سقي
س - ق - ي
KÖK- 25 geçiş
- 24 ayet
- 24 sîga
- 13 sözlük
Sakiy: Kaba konmuş sudur. Türkçe’deki su kelimesi buradan gelmiştir. Ma akar veya göldeki su, saky etmek su vermek demektir.devamı ›
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: سقى
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Sakiy: Kaba konmuş sudur. Türkçe’deki su kelimesi buradan gelmiştir. Ma akar veya göldeki su, saky etmek su vermek demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.302 harfالقاف والسين و"وايء" معهما
ق و س، ق س و، و ق س، ق ي س، س ق ي، س و ق، و س ق مستعملات قوس: تصغير القَوْسِ قُويسٌ، والعدد أقواسٌ ثم قِياس وقِسِيٌّ.
وشيخ أَقوَسُ: منحني الظهر، وقَوَّسَ تقويساً، وتَقَوَّسَ ظهره، وحاجب مُتَقِّوسٌ، ونوى مُتَقَوِّسٌ ونحوهما: مما ينعطف انعطاف القوسِ، قال:
ولا من رأين الشيب فيه وقَوَّسَا
وقال:
ومُسْتَقْوِس قد خرم الدهر جدره
والقُوْسُ: بقية التمر في الجلة والقَوْسُ: رأس
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR2.154 harfMadde başı: سقىابن السكيت: السِقاءُ يكون للَّبن وللماء، والجمع القليل أَسْقِيَةٌ وأُسْقِياتٌ، والكثير أَساقٍ. والوَطْبُ للّبن خاصّةً، والنِحْيُ للسمن، والقربة للماء. وسَقَيْتُ فلاناً وأَسْقَيْتُهُ، أي قلت له سَقْياً. وسَقاهُ الله الغيث وأَسْقاهُ، والاسم السُقْيا بالضم. وقد جمعهما لبيدٌ في قوله:
سَقى قَوْمي بَني مجدٍ وأُسْقى نُميراً والقبائلَ من هِـلالِ
ويقال: سَقَيْتُهُ لِشَفَتِهِ، وأَسْقَيْتُهُ لماشيته
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR yok17.707 harfق س ( وايء )
قوس ، قيس ، قسا ، وقس ، وسق ، سقي ، سوق .
قوس قيس : قال الليث : القَوْس معروفة عجمية وعربيّة تُصَغَّرَ قُوَيْساً ، والجميع القِياس وقِسِيّ ، العَدَد أقواس .
أبو عبيد : جمْعُ القوس : قِياس .
قال : وهذا أقيَسُ مِن قول مَن يقول قِسِيّ ، لأنّ أصلها قَوْس ، والواو منها قَبل السين ، وإنما حُوّلت الواو ياءً لِكسرةِ ما قبلها ، فإذا قلتَ في جمع القَوْس قِسِيّ أخّرْتَ الواوَ بعدَ السين ،
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR4.130 harf(باب السين والقاف وما يثلثهما)
(سقل) السين والقاف واللام ليس بأصل، لأنَّ السين فيه مبدلة عن صاد.
(سقم) السين والقاف والميم أصلٌ واحد، وهو المرض: يقال سُقْمٌ وسَقَمٌ وسَقامٌ، ثلاثُ لغات.
(سقي) السين والقاف والحرف المعتل أصلٌ واحدٌ، وهو إشراب الشيء الماء وما أشبَهَه. تقول: سقيته بيدي أَسقيهِ سَقيا، وأَسْقيته، إذا جعلتَ لـه سِقياً. والسُّقْي: المصدر، وكم سِقيُ أرضك، أي حظُّها من الشرب. ويقال:
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR948 harfMadde başı: سقى- السقي والسقيا: أن يعطيه ما يشرب، والإسقاء: أن يجعل له ذلك حتى يتناوله كيف شاء، فالإسقاء أبلغ من السقي، لأن الإسقاء هو أن تجعل له ما يسقى منه ويشرب، تقول: أسقيته نهرا، قال تعالى: ﴿وسقاهم ربهم شرابا طهورا﴾ [الإنسان/21]، وقال: ﴿وسقوا ماء حميما﴾ [محمد/15]، ﴿والذي هو يطعمني ويسقين﴾ [الشعراء/79]، وقال في الإسقاء: ﴿وأسقيناكم ماء فراتا﴾ [المرسلات/27]، وقال: ﴿فأسقيناكموه﴾ [الحجر/22]، أي: جعلناه سقيا
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR1.035 harfس ق ي
سقاكم الله تعالى الغيث والدر وأسقاكم " نسقيكم مما في بطونه " وقيل: سقاه لشفته وأسقاه لدابتـه.
وسقيته قلت له: سقاك الله تعالى.
وله سقي من النهر وشرب من السقاية وله سقاية ومسقاة: يشرب بها وهي المشربة.
وسقى أرضه واسق أرضك فقد حان مسقاها: وقت سقيها.
وساقاه في أرضه وكره أبو حنيفة المساقاة.
وملأ السقاء والأسقية.
وساق كالسقية وهي البردية وسوق كالسقي.
