وثق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-ث-ق17 sîga, 72 mücavir kök, 29 ayet, 13 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.قتلقللمِيثَاقِهِالْوُثْقَىطوروثقأخذبِمِيثَاقِهِمْمِيثَاقٌالْمِيثَاقَنقضمَوْثِقًامِيثَاقَعروغلظعهد

KökSîga 17Ayet 29Sure 13Mücavir 72

▶ Ağı aç (3B)

وثق

و - ث - ق

KÖK
  • 34 geçiş
  • 29 ayet
  • 17 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Anlaşma

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR588 harf
القاف والثاء و"وايء" معهما و ث ق، ق ث أ مستعملان وثق: وَثِقْتُ بفلان أثق به ثِقةً وأنا واثِقٌ به، وهو مَوْثُوقٌ به. وفلان وفلانة وهم وهن ثِقَةٌ ويجمع على ثِقاتٍ للرجال والنساء. والوَثيقُ: المحكم، وَثُقَ يَوْثُقُ وَثاقة. وتقول: أَوْثَقْتُه إِيثاقاً ووَثاقاً. والوِثاقُ: الحبل، ويجمع على وُثُقٍ مثل رباط وربط، وناقة وثَيقةٌ، وجمل وَثيقٌ. والوَثيقةُ في الأمر: إحكامه والأخذ بالثِّقةِ، والجميع وَثائِقُ.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR767 harf
وثِقْتُ بفلان أَثِقُ، ثقةً إذا ائتمنته. والميثاقُ: العهدُ، صارت الواو ياءً لانكسار ما قبلها. والجمع المَواثيقُ على الأصل، والمَياثِقُ والمَياثيقُ أيضاً. وأنشد ابنُ الأعرابيّ: حِمًى لا يُحَلُّ الدهرَ إلاّ بإذْنِناولا نسألُ الأقوامَ عَهْدَ المَياثِقِ والمَوْثِقُ: الميثاق. والمُواثَقَةُ: المعاهدةُ. ومنه قوله تعالى: "ومِيثاقَهُ الذي واثَقَكُمْ به". وأوْثَقَهُ في الوَثاقِ، أي شدَّهُ. وقال تعالى:
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR1.539 harf
ق ث ( وايء ) قثا ، وثق ، قيث . قيث : فقد استُعمل منه : التَقَيُّثُ . قال أبو عمرو : التَّقَيُّثُ : الجمع والمَنْع ، والتهَيُّثُ : الإعطاء . قثا : ثعلب عن ابن الأعرابيّ قال : القَثْوة : جَمْعُ المال وغيره . يقال : قَثَا فلانٌ الشيء قَثْياً ، واقتاثه ، وجَثَاه واجتثأه وقَبَاه وعَباهُ وجَباه ، كلُّه : إذا ضمَّه إليه ضمّاً . قال : والقَثو : أكْلُ القَثَد والكِرْبِز . والقَثَدُ : الخِيار . والكِربِز :
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR1.721 harf
(باب الواو والثاء وما يثلثهما) (وثج) الواو والثاء والجيم يدلُّ على اكتنازٍ. ووَثُجَ الفَرسُ وَثاجةً: اكتنَزَ لحمُه، وهو وَثيجٌ. واستَوْثَجَ نَبْتُ الأرضِ: عَلِقَ بعضُه بعضاً. وأرضٌ مُؤتثِجةٌ(1): كثيرة الكلأ.‏ (وثر) الواو والثاء والراء: كلمةٌ تدلُّ على وَطاءةٍ في شَيء. وفِراشٌ وَثْرٌ ووَثِيرٌ: وطِيٌّ. والمَياثِر: ثيابٌ حمرٌ تكون في مراكب الأعاجم. وقولهم: وثَرَ الجملُ النَّاقة: ضرَبَها، كأنَّها له
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR724 harf
- وثقت به أثق ثقة: سكنت إليه واعتمدت عليه، وأوثقته: شددته، والوثاق والوثاق: اسمان لما يوثق به الشيء، والوثقى: تأنيث الأوثق. قال تعالى: ﴿ولا يوثق وثاقة أحد﴾ [الفجر/26]، ﴿حتى إذا أثخنتموهم فشدوا الوثاق﴾ [محمد/4] والميثاق: عقد مؤكد بيمين وعهد، قال: ﴿وإذ أخذ الله ميثاق النبيين﴾ [آل عمران/81]، ﴿وإذ أخذنا من النبيين ميثاقهم﴾ [الأحزاب/7]، ﴿وأخذنا منهم ميثاقا غليظا﴾ [النساء/154] والموثق الاسم منه. قال:
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR500 harf
