صلب
ص - ل - ب
KÖK- 8 geçiş
- 8 ayet
- 7 sîga
- 12 sözlük
صلب Omuga kemiği, aynı zamanda katı demektir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(12)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
صلب Omuga kemiği, aynı zamanda katı demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.488 harfباب الصاد واللام والبائ معهما
ص ل ب، ل ص ب، ب ص ل مستعملات
صلب:
الصَّلْبُ لغةٌ في الصُّلْبِ، وقد يُقرَأُ: بين الصَّلْبِ والتَّرائبِ.
والصُّلْبُ: الظَّهر، وهو عَظمُ الفَقارِ المتصِّل في وَسَطِ الظَّهْرِ والصُّلْبُ من الجَريِ ومن الصَّهيل: الشديد، وقال: ذو مَيعَةٍ اذا تَرامَى صُلْبُهُ ورُبَّما جاء في معنى الصُلَّب كالحُوّل والقُوَّل والقُلَّب أي المُحتال، والقُوَّل من القَوْل.
ورجلٌ صُلْبٌ: ذو
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR4.659 harfص ل ب
صلب ، صبل ، بلص ، بصل ، لصب : مستعملة .
صبل : أهمله الليث . ورَوَى أبو تراب الكسائي : يقال : هذه الصِّئْبِل للدّاهية .
قال : وهي لغةٌ لبني ضَبّة .
قال : وهي بالضاد أعرَف .
قلتُ : وأبو عُبَيْد رواه الضِّئْبِل بالضاد ، ولم أسمعْه بالصّاد إلا ما جاء به أبو تراب .
بلص : شَمِر عن الرّياشيّ عن الأصمعي قال : قال الخليل بن أحمد لأعرابي : ما اسمُ هذا الطائر ؟
قال : البَلَصوص . قلتُ : ما جمعُه ؟
قال
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR10.247 harf(باب الصاد واللام وما يثلثهما)
(صلم) الصاد واللام والميم أصلٌ واحدٌ يدلُّ على قطع واستئصال. يقال صَلَمَ أُذُنَه، إذا استأصَلها. واصْطُلِمَت الأُذُن. أنشد الفرّاء:
مثل النَّعامةِ كانت وهي سالمةٌ *** أذْنَاءَ حتَّى زَهَاهَا الحَيْنُ والجُبُنُ([1])جاءت لتشرِيَ قَرناً أو تعوِّضَه *** والدّهر فيه رَبَاحُ البيع والغَبَنُ
فقيل أُذْناكِ ظَلْمٌ ثُمّت اصطُلِمَتْ *** إلى الصِّماخ فلا قَرْنٌ ولا أُذُنُ
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.069 harf- الصلب: الشديد، وباعتبار الصلابة والشدة سمي الظهر صلبا. قال تعالى: ﴿يخرج من بين الصلب والترائب﴾ [الطارق/7]، وقوله: ﴿وحلائل أبنائكم الذين من أصلابكم﴾ [النساء/23]، تنبيه أن الولد جزء من الأب، وعلى نحوه نبه قول الشاعر:
*وإنما أولادنا بيننا **أكبادنا تمشي على الأرض*
(البيت لحطان بن المعلى، وهو في الزهرة 2/660؛ وأمالي القالي 2/189؛ وعيون الأخبار 3/95)
وقال الشاعر:
- *في صلب مثل العنان المؤدم*
(الرجز
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR991 harfص ل ب
شيء صلب وصليب وصلب وقد صلب صلابة.
وهذا مما آلم قلبي وقصم صلبي.
وهو قاصم الأصلاب.
وصلب اللص وهو مصلوب وصليب وصلبت اللصوص وجزاؤهم أن يصلبوا.
وأخذته الصالب وأخذته الحمى بصالب وصلبت عليه.
وسنان مصلب: مسنون على الصلب وهو حجر المسن.
وثوب مصلب: عليه نقش الصليب.
ونعم مصلب: موسوم به.
وحبشي مصلب: في وجهه سمته.
وجاءت الروم معهم الصلبان.
وعظم فيه صليب: ودك.