ومن المجاز:
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR11.029 harfالسَّقْيُ: معروف، والاسم السُّقْيا، بالضم، وسَقاهُ اللهُ الغيثَ وأَسْقاهُ؛ وقد جَمَعَهما لَبيدٌ في قوله:
سَقى قَوْمي بني مَجْدٍ، وأَسْقى
نُمَيْراً والقبائِلَ من هِلالِ
ويقال: سَقَيْته لشَفَتِه، وأَسْقَيْته لِماشيَتهِ وأَرْضِهِ، والاسْمُ السِّقْيُ، بالكسر، والجمعُ الأَسْقِيَةُ. قال أَبو ذؤيب يَصِفُ مُشْتارَ عَسَل:
فجاءَ بمَزْجٍ لم يَرَ الناسُ مِثْلَهُ،
هو الضَّحْكُ، إلاَّ أَنه عَمَلُ النَّحْلِ
السَّقْيُ: معروف، والاسم السُّقْيا، بالضم، وسَقاهُ اللهُ الغيثَ وأَسْقاهُ؛ وقد جَمَعَهما لَبيدٌ في قوله: سَقى قَوْمي بني مَجْدٍ، وأَسْقى نُمَيْراً والقبائِلَ من هِلالِ ويقال: سَقَيْته لشَفَتِه، وأَسْقَيْته لِماشيَتهِ وأَرْضِهِ، والاسْمُ السِّقْيُ، بالكسر، والجمعُ الأَسْقِيَةُ. قال أَبو ذؤيب يَصِفُ مُشْتارَ عَسَل: فجاءَ بمَزْجٍ لم يَرَ الناسُ مِثْلَهُ، هو الضَّحْكُ، إلاَّ أَنه عَمَلُ النَّحْلِ يَمانيةٍ أَجْبى لها مَظَّ مائِدٍ، وآلِ قُراسٍ صَوْبُ أَسْقِيَةٍ كُحْلِ قال الجوهري: هذا قول الأَصمعي؛ ويرويه أَبو عبيدة: صوبُ أَرْمِيَةٍ كُحْلِ وهما بمعنىً. قال ابن بري: والمَزْجُ العَسَل والضَّحْكُ الثَّغْرُ، شبَّه العَسَل به في بياضهِ، ويمانِيةٍ يريدُ به العَسَلَ، والمَظُّ رمّانُ البَرِّ، والأَسْقِيةُ جمع سِقْيٍ وهي السَّحابة، وكُحْلٍ: سودٍ أَي سحائبَ سودٍ؛ يقول: أَجْبى نَبْتَ هذا الموضِعِ صَوْبُ هذه السحائب. ابن سيده: سَقاهُ سََقْياً وسَقَّاهُ وأَسْقاه، وقيل: سَقاه بالشَّفَة وأَسْقاهُ دَلَّهُ على موضعِ الماء. سيبويه: سَقاهُ وأَسْقاهُ جَعَل له ماءً أو سِقْياً فسَقاه ككسَاه، وأَسْقى كأَلْبَس. أَبو الحسن يذهَبُ إلى التسوية بين فَعَلْت وأَفْعَلْت، وأَنَّ أَفْعَلْت غيرُ مَنْقولَة من فَعَلْت لضَرْب من المَعاني كنَقْل أَدخلت. والسَّقْيُ: مصدرُ سَقَيْتُ سَقْياً، وفي الدعاء: سَقْياً له ورَعْياً وسَقَّاهُ ورَعّاه: قال له سَقْياً ورَعْياً. وسَقَّيْت فلاناً وأَسْقَيْته إذا قُلت له سَقاكَ اللهُ؛ قال ذو الرُّمة: وقَفْتُ، على رَبْعٍ لِمَيَّةَ، ناقَتي، فما زِلْتُ أُسْقي رَبْعَها وأُخاطِبُهْ وأُسْقيهِ حتى كادَ، ممَّا أُبِثُّه، تُكَلِّمُني أَحْجارُهُ ومَلاعِبُهْ قال ابن بري: والمعروف في شعره: فما زِلْتُ أَبْكي عندهَ وأُخاطِبُهْ والسِّقْيُ: ما أَسْقاهُ إيّاهُ. والسِّقْيُ: الحَظّ من الشُّرْبِ. يقال: كَمْ سِقْيُ أَرْضِكَ أَي كَمْ حَظُّها من الشُّرْبِ؟ وأَنشد أَبو عبيد لعبد الله بن رواحة: هُنالِكَ لا أُبالي نَخْلَ سِقْيٍ، لا بَعْلٍ، وإنْ عَظُمَ الأَتاءُ ويقال: سَقْيٌ وسِقْيٌ، فالسَّقْيُ بالفتح الفعْل، والسِّقْيُ بالكسر الشِّرْب، وقد أَسْقاه على رَكِيَّته. وأَسْقاهُ نهراً: جعله له سِقْياً. وفي حديث عمر، رضي الله عنه: أنَّ رجلاً من بني تَميم قال له يا أَمير المؤْمنين أَسْقِني شَبَكَةً على ظَهْرِ جَلاّل؛ الشَّبَكة: بِئارٌ مُجْتَمِعة، أَي أَجْعَلْها لي سِقْياً وأَقْطِعْنيها تكون لي خاصَّة. التهذيب: وأَسْقَيْتُ فلاناً رَكِيَّتي إذا جَعَلْتها له، وأَسْقَيْته جَدْولاً من نَهْري إذاجَعَلْت له منه مَسْقىٌ وأَشْعَبْتَ له منه. وسَقَّيْته الماءَ: شُدِّدَ للكثرة. وتساقى القَوْمُ: سَقى كلُّ واحدٍ صاحِبَه بِجِمام الإناءِ الذي يَسْقيان فيه؛ قال طَرَفة بن العبد: وتَساقى القَوْمُ كأْساً مُرَّةً، وعلى الخَيْلِ دِماءٌ كالشَّقِرْ وقول المتنخل الهذلي: مُجَدَّلٌ يَتَسَقَّى جِلْدُهُ دَمَه، كما تَقَطَّر جِذعُ الدَّومَةِ القُطُلُ أَي يتَشَرَِّبه، ويروى: يَتَكَسَّى من الكِسْوة؛ قال ابن بري: صواب إنشاده مُجَدَّلاً لأَن قبله: التارك القِرْنِ مُصْفَرّاً أَنامِلُهُ، كأَنَّهُ منْ عُقارٍ قَهْوَةٍ ثَمِلُ وفي الحديث: أَعْجَلْتُهم أَنْ يَشْربوا سِقْيَهُم؛ هو بالكسر اسم للشّيْءِ المُسْتَقى. والمِسْقاة والمَسْقاة