عزي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ع-ز-ي1 sîga, 2 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.عزيشملعِزِينَيمن

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 2

▶ Ağı aç (3B)

عزي

ع - ز - ي

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 9 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Gruplar

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: عزو · عزو/ي · عزى

Notlarım

Sözlükler(9)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.177 harf
Madde başı: عزوباب العين والزاي وواي معهما ع ز و، ع ز ي، ع و ز، ز و ع، و ز ع مستعملات عزو، عزي: العِزَةُ: عصبةٌ من النّاس فوقَ الحِلَقَة، والجماعةُ: عِزُونَ، ونقصانُها واو. وكذلك الثُّبة. قال في الحيّة: خُلِقَتْ نواجـذُه عِـزينَ ورأسُـه كالقُرص فُلْطِحَ من طَحينِ شعيرِ وعَزِيَ الرّجلُ يَعْزَى عزاءً، ممدود. وإنّه لَعَزِيٌّ صبور. والعَزاءُ هو الصّبرُ نفسه عن كلّ ما فقدت ورزئت، قال: ألا مَنْ لِنَفْسٍ غاب
Tamamını oku

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.177 harf
Madde başı: عزيباب العين والزاي وواي معهما ع ز و، ع ز ي، ع و ز، ز و ع، و ز ع مستعملات عزو، عزي: العِزَةُ: عصبةٌ من النّاس فوقَ الحِلَقَة، والجماعةُ: عِزُونَ، ونقصانُها واو. وكذلك الثُّبة. قال في الحيّة: خُلِقَتْ نواجـذُه عِـزينَ ورأسُـه كالقُرص فُلْطِحَ من طَحينِ شعيرِ وعَزِيَ الرّجلُ يَعْزَى عزاءً، ممدود. وإنّه لَعَزِيٌّ صبور. والعَزاءُ هو الصّبرُ نفسه عن كلّ ما فقدت ورزئت، قال: ألا مَنْ لِنَفْسٍ غاب
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR6.299 harf
Madde başı: عزوباب العين والزاي عزا ، عزو ، عوز ، زوع ، وزع ، وعز ، زعا . عزا ( عزو ) : أبو عبيد وغيره : عزوته إلى أبيه ، أعزوه وأَعزِيه عَزْواً إذا نسبته . ويقال : إلى من تَعْزِي هذا الحديث ؟ أي إلى من تَنْميه . ورُوي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( من تعزّى بعَزَاء الجاهلية فأعِضوه بهن أبيه ولا تكْنُوا ) . قال أبو عبيد : قال الكسائي : قوله تعزَّى يعني انتسب وانتمى كقولك : يالفلان ويالبني فلان ،
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.316 harf
Madde başı: عزو/ي(باب العين والزاء وما يثلثهما) (عزف) العين والزاء والفاء أصلانِ صحيحان، أحدهما يدلُّ على الانصراف عن الشَّيء، والآخر على صوت من الأصوات. فالأوَّل قول العرب: عَزَفت عن الشَّيء إذا انصرفتَ عنه. والعَزُوف: الذي لا يكاد يثبُت على خُلَّة خليل قال: ألم تعلمي أنِّي عزوفٌ عن الهوى *** إذا صاحبي في غير شيء تغضَّبا([1]) وقال الفَرزدق: * عزَفْتَ بأعشاشٍ وما كدتَ تعزِفُ([2]) * والأصل الثاني: العَزيف:
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR196 harf
Madde başı: عزوع ز و إن فلاناً ليعزى إلى الخير ويعتزي إليه وهذا الحديث يعزى إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم‏.‏ ورأيتهم حوله عزين أي جماعات‏.‏ قال في صفة حية‏:‏ خلقت نواجذه عزين ورأسه كالقرص فلطح من طحين شعير
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR295 harf
Madde başı: عزو* ع ز و * * عَزَاهُ * إلى أبيه نسبه إليه من باب عدا ورمى * فاعْتَزَى * و * تَعَزَّى * أي انتمى وانتسب والاسم * العَزاءُ * والعزاء أيضا الصبر يقال * عَزَّاهُ تَعْزِيةً فَتَعَزَّى * و * العِزَّةُ * الفرقة من الناس والجمع * ِعُزُونَ * بضم العين وكسرها ومنه قوله تعالى ﴿عن اليمين وعن الشمال عِزين﴾
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.071 harf
