عوم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ع-و-م5 sîga, 74 mücavir kök, 7 ayet, 5 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.خويعَامٍعيلعَامَيْنِعَامًاعومسنهنجسعَامِهِمْمرربعدعصر

KökSîga 5Ayet 7Sure 5Mücavir 74

▶ Ağı aç (3B)

عوم

ع - و - م

KÖK
  • 9 geçiş
  • 7 ayet
  • 5 sîga
  • 9 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Yıl

Notlarım

Sözlükler(9)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.566 harf
باب العين والميم وواي معهما ع م ي، م ع و، ع و م، ع ي م، م ي ع مستعملات عمي: العَمَى: ذَهابُ البَصرَ، عَمِيَ يَعْمَى عَمىً. وفي لغة اعمايَّ يَعمايُّ اعمِيياء، أرادوا حَذْوَ ادهَامَّ ادهيماماً فأخرجوه على لفظٍ صحيح كقولك ادهامَّ: اعمايَّ. ورَجُلٌ أعْمَى وامرأة عَمْياءُ لا يَقَعُ على عَيْنٍ واحدةٍ. وعَمِيَت عَيْناهُ. وعَينانِ عَمياوان. وعَمْياوات يَعني النساء. ورجالُ عُمْيٌ. ورَجُلٌ عَمٍ، وقَومٌ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR792 harf
العَوْمُ: السباحةُ. يقال: العَوْمُ لا يُنْسى. وسير الإبل والسفينة عَوْمٌ أيضاً. والعومَةُ بالضم: دويبَّةٌ صغيرةٌ تسبح في الماء، كأنها فصٌّ أسود مُدَمْلَكَةٌ، والجمع عُوَمٌ أيضاً. والعام: السنة. يقال: سِنونٌ عُوَّمٌ، وهو توكيد للأول كما تقول: بينهم شغلٌ شاغِلٌ. ونبتٌ عامِيٌّ، أي يابسٌ أتى عليه عامٌ. وعاوَمَتِ النخلة، أي حملت سنةً ولم تحمل سنةً. وعامَلَهُ معاوَمَةً: كما تقول مشاهرةً. ويقال:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR661 harf
- العام كالسنة، لكن كثيرا ما تستعمل السنة في الحول الذي يكون فيه الشدة أو الجدب. ولهذا يعبر عن الجدب بالسنة، والعام بما فيه الرخاء والخصب، قال: ﴿عام فيه يغاث الناس وفيه يعصرون﴾ [يوسف/49]، وقوله: ﴿فلبث فيهم ألف سنة إلا خمسين عاما﴾ [العنكبوت/14]، ففي كون المستثنى منه بالسنة والمستثنى بالعام لطيفة (قال برهان الدين البقاعي: وعبر بفلظ (سنة) ذما لأيام الكفر، وقال: (عاما) إشارة إلى أن زمان حياته عليه
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR547 harf
ع و م العوم لا يُنسى والرجل والسفينة يعومان في الماء‏.‏ ومن المستعار‏:‏ الإبل تعوم في البيداء‏.‏ وأما يعمن في لجّ السراب فمن المجاز المرشح‏.‏ والفرس العوام‏:‏ السبوح‏.‏ والزمام يعوم‏:‏ يضطرب‏.‏ قال الطرماح‏:‏ من كل ذاقنة يعوم زمامها عوم الخشاش على الصفا يترأد الحيّة‏.‏ وركبوا العام أي الأرماث الواحد‏:‏ عامة لأنها تعوم في الماء‏.‏ وتقول‏:‏ لاحت لي عامة من بعيدة‏:‏ تريد رأس الراكب وعن
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.618 harf
العامُ: الحَوْلُ يأْتي على شَتْوَة وصَيْفَة، والجمع أَعْوامٌ، لا يكسَّرُ على غير ذلك، وعامٌ أَعْوَمُ على المبالغة. قال ابن سيده: وأُراه في الجدب كأَنه طال عليهم لجَدْبه وامتناع خِصْبه، وكذلك أَعْوامٌ عُوَّمٌ وكان قياسه عُومٌ لأَن جمع أَفْعَل فُعْل لا فُعَّل، ولكن كذا يلفظون به كأن الواحد عامٌ عائمٌ، وقيل: أَعوامٌ عُوَّمٌ من باب شِعْر شاعر وشُغْل شاغل وشَيْبٌ شائبٌ وموْتٌ مائتٌ، يذهبون في كل ذلك
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.627 harf
| | ( *!العَوْمُ : السِّبَاحَةُ ) ، يُقالُ : العَومُ لا | يُنْسَى ، كَمَا في الصِّحاح ، ومِنه الحدِيثُ | | عَلِّمُوا صَبْيانَكُم العَوْمَ . | | *!وعَامَ في المَاءِ *!عَوْمًا ، إذا سَبَحَ . قَال | شَيْخُنَا : كَلامُه هُنَا كالَّذي سَبَقَ في الحَاءِ | صَريحٌ في اتِّحادِ العَوْمِ والسِّبَاحَةِ ، وقد | فَرَّقَ بَيْنَهما صَاحِبُ الاقْتِطاف فقال : | السَّبْحُ : هو الجَرْيُ فَوْقَ الماءِ بِلا
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR10.749 harf
عَامَ فِى المَآءِ 1 عَامَ فِى المَآءِ ذ , (Mgh, Msb,) aor. يَعُومُ, (Msb,) inf. n. عَوْمٌ, (S, Msb, K,) He swam in the water; syn. سَبَحَ: (Mgh:) العَوْمُ signifying السِّبَاحَةُ: (S, K:) or, accord. to the author of the “ Iktitلf, ” the former signifies the coursing along in water with immersion of oneself; and the latter, “ the coursing along upon water without immersion of oneself: ” [but see
Maddenin bağlantısı