والسِّقاية: موضعُ السَّقْي. وفي حديث عثمان: أَبلَغْتُ الرَّاتِعَ مَسْقاتَهُ؛ المَسْقاةُ، بالفتح: موضع الشُّرْب، وقيل: هو بالكسر آلةُ الشُّرْب، والميم زائدة؛ قال ابن الأَثير: (* قوله «قال ابن الأثير إلخ» عبارة النهاية: يريد إنه رفق برعيته ولان لهم في السياسة كمن خلى المال إلخ). أَراد أَنه جمع له بين الأَكل والشُّرْبِ، ضربه مثلاً لرِفْقِه برَعِيَّتهِ، ولان لهم في السياسة كمن خَلَّى المالَ يَرْعى حيث شاء ثم يُبلِغُه الوِرْد في رِفْقٍ، ومن كسر الميم جعلها كالآلة التي هي مِسْفاةُ الديك. والمَسْقى: وقتُ السَّقْيِ. والمِسْقاةُ: ما يُتَّخذ للجِرار والكيزان تُعَلَّق عليه. والساقية من سواقي الزَّرع: نُهَيْر صغيرٌ. الأَصمعي: السَّقِيُّ والرَّمِيُّ، على فعيل، سَحابَتان عظيمتا القَطْر شَدِيدتا الوقع، والجمع أَسْقِيةٌ. والسِّقايةُ: الإناءُ يُسْقى به. وقال ثعلب: السِّقايةُ هو الصاع والصُّواع بعينه. والسِّقايةُ: الموضع الذي يُتَّخذ فيه الشَّراب في المواسم وغيرها. والسِّقاية في القرآن: الصُّواع الذي كان يَشْرَب فيه الملِك، وهو قوله تعالى: فلما جَهَّزَهم بجَهازِهم جَعل السِّقاية في رَحْل أَخيه، وكان إناءً من فِضَّةٍ كانوا يَكيلون الطعام به. ويقال للبيت الذي يُتَّخذ مَجْمَعاً للماء ويُسْقى منه الناسُ: السِّقاية. وسِقاية الحاجِّ: سَقْيُهم الشراب. وفي حديث معاوية. أَنه باعَ سِقايةً من ذهب بأَكثر من وزْنِها؛ السِّقايةُ: إناءٌ يُشرب فيه. وسِقاية الماء: معروفة. وقال الفراء في قوله تعالى: وإن لكم في الأَنعامِ لعِبْرةً نُسْقِيكُم مما في بُطونهِ؛ وقال في موضع آخر: ونُسْقِيَه مما خلقْنا أَنعاماً؛ العرب تقول لكل ما كان من بطون الأَنعام ومن السماء أَو نهَر يَجْري لقوم أَسْقَيْت، فإذا سَقاكَ ماءً لشَفَتِك قالوا سَقاهُ ولم يقولوا أَسْقاهُ كما قال تعالى: وسَقاهم ربهم شراباً طَهُوراً، وقال: والذي هو يُطْعِمُني ويَسْقِينِ؛ وربما قالوا لِما في بطون الأَنْعام ولِماءٍ السماء سَقى وأَسْقى كما قال لبيد: سَقى قومي بَني مَجْدٍ، وأَسْقى نُمَيْراً والقَبائِلَ من هِلالِ وقال الليث: الإسْقاءُ من قولك أَسْقَيْتُ فلاناً نهَراً أَو ماءً إذا جعلت له سِقْىاً. وفي القرآن: ونَسْقيه مما خَلقْنا أَنْعاماً؛ من سَقى ونُسقيه من أَسْقى، وهما لغتان بمعنى واحد. أَبو زيد: اللهم أَسْقِنا إسْقاءً إرْواءً. وفي الحديث: كلُّ مأْثَرةٍ من مآثِر الجاهلية تحت قدميَّ إلا سِقايةَ الحاجِّ وسِدانةَ البيت، هي ما كانت قريش تَسْقِيه الحُجَّاج من الزَّبيب المُنْبُوذِ في الماء، وكانَ يليها العباسُ بن عبد المطلب في الجاهلية والإسلام. وفي الحديث: أَنه تَفَلَ في فمِ عبد الله بن عامر وقال: أَرجو أَن تكون سِقاءً أَي لا تعطَش. والسِّقاءُ: جلدُ السَّخْلة إذ أَجْذَعَ ولا يكون إلاَّ للماء؛ أَنشد ابن الأَعرابي: يَجُبْن بنا عَرْضَ الفَلاةِ وما لنا عليهنَّ، إلاَّ وخْدَهُنَّ، سِقاءُ الوَخْدُ: سَيْرٌ سهلٌ أَي لا نحتاج إلى سِقاءٍ للماء لأَنهنّ يَرِدْنَ بنا الماءَ وقتَ حاجتِنا إليه وقبل ذلك، والجمع أََسِْقيةٌ وأَسْقِيات، وأَساقٍ جمع الجمع. وأَسْقاهُ سِقاءً: وهَبَه له. وأَسْقاهُ إهاباً: أَعطاه إيَّاه ليَدْبُغَه ويتَّخِذ منه سِقاءً. وقال عمر بن الخطاب، رضي الله عنه، للذي اسْتَفْتاه في ظَبْيٍ رماه فقتله وهو مُحْرِم فقال: خُذْ شاةً من الغنم فتصدَّقْ بلحمِها وأَسْقِ إهابَها أَي أَعْطِ إهابها مَن يتخذهُ سِقاءً. ابن السكيت: السِّقاءُ يكون للِّبن والماء، والجمع القليل أَسْقِيَةٌ وأَسْقِياتٌ؛ قال أَبو النجم: ضُرُوعُها بالدَّوِّ أَسْقِياتُهُ والكثير أَساقٍ، والوَطْبُ للبَنِ خاصَّة، والنِّحْيُ للسَّمن، والقِرْبَةُ للماءِ، والسِّقاءُ ظَرْفُ الماءِ من الجلد، ويُجمع على أَسْقِيةٍ، وقيل: السِّقاءُ القِرْبةُ للماء واللَّبَن. ورجلٌ ساقٍ من قوم سُقَّاءٍ وسَقَّائِينَ (* قوله «من قوم سقاء وسقائين» هكذا في الأصل، وهي عبارة