Madde başı: عزو: ( و ( *!العِزَةُ ، كعِدَةٍ : العُصْبَةُ من النَّاسِ ) فَوْقَ الحَلْقةِ . وفي الصِّحاح : الفِرْقَةُ مِن الناسِ . وقالَ الراغبُ : الجماعَةُ المُنْتَسبَةُ بعضُهم إلى بعضٍ إمَّا في الوِلادَةِ ، وإمَّا في المظاهَرَةِ . وقيلَ : من *!عَزِيَ *!عَزَاءً إذا صَبَرَ ، كأنَّهم الجماعَةُ التي يتَأَسَّى بعضُهم ببعضٍ ، قال الجوهري : والهاءُ عِوَضٌ عن الواوِ ، والأصْلُ *!عِزْوٌ ، ( ج *!عِزَوْنَ ) بكسْرٍ ففتح
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.257 harf
Madde başı: عزي: ( ي ( *!العَزاءُ ) ، كسَماءٍ : ( الصَّبْرُ ) عن كلِّ ما فَقَدْت ؛ ( أَو حُسْنُهُ ) ، ومنه قوْلُهم : أَحْسَنَ اللّهُ *!عَزاءَكَ ؛ ( كالتَّعْزُوَةِ ) ؛ ) كذا في النسخِ والصَّوابُ *!كالتَّعْزِيَةِ ؛ وأَنْشَدَ الحماسي لأعْرابي قَتَلَ أَخُوه ابْناً له : أقول للنفس تأساءً *!وتعزيةً إحدى يديّ أصابتني ولم تردِوقد ( *!عَزِيَ ، كرَضِيَ ) ، *!يَعْزَى ( *!عَزاءً فَهْوَ *!عَزٍ ) ، مَنْقوصٍ . (
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.915 harf
Madde başı: عزوعَزَاهُ اـِلَى أَبِيهِ 1 عَزَاهُ اـِلَى أَبِيهِ ذ , (S, * Msb, * K,) first pers. عَزَوْتُهُ, (S, Msb,) aor. عَزُوَ , (S, Msb, and K in art. عزى,) inf. n. عَزْوٌ, (TA,) He asserted his relationship [of son] to his father: (S, Msb, K:) [you say, عَزَاهُ اـِلَى فُلَانٍ He asserted his (another's) relationship as son to such a one:] and so عَزَاهُ اـِلَيْهِ, (S, * Msb, O, * and K in art. عزى,) first
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR5.479 harf
Madde başı: عزىعَزِىَ 1 عَزِىَ ذ , (Msb, K, and Ham p. 369,) aor. عَزَىَ , (Msb,) inf. n. عَزَآءٌ; (K;) and عَزَى, (Ham ubi suprà,) or عَزَا, inf. n. as above; (Ham p. 125;) He was, or became, patient, or enduring, (Msb, K, and Ham,) or commendably so, (K,) of that which befell him. (Msb.) -A2- عَزَاهُ اـِلَى أَبِيهِ, first pers. عَزَيْتُهُ, aor. عَزِىَ , inf. n. عَزْىٌ: see 1 in art. عزو. ― -b2- [Hence,]
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR343 harf
Madde başı: عزوعَزَا عَزَا U ( n. ac. عَزْو 1 ), a. Traced the origin of.... to. b. [ La or Ila ], Fathered himself upon. تَعَزَّوَ تَعَزَّوَ V , اِعْتَزَوَ VIII , a. see I (b) . عِزْوَة عِزْوَة [ 2t ], a. Relationship. b. Filiation, affiliation. عَزَآء عَزَآء [ 22A ], a. see 2t . عِزَة عِزَة ( pl. عِزُوْن , عِزًى ), a. Party, company, band.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR880 harf
Madde başı: عزيعَزَى عَزَى I ( n. ac. عَزْي 1 ) a. [ acc. & Ila ], Traced back to; ascribed, attributed, referred to. عَزِيَ عَزِيَ A ( n. ac. عَزَآء [ 22A ] ) a. [ 'Ala ], Was patient under; consoled himself about, for; received condolence, visits of condolence. عَزَّيَ عَزَّيَ II , a. Consoled, comforted; condoled with. تَعَزَّيَ تَعَزَّيَ V a. [ 'An ], Consoled himself for; was consoled, comforted
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR11.556 harf
Madde başı: عزوعزو عَزَا - يَعْزُو- عِزِيْن عَزَا - يَعْزُو + كائن + كائناً أو شيئاً + إلى كائن أو جماعة: جعله ينتمي إلى الكائن أو الجماعة: يعزله ويميزه عن آخر ويلحقه بمجموعة أو جماعة ينتمي إليها: يفرق الأشياء إلى أفراد، ويلحق كل فرد بأصله أو جماعته أو سببه ومثله في قولنا: يعزا هذا الأمر لأسباب كثيرة: أي يعود سببه وينتمي تفسيره لتفاسير وأسباب هي كذا عِزِيْن
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler2 mücavir (3 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شمل