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR11.535 harfالصُّلْبُ والصُّلَّبُ: عَظْمٌ من لَدُنِ الكاهِل إِلى العَجْب، والجمع: أَصْلُب وأَصْلاب وصِلَبَةٌ؛ أَنشد ثعلب:
أَما تَرَيْني، اليَوْمَ، شَيْخاً أَشْيَبَا، * إِذا نَهَضْتُ أَتَشَكَّى الأَصْلُبا جَمَعَ لأَنه جَعَلَ كُلَّ جُزْءٍ مِن صُلْبه صُلْباً؛ كقول جرير: قال العَواذِلُ: ما لِجَهْلِكَ بَعْدَما * شابَ الـمَفارِقُ، واكْتَسَيْنَ قَتِـيرا وقال حُمَيْدٌ:
وانْتَسَفَ، الحالِبَ من أَنْدابِه، *
الصُّلْبُ والصُّلَّبُ: عَظْمٌ من لَدُنِ الكاهِل إِلى العَجْب، والجمع: أَصْلُب وأَصْلاب وصِلَبَةٌ؛ أَنشد ثعلب: أَما تَرَيْني، اليَوْمَ، شَيْخاً أَشْيَبَا، * إِذا نَهَضْتُ أَتَشَكَّى الأَصْلُبا جَمَعَ لأَنه جَعَلَ كُلَّ جُزْءٍ مِن صُلْبه صُلْباً؛ كقول جرير: قال العَواذِلُ: ما لِجَهْلِكَ بَعْدَما * شابَ الـمَفارِقُ، واكْتَسَيْنَ قَتِـيرا وقال حُمَيْدٌ: وانْتَسَفَ، الحالِبَ من أَنْدابِه، * أَغْباطُنا الـمَيْسُ عَلى أَصْلابِه كأَنه جعل كلَّ جُزْءٍ من صُلْبِه صُلْباً. وحكى اللحياني عنِ العرب: هؤلاء أَبناءِ صِلَبَتِهِمْ. والصُّلْب من الظَّهْر، وكُلُّ شيء من الظَّهْر فيه فَقَارٌ فذلك الصُّلْب؛ والصَّلَبُ، بالتحريك، لغة فيه؛ قال العَجاج يصف امرأَة: رَيَّا العظامِ، فَخْمَة الـمُخَدَّمِ، في صَلَبٍ مثْلِ العِنانِ الـمُؤْدَم، إِلى سَواءٍ قَطَنٍ مُؤَكَّمِ وفي حديث سعيد بن جبير: في الصُّلْب الديةُ. قال القُتَيْبِـيُّ: فيه قولان أَحدُهما أَنـَّه إِنْ كُسِرَ الصُّلْبُ فحَدِبَ الرَّجُلُ ففيه الديةُ، والآخَرُ إِنْ أُصِـيبَ صُلْبه بشيءٍ ذَهَبَ به الجِماعُ فلم يَقْدِرْ عَلَيهِ، فَسُمِّيَ الجِماعُ صُلْباً، لأَنَّ الـمَنِـيَّ يَخْرُجُ منهُ. وقولُ العَباسِ بنِ عَبدِالـمُطَّلِبِ يَمدَحُ النبـيَّ، صلى اللّه عليه وسلم: تُنْقَلُ مِنْ صَالَبٍ إِلى رَحِم، * إِذا مَضَى عالَمٌ بَدا طَبَق قيل: أَراد بالصَّالَب الصُّلْب، وهو قليل الاستعمال. ويقال للظَّهْر: صُلْب وصَلَب وصالَبٌ؛ وأَنشد: كأَنَّ حُمَّى بكَ مَغْرِيَّةٌ، * بَيْنَ الـحَيازيم إِلى الصَّالَبِ وفي الحديث: إِنَّ اللّه خَلَقَ للجَنَّةِ أَهْلاً، خَلَقَها لَـهُم، وهُمْ في أَصلاب آبائِهِم. الأَصْلابُ: جَمْعُ صُلْب وهو الظهر. والصَّلابَةُ: ضدُّ اللِّين. صَلُبَ الشيءُ صَلابَـةً فهو صَلِـيبٌ وصُلْب وصُلَّب وصلب (1) (1 قوله «وصلب» هو كسكر ولينظر ضبط ما بعده هل هو بفتحتين لكن الجوهري خصه بما صلب من الأرض أو بضمتين الثانية للاتباع إلا أن المصباح خصه بكل ظهر له فقار أو بفتح فكسر ويمكن أن يرشحه ما حكاه ابن القطاع والصاغاني عن ابن الأعرابي من كسر عين فعله.) أَي شديد. ورجل صُلَّبٌ: مثل القُلَّبِ والـحُوَّل، ورجل صُلْبٌ وصَلِـيبٌ: ذو صلابة؛ وقد صَلُب، وأَرض صُلْبَة، والجمع صِلَبَة. ويقال: تَصَلَّبَ فلان أَي تَشَدَّدَ. وقولهم في الراعي: صُلْبُ العَصا وصَلِـيبُ العَصا، إِنما يَرَوْنَ أَنه يَعْنُفُ بالإِبل؛ قال الراعي: صَلِـيبُ العَصا، بادِي العُروقِ، تَرَى له، * عَلَيْها، إِذا ما أَجْدَبَ النَّاسُ، إِصْبَعا وأَنشد: رَأَيْتُكِ لا تُغْنِـينَ عنِّي بِقُرَّةٍ؛ * إِذا اخْتَلَفَتْ فيَّ الـهَراوَى الدَّمامِكُ فأَشْهَدُ لا آتِـيكِ، ما دامَ تَنْضُبٌ * بأَرْضِكِ، أَو صُلْبُ العَصا من رجالِكِ أَصْلُ هذا أَن رَجُلاً واعَدَتْه امْرَأَةٌ، فعثَرَ عَليها أَهْلُها، فضربوه بعِصِـيِّ التَّنْضُب. وكان شَجَرُ أَرضها إِنما كان التنضبَ فضربوه بِعِصِـيِّها. وصَلَّبَه: جعله صُلْباً وشدَّه وقوَّاه؛ قال الأَعشى: مِن سَراةِ الـهِجانِ صَلَّبَها العُضُّ، * وَرَعْيُ الـحِمى، وطُولُ الـحِـيالِ أَي شدّها. وسَراةُ المال: خِـياره، الواحد سَرِيّ؛ يقال: بعيرٌ سَرِيّ، وناقة سَرِيَّة. والـهِجانُ: الخِـيارُ من كل شيءٍ؛ يُقال: ناقة هِجانٌ، وجَمَل هِجانٌ، ونوقٌ هِجان. قال أَبو زيد: الناقَةُ الـهِجانُ هي الأَدْماءُ، وهي البَيْضاءُ الخالِصَةُ اللَّوْنِ. والعُضُّ: عَلَفُ الأَمْصار مثل القَتِّ والنَّوَى. وقوله: رَعْي الـحِمى يُريدُ حِمى ضَرِيَّة، وهو مرعى إِبل الملوك، وحِمَى الرَّبَذَةِ دُونَه. والحِـيال: مَصْدَرُ حالت الناقة إِذا لم تَحْمِلْ. وفي حديث العباس: إِنَّ الـمُغالِبَ صُلْبَ اللّهِ مَغْلُوب أَي قُوَّةَ اللّهِ. ومكان صُلْب وصَلَبٌ: غَليظٌ حَجِرٌ، والجمع: صِلَبَةٌ. والصُّلْبُ من الأَرض: الـمَكانُ الغَلِـيظُ الـمُنْقاد، والجمع صِلَبَةٌ، مثل قُلْب وقِلَبَة. والصَّلَب أَيضاً: ما صَلُبَ من الأَرض. شمر: الصَّلَب نَحْوٌ من الـحَزيزِ الغَلِـيظِ الـمُنْقادِ. وقال غيره:الصَّلَب من الأَرض أَسْناد الآكام والرَّوابي، وجمعه أَصْلاب؛ قال رؤبة: نغشى قَرًى، عارِيةً أَقْراؤُه، تَحْبُو، إِلى أَصْلابِه، أَمْعاؤُه الأَصمعي: الأَصْلابُ هي من الأَرض الصَّلَب الشديدُ الـمُنْقادُ، والأَمْعاءُ مَسايِلُ صِغار. وقوله: تَحْبُو أَي تَدْنو. وقال ابن الأَعرابي: الأَصْلاب: ما صَلُب من الأَرض وارْتَفَعَ، وأَمْعاؤُه: ما لانَ منه وانْخَفَضَ. والصُّلْب: موضع بالصَّمَّان، أَرْضُهُ حجارةٌ، من ذلك غَلَبَتْ عليه الصِّفَةُ، وبين ظَهراني الصُّلْب وقِفافِه، رياضٌ وقِـيعانٌ عَذْبَةُ الـمَنابِتِ (1) (1 قوله «عذبة المنابت» كذا بالنسخ أيضاً والذي في المعجم لياقوت عذبة المناقب أي الطرق فمياه الطرق عذبة.) كَثِـيرةُ العُشْبِ، وربما قالوا: الصُّلْبانِ؛ أَنشد ابن الأَعرابي: سُقْنا به الصُّلْبَيْنِ، فالصَّـمَّانا فإِما أَن يَكُونَ أَراد الصُّلْب، فَثَنَّى للضرورة، كما قالوا: رامَتانِ، وإِنما هي رامة واحدة. وإِما أَن يكون أَراد مَوْضِعَيْن يَغْلِبُ عليهما هذه الصِّفَةُ، فَيُسَمَّيانِ بها. وصَوْتٌ صَلِـيبٌ وجَرْيٌ صَلِـيب، على المثل. وصَلُبَ على المالِ صَلابة: شَحَّ به؛ أَنشد ابن الأَعرابي: فَإِن كُنْتَ ذا لُبٍّ يَزِدْكَ صَلابَـةً، * على المالِ، مَنْزورُ العَطاءِ، مُثَرِّبُ الليث: الصُّلْبُ من الجَرْي ومن الصَّهِـيلِ الشَّديدُ؛ وأَنشد: ذو مَيْعَة، إِذا ترامى صُلْبُه والصُّلَّبُ والصُّلَّبِـيُّ والصُّلَّبَة والصُّلَّبِـيَّة: حجارة الـمِسَنِّ؛ قال امْرُؤُ القَيْس: كحَدِّ السِّنان الصُّلَّبِـيِّ النَّحِـيض أَراد بالسنان الـمِسَنَّ. ويقال: الصُّلَّبِـيُّ الذي جُليَ، وشُحِذ بحجارة الصُّلَّبِ، وهي حجارة تتخذ منها الـمِسانُّ؛ قال الشماخ: وكأَنَّ شَفْرَةَ خَطْمِه وجَنِـينِه، * لـمَّا تَشَرَّفَ صُلَّبٌ مَفْلُوق والصُّلُّبُ: الشديد من الحجارة، أَشَدُّها صَلابَـةً. ورُمْحٌ مُصَلَّبٌ: مَشْحوذ بالصَّلَّـبـيّ. وتقول: سِنانٌ صُلُّبِـيٌّ وصُلَّبٌ أَيضاً أَي مَسْنُون. والصَّلِـيب: الودك، وفي الصحاح: ودكُ العِظامِ. قال أَبو خراش الهذلي يذكر عُقاباً شَبَّه فَرسَهُ بها: كأَني، إِذْ غَدَوْا، ضَمَّنْتُ بَزِّي، * من العِقْبانِ، خائِتَـةً طَلُوبا جَرِيمَةَ ناهِضٍ، في رأْسِ نِـيقٍ، * تَرى، لِعِظامِ ما جَمَعَتْ، صَلِـيبا أَي ودَكاً، أَي كأَني إِذْ غَدَوْا للحرب ضَمَّنْتُ بَزِّي أَي سلاحي عُقاباً خائِتَـةً أَي مُنْقَضَّةً. يقال خاتَتْ إِذا انْقَضَّتْ. وجَرِيمَة: بمعنى كاسِـبَة، يقال: هو جَرِيمَةُ أَهْلِه أَي كاسِـبُهُم. والناهِضُ: فَرْخُها. وانتصاب قوله طَلُوبا: على النَّعْتِ لخائتَة. والنِّيقُ: أَرْفَعُ مَوْضِـعٍ في الجَبَل. وصَلَبَ العِظامَ يَصْلُبُها صَلْباً واصْطَلَبَها: جَمَعَها وطَبَخَها واسْتَخْرَجَ وَدَكَها لِـيُؤْتَدَم به، وهو الاصْطِلابُ، وكذلك إِذا شَوَى اللَّحْمَ فأَسالَه؛ قال الكُمَيْتُ الأَسَدِيّ: واحْتَلَّ بَرْكُ الشِّـتاءِ مَنْزِلَه، * وباتَ شَيْخُ العِـيالِ يَصْطَلِبُ احْتَلَّ: بمعنى حَلَّ. والبَرْكُ: الصَّدْرُ، واسْتَعارَهُ للشِّتاءِ أَي حَلَّ صَدْرُ الشِّتاء ومُعْظَمُه في منزله: يصف شِدَّةَ الزمان وجَدْبَه، لأَن غالِبَ الجَدْبِ إِنما يكون في زَمَن الشِّتاءِ. وفي الحديث: أَنه لـمَّا قَدِمَ مَكَّةَ أَتاه أَصحابُ الصُّلُب؛ قيل: هم الذين يَجْمَعُون العِظام إِذا أُخِذَت عنها لُحومُها فيَطْبُخونها بالماءِ، فإِذا خرج الدَّسَمُ منها جمعوه وائْتَدَمُوا به. يقال اصْطَلَبَ فلانٌ العِظام إِذا فَعَل بها ذلك. والصُّلُبُ جمع صَليب، والصَّلِـيبُ: الوَدَكُ. والصَّلِـيبُ والصَّلَبُ: الصديد الذي يَسيلُ من الميت. والصَّلْبُ: مصدر صَلَبَه يَصْلُبه صَلْباً، وأَصله من الصَّلِـيب وهو الوَدَكُ. وفي حديث عليّ: أَنه اسْتُفْتِـيَ في استعمال صَلِـيبِ الـمَوْتَى في الدِّلاءِ والسُّفُن، فَـأَبـى عليهم، وبه سُمِّي الـمَصْلُوب لما يَسِـيلُ من وَدَكه. والصَّلْبُ، هذه القِتْلة المعروفة، مشتق من ذلك، لأَن وَدَكه وصديده يَسِـيل. وقد صَلَبه يَصْلِـبُه صَلْباً، وصَلَّبه، شُدِّدَ للتكثير. وفي التنزيل العزيز: وما قَتَلُوه وما صَلَبُوه. وفيه: ولأُصَلِّـبَنَّكم في جُذُوعِ النَّخْلِ؛ أَي على جُذُوعِ النخل. والصَّلِـيبُ: الـمَصْلُوبُ. والصَّليب الذي يتخذه النصارى على ذلك الشَّكْل. وقال الليث: الصَّلِـيبُ ما يتخذه النصارى قِـبْلَةً، والجَمْعُ صُلْبان وصُلُبٌ؛ قال جَريرٌ: لقد وَلَدَ الأُخَيْطِلَ أُمُّ سَوْءٍ، * على بابِ اسْتِها صُلُبٌ وشامُ وصَلَّب الراهبُ: اتَّخَذ في بِـيعَته صَليباً؛ قال الأَعشى: وما أَيْبُلِـيٌّ على هَيْكَلٍ، * بَناهُ وصَلَّبَ فيه وصارا صارَ: صَوَّرَ. عن أَبي عليّ الفارسي: وثوب مُصَلَّبٌ فيه نَقْشٌ كالصَّلِـيبِ. وفي حديث عائشة: أَن النبي، صلى اللّه عليه وسلم، كان إِذا رَأَى التَّصْلِـيبَ في ثَوْب قَضَبه؛ أَي قَطَع مَوْضِـعَ التَّصْلِـيبِ منه. وفي الحديث: نَهَى عن الصلاة في الثوب الـمُصَلَّبِ؛ هو الذي فيه نَقشٌ أَمْثال الصُّلْبان. وفي حديث عائشة أَيضاً: فَناوَلْـتُها عِطافاً فرَأَتْ فيه تَصْلِـيباً، فقالت: نَحِّيه عَني. وفي حديث أُم سلمة: أَنها كانت تَكرَه الثيابَ الـمُصَلَّبةَ. وفي حديث جرير: رأَيتُ على الحسنِ ثوباً مُصَلَّباً. والصَّلِـيبانِ: الخَشَبَتانِ اللَّتانِ تُعَرَّضانِ على الدَّلْوِ كالعَرْقُوَتَيْنِ؛ وقد صَلَبَ الدلْو وصَلَّبَها. وفي مَقْتَلِ عمر: خَرَج ابنُه عُبيدُاللّه فَضَرَب جُفَيْنَةَ الأَعْجَمِـيَّ، فَصَلَّب بين عَيْنَيْه، أَي ضربه على عُرْضِهِ، حتى صارت الضَّرْبة كالصَّلِـيب. وفي بعض الحديث: صَلَّيْتُ إِلى جَنْبِ عمر، رضي اللّه عنه، فَوضَعْتُ يَدِي على خاصِرتي، فلما صَلَّى، قال: هذا الصَّلْبُ في الصلاة. كان النبي، صلى اللّه عليه وسلم، يَنْهَى عنه أَي إِنه يُشْبِه الصَّلْبَ لأَنَّ الرجل إِذا صُلِبَ مُدَّ يَدُه، وباعُهُ على الجِذْعِ. وهيئةُ الصَّلْب في الصلاة: أَن يَضَعَ يديه على خاصِرتيه، ويُجافيَ بين عَضُدَيْه في القيام. والصَّلِـيبُ: ضَرْبٌ من سِماتِ الإِبل. قال أَبو علي في التَّذْكَرةِ: الصَّليبُ قد يكون كبيراً وصغيراً ويكون في الخَدَّين والعُنُق والفخذين. وقيل: الصَّلِـيبُ مِـيسَمٌ في الصُّدْغِ، وقيل في العُنقِ خَطَّانِ أَحدهما على الآخر. وبعير مُصَلَّبٌ ومَصْلُوب: سِمَتُه الصَّليب. وناقة مَصْلُوبة كذلك؛ أَنشد ثعلب: سَيَكْفِـي عَقِـيلاً رِجْلُ ظَبْـيٍ وعُلْبةٌ، * تَمَطَّت به مَصْلُوبةٌ لم تُحارِدِ وإِبلٌ مُصَلَّبة. أَبو عمرو: أَصْلَبَتِ الناقةُ إِصْلاباً إِذا قامت ومَدَّتْ عنقها نحوَ السماءِ، لتَدِرَّ لولدها جَهْدَها إِذا رَضَعَها، وربما صَرَمَها ذلك أَي قَطَع لبَنَها. والتَّصْلِـيبُ: ضَربٌ من الخِمْرةِ للمرأَة. ويكره للرجل أَن يُصَلِّي في تَصْلِـيبِ العِمامة، حتى يَجْعَله كَوْراً بعضَه فوق