المحكم ونصه: ورجل ساق من قوم سقى، أي بضم السين وتشديد القاف منوناً. وسقاء، بضم السين وتشديد القاف. وسقاء، بالفتح والتشديد، على التكثير من قوم سقائين). والأُنثى سَقَّاءَة وسَقَّاية، الهمْزُ على التذكير والياءُ على التأْنيث: كشقاءٍ وشَقاوةٍ؛ وفي المثل: اسقِ رَقاشِ إنها سَقَّايهْ ويروى: سَقَّاءَهْ وسَقَّايةٌ على التكثير، والمعنى واحد، وهذا المثل يضرب للمحسن أَي أَحْسِنوا إليه لإحْسانهِ؛ عن أَبي عبيد. واسْتَقى الرجلَ واسْتَسْقاه: طَلب منه السَّقْيَ. وفي الحديث: خرج يَسْتَسْقي فقلب رِداءَه؛ وتكرر ذكر الاسْتِسْقاء في الحديث، وهو اسْتِفْعال من طَلب السُّقْيا أَي إنْزال الغَيْثِ على البلادِ والعِبادِ. يقال: اسْتَسْقى وسَقى اللهُ عبادَه الغَيْثَ وأَسْقاهم، والاسم السُّقْيا بالضم. واسْتَسْقَيْت فلاناً إذا طلبت منه أَن يَسقِيَك. واستَقى من النهَر والبئرِ والرَّكِيَّة والدَّحْل استِقاءً: أَخذ من مائها. وأَسْقَيْت في القِرْبة وسَقَيْتُ فيها أَيضاً؛ قال ذو الرمة: وما شَنَّتا خَرْقاءَ واهِيتَا الكُلى سَقى فيهما ساقٍ، ولمَّا تَبَلّلا، بأَضْيَعَ من عينيك للدّمع، كلّما تعرّفْتَ داراً، أَو توهَّمتَ منزِلا وهذا الشعر أَنشده الجوهري: وما شَنَّتا خَرْقاءَ واهٍ كُلاهُما، سَقَى فيهما مستعجِلٌ لم تَبلّلا والصواب ما أوردناه. وقول القائل: فجعلوا المُرّان أَرْشِيةَ المَوْت فاستَقَوْا بها أَرواحَهُم، إنما استعارهَ وإن لم يكن هناك ماءٌ ولا رِشاءٌ ولا استِقاءٌ. وتَسَقَّى الشيءُ: قَبِلَ السَّقْيَ، وقيل: ثَرِيَ؛ أَنشد ثعلب للمَرّار الفَقْعَسي: هنيئاً لخُوطٍ من بَشامٍ تَرُفُّه، إلى بَرَدٍ، شُهْدٌ بهنَّ مَشُوبُ بما قد تَسَقَّى من سُلافٍ، وضَمَّهُ بَنانٌ، كهُدَّابِ الدِّمَقْسِ، خَضيبُ وزرعٌ سِقْيٌ، ونخلٌ سِقْيٌ: للذي لا يعيش بالأَعْذاءِ إنما يُسقى، والسَّقيُ المصدر. وزرع سِقيٌ: يُسْقى بالماء، والمَسقَويُّ: كالسِّقْى؛ حكاه أَبو عبيد، كأَنه نسبهَ إلى مَسقىً كَمرْمىً، ولا يكون منسوباً إلى مَسقيٍّ لأَنه لو كان كذلك لكانَ مَسْقيٌّ، وقد صرح سيبويه بذلك. وزرع مَسْقَويٌّ إذا كان يُسقى، ومَظْمَئِيٌّ إذا كان عِذْياً، قال ذلك أَبو عبيد وأَنكره أَبو سعيد. الجوهري: المَسْقَوِيُّ من الزرع ما يُسقى بالسَّيْح، والمَظْمَئيُّ ما تَسقِيه السماء، وهو بالفاء تصحيف. وفي حديث معاذ في الخراج: وإن كان نَشْرُ أَرضٍ يُسلِمُ عليها صاحِبُها فإنهُ يخرج منها ما أُعطي نَشْرُها رُبْعَ المَسقَويِّ وعشر المَظْمَئِيِّ، المَسْقَوِيُّ، بالفتح وتشديد الياء، من الزرع: ما يُسقى بالسَّيْح، والمَظَمئيُّ: ما تسقيه السماءُ، وهما في الأَصل مصدرا أَسقى وأَظْمأَ أَو سَقى وظمِئَ منسوباً إليهما. والسَّقِيُّ: المَسْقِيُّ.والسَّقيُّ: البَرْدِيُّ، واحدته سَقِيَّةٌ، وهي لا يفوتُها الماءُ، وسمِّيَ بذلك لنَباته في الماء أَو قريباً منه؛ قال امرؤ القيس: وكَشْح لطِيف كالجَديلِ مُخَصَّر، وساق كأُنبُوب السَّقِيِّ المُذَلَّلِ وقال بعضهم: أَراد بالأُنبُوبِ أُنبُوبَ القصب النابت بين ظَهرانَيْ نخل مَسْقِيٍّ، فكأَنه قال كأَُنبوب النخل السَّقِيِّ أَي كقصب النخل، أَضافه إليه لأَنه نبَت بين ظَهْرانَيه، وقيل: السَّقِيُّ البرْديٌّ الناعمُ، وأَصله العُنْقَرُ يشبَّه به ساقُ الجارية؛ ومنه قوله: على خَبَندى قصبٍ مَمْكورِ، كعُنْقُران الحائِر المسْكُورِ والواحدة سَقِيَّةٌ؛ قال عبد الله بن عَجْلان النَّهدي: جديدة سِرْبالِ الشَّبابِ، كأَنها سَقِيَّةُ بَردِيٍّ نَمَتْها غُيولُها والسَّقِيُّ أَيضاً: النخل. وفي الحديث: أَنه كان إمام قومه فمرَّ فتىً بناضِحِه يريدُ سَقِيّاً، وفي رواية: يريد سَقِيَّة؛ السَّقِيُّ والسَّقِيَّةُ: النخل الذي يُسقى بالسَّواني أَي الدوالي. والسَّقْيُ والسِّقْيُ: ماءٌ يقع في البطن، وأَنكر بعضهم الكسر. وقد سَقى بطنهُ واستَسْقي وأَسْقاه الله. والسِّقيُ: ماءٌ أَصفر يقع في البطن. يقال: سَقى بطنهُ يَسْقي