    1 ortak ayet · Sol

  2. يمن

    1 ortak ayet · Sağ yandır

Geçtiği ayetler(1)

  1. عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ

    GruplarSağdan ve soldan halka halka olarak.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökعزي
YapıÜçlü kök
Özel DurumNâkıs (son harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerحزب, شيع, عصب, نسب
Zıt Kökجزع
Çekirdek Özet 1Bir merkezin çevresinde ayrışık fırkalar, halkalar veya kümeler halinde öbekleşme
Çekirdek Özet 2Dağılmayı önleyen bir aidiyete veya bağa tutunarak direnç kazanma ve teselli bulma
Çekirdek Özet 3Toplumsal ayrışmanın oluşturduğu hizipleşme ve bireysel kayıplarda sığınılan aidiyet mekanizması
Kritik Hata RiskiAyetteki «‘izîn» ifadesini rastgele bir kalabalık sanıp organize ve ayrışmış hizipsel öbekleşmeyi gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عزGüç, üstünlük, ayrışma, ana kütleden bağımsız veya baskın bir hat çizme (عزز, عزل, عزم, عزر, عزب)يGüç ve ayrışma potansiyelini bir yere nispet edilme, bir öbek etrafında halkalanma veya bir aidiyete tutunarak teselli bulma yönünde somutlaştırmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGöz; kaynak, görme, yönelmeİlginin ve yönelimin odaklandığı bir merkezi, bakışların çevrildiği odağı temsil eder.
زKesici alet; kesme, sınır çekme, ayırmaBütünden kopmayı, sınır çekerek diğerlerinden ayrışmayı ve fırkalanmayı simgeler.
يEl ve kol; iş, bağ kurma, tutunmaAyrışan parçanın bir aidiyet bağına el uzatmasını, bir köke intisap ederek tutunmasını ifade eder.
عزيBir odağa yönelerek bütünden sınırla ayrılma ve belirli bir aidiyete tutunarak kümelenme hareketiBireylerin veya parçaların ana gövdeden ayrılarak belirli bir merkez etrafında halka halka öbekleşmesini ve bu bağla varlığını korumasını resmeder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir merkezin etrafında halka halka dizilmiş, birbirinden ayrı duran insan toplulukları (el-‘izeh); yılanın çenesinde sıra sıra, küme küme ayrışmış diş dizisi.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şahidinde yılanın dişlerinin küme küme ayrışık duruşu şu mısralarla tasvir edilir: خُلِقَتْ نواجـذُه عِـزينَ ورأسُـه / كالقُرص فُلْطِحَ من طَحينِ شعيرِ
Erken Arapça kullanımSavaşta kabile adıyla haykırarak intisap bildirme (el-i‘tizâ’), keder anında dayanma gücü bularak sükûnete kavuşma (el-‘azâ’) ve başsağlığı dileme (et-ta‘ziye) biçimlerinde kullanılmıştır.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn (el-Halîl b. Ahmed), Lisānü’l-ʿArab (İbn Manzûr), Tācü’l-ʿArûs (ez-Zebîdî).

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde عزي kökü, عزو varyantıyla çiftleşen zayıf bir kök yapısı sergiler. Kökün Afro-Asyatik ve erken Sami katmanındaki çekirdeği *ʿ-z (sertlik, ayrışma, güç toplama) tabanına dayanır. İbranice ve Aramice gibi kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan teselli veya soy nispeti anlamındaki ‘-z-y türevleri sınırlı kalmış, kök daha çok güç, sığınma ve kuvvet bulma (İbranice ‘azaz / ma‘oz hattı) semantiğiyle temas halinde gelişmiştir. Arapçada ise kök belirgin biçimde iki ana dala ayrışmıştır: Toplumsal düzlemde birbirinden ayrışarak halkalanan fırkalar (el-‘izeh / ‘izîn) ve soy kütüğüne dayanarak güç devşirme (i‘tizâ’); psikolojik düzlemde ise musibet karşısında insanın dağılmasını önleyen bir güce ve kabullenişe tutunması, sabretmesi (el-‘azâ’). Bu iki dal, dağılmakta olan bir varlığın bir aidiyet odağı bularak toparlanması çekirdeğinde birleşir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisānü’l-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yön‘-z-y ve ‘-z-w köklerinin geçişliliğiKök, son harfi illetli yapısıyla hem halka halka toplanma hem de soy veya zümreye nispet edilme fiillerini türetmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerindeki *ʿ-z (sığınak, güç) ekseniArapçadaki teselli ve kümelenme anlamı, dağılmaya karşı bir sığınak bularak direnç gösterme ortak kök fikrine dayanır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrulanmış bir soydaş form tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Dictionnaire des racines sémitiques (D. Cohen), Maqāyīsü’l-Luğa (İbn Fâris).