بعض. يقال: خِمار مُصَلَّبٌ، وقد صَلَّبَتِ المرأَة خمارَها، وهي لِـبْسةٌ معروفة عند النساءِ. وصَلَّبَتِ التَّمْرَةُ: بَلَغَت اليُبْسَ. وقال أَبو حنيفة: قال شيخ من العرب أَطْيَبُ مُضْغةٍ أَكَلَها الناسُ صَيْحانِـيَّةٌ مُصَلِّبةٌ، هكذا حكاه مُصَلِّبةٌ، بالهاءِ. ويقال: صَلَّبَ الرُّطَبُ إِذا بَلَغَ اليَبِـيسَ، فهو مُصَلِّب، بكسر اللام، فإِذا صُبَّ عليه الدِّبْسُ لِـيَلِـينَ، فهو مُصَقِّر. أَبو عمرو: إِذا بَلَغ الرُّطَبُ اليُبْسَ فذلك التَّصْلِـيب، وقد صَلَّبَ؛ وأَنشد المازني في صفة التمر: مُصَلِّبة من أَوْتَكى القاعِ كلما * زَهَتْها النُّعامى خِلْتَ، من لَبَنٍ، صَخْرا أَوْتَكَى: تَمر الشِّهْريزِ. ولَبَنٌ: اسم جبل بعَيْنِه. شمر: يقال صَلَبَتْه الشَّمسُ تَصْلِـبُه وتَصلُبُه صَلْباً إِذا أَحْرَقته، فهو مَصْلُوب: مُحْرَق؛ وقال أَبو ذؤَيب: مُسْتَوْقِدٌ في حَصاهُ الشمسُ تَصْلِـبُه، * كأَنه عَجَمٌ بالبِـيدِ مَرْضُوخُ وفي حديث أَبي عبيدة: تَمْرُ ذَخِـيرةَ مُصَلِّبةٌ أَي صُلْبة. وتمر المدينة صُلْبٌ. ويقال: تَمْرٌ مُصَلِّب، بكسر اللام، أَي يابس شديد. والصالِبُ من الـحُمَّى الحارَّةُ غير النافض، تذكَّر وتؤَنث. ويقال: أَخَذَتْه الـحُمَّى بصالِبٍ، وأَخذته حُمَّى صالِبٌ، والأَول أَفصح، ولا يكادون يُضِـيفون؛ وقد صَلَبَتْ عليه، بالفتح، تَصْلِبُ، بالكسر، أَي دامت واشتدت، فهو مَصْلوب عليه. وإِذا كانت الـحُمَّى صالِـباً قيل: صَلَبَتْ عليه. قال ابن بُزُرْجَ: العرب تجعل الصالِبَ من الصُّداعِ؛ وأَنشد: يَرُوعُكَ حُمَّى من مُلالٍ وصالِبِ وقال غيره: الصالِبُ التي معها حرٌّ شديد، وليس معها برد. وأَخذه صالِبٌ أَي رِعْدة؛ أَنشد ثعلب: عُقاراً غَذاها البحرُ من خَمْرِ عانةٍ، * لها سَوْرَةٌ، في رأْسِه، ذاتُ صالِبِ والصُّلْبُ: القُوَّة. والصُّلْبُ: الـحَسَبُ. قال عَدِيّ بن زيد: اجْلَ أَنَّ اللّهَ قد فَضَّلَكُمْ، * فَوقَ ما أَحْكَى بصُلْبٍ وإِزارْ فِسِّر بهما جميعاً. والإِزار: العَفاف. ويروى: فوقَ من أَحْكأَ صُلْباً بـإِزارْ أَي شَدَّ صُلْباً: يعني الظَّهْرَ. بـإِزار: يعني الذي يُؤْتَزَر به. والعرب تُسَمِّي الأَنْجُمَ الأَربعة التي خَلْفَ النَّسرِ الواقِـعِ: صَلِـيباً. ورأَيت حاشية في بعض النسخ، بخط الشيخ ابن الصلاح المحدِّث، ما صورته: الصواب في هذه الأَنجمِ الأَربعة أَن يُقال خَلْف النَّسرِ الطائِرِ لأَنها خَلْـفَه لا خَلْفَ الواقع، قال: وهذا مما وَهِمَ فيه الجوهريُّ. الليثُ: والصَّوْلَبُ والصَّوْليبُ هو البَذْرُ الذي يُنْثَر على الأَرض ثم يُكْرَبُ عليه؛ قال الأَزهري: وما أُراه عربيّاً: والصُّلْبُ: اسمُ أَرض؛ قال ذو الرمة: كأَنه، كـلَّما ارْفَضَّتْ حَزيقَتُها، * بالصُّلْبِ، مِن نَهْسِه أَكْفالَها، كَلِبُ والصُّلَيبُ: اسمُ موضع؛ قال سَلامة بن جَنْدَلٍ: لِـمَنْ طَلَلٌ مثلُ الكتابِ الـمُنَمَّقِ، * عَفا عَهْدُه بين الصُّلَيْبِ ومُطْرِقِ
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR216 harf* ص ل ب * * الصُّلْبُ * و * الصَّلِيبُ * الشديد وبابه ضرُف و * الصُّلْبُ * عظم ذو فقار بالظهر و * صَلَّبهُ * أيضا شُدِّد للكثرة قال الله تعالى ﴿ولأُصلبنكم في جذوع النخل﴾ وجمع * الصَّلِيب صُلُب * بضمتين و * صُلْبانٌ
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR10.700 harfالصلب بالضم. و الصلب كسكر. و الصليب مثل أمير هو الشديد. يقال: رجل صلب مثل القلب والحول ورجل صلب وصليب ذو صلابة. ومن المجاز: هو صلب في دينه وصلب، وهو صلب المعاجم وصليب العود. وفي حديث العباس أن المغالب صلب الله مغلوب أي قوة الله. وتقول: صلب الله لا يغالب. وقد صلب الشيء ككرم، عليه اقتصر الجوهري وابن سيده والفيومي وابن فارس صلب مثل سمع حكاها ابن القطاع والصاغاني عن ابن الأعرابي صلابة وهو ضد اللين.