و ث ق وثقت به ثقةً ووثوقاً وبه ثقتي وهو ثقتي وهو ثقةٌ من الثقات وأنا به واثق وهو موثوق به‏.‏ وعقد وثيق وقد وثق وثاقةً وأوثقته ووثّقته‏.‏ وناقة وثيقة الخلق وموثّقة الخلق وشدّه بالوثاق والوثق‏.‏ وبيننا موثق وميثاق‏.‏ وواثقه‏:‏ عاهده وواثقني بالله ليفعلنذ‏.‏ وتواثقوا على كذا‏.‏ قال كعب بن زهير‏:‏ ليوفوا بما كانوا عليه تواثقوا بخيف منًى والله راءٍ وسامع وأخذ بالوثيقة في أمره وتوثّق في أمره‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.874 harf
الثِّقَةُ: مصدر قولك وَثِقَ به يَثِقُ، بالكسر فيهما، وثاقةً وثِقَةً ائتمنه، وأنا واثِقٌ به وهو موثوق به، وهي مَوثوقٍ بها وهم موثوق بهم؛ فأَما قوله: إلى غير مَوْثوقٍ من الأرض تَذْهَب فإنه أَراد إلى غير مَوثوقٍ به، فحذف حرف الجرّ فارتفع الضمير فاستتر في اسم المفعول. ورجل ثِقةٌ وكذلك الاثنان والجمع، وقد يجمع على ثِقاتٍ. ويقال: فلان ثِقةٌ وهي ثِقةٌ وهم ثِقةٌ، ويجمع على ثِقاتٍ في جماعة الرجال والنساء.
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR666 harf
* و ث ق * * وَثِقَ * به يثِقُ بكسر الثاء فيهما * ثِقَةً * إذا ائتمنه و * المِيثَاقُ * العهد والجمع * المَوَاثِيقُ * و * المَيَاثِقُ * و * المَيَاثِيقُ * و * المَوْثِقُ * الميثاق و * المُوَاثَقَةُ * المُعاهدة ومنه قوله تعالى ﴿ومِيثاقه الذي واثقكم به﴾ و * أَوْثَقَهُ * في * الوَثَاقُ * شَدَّه قال الله تعالى ﴿فشُدوا الوَثَاقَ﴾ و * الوِثَاقُ * بكسر الواو لغة فيه و * الوَثِيقُ * الشيء المُحكم
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.762 harf
وثق به يثق كورث يرث ثقة وموثقا، وعلى الأول اقتصر الجوهري، زاد ابن سيده: وثاقة، كوراثة، وزاد الزمخشري بعد ثقة وثوقا بالضم: ائتمنه. يقال: به ثقتي. والوثيق: الشيء المحكم، ج: وثاق بالكسر. ووثق الشيء وثاقة ككرم كرامة: صار وثيقا أي: محكما. أو وثق الرجل: أخذ بالوثيقة في أمره، أي: بالثقة، نقله الجوهري كتوثق في أمره، نقله ابن سيده. و قال شمر: أرض وثيقة أي: كثيرة العشب موثوق بها، وهي مثل الوثيجة، وهي
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.487 harf
وَثُقَ 1 وَثُقَ ذ It was, or became, firm, stable, fast, or strong; (Msb;) i. q. أُحْكِمَ (S, Mgh, K) [or اِسْتَحْكَمَ, q. v.]. ― -b2- وَثِقَ بِهِ He trusted, or confided, in him. (S, Mgh, Msb, K.) أَوْثَقَهُ 4 أَوْثَقَهُ ذ He made it firm, stable, fast, or strong. (Msb.) ― -b2- He bound, or tied, him, or it, firmly, fast, or strongly, in a bond. (S, K, TK.) See شَدَّهُ. تَوَثَّقَتِ
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.509 harf
وَثِقَ وَثِقَ a. [ يَثِقُ ] ( n. ac. ثِقَة [ 2t ] , مَوْثِق 18 , وُثُوْق 27 ) [ Bi ], Trusted, believed, confided in. وَثُقَ وَثُقَ U ( n. ac. وَثَاْقَة 22t ), a. Was steady; was decided. وَثَّقَ وَثَّقَ II , a. Made firm, steadied, supported. b. Deemed trustworthy. وَاْثَقَ وَاْثَقَ III , a. Made a compact with. أَوْثَقَ أَوْثَقَ IV a. [ acc. & Fī ], Bound with. b. Reinforced.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR10.125 harf
وثق وَثُقَ - يَوثُقُ - مَوْثِق - واثَقَ - يُواثِقُ وَثُقَ - يَوثُقُ + الأمر: يكون وثيقاً: يكون أكيداً ومحتماً ويقيناً لا شك فيه مَوْثِق - الموثق: على وزن " مَفْعِل " مصدر ميمي واسم آلة: التأكيد، أو الوسيلة أو العامل الذي يجعل الأمر موثوقاً وأكيداً ومضموناً: الضمان أو الكفالة أو ما شابه آتى - يُؤتي + كائن + كائناً + موثقاً: يقدم ضمانة وكفالة
Tamamını oku

