklerle, cehennem ehlinin ise kaynar sularla sulanması bağlamı (Mutaffifîn 83:25, Gāşiye 88:5, Muhammed 47:15).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRızık ve in'âm nazariyesiYağmurun indirilmesi ve canlıların sulanması fiilinin bizzat Allah'a nispet edilmesi; sebep-müsebbib ilişkisinde suyun doğrudan ilahi lütuf olması.Fiilin faili olarak Allah'ın 'es-Sâkî' lütfu ve yaratma kudreti.
FıkıhMüsâkāt ve sulama hukukuBağ ve bahçelerin bakımının ürün payı karşılığı verilmesi (müsâkāt akdi), şürb hakkı, su kaynaklarının mülkiyeti ve kamuya arzı.Zirai ortaklık, sulama sırası ve ortak su hakkının korunması.
Tefsirİlahi lütfun iktisadi ve kevni dengesiGökten inen suyun yerde depolanması ve canlıların içecek ihtiyacının bir nizam içinde karşılanması tasviri.Rahmet, diriltme ve öldükten sonra dirilmenin (ba's) tabiat delili olarak su.
HadisSadaka ve kamusal ikramEn faziletli sadakanın insanlara ve hayvanlara su temin etmek (sekyü'l-mâ') olduğunu belirten nebevi teşvikler; hacılara sikâye hizmeti.İnfak, merhamet ve hayatta kalma desteğinin merkezine suyun konulması.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKulluğun acziyeti ve ilahi ikramالاستسقاءİhtiyaç arzıKulun mutlak muhtaçlığı ile Allah'ın tek diriltici oluşunun yağmur namazı ve duasıyla ikrarı.Kesin
İlmiHidrolojik döngü ve ekosistem beslemesiالريCanlandırmaSuyun atmosferden yere inmesi, yer altında depolanması ve biyolojik dokulara aktarılma kanunu.Kesin
SiyasiKamu düzeni ve tebaa hizmetiالسقايةİkram ve meşruiyetSu kaynaklarının adil dağıtımı ve hacılara su ikramı gibi kamu hizmetlerinin iktidara meşruiyet sağlaması.Güçlü
İktisadiZirai üretim ve ortaklık nizamıالمساقاةSermaye-emek ortaklığıTarımsal arazinin sulanması ve bakımı üzerinden kurulan kâr paylaşımlı sözleşmelerle üretimin devamı.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde difüzyon ve besleme döngüsüBir rezervuardan hedef sisteme enerjinin ve kütlenin yönlendirilmiş, kontrollü ve sürekli biçimde beslenmesi.Kesin
Beşeri bilimlerSosyal refah ve kaynak intikaliToplumsal yapıda hayati kaynakların kıtlık çeken kesimlere kurumsal ve düzenli kanallarla aktarılması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel susuzluğun giderilmesi veya günlük su içme eylemiyle sınırlamak; onu شرب (içme) ile bütünüyle eşanlamlı görmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök; yerin diriltilmesinden canlı metabolizmasının kurulmasına, kamu hizmeti olarak sikâyeden ahiretteki varoluşsal ödül ve ceza tevzîine kadar uzanan yönlendirilmiş bir hayat akışıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki 'fe-eskaynâkumûhu' gibi ifadelerin arkasındaki kozmik depolama, jeolojik nizam ve ilahi bakım boyutunun ıskalanıp meselenin basit bir su tüketimine indirgenmesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Çünkü Kur'an'da hayatın başlangıcı, sürdürülmesi ve ahiretteki tecellisi doğrudan suyun akıtılması ve sunulması metaforuyla açıklanır. Seky, varlığın ilahi bir pınardan sürekli beslendiğini gösteren anahtar ontolojik fiildir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İlahi nimetlerin ve kevni ayetlerin sayıldığı bölümlerde (Hicr 15:22, Nahl 16:66), peygamber kıssalarındaki sahnelerde (Bakara 2:60, Kasas 28:24) ve cennet/cehennem ehlinin içecek tasvirlerinde (Gāşiye 88:5, Mutaffifîn 83:25).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tabiatın kendi kendine yeten kapalı bir sistem olduğu zannını yıkar; suyun depolanması ve canlılara ulaştırılmasının iradi, lütufkâr ve kesintisiz bir ilahi ikram mekanizması olduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir canlının ağzına içeceği bizzat vermek, kabı suyla doldurup sunmak veya toprağa kanallar vasıtasıyla su ulaştırmak.
  • Soyut anlamBir kaynağın hayat verici cevherini, muhtaç olan alıcının yapısına uygun bir akışla sürekli ve düzenli intikal ettirme süreci.
  • Sistematik karşılıkHayatın, üretimin ve ahiret adaletinin devamlılığını sağlayan tek yanlı veya sözleşmeye bağlı ikmal ve merhamet debisi.
  • LaTeX modeliS:(R×C)→Φ(O×ΔH)
  • LaTeX açıklamasıModelde R ana rezervuarı (ilahi rahmet veya su kaynağı), C iletim vasıtasını (kap, kanal, bulut veya aracı şahıs), Φ yönlendirilmiş aktarım operatörünü (seky eylemi), O alıcı organizmayı (insan, hayvan, toprak) ve ΔH ise bu intikal neticesinde gerçekleşen dirilme, susuzluğun giderilmesi ve canlanma farkını sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س