سَقْياً. أَبو زيد: استَسْقى بطنهُ استِسْقاءً أي اجتمع فيه ماءٌ أَصفر، والاسم السِّقْيُ، بالكسر. وقال شمر: السَّقْيُ المصدر، والسِّقْيُ الاسم، وهو السَّلى كما قالوا رَعْيٌ ورِعْيٌ. وفي حديث عمران بن حصين: أَنه سُقِيَ بطنهُ ثلاثين سنة. يقال: سُقِي بطنهُ وسَقى بطنُه واستَسْقى بطنهُ أَي حصل فيه الماء الأَصفر. وقال أَبو عبيدة: السِّقْيُ الماءُ الذي يكون في المَشِيمَة يخرج على رأْس الولد. والسِّقْيُ: جلدة فيها ماءٌ أَصفر تنشَقُّ عن رأْس الولد عند خروجه. التهذيب: والسِّقْيُ ما يكون في نفافيخَ بيض في شحم البطن. وسَقى العِرْقُ: أَمَدَّ فلم ينقطع. وأَسقى الرجلَ إسْقاءً: اغتابَه؛ قال ابن أَحمر: ولا عِلم لي ما نَوْطةٌ مُسْتَكِنَّةٌ، ولا أَيُّ من فارَقْتُ أَسقى سقائيا قال شمر: لا أَعرف قول أَبي عبيد أَسقى سِقائياً بمعنى اغتَبْتُه؛ قال: وسمعت ابن الأَعرابي يقول معناه لا أَدري من أَوعى فِيَّ الدَّاءَ. قال ابن الأًعرابي: يقال سَقَى زيدٌ عمراً وأَسْقاهُ إذا اغتابه غَيْبةً خبيثةً. الجوهري: أَسْقَيْته إذا عِبْته واغتبْته. وسُقيَ قلبهُ عدواةً: أُشْرِب. ويقال للرجل إذا كرِّر عليه ما يكرههُ مراراً: سُقِّيَ قلبهُ بالعدواة تَسْقية. وسَقى الثوبَ وسَقَّاهُ: أَشربه صِبغاً. ويقال للثوب إذا صبغته: سَقَيته مَنّاً من عُصْفُرٍ ونحو ذلك. واستقى الرجل واستَسْقى: تَقَيَّأَ؛ قال رؤبة: وكنتَ من دائك ذا أَقْلاسِ، فاستَسْقِيَنْ بثمر القَسْقاسِ والمُساقاة في النخيل والكروم على الثُّلُثِ والرُّبُع وما أَشبهه. يقال: ساقى فلان فلاناً نخله أو كرْمَه إذا دفعه إليه واستعمله فيه على أَن يَعْمُرَه ويَسقِيَه ويقومَ بمصلحته من الإبارِ وغيره، فما أَخرج الله منه فللعامل سهمٌ من كذا وكذا سَهْماً مما تُغِلُّه، والباقي لمالِكِ النخل، وأَهل العراق يُسَمُّونَها المُعاملة. وفي حديث الحج: وهو قائلٌ السُّقْىا؛ السُّقيا: منزلٌ بين مكة والمدينة، قيل هي على يومين من المدينة؛ ومنه الحديث: أَنه كان يَسْتَعدِبُ الماءَ من بيوت السقيا.
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR953 harf* س ق ي * * السِّقاءُ * يكون للبن والماء والقربة تكون للماء خاصة و * سَقَاهُ * من باب رمى و * أسْقَاهُ * قال له سقيا و * سَقاهُ * الله الغيث و * أسْقَاهُ * والاسم * السُّقْيَا * بالضم وقيل * سَقَاهُ * لشفته و * أسْقَاهُ * لماشيته وأرضه و * المَسْقَوِيُّ * من الزرع ما يسقى بالسيح وهو بالفاء تصحيف والمظمئي ما تسقيه السماء و * المَسْقَاةُ * بالفتح موضع الشرب ومن كسرها جعلها كالآلة لسقي الديك و *
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR9.548 harf: ( ى *!سَقاهُ *!يَسْقِيه ) *!سَقْياً ، ( *!وسَقَّاهُ ) ، بالتَّشْديدِ ، ( *!وأَسْقاهُ ) بمعْنىً واحِدٍ .
( أَو *!سَقاهُ *!وسَقَّاهُ بالشَّفَةِ ، *!وأسْقاهُ : دَلَّهُ على الماءِ ) ؛ كذا في المُحْكم .
( أَو ) *!سَقاهُ لشَفَتِه ؛ *!وأَسْقَى : ( سَقَى ماشِيَتَه أَو أَرْضَه ) ؛ كذا في الصِّحاحِ ؛ ( أَو كِلاهُما ) ، أَي سَقَى *!وأَسْقَى ( جَعَلَ له ماءً ) أَو *!سِقْياً *!فسَقاهُ ، ككَساةٍ ، وأَسْقَى
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR yok20.921 harfMadde başı: سقىسَقَاهُ
1 سَقَاهُ ذ , aor. يَسْقِيهِ, (K,) inf. n. سَقْىٌ; (TA; [see also سِقَايَةٌ, which is likewise said to be an inf. n. of the same verb;]) and ↓ سقّاهُ, (K,) with teshdeed; (TA;) and ↓ اسقاهُ; (K, TA; [in the CK, erroneously, اسْتَقاهُ;]) all have one meaning; (TA;) [i. e. He gave him to drink, generally water, often milk, and sometimes poison or some other thing: and the first often
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.472 harfسَقَى
سَقَى I ( n. ac. سَقْي 1 ),
a. Gave to drink; watered; irrigated; sent rain to.
b. Tempered ( iron ).
c. ( n. ac.