عَامَ فِى المَآءِ 1 عَامَ فِى المَآءِ ذ , (Mgh, Msb,) aor. يَعُومُ, (Msb,) inf. n. عَوْمٌ, (S, Msb, K,) He swam in the water; syn. سَبَحَ: (Mgh:) العَوْمُ signifying السِّبَاحَةُ: (S, K:) or, accord. to the author of the “ Iktitلf, ” the former signifies the coursing along in water with immersion of oneself; and the latter, “ the coursing along upon water without immersion of oneself: ” [but see what follows:] or, as some say, the former is an act of rational beings, and the latter is of irrational; but Bd, on the words كُلٌّ فِى فَلَكٍ يَسْبَحُونَ [in the Kur xxi. 34], says that السِّبَاحَةُ is the act of rational beings. (MF, TA.) It is said in a trad., عَلِّمُوا صِبْيانَكُمُ العَوْمَ [Teach ye your young boys swimming]. (TA.) And one says, العَوْمُ لَا يُنْسَى [Swimming once learned will not be forgotten]. (S, TA.) ― -b2- And عامت السَّفِينَةُ, (TA,) inf. n. as above, (S, K,) The ship coursed along. (S, K, TA.) ― -b3- And عامت النُّجُومُ, inf. n. as above, (tropical:) The stars coursed along. (TA.) ― -b4- And عامت الِاـبِلُ, (TA,) inf. n. as above, (S, K,) (tropical:) The camels marched along, or journeyed, (S, K, TA,) in the desert. (TA.) And يَعُمْنَ فِى لُجِّ السَّرَابِ (tropical:) [They course along in the apparently-boundless expanse of the mirage]. (A, TA.)

عوّم السَّفِينَةَ 2 عوّم السَّفِينَةَ ذ , inf. n. تَعْوِيمٌ, He made the ship to swim [or float] in [or upon] the sea. (TA.) -A2- [J cites immediately after explaining عَامَةٌ in relation to a turban,] وَعَامَةٍ عَوَّمَهَا فِى الهَامَةِ [Many a turn or twist, of a turban, which he turned, or twisted, upon the head]. (S.) ― -b2- And تَعْوِيمٌ also signifies The putting, or placing, reaped corn in handfuls. (S, K.) -A3- See also the next paragraph, in two places.

عاومهُ 3 عاومهُ ذ , (Lh, K, TA,) inf. n. مُعَاوَمَةٌ and عِوَامٌ, He hired him, or tock him as a hired man or hireling, for the year: (Lh. TA:) or he made an engagement, or a contract, with him for work or the like, by the year (K:) or you say, عَامَلَهُ مُعَاوَمَةً; like as you say, مُشَاهَرَةً; (S, Msb:) the former from العَامُ, and the latter from الشَّهْرُ; &c. (Msb.) The مُعَاوَمَة that is forbidden is The setting the seed-produce of one's year, (S, K, TA,) or the dates of one's palm-trees, or ones trees, for two years, or three, (so in one of my copies of the S,) or for what will come forth in the next following year: or, as in the Nh, the selling the fruit of one's palm-trees or of one's grape-nines or of one's [other] trees for two years, or three, and more than that; (TA:) or one's extending to a man the term of a debt that has become due by him and his increasing the amount of the debt: (Lh, TA:) or one's adding somewhat to a debt and deferring it (K.) ― -b2- And عاومت السَّخْلَةُ The palm-tree bore one year and did not bear another year: (S, K:) like سَانَهَت: (As, in K and TA, art. سنه.) as also ↓ عُوُّمَت: (K:) and الكَرْمُ ↓ عَوَّمَ, inf. n. تَعْوِيمٌ, The grape-vine bore much one year and little another, (TA, [See also مُعْوِمٌ; perhaps a mistranscription for مُعَوِّمُ.]) ― -b3- Also (i. e. عاومت النخلة The palm-tree completed a year [of growth]. (Z. TA.)