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR yok18.360 harfصَلُبَ
1 صَلُبَ ذ , [aor. صَلُبَ ,] inf. n. صَلَابَةٌ; (S, M, A, Msb, K, &c.;) and صَلِبَ, aor. صَلَبَ ; (IKtt, A, K;) and ↓ صلّب, inf. n. تَصْلِيبٌ; (K; [but this last, accord. to the TA, is trans. only;]) said of a thing, (S, Msb,) [and of a man,] It [and he] was, or became, hard, firm, rigid, stiff, tough, strong, robust, sturdy, or hardy; syn. اِشْتَدَّ; (S, * A, * Msb, K; *) contr. of لَانَ.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.685 harfصَلَبَ
صَلَبَ I ( n. ac. صَلْب 1 ),
a. Crucified.
b. I , U ( n. ac. صَلْب 1 ), Cooked, boiled ( bones ); roasted, fried ( meat ).
c. [ 'Ala ], Racked, tormented ( fever ).
d. [ pass. ], Was crucified.
صَلِبَ
صَلِبَ A صَلُبَ U ( n. ac. صَلَاْبَة 22t ),
a. Was hard, firm.
صَلَّبَ
صَلَّبَ II ,
a. Crucified.
b. Became hard.
c. Hardened.
d. [ coll. ], Crossed himself, made the sign
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR33.558 harfصلب
صَلُبَ - يَصْلُبُ (صَلِبَ - يَصْلَبُ) - صُلْب - أصْلاب
صَلُبَ - يَصْلُبُ (صَلِبَ - يَصْلَبُ) + الكائن: يكون أو يصير صلباً بين الصلابة: ييبس ويقسا ويقوى ويشتد ويتماسك فلا ينحني ولا ينثني بسهولة
صُلْب: على وزن " فـُعـْل" اسم فعل بمعنى مفعول من " صَلُبَ - يَصْلُبُ ": اسم آلة منه: الذي جـُعـِل صلباً: الجزء الذي يتصف بأنه صلب من جسم الإنسان أو
Sîgalar(7)
- وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْVe kesinlikle sizi astıracağım(وَلَأُفَعِّلَنَّكُمْ)×2
- أَصْلَابِكُمْTestisleriniz(أَفْعَالِكُمْ)×1
- الصُّلْبِTestis(الْفُعْلِ)×1
- صَلَبُوهُOnu astılar(فَعَلُوهُ)×1
- فَيُصْلَبُAsılır(فَيُفْعَلُ)×1
- لَأُصَلِّبَنَّكُمْKesinlikle sizi astıracağım(لَأُفَعِّلَنَّكُمْ)×1
- يُصَلَّبُواAstırılırlar(يُفَعَّلُوا)×1
Mücavir kökler69 mücavir (88 toplam)
- قطع
4 ortak ayet · Kesinlikle keseceğim
- خلف
5 ortak ayet · Half : Ense demektir
- رجل
4 ortak ayet · Rical ayak demektir
- يدي
4 ortak ayet · El ve kol demektir
- نفي
1 ortak ayet · Sürülürler
- جمع
3 ortak ayet · Yumruk demektir
- سحر
2 ortak ayet · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir
- جذع
1 ortak ayet · Cezea kütük demektir
- عمم
1 ortak ayet · “An” ve “ma”dan oluşmuştur
- أذن
2 ortak ayet · Kulak demektir
- خول
1 ortak ayet · Hal bir işte çalışanları gözetleyen kimsedir
- رضع
1 ortak ayet · Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
Geçtiği ayetler(8)
… الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ فَلَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ وَلَتَعْلَمُنَّ أَيُّنَا أَشَدُّ عَذَابًا وَأَبْقَى
Ve kesinlikle sizi astıracağımDedi ki: Ben size izin vermeden mi O’na inandınız? Doğrusu o size büyü öğreten büyüğünüzdür. Öyleyse ben de ellerinizi ve ayaklarınızı çaprazlama olarak keseceğim ve sizi hurma kütüklerine asacağım. O zaman hangimizin azabının daha çetin ve devamlı olduğunu bileceksiniz.
… السِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ
Ve kesinlikle sizi astıracağımBen size izin vermezden önce mi ona inandınız? Şüphesiz size büyü öğreten büyüğünüzdür. Şimdi bileceksiniz; elbette ben, ellerinizi ve ayaklarınızı andolsun ki çaprazlama kestireceğim ve hepinizi astıracağım, dedi.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | صلب |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | عزم, شدد, وثق |
| Zıt Kök | لين |
| Çekirdek Özet 1 | Eğilip bükülmeye karşı direnç gösteren sertlik, omurga kemiği ve taşıyıcı mukavemet |
| Çekirdek Özet 2 | Bedensel taşıyıcılık (nesep ve omurga) ile bedeni ahşaba gererek cezalandırma (çarmıha germe) |
| Çekirdek Özet 3 | Bir yapıyı, inancı veya nesli ayakta tutan eğilmez omurga ve bu omurganın zora maruz bırakılması |
| Kritik Hata Riski | Kökün yalnızca ahşaba germe cezası veya modern anlamıyla haç simgesine indirgenerek nesep ve omurga eksenindeki kurucu ontolojik sertliğin gözden kaçırılması |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| صل | Katılık, kuruluk, sertleşme ve dış etkilere karşı direnç gösterme; ses çıkaracak derecede kuruyup pekişme durumu (صلد, صلصل, صلح) | ب | İçe nüfuz eden ve taşıyıcı bir kütle oluşturan kalıcı omurga sertliği, kemik mukavemeti ve yoğunlaşmış iç cevher kazanımı |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ص | Olta, bitki sapı; peşine düşme, dik durma, sıkıştırma | Doğrulma, dikey yönde direnç gösterme ve yapısal dik duruş |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlama, sevk etme | Bir eksen doğrultusunda hizalama, kontrol altında tutma ve yön verme |
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, kapalı alan | İçeride bulunma, gövdeyi içeriden taşıyan mahfaza ve yapısal dayanak |
| صلب | Taşıyıcı bir dikliğin içsel bir mahfaza ve eksen etrafında birleşerek gövdeyi ayakta tutması | Gövdenin içindeki en sert ve eğilmez dikey ekseni (omurgayı) kurarak bütün yapıyı taşıma veya bu ekseni gererek cezalandırma hareketi |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Canlının gövdesini dik tutan omurga kemiği; eğilip kırılmayan taş, biley taşı ve kemiğin içinde saklı duran koyu ilik/yağ |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair el-A‘şâ ve Nâbiğa ez-Zübyânî’nin şiirlerinde kök, sancak veya dikilmiş bir sütun/alamet anlamında kullanılmıştır: ظلَّتْ أقاطيعُ أنعامٍ مؤبّلةٍ / لدى صَلِيبٍ على الزوراءِ منصوبِ |
| Erken Arapça kullanım | Recez şairi el-Accâc’ın bir kadının omurga yapısını ve dik duruşunu tasvirinde geçmektedir: في صَلَبٍ مثلِ العِنانِ المُؤْدَم |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Dīvânü’l-Accâc.
Sami etimolojik katman
Batı ve Kuzeybatı Sami dillerinde kök, hem geometrik-fiziksel olarak «çaprazlama germe, haça/ahşaba germe» hem de «sert ve yoğun olma» alanlarını paylaşır. İbranice ṣ-l-b kökü (ṣālabh) doğrudan «asmak, çarmıha germe biçiminde ağaca germek» eylemini ifade ederken; Ârâmîce ve Süryanice ṣ-l-b (ṣəlabh / ṣlībō) tabakası hem asma/germeyi hem de doğrudan haç ve çarmıh nesnesini bildirir. Arapçada ise kök, yalnızca bu cezalandırma veya sembolik formu değil, kökün daha ilksel fiziksel tabakasını oluşturan «sırt omurgası, kemik sertliği, şiddetli ateş ve kemik iliği» anlamlarını canlı bir biçimde muhafaza etmiştir. Bu durum, Arapçadaki kullanımın Sami gövdesindeki en somut biyolojik ve mekanik sertlik çekirdeğinden türediğini, germe ve asma eyleminin ise bedenin omurgasını bir kütüğe bağlayıp gererek sergileme hareketinden neşet ettiğini gösterir.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | صل ikili kökünden genişleme | Kuru ve katı olma zemininden omurga kemiğine ve yapısal mukavemete geçiş | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Süryanice ṣ-l-b | Germe, asma ve çarmıha germe fiillerinde ortak semantik alan | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik dış halkada güvenilir ve doğrudan soydaş biçim tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Brockelmann.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| صلب | Anlamlı | Katılık, omurga, germe | Gövdeyi taşıyan omurga kemiği ve ahşaba germe | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| صبل | Anlamlı | Dökme, boşaltma | Sıvıyı sert ve hızlı biçimde dökme | Kur'an'da geçmez |
| لصب | Anlamlı | Dar dağ yolu, yarık | Kayalık dağdaki dar ve sert geçit | Kur'an'da geçmez; sertlik ilişkili |
| لبص | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| بصل | Anlamlı | Soğan, katmanlı yumru | Katman katman sert kabuk bağlayan yumrulu bitki | Kur'an'da geçer (Bakara 2:61) |
| بلص | Anlamlı | Kaçma, sıyrılma | Borçtan veya tutsaktan sıyrılıp kurtulma | Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| صلب | Merkez | Katılık ve omurga | Yapının içsel taşıyıcı sertliği ve eğilmez ekseni | İç mukavemet ve germe |
| عزم | Komşu | İrade sertliği | Zihinsel ve ahlaki kararlılığın eğilmezliği | Niyet ve karardaki omurga |
| شدد | Komşu | Kuvvet ve bağ | Dıştan uygulanan veya bağlanan güç yoğunluğu | Kuvvetin gerilim kazanması |
| وثق | Komşu | Sağlam bağ | Çözülmeye karşı emniyet ve taahhüt sağlamlığı | Bağ ve akit güvenliği |
| لين | Zıt | Yumuşaklık | Kolayca eğilip bükülme, esneklik ve sertlik kaybı | Katılık ve omurganın zıddı |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | صلب | Katılık, omurga, germe | Biyolojik omurga, cismani sertlik ve cezai asılma | Kesin |