سَقْوة
سَقْوة [ 1tU ] )
a. [ coll. ], Poisoned.
سَقَّيَ
سَقَّيَ II ,
a. see I (a) & IV ( b ), ( c ).
سَاْقَيَ
سَاْقَيَ III ,
a. Drank with; gave to drink to.
b. Drew water with.
أَسْقَيَ
أَسْقَيَ IV ,
a. see I (a) .
b. Pledged; wished rain to.
c. Watered the
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok27.178 harfسقي
سَقَى - يَسْقِي، سُقِيَ - يُسْقَى - سُقْيَا - سِقَايَة - أَسْقَى - يُسْقِي ، أُسْقيَ - يُسْقَى - اسْتَسْقى - يَسْتَسْقِي
سَقَى - يَسْقِي + كائن + كائناً + شيئاً: يقدم له شيئاً ليشربه: يأتي بالماء أو الشراب ويقدمه ليصبح في متناول شاربه ويتركه له ليشربه حسب رغبته
سَقَى - يَسْقِي + كائن + لـِ كائن + شيئاً: يسقي + كائن + لأجل كائن + كائناً
Sîgalar(24)
- نُسْقِيكُمْSize içecek kılarız(نُفْعِلُكُمْ)×2
- اسْتَسْقَاهُOndan su istedi(اسْتَفْعَلَهُ)×1
- اسْتَسْقَىSu istedi(اسْتَفْعَلَ)×1
- السِّقَايَةَSu kabı(الْفِعَالَةَ)×1
- تَسْقِيSular(تَفْعِلُ)×1
- تُسْقَىOna su verilir(تُفْعَلُ)×1
- سَقَيْتَSu verdin(فَعَلْتَ)×1
- سِقَايَةَİçecek vermek(فِعَالَةَ)×1
- فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُHemen onu size içecek kıldık(فَأَفْعَلْنَاكُمُوهُ)×1
- فَسَقَىSu verdi(فَفَعَلَ)×1
Mücavir kökler37 mücavir (192 toplam)
- موه
7 ortak ayet · Su
- شرب
5 ortak ayet · İçecek
- لبن
2 ortak ayet · Süt demektir
- أكل
5 ortak ayet · Ekel pas demektir
- خمر
2 ortak ayet · Hamr (hı) : Üzümden yapılan içki, şarap demektir
- قطع
3 ortak ayet · Kesinlikle keseceğim
- عبر
2 ortak ayet · Abere bir ırmaktan geçerken üstüne basılan taşlar
- عصو
2 ortak ayet · Asân
- عين
3 ortak ayet · Ayn göz, “evya” göze demektir
- حجر
2 ortak ayet · Taş demektir
- ثني
2 ortak ayet · Sena yaka demektir
- بطن
2 ortak ayet · Batın karın demektir
Geçtiği ayetler(24)
وَإِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَدَمٍ لَبَنًا خَالِصًا سَائِغًا لِلشَّارِبِينَ
Size içecek kılarızSizin için hayvanlarda da ibret vardır. Onların karınlarındaki fışkı ile kan arasından; size, içenlerin boğazından kolaylıkla geçen dupduru bir süt içiririz.
وَإِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهَا وَلَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ
Size içecek kılarızDavarlarda da sizin için elbette bir ibret vardır. Onların karınlarındakinden size içiririz. Sizin için onlarda daha bir çok faydalar vardır. Ve onlardan yersiniz de.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سقي |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (lâm harfi yâ) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | شرب, روي, ورد |
| Zıt Kök | ظمأ |
| Çekirdek Özet 1 | Canlıya içeceği doğrudan sunma, susuzluğu gidermek üzere su veya sıvı ile buluşturma, toprağı sulama. |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi rahmetin, rızkın ve dirilişin devamı için gereken hayat sıvısının yaratılmışlara ulaştırılması; ahiretteki içecek mükâfat ve cezaları. |
| Çekirdek Özet 3 | Varlığın kurumasını ve helakini önleyen sürekli ikmal, yönlendirilmiş akış ve ontolojik bakım düzeni. |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir içme fiili sanıp suyu hazırlama, sunma, iletme ve sistemi besleme boyutunu göz ardı etmek. |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سق | Aşağı yönlü inme, dökülme, örtme veya bir yere sevk edilme devinimi (سقط düşmek/inmek, سقف üstten örtmek/tavan, سقر şiddetle yakıp çökertmek, سقم bedene çöküp zayıflatan hastalık) | ي | Dökülme ve sevk hareketini akıcı bir sıvıya, yumuşak bir sürekliliğe ve hayat veren bir içeceğin doğrudan intikaline tahsis etmiştir. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | diken, destek; tutunma, dayanma, koruma | Hayatın sürmesi için gereken temel desteğin ve canlanma direncinin temini. |
| ق | ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Suyun bir kapta, kanalda veya menbada toplanması, odaklanmış bir debi ile yönlendirilmesi. |
| ي | el ve kol; iş, yapma, uzanma | Sunma, yöneltme, el vasıtasıyla ulaştırma ve muhataba bizzat içirme eylemi. |
| سقي | Hayatın devamını sağlayan desteğin (س) odaklanmış veya biriktirilmiş bir kaynaktan (ق) el ve irade ile uzatılarak (ي) muhataba aktarılması; sulama ve içirme yoluyla canlılığın ikamesi. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir canlının ağzına içecek su vermek, tulumdan veya kadehten sıvıyı aktarmak, ekin ve hayvanı su ile buluşturmak. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Lebîd b. Rebîa kabilelere yağmur ve refah dilerken kökün sülâsî ve if'âl formlarını bir arada kullanmıştır: سَقى قَوْمي بني مَجْدٍ، وأَسْقى / نُمَيْراً والقبائِلَ من هِلالِ |
| Erken Arapça kullanım | Çöl ve vaha şartlarında develerin sulanması (iskâ), kuyudan su çekilip havuzlara doldurulması ve hacılara su ikramı kurumu olan sikâye. |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Dīwān Labīd.