الدَّارُ 4 الدَّارُ ذ اعامت The house, or dwelling, became altered, or changed, and years passed over it; like احالت. (TA in art. حول.)

عَامٌ عَامٌ ذ A year syn. سَنَةٌ: (S, K;) or حَوْلٌ; [not سَنَةٌ; for] El. Jawلleekee says, the common people do not distinguish between the عام and the سنه, making them both to have the same meaning; but the right state of the case is what I have been told on the authority of Ahmad Ibn-Yahyà [i. e. Th], that the سنه is from any day from which one commences a reckoning to the like thereof, and the عام is only [a period of] a winter and a summer; and it is also said in the T and in the Bلri that the عام is a حَوْل that makes an end of a winter and a summer, so that every عام is a سنة, but every سنة is not an عام; for when you reckon from a day to the like thereof, that is a سنة, and there may be in it half of the summer. and half of the winter, whereas the عام is only a winter and a summer, without interruption: (Msb, MF: *) Er-Rلghib mentions a difference in the uses of the words عَامٌ and سَنَةٌ [as has been stated in art. سنو and سنى: see سَنَةٌ in that art.] and Suh says, in the R, that the سنة is longer than the عام; that the former is “ a single revolution of the sun; ” and that the latter is applied to the [twelve] Arabian months [collectively]: it is said to be called عام because of the sun's عَوْم [or coursing] through all of its zodiacal signs [during the period which it denotes]: (TA:) its pl. is أَعْوامٌ, (S, Msb, K,) because the sing. is originally of the measure فَعَلٌ [i. e. عَوَمٌ]: (Msb:) it has no other pl. than this. (TA.) ― -b2- One says, لقِيتُهُ عَامًا أَوَّلَ [I met him in a former year; generally meaning, the year immediately preceding, or, as we say, last year]; making the last word imperfectly decl. as being an epithet [and of the measure of a verb]: and لَقِتُهُ عَامًا أَوَّلًا [I met him in a year before: generally meaning the same as the phrase preceding]; making the last word perfectly decl. as not being an epithet [but an ad(??) and K in art. وأل) or the meaning is, (??) year] before this year; even if it be by a number of years: ('Alee El-Kلri, on the authority of Seer, in a marginal note in my MS. copy of the K, art. اول:) and one says also, accord. to AZ and IAar, لَقَيتُهُ عَامَ الأَوَّلِ; (TA in art. وأل;) or the is rarely said; (K and TA in that art.;) or should not be said; (ISk, S and TA in that art.;) (??) should one say, لَقَيتُهُ عَامَ أَوَّلَ (ISk TA in the present art.) And [in like manner] one says, ما رَأَيْتُهُ مُذْ عَامٌ أَوَّلُ, putting the last word in the nom case as being an epithet, (S and K in art. وأل,) as though he said أَوَّلُ مِنْ عَامِنَا [i. e. I have not seen him since a year preceding this one year]; (S in that art.;) and مُذْ عَامٌ أَوَّلَ, putting the last word in the accus. case as an adv n., (S and K * in that art.,) as though he said مُذْ عامٌ قَبْلَ عَامِنَا [since a year before this our year]; (S in that art.;) and مُذْعَامًا أَوَّلَ and مُذْ عَامُ الأَوَّلِ are also mentioned by different authors (??)in art, منذ) And [using the dim. form] one says, لَقِتُهُ ذَاتَ ↓ العُوَيْمِ i. e. [I met him] in the course of some years; like as one says, لَقِيتُهُ ذَاتَ الزُّمَيْنِ, and ذَاتَ مَرَّةٍ: (S:) or the meaning is, (some few years ago; or] three years ago or more, to ten: (AZ, Az, TA:) and it is like the saying, لَقِيتُهُ مُنْذُ سُنَيَّاتٍ: the fem. form is used because they mean by it مَرَّة وَاحِدَة. (Az, TA.) ― -b3- One says also نَاقَةٌ بَازِلُ عَامٍ and بَازِلُ عَامِهَا [A she-camel that has passed a year, and her year, after cutting her tush], (TA,) and بازِل عَامَيْنِ that has passed two years after cutting the tush. (MF and TA in art. بزل.) -A2- See also عَامَةٌ, in two places. -A3- It is also said in the K that العَامُ signifies النَّهَارُ: but this is a mistake and a mistranscription it is العَيَامُ; and its place is art. عيم; as it as mentioned by Az, on the authority of El-Muنrrij, (TA.)