Sîgalar(17)

Mücavir kökler72 mücavir (227 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أخذ

    15 ortak ayet · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

  2. نقض

    5 ortak ayet · “Nukaz” birbirinden kopmuş iplik parçalarıdır

  3. أله

    21 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  4. عرو

    2 ortak ayet · Kulpu

  5. وصل

    3 ortak ayet · Birleştirirler

  6. طور

    3 ortak ayet · Sina’da bir dağın adıdır

  7. غلظ

    3 ortak ayet · Ğaliz (zı), Sert topraktır

  8. قتل

    5 ortak ayet · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…

  9. رفع

    3 ortak ayet · Raf’, üzerine bir şeylerin konduğu yer, raftır

  10. حظظ

    2 ortak ayet · Huzve atışlardaki hedef demektir

  11. قلل

    4 ortak ayet · Az

  12. عهد

    3 ortak ayet · Söz

Geçtiği ayetler(29)

  1. وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا …

    AnlaşmaHani, İsrailoğullarından; Allah’tan başkasına ibadet etmeyin; anaya, babaya, akrabalara, yetimlere, yoksullara iyilik yapın. İnsanlara güzellikle söyleyin, namaz kılın zekat verin diye söz almıştık. Sonra pek azınız müstesna yüz çevirdiniz. Ve siz hala yüz çevirenlerdensiniz.

  2. وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّينَ لَمَا آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءَكُمْ …

    AnlaşmaHani Allah, Peygamberlerden söz almış: And olsun ki; size, kitabı, hikmeti verdim. Yanınızda olanı doğrulayıcı bir peygamber geldiğinde mutlaka o’na inanacak ve yardım edeceksiniz. İkrar edip de ahdi kabul ettiniz mi? demişti. Onlar da: İkrar ettik, demişlerdi. Allah: Şahid olsun, Ben de sizinle beraber şahidlerdenim, demişti.

  3. وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ

    AnlaşmaHani Allah, kendilerine kitab verilenlerden; onu mutlaka insanlara açıklayacaksınız, gizlemeyeceksiniz, diye söz almıştı. Onlar ise bunu arkalarına attılar ve az bir değere değiştiler. Satın aldıkları şey ne kötüdür.