Sami etimolojik katman
Arapça سقي kökü, Kuzeybatı Sami ve Güney Sami sahasında su verme, içirme ve tarımsal sulama alanlarını adlandıran kadim bir ortak miras köküdür. İbranicede שקה (šāqāh - 'su vermek, sulamak, içirmek', Hiphil formu hišqāh) ve Aramicede / Süryanicede ܐܫܩܝ (ašqī - 'suladı, içirdi') biçimleriyle fonetik denkliği (Arapça /s/ - İbranice /š/) eksiksizdir. Kök, ilksel Sami tabakasında yalnızca suyun fiziksel varlığını değil, suyun bir kaynaktan alınıp hedef canlıya veya toprağa aktarılması ameliyesini gösterir. Arapçada hem kaba (sikâ), hem içki taslarına (sikâye), hem de zirai ortaklığa (müsâkāt) genişleyerek zengin bir kullanım alanı bulmuştur.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Bir nesneye su emdirme (işrâb), susuzluğu giderme; kaptan (sikâ) su sunma. | Asıl anlam içecek vermek ve sulamaktır; kap ve kanal adları bu eylemden türemiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice šāqāh (suladı, içirdi), Süryanice ašqī (su verdi, suladı). | Fonetik ve semantik paralellik tamdır; proto-Sami *šqy / *sqy kökünden gelir. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Mısır hiyerogliflerinde ve Berbericede su akıtma ve içirme ile ilgili bazı ikincil kökler. | Afro-Asyatik çöl ve vaha tarımı terminolojisiyle morfolojik paralellik ihtimali. | Muhtemel |
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Gesenius, HALOT.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سقي | Anlamlı | Su vermek, sulamak | Canlıya veya toprağa sıvı ulaştırıp susuzluğunu gidermek | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| سيق | Anlamlı | Sürmek, sevk etmek | سوق kökünün yâ'lı varyantı olarak öne katıp götürme, akıtma | Hedef kökle sevk ve akıtma yönünden semantik teması vardır; Kur'an'da geçmez |
| قسي | Anlamlı | Sertleşmek, katılaşmak | Suyunu ve nemini yitirip taşlaşmak, merhametsizleşmek | Hedef kökün zıddı yönde kuruluğu ve katılışı ifade eder; Kur'an'da geçmez |
| قيس | Anlamlı | Ölçmek, takdir etmek | İki şey arasındaki mesafeyi veya miktarı tartıp denkleştirmek | Hedef kökten semantik olarak uzaktır; Kur'an'da geçmez |
| يسق | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez |
| يقس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سقي | Merkez | Su verme, sulama, içirme | Suyu bizzat sunma, ulaştırma, bir organizmaya veya toprağa intikal ettirme | Suyu aktaran fail ile alıcı arasındaki besleyici temas |
| شرب | Komşu | İçeceği tüketme | Suyun alıcı tarafından bizzat içilip boğazdan geçirilmesi eylemidir; sunmayı içermez | Eylemin alıcıdaki tüketim boyutunu ifade eder |
| روي | Komşu | Suya kanma | Sulama neticesinde susuzluğun tamamen dinmesi ve doygunluğa ulaşılmasıdır | Seky eyleminin nihai doyum hedefini ve sonucunu gösterir |
| ورد | Komşu | Suya varma, ulaşma | Kişinin veya hayvanın su kaynağına bizzat gitmesi, pınara inmesidir | Seky suyun getirilişini, vürûd ise suya gidilişini anlatır |
| ظمأ | Zıt | Susama, susuzluk çekme | Canlının su ihtiyacı içinde yanması, nemsiz ve kurak kalması halidir | Seky ile ortadan kaldırılan mutlak yokluk ve ihtiyaç durumu |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سقي | Su vermek, sulamak, içirmek | Hem canlıya içecek sunmayı hem de toprağı sulamayı aynı kökte birleştiren eylem. | Kesin |
| Latince | irrigare, potare | Sulamak, içki vermek | Irrigare toprağı ve bitkiyi sulamayı, potare ise canlıya içki/su sunmayı karşılar; iki eylem ayrıdır. | Güçlü |
| İngilizce | to water, to irrigate, to give to drink | Su vermek, sulamak, içirmek | To water hem bitkiyi hem hayvanı sulamada kullanılır; insana içecek sunma ayrıca ifade edilir. | Güçlü |
| Almanca | tränken, bewässern | Su vermek, sulamak | Tränken hayvanı veya canlıyı suyla doyurmak, bewässern ise toprağı sulamaktır. | Güçlü |
| Fransızca | abreuver, irriguer | Su vermek, sulamak | Abreuver canlıya su içirmek, irriguer araziye su taşımaktır; tek kök iki ayrı kavrama bölünür. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins French-English Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| سَقَى (Mücerred fiil) | Hayvanları ve insanları bizzat sulamak | Hz. Mûsâ'nın Medyen suyunda çobanların koyunlarını sulaması bağlamı (Kasas 28:24, 28:25). |
| أَسْقَى (İf'âl kalıbı) | Yağmur, pınar veya süt gibi ilahi rızıkları kulların içimine hazır kılmak | Allah'ın gökten indirdiği su veya hayvanların karnındaki süt ile kulları beslemesi bağlamı (Hicr 15:22, Nahl 16:66, Mü'minûn 23:21). |
| اسْتَسْقَى (İstif'âl kalıbı) | Kuraklık ve darlık anında su talep etmek | Hz. Mûsâ'nın kavmi için Allah'tan su dilemesi ve kayadan pınarların fışkırtılması bağlamı (Bakara 2:60, A'râf 7:160). |
| السِّقَايَة (İsim/Alet) | Hacılara su dağıtma görevi veya kadeh/su tası | Hacılara su ikramı fazileti (Tevbe 9:19) ve Hz. Yûsuf'un kardeşinin yüküne koydurduğu hükümdar su kabı (Yûsuf 12:70). |