عَامَةٌ عَامَةٌ ذ A [kind of float, such as is called] طَوْف [q. v.], upon which one embarks on the water; (S, K:) accord. to AA, a small مِعْبَر [q. v.] that is upon rivers: (Az, TA:) in the M, said to be a thing that is made of the branches of trees, and the like, upon which one crosses a river, and which tosses about upon the water the pl. is عَامَاتٌ and عوم [app. عُومٌ, like نُوقٌ pl. of نَاقَةٌ,] and [coll. gen. n.] ↓ عَامٌ. (TA.) [See also عَامَّةٌ, voce عِمَامَةٌ.] -A2- Also The head of a ruler, or of a rider upon a camel, (هَامَةُ رَاكِبٍ,) when it appears to thee in the [desert, or plain, called] صَحْرَآء, (K. TA,) as he is journeying: (TA:) or it is not thus called unless having upon it a turban. (K, TA.) ― -b2- And A turn, or twist, of a turban. (S, K.) [See 2, second sentence.] ― -b3- And A quantity of reaped corn put, or placed, in handfuls: pl. [or rather coll. gen. n.] ↓ عَامٌ. (S, K.)

عُومَةٌ عُومَةٌ ذ A certain insect (دُوَيْبَّة, S, K) that swims in the water, resembling a black فَصّ [or stone of a ring], smooth and round: (S:) pl. عُوَمٌ. (S, K.) ― -b2- And A species of serpents, in 'Omلn. (TA.)

عَامِيٌّ عَامِيٌّ ذ a rel. n., from عَامٌ; (Msb, TA;) A year old. (TA in arts. حول and دول, &c.) And applied to a plant as meaning A year old, and therefore dry. (Msb, TA. *) It is also applied to a [vestige, or relic, of a dwelling, such as is termed] رَسْم, or طَلَل, as meaning Over which a year has passed. (TA.) And it is applied, in a trad., as an epithet to the حَنْظَل [or colocynth, meaning That is of service in the year of drought, or barrenness]; because it is procured, or prepared [as an article of food], in the year of drought, or barrenness. (TA.)

عُوَيْمٌ عُوَيْمٌ ذ : see عَامٌ [of which it is the dim.], last quarter.

عَوَّامٌ عَوَّامٌ ذ an intensive epithet from عَامَ فِي المَآءِ; (Msb;) A man skilful in swimming. (TA.) ― -b2- And (assumed tropical:) A horse that stretches forth his fore legs well in running [like as one does the arms in swimming]; (S, Z, K, TA;) fleet, or excellent, in his running. (TA.)

عَائِمٌ عَائِمٌ ذ [Swimming;] part. n. of عَامَ in the phrase عَامَ فِي المَآءِ. (Msb.) ― -b2- [Hence,] سَفِينٌ عُوَّمٌ means عَائِمَةٌ [of which عُوَّمٌ is pl.; i. e. Ships coursing along]. (TA.) -A2- One says سِنُونَ عُوَّمٌ, in which the latter word is a corroborative to the former; (S, K; *) [app. meaning Tedious, because severe, years;] like as one says شُغْلٌ شَاغِلٌ: as though pl. of عَائِمٌ; but it is not used alone, because it is not a subst., being only a corroborative: (S:) or, as is said in the M, it should by rule be عُومٌ; for [it is pl. of ↓ أَعْوَمُ, and] the pl. of أَفْعَلُ is فُعْلٌ; but they pronounce it as above, as though the sing. were عَامٌ عَائِمٌ: ISd says, عَامٌ ↓ أَعْوَمُ is an intensive expression, and I think that the meaning is, [A year] that seems long to people because of its drought, or barrenness; and similar to it is ↓ عَامٌ مُعِيمٌ, mentioned by Lh. (TA.) -A3- عَائِمٌ is also [the name of] A certain idol (S, K) of the Arabs. (S.)

عَامٌ أَعْوَمُ عَامٌ أَعْوَمُ ذ : see the next preceding paragraph, in two places.