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عزيAnlamlıKümelenme, nispet, teselliBir merkezin çevresinde ayrışık gruplar oluşturma ve bir bağa tutunma.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
عيزAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
زعيAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
زيعAnlamlıMeyletme, sapmaDoğru çizgiden, haktan veya hedeften bir tarafa eğilme ve uzaklaşma.Hedef kökle zayıf harf değişimi; Kur'an'da زيغ benzeri bir sapma dinamiği taşır.
يعزKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıFonetik yapı gereği bu harf dizilimi kök olarak teşekkül etmemiştir.Kur'an'da geçmez.
يزعAnlamlıMenetme, düzene sokma, dizginlemeKalabalığı kontrol altında tutarak dağılmasını veya öne fırlamasını engelleme.Kalb/permutasyon; Kur'an'da geçer (وزع).

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عزيMerkezKümelenme ve aidiyetBir merkezin çevresinde birbirinden bağımsız halkalar ve fırkalar halinde toplanma.Dağınık ama kendi içinde homojen öbeklerin bir odağa yönelmesidir.
حزبKomşuFırkalaşma ve örgütlenmeBelirli bir ortak gaye, menfaat veya fikir etrafında katı biçimde kenetlenmiş topluluk.حزب ideolojik ve operasyonel dayanışmayı öne çıkarırken, عزي mekânsal veya konumsal ayrışık öbeklenmeyi anlatır.
شيعKomşuTaraftarlık ve yayılmaBir liderin veya akımın peşinden giderek ana kütleden parçalanıp ayrılan cemaat.شيع yayılma ve tabiyet vurgusu taşırken, عزي ayrı ayrı halkalar halinde duruşu ifade eder.
عصبKomşuKan bağı ve taassupBireyleri kan veya kabile bağıyla sımsıkı saran, dışarıya kapalı dayanışma halkası.عصب bağın sıkılığına odaklanırken, عزي nispet ve grupçuklar halinde görünürlüğü vurgular.
جزعZıtDağılma ve tahammülsüzlükMusibet karşısında sabır ve metaneti kaybedip feryat etme, psikolojik olarak çözülme.عزي (el-‘azâ’) direnç ve teselliyi kurarken, جزع iç bütünlüğün parçalanıp dağılmasıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعزيKümelenme, nispet, teselli bulmaMerkez etrafında fırkalar oluşturma; aidiyet bağıyla ayakta kalma.Kesin
LatinceFactio, ConsolationAyrışık grup, teselliFactio siyasi fırkalanmayı karşılar; consolatio ise acıya karşı direnç bulmayı anlatır.Güçlü
İngilizceClustered factions, ConsolationKümeler halinde ayrışma, avunmaFactional groups ayrışık halkaları, solace/consolation ise kökün sabır boyutunu verir.Güçlü
AlmancaZersplitterte Gruppen, TrostParçalı fırkalar, teselliGruppierung mekânsal öbekleşmeyi, Trost ise kökün metanet ve avuntu boyutunu karşılar.Güçlü
FransızcaFactions dispersées, ConsolationDağınık fırkalar, başsağlığıGrupes distincts ayrık halkaları, consolation ise acının hafifletilmesini ifade eder.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lisānü’l-ʿArab.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
عِزِينَ (İsm-i cem / çoğul)Ayrı ayrı halkalar, fırkalar ve kümeler halinde toplanmış inkârcılarPeygamber'in davetini dinlerken sağdan ve soldan bölük bölük, alaycı ve dağınık halkalar kurarak toplanan müşriklerin tavrı (Meâric 70:37).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamFırkalaşma ve tekfir tartışmalarıÜmmetin tevhid merkezinden ayrılarak hizip ve fırkalara bölünmesinin inanç bütünlüğünü zedelemesi.Bütünlüğü terk edip hizipsel kimlikleri mutlaklaştırma tehlikesi.
FıkıhTaziye hükümleri ve Cahiliye davasıCenaze sonrası taziye adabı (ta‘ziye) ve savaşta Cahiliye soyculuğuna intisap etmenin (i‘tizâ’) yasaklanması.Kederde teselli ve meşru dayanışma; kabilecilikte gayrimeşru övünmenin menedilmesi.
TefsirMeâric Suresi 37. ayetin yorumuMüşriklerin hakikati öğrenmek için değil, alay etmek ve ayrışmak için öbekler kurarak peygamberin çevresinde toplanmaları.İnkârcıların homojen olmayan, parçalı ve alaycı topluluk manzarası.