| يَسْقُونَ / يُسْقَوْنَ (Cennet/Cehennem içecekleri) | Ahirette hak edilen mükâfat veya ceza içeceklerinin sunulması | İyilerin mühürlü saf içeceklerle, cehennem ehlinin ise kaynar sularla sulanması bağlamı (Mutaffifîn 83:25, Gāşiye 88:5, Muhammed 47:15). |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Rızık ve in'âm nazariyesi | Yağmurun indirilmesi ve canlıların sulanması fiilinin bizzat Allah'a nispet edilmesi; sebep-müsebbib ilişkisinde suyun doğrudan ilahi lütuf olması. | Fiilin faili olarak Allah'ın 'es-Sâkî' lütfu ve yaratma kudreti. |
| Fıkıh | Müsâkāt ve sulama hukuku | Bağ ve bahçelerin bakımının ürün payı karşılığı verilmesi (müsâkāt akdi), şürb hakkı, su kaynaklarının mülkiyeti ve kamuya arzı. | Zirai ortaklık, sulama sırası ve ortak su hakkının korunması. |
| Tefsir | İlahi lütfun iktisadi ve kevni dengesi | Gökten inen suyun yerde depolanması ve canlıların içecek ihtiyacının bir nizam içinde karşılanması tasviri. | Rahmet, diriltme ve öldükten sonra dirilmenin (ba's) tabiat delili olarak su. |
| Hadis | Sadaka ve kamusal ikram | En faziletli sadakanın insanlara ve hayvanlara su temin etmek (sekyü'l-mâ') olduğunu belirten nebevi teşvikler; hacılara sikâye hizmeti. | İnfak, merhamet ve hayatta kalma desteğinin merkezine suyun konulması. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kulluğun acziyeti ve ilahi ikram | الاستسقاء | İhtiyaç arzı | Kulun mutlak muhtaçlığı ile Allah'ın tek diriltici oluşunun yağmur namazı ve duasıyla ikrarı. | Kesin |
| İlmi | Hidrolojik döngü ve ekosistem beslemesi | الري | Canlandırma | Suyun atmosferden yere inmesi, yer altında depolanması ve biyolojik dokulara aktarılma kanunu. | Kesin |
| Siyasi | Kamu düzeni ve tebaa hizmeti | السقاية | İkram ve meşruiyet | Su kaynaklarının adil dağıtımı ve hacılara su ikramı gibi kamu hizmetlerinin iktidara meşruiyet sağlaması. | Güçlü |
| İktisadi | Zirai üretim ve ortaklık nizamı | المساقاة | Sermaye-emek ortaklığı | Tarımsal arazinin sulanması ve bakımı üzerinden kurulan kâr paylaşımlı sözleşmelerle üretimin devamı. | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Akışkanlar mekaniğinde difüzyon ve besleme döngüsü | Bir rezervuardan hedef sisteme enerjinin ve kütlenin yönlendirilmiş, kontrollü ve sürekli biçimde beslenmesi. | Kesin |
| Beşeri bilimler | Sosyal refah ve kaynak intikali | Toplumsal yapıda hayati kaynakların kıtlık çeken kesimlere kurumsal ve düzenli kanallarla aktarılması. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca fiziksel susuzluğun giderilmesi veya günlük su içme eylemiyle sınırlamak; onu شرب (içme) ile bütünüyle eşanlamlı görmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök; yerin diriltilmesinden canlı metabolizmasının kurulmasına, kamu hizmeti olarak sikâyeden ahiretteki varoluşsal ödül ve ceza tevzîine kadar uzanan yönlendirilmiş bir hayat akışıdır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetlerdeki 'fe-eskaynâkumûhu' gibi ifadelerin arkasındaki kozmik depolama, jeolojik nizam ve ilahi bakım boyutunun ıskalanıp meselenin basit bir su tüketimine indirgenmesi. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Çünkü Kur'an'da hayatın başlangıcı, sürdürülmesi ve ahiretteki tecellisi doğrudan suyun akıtılması ve sunulması metaforuyla açıklanır. Seky, varlığın ilahi bir pınardan sürekli beslendiğini gösteren anahtar ontolojik fiildir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İlahi nimetlerin ve kevni ayetlerin sayıldığı bölümlerde (Hicr 15:22, Nahl 16:66), peygamber kıssalarındaki sahnelerde (Bakara 2:60, Kasas 28:24) ve cennet/cehennem ehlinin içecek tasvirlerinde (Gāşiye 88:5, Mutaffifîn 83:25). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Tabiatın kendi kendine yeten kapalı bir sistem olduğu zannını yıkar; suyun depolanması ve canlılara ulaştırılmasının iradi, lütufkâr ve kesintisiz bir ilahi ikram mekanizması olduğunu ortaya koyar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamBir canlının ağzına içeceği bizzat vermek, kabı suyla doldurup sunmak veya toprağa kanallar vasıtasıyla su ulaştırmak.
- Soyut anlamBir kaynağın hayat verici cevherini, muhtaç olan alıcının yapısına uygun bir akışla sürekli ve düzenli intikal ettirme süreci.
- Sistematik karşılıkHayatın, üretimin ve ahiret adaletinin devamlılığını sağlayan tek yanlı veya sözleşmeye bağlı ikmal ve merhamet debisi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde ana rezervuarı (ilahi rahmet veya su kaynağı), iletim vasıtasını (kap, kanal, bulut veya aracı şahıs), yönlendirilmiş aktarım operatörünü (seky eylemi), alıcı organizmayı (insan, hayvan, toprak) ve ise bu intikal neticesinde gerçekleşen dirilme, susuzluğun giderilmesi ve canlanma farkını sembolize eder.