عِنَبٌ مُعْوِمٌ عِنَبٌ مُعْوِمٌ ذ [perhaps a mistranscription for ↓ مُعَوِّمٌ, see 3, near the end,] means, as mentioned by Az, on the authority of En-Nadr, [A grapevine] that bears one year and does not bear another year. (TA.)

عَامٌ مُعِيمٌ عَامٌ مُعِيمٌ ذ : see عَائِمٌ, last sentence but one. [And see also art. عيم.]

شَحْمٌ مُعَوِّمٌ شَحْمٌ مُعَوِّمٌ ذ Fat of a year after another year. (TA.) ― -b2- See also مُعْوِمٌ.

مُسْتَعَامٌ مُسْتَعَامٌ ذ A ship upon the sea. (K.)

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.015 harf
عَامَ عَامَ ( w ) U ( n. ac. عَوْم 1 ), a. Swam; floated; sailed ( ship ). عَوَّمَ عَوَّمَ II , a. Made to swim, to float. b. Launched ( ship ). c. Made sheaves of ( corn ). d. Bore every second year ( palm-tree ). عَاْوَمَ عَاْوَمَ III , a. Hired, made a contract with for a year. عَوْم عَوْم [ 1 ], a. Swimming; floating. b. Navigation. عَام عَام [ 1A ] , ( pl. أَعْوَاْم 38 ), a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR15.473 harf
عوم عَامَ - يَعُوْمُ - عَام عَامَ - يَعُوْمُ + الكائن: يطوف ويدور بشكل متكرر ضمن مدار أو مسار حول كائن آخر عَام: على وزن " فَعل" اسم فعل من " عَامَ - يَعُوْمُ ": الدورة والطوفة الكاملة: وهو اصطلاحاً اسم زمان هو الأمد من الدهر الذي تستغرقه دورة واحدة للأرض حول الشمس، فتعود لتشرق من مكانها الذي بدأت فيه، وهي مدة محددة مقدارها يساوي 364.25
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler74 mücavir (100 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سنه

    2 ortak ayet · Seneler

  2. نجس

    1 ortak ayet · Pislik demektir

  3. لبث

    2 ortak ayet · Kaldınız

  4. مرر

    2 ortak ayet · Ağaç liflerinden bükülerek yapılmış iptir

  5. عيل

    1 ortak ayet · Darlık

  6. نسأ

    1 ortak ayet · Dinlenme yeridir

  7. بعد

    3 ortak ayet · Baid uzak demektir

  8. حرم

    2 ortak ayet · Hiram keçe demektir

  9. نشز

    1 ortak ayet · Tümsek yer demektir

  10. أنس

    3 ortak ayet · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

  11. خوي

    1 ortak ayet · Haviy (hı) : Dere demektir

  12. عصر

    1 ortak ayet · “Yusr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…

Geçtiği ayetler(7)

  1. … زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فَيُحِلُّوا …

    YılNesi; ancak küfürde bir artıştır. Onunla kafirler şaşırtılırlar. Bunu bir yıl helal, bir yıl haram sayarlar ki, Allah’ın haram kıldığına sayıca uysunlar da Allah’ın haram ettiğini helal kılmış olsunlar. Böylece onların amellerinin kötülüğü kendilerine süslenip güzel gösterildi. Allah; kafirler güruhunu hidayete erdirmez.

  2. … الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فَيُحِلُّوا مَا حَرَّمَ …

    YılNesi; ancak küfürde bir artıştır. Onunla kafirler şaşırtılırlar. Bunu bir yıl helal, bir yıl haram sayarlar ki, Allah’ın haram kıldığına sayıca uysunlar da Allah’ın haram ettiğini helal kılmış olsunlar. Böylece onların amellerinin kötülüğü kendilerine süslenip güzel gösterildi. Allah; kafirler güruhunu hidayete erdirmez.

  3. وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عَامًا فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَهُمْ ظَالِمُونَ