  4. وَلَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا وَقَالَ …

    AnlaşmaAnd olsun ki, Allah İsrailoğullarından söz almıştı. Biz, onlardan oniki temsilci seçtik. Allah demişti ki: Muhakkak ki Ben, sizinleyim; namaz kılar, zekat verir, peygamberlerime inanır, onlara yardım ederseniz, Allah’a güzel bir borç verirseniz; andolsun ki sizin kötülüklerinizi örterim. Ve andolsun ki sizi, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyarım. Bundan sonra sizden her kim de küfrederse; şüphesiz doğru yoldan sapmış olur.

  5. لَقَدْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَأَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ رُسُلًا كُلَّمَا جَاءَهُمْ رَسُولٌ بِمَا لَا تَهْوَى أَنْفُسُهُمْ فَرِيقًا كَذَّبُوا وَفَرِيقًا يَقْتُلُونَ

    AnlaşmaAndolsun ki; İsrailoğullarından ahd almış ve onlara peygamberler göndermişizdir. Ne zaman bir peygamber, onlara nefislerinin hoşlanmadığı bir şeyle gelmişse; bir kısmını yalanlamışlar, bir kısmını da öldürmüşlerdi.

Sîga sayfası: مِيثَاقَكُمْ
Sîga sayfası: مِيثَاقَهُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökوثق
YapıÜçlü kök
Özel Durumİlletli (misâl-i vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerعقد, عهد, ربط
Zıt Kökنقض
Çekirdek Özet 1Bir nesneyi veya bağı çözülmeyecek, sarsılmayacak biçimde sağlamca bağlamak, tahkim etmek ve güven altına almak.
Çekirdek Özet 2Allah ile insan arasındaki bağlayıcı ahit, peygamberlerden alınan ağır yükümlülük ve kopması imkânsız manevi tutamak.
Çekirdek Özet 3Varlığın ontolojik ve ahlaki düzenini koruyan, bozulması durumunda toplumsal ve itikadi çözülmeye yol açan kurucu sözleşme ilkesi.
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir söz verme veya hukuki evrak düzeyine indirgeyip ontolojik ve ahlaki bağlayıcılığını göz ardı etmek.