| Latince | Rigidus, Spina dorsalis, Crux | Katı/sert, omurga, çarmıh | Latince kavramlar anatomik, mekanik ve cezai anlamı ayrı kelimelerle karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Backbone, Spine, Solid, Crucify | Omurga, katı, çarmıha germek | Fiziksel sertlik ile cezai eylem farklı terimlerle bölünür | Güçlü |
| Almanca | Rückgrat, Starr, Kreuzigen | Omurga, eğilmez/katı, çarmıha germek | Biyolojik taşıyıcılık ile cezalandırma ayrışır | Güçlü |
| Fransızca | Épine dorsale, Rigide, Crucifier | Omurga, katı/sert, çarmıha germek | Anlam alanları soyut ve somut düzlemlerde parçalanarak verilir | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins English Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Çoğul isim (أصلاب) | Biyolojik soy, nesep ve erkek soy hattı | Nikah haramlarının sayıldığı akrabalık bağlamı; Nisâ 4:23 |
| Tekil isim (صلب) | Bedenin sırt/omurga bölgesi ve döl yatağı ekseni | İnsanın yaratılış biyolojisi ve kemik ekseni bağlamı; Târık 86:7 |
| Meçhul mazi fiil (صلبوا) | Ağaca veya direğe gerilerek öldürülme | Hz. İsa’nın akıbetine dair iddiaların reddi bağlamı; Nisâ 4:157 |
| Muzari fiil (يصلب, يصلبوا) | Teşhir edilerek direğe asılma cezası | Rüya tabiri ve yol kesme (hırâbe) cezası bağlamı; Yûsuf 12:41, Mâide 5:33 |
| Pekiştirmeli muzari (لأصلبنكم) | Zorbalıkla ibret verici biçimde çarmıha germe tehdidi | Firavun’un iman eden büyücülere yönelik iktidar tehdidi; A‘râf 7:124, Tâhâ 20:71, Şuarâ 26:49 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Hz. İsa’nın vefatı ve akıbeti | Çarmıha gerilme (salb) iddiasının kesin bir dille nefyedilmesi ve tevil boyutları | Tarihsel ve teolojik ölüm biçiminin reddi |
| Fıkıh | Hırâbe cezası ve diyet hukuku | Yol kesicilerin asılması (salb) usulü ile omurga kırılması durumunda tam diyet gerekmesi | İbretlik teşhir infazı ve anatomik tazminat |
| Tefsir | Târık suresindeki yaratılış tasviri | Sırt omurgası ile göğüs kafesi arasındaki biyolojik menşe açıklamaları | İnsani tohumun bedensel merkezi |
| Hadis | Dinde sebat ve ibadet tasviri | Dinde tavizsizlik ve omurgalı duruşu ifade eden metaforik rivayetler | İnanç ve ahlakta eğilmezlik |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve itikat | Doktrinel omurga | Taşıyıcılık | İnancın eğilip bükülmeyen ve baskılara direnen ana gövdesi | Güçlü |
| İlmi | Anatomi ve embriyoloji | Omurga ve iskelet | Yapı kuruculuk | Canlının dik durmasını sağlayan ve nesil maddesini taşıyan biyolojik merkez | Kesin |
| Siyasi | Tiranlık ve ceza hukuku | İbretlik teşhir ve asma | Caydırıcılık | Otoritenin isyancıları gövdesinden gererek kamusal alanda etkisizleştirmesi | Kesin |
| İktisadi | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kökün doğrudan bir iktisadi kurum veya terim karşılığı tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Taşıyıcı kolon ve mukavemet momenti | Malzeme biliminde ve mekanikte yapının dış yüklere karşı eğilmeden ayakta kalmasını sağlayan rijitlik derecesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Normatif omurga ve kurumsal meşruiyet | Sosyoloji ve siyasette bir toplumun çökmesini engelleyen tavizsiz temel anayasal ve ahlaki ilkeler bütünü | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün yalnızca Hristiyan teolojisindeki haç sembolüyle veya salt zalimce bir idam yöntemiyle sınırlandırılması |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kökün canlının neslini taşıyan sırt omurgasından başlayıp toplum ve inançtaki ana taşıyıcı ilkeye kadar uzanan geniş mukavemet alanı |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İnsanın biyolojik kökenine dair ayetlerin yanlış yorumlanması ve salb eyleminin sadece fiziki bir ölüm değil, bedeni ibretle sergileyen yapısal bir germe cezası olduğunun ıskalanması |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Vahyin insan biyolojisindeki taşıyıcı eksen ile iktidarların insan bedenine uyguladığı en ağır teşhir ve kırma eylemini aynı semantik kökte birleştirmesini kavramayı sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Hırâbe ayetinde (Mâide 5:33), Hz. İsa’nın durumunu bildiren ayette (Nisâ 4:157), Firavun’un tehditlerinde ve insanın nutfe öncesi menşeini anlatan ayetlerde (Târık 86:7) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Salb cezasını sıradan bir asıp boğma (idam) eylemi sanma yanılgısını düzeltir; eylemin bedeni gererek, teşhir ederek ve omurgayı ahşap üzerinde sabitleyerek gerçekleştirilen kamusal bir ceza olduğunu gösterir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamCanlının dik durmasını ve yük taşımasını sağlayan omurga kemiği; eğilmez sertlik ve nesep maddesini barındıran içsel mukavemet.
- Soyut anlamDışarıdan gelen ağır baskılara, tehditlere ve yüklere karşı yapısal bütünlüğü koruyan eğilmezlik; bu eğilmezliğin zorla kütüğe bağlanıp gerilmesi.
- Sistematik karşılıkHem biyolojik ve ahlaki varoluşun taşıyıcı omurgası hem de tiranlığın veya kamu hukukunun bedeni gererek uyguladığı nihai teşhir yaptırımı.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde bir biyolojik veya kurumsal yapıyı, bu yapının ana eksenini (omurgayı) temsil eder. , eksenin sahip olduğu içsel sertlik ve yoğunluk katsayısı; ise eğilmeme eşik değeridir. Eksenin bu eşiğe eşit veya üstün olması (), onun dışarıdan uygulanan sarsıcı kuvvetlere () karşı dikliğini ve taşıyıcılığını () dik açıyla (eğilmeden) muhafaza etmesini modeller.