    YılAndolsun ki; Biz, Nuh’u, kavmine gönderdik. Aralarında elli yılı müstesna olmak üzere bin yıl kaldı. Sonunda onlar, zulme devam edip dururken kendilerini tufan yakalayıverdi.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökعوم
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi illetli و)
Bağlamsal Yakın Köklerسنو, حول, حقب
Zıt Kökغرق
Çekirdek Özet 1Sıvı veya akışkan bir ortamda batmadan yüzmek, süzülmek, akıcı bir devinimle mesafe katetmek
Çekirdek Özet 2Kış ve yazı içine alan, gök cisimlerinin yörüngesel akışıyla tamamlanan tam ve olgun zaman devresi
Çekirdek Özet 3Zamanın yıpratıcı bir ağırlık değil, düzenli ve bereketli bir seyir içinde akıp giden bir süreç olması
Kritik Hata RiskiKur'an'da bilinçli bir ayrımla kullanılan عوم kökenli عام sözcüğünü سنو kökünden gelen سنة ile birebir eş anlamlı sayarak aralarındaki meşakkat ve bolluk nüansını göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عوDairesel dönüş, bükülme, kıvrılma veya bir mihver etrafında salınım yapma; عوج eğilip bükülmek, عود dönüp tekrar gelmek, عوذ bir sığınağa sarılmak veya kıvrılmak, عور açık ve korumasız kavis vermek, عوق alıkoyup çevirmek, عول meyledip yük altına girmek, عون destek için yanaşıp kuşatmak köklerinde ortak dairesel yöneliş görülürمToplayıcı, kuşatıcı ve akıcı bir nitelik ekleyerek hareketi bir ortam üstünde süzülen, kesintisizce yüzüp bütünlenen ve tam bir devirle sonlanan zamansal/mekânsal akışa dönüştürmüştür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGözAçıklık, dışa açılan bakış, akışkan kaynak ve yüzeyde görünür olma
وÇengel, çadır kazığıİki durumu birbirine bağlama, süreklilik, geçişi sağlama ve ilintilendirme
مSuSıvılık, dalgalanma, kuşatıcılık, derinlik ve akış ortamı
عومSu üzerinde yüzerek ilerlemeAçık bir yüzeyde (ع), akışkan bir ortamı (م) aşarak ve kesintisiz bağ kurarak (و) batmadan süzülüp devrini tamamlama hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİnsanın veya nesnenin su üzerinde batmadan yüzmesi, geminin suda süzülerek yol alması; çölde devenin serap içinde yüzer gibi ahenkle yürümesi
Cahiliye şiiri kullanımıÇölde hızla ilerleyen develerin kum ve serap üzerindeki süzülüşünü anlatmak üzere kullanılmıştır: وهُنَّ بالدَّوِّ يَعُمْنَ عَوْماً
Erken Arapça kullanımErken dönemde su üstünde yüzdürülen kütük ve sal için عامة denilmiş; ayrıca bindiği hayvan üstünde uzaktan başı yüzer gibi salınan süvarinin sarıklı başına da bu ad verilmiştir

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça عوم kökü, temel fiziksel anlamı itibarıyla akışkan bir ortamda süzülme ve yüzme eylemini ifade eder. Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan yüzme fiili için çoğunlukla başka kökler (örneğin İbranice ve Aramice שֹחה / śḥh) öne çıksa da, Arapça bu kökü su üzerindeki salınım hareketinden gök cisimlerinin felekte yüzmesine ve buradan da tam bir güneş döngüsünü kuşatan zaman birimine doğru genişletmiştir. Zaman birimi olarak عام sözcüğünün kökle irtibatı, Güneş'in burçlar kuşağında yüzmesi (عوم الشمس في بروجها) veya mevsimlerin kesintisiz bir akışla birbiri ardınca süzülüp bir yılı tamamlaması tasavvuruna dayanır. Fonetik olarak Arapçada korunan ayın ve vav harfleri, akışkanlık bildiren mim ile birleştiğinde kökün Sami dillerindeki ortak akış ve hareket matrisine dâhil olduğunu gösterir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSuda yüzme ve süzülme fiilinden tam bir yıl devresine geçişFiziksel hareket olan yüzme, gök cisimlerinin yörüngede akmasına ve kış-yaz devrini tamamlayan bir yıla ad olmuşturKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Merkezi Sami akış/hareket dağarcığıSu üstünde kalma ve salınım tasavvuru Merkezi Sami sahasında Arapça üzerinden özgünleşerek zaman birimine dönüşmüştürGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik su ve akışkanlık kökleriVeri bulunamadıVeri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, al-Mufradāt, Lane’s Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عومAnlamlıYüzmek, süzülmek, yılSu veya serapta yüzmek; kış ve yazı kapsayan tam bir yıllık süreHedef kök; Kur'an'da geçer
عموAnlamlıKörleşmek, kapalılık, yönünü yitirmekعمي ile eşdeğer kabul edilen illetli biçim; basiretin veya yolun örtülüp belirsizleşmesiKur'an'da geçmez
وعمAnlamlıAlçak ve düz taşlık, iz bırakmakÇölde basık ve üzeri taşlık tepe veya yeryüzünde beliren hafif izKur'an'da geçmez
ومعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir
معوAnlamlıOlgunlaşmak, yumuşamakYaş hurmanın olgunlaşıp yumuşaması veya sütün sulanmasıKur'an'da geçmez
موعAnlamlıErimek, sıvılaşmakYağın, mumun veya katı nesnenin eriyip akışkan hale gelmesiعوم ile akışkanlık tabanında semantik yakınlık; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عومMerkezAkışkan hareket ve tam zaman devresiYüzerek süzülmeyi ve mevsimleri kuşatarak akıp giden bereketli tam yılı ifade ederSuyun üstünde batmadan kayıp gitmek; kış ve yazı kapsayan olgun döngü
سنوKomşuYıllık devre ve kuraklıkÇoğunlukla kıtlık, kuraklık, meşakkat ve hesaba dayalı yıpratıcı zaman dilimini öne çıkarırZamanın ağırlığı ve yoksunluk çağrışımı taşır
حولKomşuBir durumdan diğerine dönüş ve yılZamanın değişimi, bir halden diğerine intikali ve tamamlanan bir yıllık çevrimi nitelerDeğişme ve dönüşme eksenlidir
حقبKomşuBirbiri ardınca gelen uzun zaman dilimleriBelirsiz ve çok uzun süren devirleri, kesintisiz çağları anlatırTekil bir döngüden ziyade yığılan uzun devirleri kapsar
غرقZıtBatmak, suya gömülmekSuyun yüzeyinde süzülüp kalmanın aksine dibe batmayı ve yok olmayı anlatırAkışın üzerinde kalamayıp boğulma ve tükenme