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وثDayanıklılık, sebat, sertleşme ve birikerek yoğunlaşma anlamı taşır; وثن kökündeki dikili ve sabit taş, وثم kökündeki taş ve toplanma anlamlarında bu çekirdek belirgindir.قق harfinin sınırlayıcı, toplayıcı ve kuşatıcı baskısıyla çekirdekteki sebat ve sertlik, çözülmesi imkânsız bir bağ, kement ve sarsılmaz akit haline dönüşmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaİki unsuru birbirine raptetme, dışsal bir kuvvetle birbirine bitiştirme hareketini başlatır.
ثİşaret, im, sınır (türetme imge: ت kökeninden yoğunlaşma)Sabitlenen noktanın sürekliliğini, ayrışmaya karşı direnç gösteren sebat ve kararlılığını temsil eder.
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırİki ucu birleştirip düğümü sıkıştırarak hareketi nihai bir sınır ve emniyet dairesi içine hapseder.
وثقÇengelle tutturulup sınırlanan ve çözülmeyecek şekilde düğümlenen bağBirbirine raptedilen tarafların güven ve sebat zemininde sarsılmaz bir bağ ve düğümle tahkim edilmesini ifade eder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir hayvanı veya esiri kaçamayacak biçimde iple sımsıkı bağlamak (el-visâk / el-vesâk); bedeni dolgun, kemikleri ve mafsalları sağlam, güçlü deve (nâka vesîka).
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye döneminde kök, fiziksel olarak hayvanın sağlam bağlanması ve kabilenin sırtını dayadığı bol su ve otlak için emniyet kaynağı anlamında kullanılmıştır. Cahiliye şairi Ka‘b b. Züheyr’in İslâm öncesi/muhadram geçiş dönemindeki şu beyti sözlüklerde ahit bağına şahit gösterilir: ليوفوا بما كانوا عليه تواثقوا / بخيف منًى والله راءٍ وسامع
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi el-Ahtal, kurumayan ve kendisine güvenilen bol suyu betimlerken kökü güvenilirlik anlamında şöyle kullanır: أو قارِبٌ بالعَرا هاجَتْ مراتِعُه / وخانه مُوثِقُ الغُدْرانِ والثَّمَرُ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça وثق kökü, Batı Sami dillerinde özellikle bağlama, raptetme, tahkim etme ve bunun sonucunda meydana gelen emniyet ve güven semantik matrisine dayanır. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında doğrudan bu ses dizilişiyle değil, fonetik kaymalar ve ikincil kökleşmelerle bağlantılı olarak bağlama, düğümleme ve güvenme anlamları sergilenir. Kökün asli semantik çekirdeği, nesnelerin mekanik olarak bir iple sıkıştırılıp kaçmasının veya dağılmasının engellenmesi hareketidir. Bu somut temelden hareketle Arapçada soyut akit, ittifak, ahitleşme ve kişiye itimat etme manaları eksiksiz bir biçimde inşa edilmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönİple sımsıkı bağlamak, yapıyı pekiştirmek ve emniyet duymakSomut bağdan (el-visâk) soyut ahlaki ve hukuki güvene (es-sika, el-mîsâk) düzenli semantik genişleme.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Batı Sami bağlamında tahkim, antlaşma ve raptetmeGüney Arabistan kitabelerinde ve bölgesel Sami lehçelerinde ahit ve hukuki teminat anlamlarıyla paralellik gösterir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş biçim tespit edilmedi.Veri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, Gesenius, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وثقAnlamlıSağlam bağlamak, güvenmek, ahitleşmekBir şeyi çözülmeyecek şekilde tahkim etmek, sarsılmaz bağ kurmak.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
وقثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
ثوقAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
ثقوAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
قوثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
قثوAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وثقMerkezSağlam bağ ve güvenBir şeyi çözülmeyecek, sarsılmayacak biçimde tahkim ederek içsel ve dışsal mutlak güven tesis etmek.Hem fiziksel bağı hem de ilahi-ahlaki sarsılmaz ahdi ve itimadı kuşatır.