HadisCahiliye çağrısı ve sabır rivayetleriCahiliye davasıyla kabileye intisap edenlere yönelik nebevi uyarılar ve musibet anında sabrı (el-‘azâ’) tavsiye eden ifadeler.Kabile asabiyetinin kınanması ve musibet karşısında sükûnetin emredilmesi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniÜmmet vahdeti ve fırkalanmaParçalı duruşTevhidi merkezden kopuşu yansıtmaVahdeti kabul etmeyen zihinlerin kendi aralarında küçük putlaştırılmış halkalar oluşturması.Güçlü
İlmiSosyolojik grup analiziHizipleşme / KümelenmeToplumsal ayrışmayı sınıflandırmaKitlelerin ortak bir hakikat yerine aidiyet odaklı gettolar kurarak bilgiyi çarpıtması.Güçlü
SiyasiFraksiyonel muhalefetAyrışık bloklarOtoriteye karşı organize parçalanmaMuhalefetin tek bir cephe oluşturamadan farklı çıkarlarla odak etrafında kümelenmesi.Güçlü
İktisadiKartelleşme ve zümre dayanışmasıÇıkar öbekleriKaynakları grup içinde tutmaPazarın bütününe açık olmak yerine belirli zümrelerin kendi aralarında halkalanıp dayanışması.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrık Kümeler ve Kümeleme Analizi (Cluster Analysis)Bir veri uzayında noktaların tek bir dağılım göstermek yerine yerel yoğunluk merkezleri etrafında ayrık alt kümeler (clusters) oluşturması.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyal Kutuplaşma ve Fraksiyonlaşma (Factionalism)Toplumun ortak kamusal alandan çekilerek birbirine kapalı, kendi alt kimlikleriyle tanımlanan klikler halinde örgütlenmesi.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiAyette geçen «‘izîn» kelimesini yalnızca «sağdan soldan gelen alelade kalabalıklar» olarak tercüme edip kökün taşıdığı organize ve ayrışmış halkalar mantığını ihmal etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök, hakikatin karşısında duran zihniyetin tek parça olmadığını, kendi içinde kabilevi, sınıfsal veya zümresel kliklere ayrılarak bir araya geldiğini ifşa eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşrik tavrının sadece bireysel bir inat değil, toplumsal fırkalar ve kabilevi kümelenmeler üzerinden üretilen yapısal bir direnç olduğunu kavrayamamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin muhatap aldığı inkârcı yapının homojen bir blok olmadığını; kabile, statü ve çıkar temelli farklı halkalardan (‘izîn) oluştuğunu ve bu grupların ortak tek paydasının hakikate karşı duruş olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mekke döneminde müşriklerin Hz. Peygamber’in etrafında kümelenip onu dinlerken takındıkları alaycı, mesafeli ve grupçu tavırları tasvir eden ayetlerde (Meâric 70:36-37).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikate karşı çıkanların tek tip bir akıl ve birlik içinde hareket ettiği varsayımını yıkar; onların aslında birbirine yabancı fırkalar halinde bir araya geldiğini ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir merkezin çevresinde birbirinden ayrılmış, bağımsız halkalar, fırkalar veya diş dizileri şeklinde kümelenme; dağılmayı önleyecek bir aidiyete tutunma.
  • Soyut anlamOrtak bir hakikat karşısında bütünleşemeyen unsurların kendi yerel aidiyet ve hizip bağlarına sığınarak parçalı direnç oluşturması.
  • Sistematik karşılıkSosyolojideki hizipleşme (klikleşme) ve psikolojideki sığınak bularak ayakta kalma (teselli) mekanizması.
  • LaTeX modeliC=⋃k=1ngk,∀i≠j  ⟹  gi∩gj=∅,lim⁡t→t0d(gk,P)=rk
  • LaTeX açıklaması

Modelde C, bir merkez etrafında toplanan genel kalabalığı; gk, ana gövdeden sınırla ayrılmış alt halkaları ve fırkaları temsil eder. Formüldeki gi∩gj=∅ koşulu, bu grupların birbirine kaynaşmadığını, her birinin ayrı bir küme (‘izeh) oluşturduğunu gösterir. d(gk,P)=rk ifadesi ise her bir ayrık grubun hedefe (P) belirli bir mesafede, halkalar halinde konuşlandığını modeller.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ع