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعومYüzmek; tam bir yılSuda süzülme fiziksel hareketi ile mevsimleri tamamlayan bereketli yıl devresiKesin
LatinceAnnus, NatareYıl; yüzmekAnnus zaman döngüsünü, natare yüzme eylemini verir; iki anlamı tek kökte birleştiren özgün semantik Arapçaya aittirGüçlü
İngilizceYear, Float / SwimYıl; su üstünde süzülmek / yüzmekYear kelimesi yalnızca zaman devresini, float/swim ise batmadan durmayı karşılarGüçlü
AlmancaJahr, Schweben / SchwimmenYıl; süzülmek / yüzmekJahr bir yıllık süreyi verirken, schwimmen/schweben akışkan ortamdaki serbest devinimi anlatırGüçlü
FransızcaAn / Année, FlotterYıl; su üstünde kalmakAn/année zaman birimini kuşatır; kökün yüzme ve süzülme katmanı ayrı kelimelerle karşılanırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
عَامٍ / عَامًاBolluk, kurtuluş veya ferahlama yılıKıtlık ve sıkıntı yıllarının ardından gelen bereket ve rahatlama dönemi; Yusuf 12:49
عَامٍ / عَامًاTamamlanan belirli ve ölçülü takvim yılıSayısal olarak yüz yıl uyutulma veya Nuh'un tebliğ müddetinin kalan kısmı bağlamı; Bakara 2:259, Ankebût 29:14
عَامِهِمْ / عَامٍHac veya ibadet takvimine bağlı belirli yılMüşriklerin Mescid-i Haram'a yaklaşmasının yasaklandığı veya savaş haramının ertelendiği nesî yılı; Tevbe 9:28, Tevbe 9:37
عَامَيْنِÇocuğun sütten kesilme müddeti olan iki tam yılAnne hakkı ve emzirme süresinin gelişimsel olarak tamamlandığı dönem; Lokmân 31:14
عَامٍİmtihan ve sınanma periyoduMünafıkların her yıl bir veya iki kez fitneye düşürülüp sınanması; Tevbe 9:126

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamZamanın ve kozmik hareketin yaratılmışlığıGök cisimlerinin yörüngelerinde yüzmesi ve zaman döngüsünün ilahi takdirle belirlenmesiZamanın akıcı bir nimet ve imtihan alanı olması
FıkıhHac yasağı, sütten kesme süresi ve nesî uygulamasıEmzirme süresinin iki tam yıl (عَامَيْنِ) olarak sınırlandırılması ve haram ayların takvimde kaydırılmasının geçersizliğiHukuki hakların ve ibadet vakitlerinin yıl üzerinden kesinleşmesi
Tefsirعام ile سنة arasındaki semantik farkKur'an'da سنة kelimesinin çoğunlukla zorluk ve kıtlık, عام kelimesinin ise refah, bolluk ve itidalle kullanılması tespitiKelimenin lütuf ve tamlık bağlamında özelleşmesi
HadisSüt emzirme müddeti ve yıllık zekât döngüsüSütten kesilmenin iki yaş sınırıyla belirlenmesi ve malların üzerinden bir yıl geçmesi (havl ve am) hükümleriBir hayat devresini veya iktisadi dönemi tamamlayan ölçü