عقدKomşuDüğümlemek, sözleşmekİki ucu birbirine bağlayıp düğüm atmaya odaklanır; وثق kökü bu düğümün çözülmezliğine ve verdiği mutlak emniyete işaret eder.Düğüm atma eyleminin kendisine odaklıdır.
عهدKomşuGözetmek, ahit vermekSürekli hatırlama, gözetme ve sorumluluğu koruma esastır; وثق kökünde ise bağın bizatihi kırılmazlığı ve tahkimi öne çıkar.Zaman içinde koruma ve riayet etme vurgusu taşır.
ربطKomşuRaptetmek, bağlamakBir nesneyi bir yere tutturmak ve sabitlemektir; وثق kökünün içerdiği derin ahlaki güven ve kutsal taahhüt boyutunu içermez.Ağırlıklı olarak mekanik bağlama ve sabitlemeyi ifade eder.
نقضZıtBozmak, çözmekSımsıkı örülmüş veya bağlanmış bir yapıyı iplik iplik söküp dağıtmak, akdi tek taraflı feshetmek.وثق kökünün tahkim ettiği bağı temelinden çözen zıt eylemdir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوثقSağlam bağlamak, güvenmek, ahitFiziksel düğümden ilahi taahhüde ve ahlaki güvene uzanan bütüncül anlam alanı.Kesin
Latincefoedus, fides, ligareAntlaşma, güven/sadakat, bağlamakFoedus hukuki ve dini ahdi, fides güveni karşılar; ancak kökün tek kelimede topladığı bağ-güven birliğini parça parça verirler.Güçlü
İngilizcecovenant, bind, rely/trustAhit, bağlamak, güvenmekCovenant dini ve kurucu ahdi, bind fiziksel ve hukuki bağı karşılar; kökün içkin sağlamlık nüansını tam yansıtamaz.Güçlü
AlmancaBund, binden, VertrauenAhit/ittifak, bağlamak, güvenBund kurucu antlaşmayı, binden bağlamayı, Vertrauen itimadı karşılar; kavramsal olarak ayrışırlar.Güçlü
Fransızcapacte, alliance, lierPakt, antlaşma, bağlamakAlliance ilahi ve siyasi bağı, pacte uzlaşmayı karşılar; Arapçadaki kopmaz kulp (el-urvetü'l-vuskâ) mecazını tam veremez.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مِيثَاقİlahi emir ve yükümlülüklere dair kurucu antlaşmaİsrailoğullarından, peygamberlerden veya insanlıktan tevhid ve adalet üzerine alınan bağlayıcı söz (Bakara 2:63, Bakara 2:83, Âl-i İmrân 3:81, Nisâ 4:154, Ahzâb 33:7).
مِيثَاقSiyasi ve hukuki barış antlaşmasıMüminler ile diğer topluluklar arasında kan dökülmesini engelleyen saldırmazlık veya dostluk paktı (Nisâ 4:90, Enfâl 8:72).
مِيثَاقًا غَلِيظًاEvlilik bağı / Ağır ve kutsal nikâh taahhüdüEşler arasında kurulan, karşılıklı hak ve hukuku güvenceye alan çözülmez hayat ortaklığı bağı (Nisâ 4:21).
الْوُثْقَىKopması imkânsız manevi tutamak ve sığınakSahte ilahlardan arınarak Allah'a teslim olan kişinin sarıldığı sağlam kulp (Bakara 2:256, Lokmân 31:22).
مَوْثِقAllah adına verilen yeminli teminatİnsanlar arasında güveni tesis etmek için ilahi şahitlikle pekiştirilen kesin güvence (Yûsuf 12:66, Yûsuf 12:80).
وَثَاقEsirleri tutan bağ / Kıyametteki kaçınılmaz ilahi bağSavaşta alınan esirlerin kaçmasını önleyen fiziki bağ veya ahirette suçluların kurtulamayacağı ceza bağı (Muhammed 47:4, Fecr 89:26).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamMîsâk (Kālü Belâ / Elest Meclisi)İnsanın fıtratına yerleştirilen tevhid bilincinin ontolojik bir antlaşma mı yoksa aklî bir hüccet mi olduğu tartışması.İnsanın yaratıcısına karşı fıtri ve kaçınılmaz ontolojik bağımlılığı.
FıkıhNikâh, eman, vesâik (belgeler) ve rehinAkitlerin bağlayıcılığı, hukuki evrakların tanzimi ve borcun rehin/kefalet yoluyla sağlama alınması.Hukuki irade beyanının iptal edilemez ve yaptırıma tabi kesinliği.
TefsirUrvetü’l-vuskâ ve mîsâk ayetleriİsrailoğullarının mîsâkı bozmalarının tarihi ve ahlaki sonuçları; sapasağlam kulpun tevhid veya Kur'an oluşu.Ahde sadakatin kurtuluşun, ahdi bozmanın ise ilahi lanetin sebebi olması.