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet takvimi ve arınma döngüsüKutsal zaman devresiYıllık yükümlülüklerin ifası ve haram ayların tespitiMüşriklerin takvimle oynamasını yasaklayarak fıtri ve ilahi akışı korurKesin
İlmiAstronomi ve biyolojik büyümeYörüngesel döngü ve gelişim eşiğiYıllık tam periyot ile süt emme süresinin tayiniGök cisimlerinin hareketi ile insanın gelişim basamaklarını ölçülendirirGüçlü
SiyasiHarem bölgesinin statüsü ve antlaşmalarKamusal otorite yılıEgemenlik kararlarının ve yasakların yürürlüğe girmesiBelirli bir yıldan sonra uygulanacak kamusal düzenlemelerin takvimini kurarGüçlü
İktisadiTarımsal üretim ve refah periyoduHasat ve bolluk yılıKıtlık sonrası üretim patlaması ve iktisadi canlanmaZorluk yıllarının ardından gelen üretim, sıkma ve yağış mevsimini belirlerKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPeriyodik fonksiyon ve laminer akış (hidrodinamik)Bir nesnenin dirençle karşılaşmadan akışkan yüzeyinde süzülmesi ile bir sistemin belirli bir periyot (T) sonunda aynı faza dönmesi arasındaki yapısal denklikGüçlü
Beşeri bilimlerKonjonktürel döngü ve refah dalgalanması teorisiToplumların kriz ve daralma evrelerinden sonra dengeye ve refah akışına ulaştığı genişleme dönemleriMuhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiعام kelimesini yalnızca takvim yaprağındaki 365 günlük soyut bir kronolojiye indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKış ve yazı, kıtlık sonrası bereketi, embriyolojik/biyolojik süreci ve kozmik akışı içine alan çok katmanlı, akıcı bir döngü olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'ın Yusuf suresinde kıtlık yılları için سنين (seneler), ferahlık yılı için ise عام ifadesini seçmesindeki veya Nuh kıssasında 950 yıllık tebliğ süresini iki farklı kelimeyle ayırmasındaki edebî ve itikadî inceliği kaybetmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın zaman kavramına yaklaşımında kelimeleri rastgele seçmediğini, سنة ile zorluk ve kuraklığı, عام ile ise akıcı, bereketli ve bütünsel bir döngüyü vurguladığını gösterdiği için vazgeçilmez bir anlamsal anahtardır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kıtlık ve bolluk dönemlerini anlatan kıssalarda (Yusuf 12:49), peygamberlerin tebliğ sürelerinde (Ankebût 29:14), hac ve haram ayların düzenlenişinde (Tevbe 9:28, 9:37) ve aile hukuku çerçevesinde sütten kesilme müddetinde (Lokmân 31:14).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'da kullanılan eş anlamlı gibi görünen kelimelerin mutlak bir aynılık taşıdığı zannını yıkar; kelimelerin köklerindeki fiziksel hareketten (suda yüzmek/süzülmek) soyut manalara (ferahlık ve akıcılık yılı) nasıl geçtiğini göstererek lafızcı sığlığı düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSıvı veya akışkan bir yüzey üzerinde dirençle karşılaşmadan batmaksızın kaymak, süzülerek yüzmek.
  • Soyut anlamZamanın, başlangıç ve bitiş fazlarını içine alan eksiksiz, ferah ve bereketli bir yörüngesel devir halinde akıp gitmesi.
  • Sistematik karşılıkDarlık ve meşakkat evresinin ardından sistemin dengeye ulaştığı, üretim ve rahatlamanın akışkanlık kazandığı tamamlanma periyodu.
  • LaTeX modeliT=∮Γv⃗⋅dr⃗ileΦ(t)>0
  • LaTeX açıklamasıFormüldeki T sembolü tamamlanmış tam bir yıllık zaman devresini, Γ kapalı bir döngüyü oluşturan yörüngesel seyri, v⃗ akışkan ortamdaki süzülme hızını, dr⃗ zaman çizgisi boyunca katedilen yolu, Φ(t)>0 ise bu devrenin getirdiği bereket, ferahlık ve pozitif akış potansiyelini temsil eder. Formül, kökün su üzerindeki sürtünmesiz süzülüşünden doğan ve tükeniş getirmeyen döngüsel bütünlüğü sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ع