HadisRâvilerin sika (güvenilir) olması ve eman ahitleriRivayet nakleden şahsın adalet ve zabt bakımından sarsılmaz güvenilirliği; verilen söze hıyanet edilmemesi.Doğruluk, güvenilirlik ve emanete mutlak sadakat.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniFıtrat ve TevhidElest Bezmi ve MîsâkVarlık borcunu ve kulluk bilincini sabitlemeKul ile Yaratıcı arasındaki ilişki keyfi bir tercih değil, yaratılıştan teyit edilmiş sarsılmaz bir taahhüttür.Kesin
İlmiMetodoloji ve EpistemolojiSika râvi ve muhkem bilgiBilgi aktarımında yanılma ve tahrifi engellemeBilginin kaynağına duyulan güven, metodolojik tahkimat ve denetim mekanizmalarıyla inşa edilir.Güçlü
SiyasiUluslararası ve Toplumsal HukukPakt, barış antlaşması ve anayasaKaosu önleme, barış ve istikrarı teminat altına almaToplumsal düzen ve devletler arası ilişkiler, tek taraflı bozulamaz mîsâklar üzerine kurulur.Kesin
İktisadiBorçlar ve Ticaret HukukuBelge (vesika), rehin ve kefaletMülkiyet ve ticari muamelelerde belirsizliği (garar) gidermeKarşılıklı hakların teminat altına alınması piyasadaki güven ortamının ve servet dolaşımının ön şartıdır.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKovalent bağ ve termodinamik denge kilitlenmesiKimyada atomların elektron paylaşarak en kararlı enerji seviyesine ulaşması ve dış bir etki olmadıkça ayrışmaması gibi, kök de iki unsuru en yüksek stabilitede birbirine kenetler.Güçlü
Beşeri bilimlerKurucu toplumsal sözleşme (pactum unionis)Hukuk felsefesinde bireylerin çatışma ortamından çıkarak karşılıklı hak ve ödevleri kurucu bir yasa ile dokunulmaz kılması ve anayasal meşruiyet üretmesi hareketidir.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bireysel psikolojik bir duygu olan itimat veya bürokratik bir sözleşme metnine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamوثق kökü, insanın varoluşsal zeminini (fıtrat), toplumların anayasal meşruiyetini ve ahiretteki mutlak adalet bağını içeren varoluşsal bir sistemdir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMîsâkı sadece geçmişte İsrailoğullarına ait tarihsel bir olay veya sıradan bir vaat saymak, Kur'an'ın ahit ahlakını ve bozulan ahitlerin getirdiği ontolojik çöküş uyarısını etkisiz kılar.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan tasavvuru başıboş değil, bir mîsâk ile bağlıdır; dinin bütünü bu kökün sağladığı sarsılmaz kulp (el-urvetü'l-vuskâ) üzerine kuruludur.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerden ve İsrailoğullarından alınan sözlerin anlatıldığı kıssalarda, savaş-barış hukukunu belirleyen hüküm ayetlerinde ve fıtratın teyit edildiği itikadi pasajlarda.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İmanın amelden ve ahlaki sorumluluktan bağımsız soyut bir kanaat olduğu iddiasını çürütür; imanın çözülmez, bozulamaz ve fiilen bağlayıcı bir taahhüt olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir nesneyi veya varlığı, çözülmesi ve kurtulması imkânsız olacak biçimde sağlam bir iple bağlayıp tahkim etmek.
  • Soyut anlamİki irade arasında kurulan, ilahi şahitlikle dokunulmaz kılınan, kopması imkânsız varoluşsal, ahlaki ve hukuki bağlılık.
  • Sistematik karşılıkİnsanın fıtratıyla Yaratıcıya, ahlakıyla topluma, adaletiyle hukuka kilitlendiği çözülmez ilahi nizam kurgusu.
  • LaTeX modeliB(x,y)=inf⁡{Δ(x,y)}  ⟹  lim⁡t→∞P(S)=1
  • LaTeX açıklamasıModelde x ve y antlaşma yapan iki tarafı temsil eder. B(x,y) fonksiyonu taraflar arasında kurulan bağı simgeler. Δ(x,y) bu bağın gevşeme veya çözülme payını ifade eder; infimum (inf⁡) operatörü bu payın sıfıra indirgendiğini, yani mutlak tahkimatı gösterir. Bu durumun doğal sonucu olarak zaman (t) sonsuza giderken sistemin sarsılmazlık ve emniyet derecesi (P(S)) kesinlik değerine (1) ulaşır. Model, kökün fiziksel sıkılığından doğan çözülmez güven durumunu ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و