نزغ

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ز-غ4 sîga, 32 mücavir kök, 4 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.عرشيَنْزَغُيَنْزَغَنَّكَحسنسجدنزغشطنرفععوذنَزَغَنَزْغٌعدولطفخرربين

KökSîga 4Ayet 4Sure 4Mücavir 32

▶ Ağı aç (3B)

نزغ

ن - ز - غ

KÖK
  • 6 geçiş
  • 4 ayet
  • 4 sîga
  • 12 sözlük

“Nez’ ”den dönüşmüştür. Nez’ gerilmiş yay demektir, “nezğ” ise yayı germek için parmakla tutmak demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Nez’ ”den dönüşmüştür. Nez’ gerilmiş yay demektir, “nezğ” ise yayı germek için parmakla tutmak demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR198 harf
باب الغين والزاي والنون معهما ن ز غ يستعمل فقط نزغ: نَزَغ فلان بينهم نَزْغاً أي: حمل بعضهم على بعض بفساد ذات بينهم، كما نَزَغَ الشيطان من يوسف وإخواته، قال رؤبة: واحذَرْ أقاويلَ العُداةِ النُّزَّغِ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR107 harf
نَزَغَ الشيطان بينهم يَنْزَغُ نَزْغاً، أي أفسد وأغرى. ونَزَغَهُ بكلمةٍ، أي طعن فيه، مثل نَسَغَهُ ونَدَغَهُ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR645 harf
غ ز ن نزغ ، غزن استعمل من وجوهه : نزغ غزن . ( غزن ) : وأما غَزْنَةُ فهي اسم قرية في بلادِ العَجَم . نزغ : قال الليث : النَّزْغُ : أن تنْزَغ بين قوم فتحملَ بعضَهم عَلَى بعضٍ بفسادِ ذاتِ بينهمْ . قلت : النزغ شِبهُ الوَخْز والطعن . وقال الفراء فيما روى سلمة عنه يقال للبِرَك المنزغةُ والمنسغة والمَيزَغَةُ والْمِبْزَغَةُ والمندغة . وقال الله جل وعز : ( وَإِمَّا يَنَزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.168 harf
(باب النون والزاء وما يثلثهما) (نزع) النون والزاء والعين أصلٌ صحيح يدلُّ على قَلْع شيء. ونَزَعْت الشيءَ من مكانِه نَزْعاً. والمِنْزَع: الشَّديد النَّزْع. والمِنْزعة كالمِلعقة يكون مع مُشْتارِ العَسل. ونَزَع عن الأمر نُزُوعاً: تركَه. وشرابٌ طيِّبُ المَنْزَعة، أي طيِّب مَقْطَع الشُّرب. والنَّزَعة: الموضع من رأس الأنزع، وهو الذي انحسر شَعَْره عن جانبَيْ جَبْهته، وهما النَّزَعتان. ولا يقال امرأة
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR92 harf
- النزغ: دخول في أمر لإفساده. قال تعالى: ﴿من بعد أن نزغ الشيطان بيني وبين إخوتي﴾ [يوسف/100].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR147 harf
ن ز غ نزغه مثل نسغه إذا طعنه ونخسه‏.‏ ومن المجاز‏:‏ نزغه الشيطان‏:‏ كأنه ينخسه ليحثه على المعاصي ونزغ بين الناس‏:‏ أفسد بينهم بالحثّ على الشرّ‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.393 harf
النَّزْغُ: أَن تَنْزِغَ بين قوم فتَحْمِلَ بعضهم على بعض بفسادٍ بينهم. ونَزَغَ بينهم يَنْزَغُ ويَنْزِغُ نَزْغاً: أَغْرَى وأَفْسَدَ وحمل بعضَهم على بعض. والنزْغُ: الكلام الذي يُغْرِي بين الناس. ونَزَغَه: حرَّكه أَدنى حركة. ونزَغ الشيطانُ بينهم يَنزَغُ ويَنزِغُ نَزْغاً أَي أَفسد وأَغرى. وقوله تعالى: وإمّا يَنْزَغَنَّكَ من الشيطان نَزْغٌ فاسْتَعِذْ بالله؛ نَزْغُ الشيطانِ: وسَاوِسُه ونَخْسُه في القلب
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR55 harf
* ن ز غ * * نَزَغَ * الشيطان بينهم أفسد وأغرى وبابه قطع
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.053 harf
نزغه، كمنعه، نزغا: نخسه، وطعن فيه، واغتابه، وذكره بقبيح، وهو مجاز، مثل ندغه، ونسغه. ومن المجاز: نزغ بينهم نزغا: أفسد، وأغرى، وحمل بعضهم على بعض، قاله أبو زيد، وكذلك نزأ بينهم، ومأس، ودحس، وآسد، وأرش، ومنه قوله تعالى: من بعد أن نزغ الشيطان بيني وبين إخوتي، أي: أغرى، وقيل: أفسد. ومن المجاز: نزغ الشيطان، أي: وسوس ومنه قوله تعالى: وإما ينزغنك من الشيطان نزغ فاستعذ بالله، نزغ الشيطان: وساوسه
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR281 harf
نَزَغَ نَزَغَ A ( n. ac. نَزْغ 1 ), a. Slandered, decried. b. Stirred up strife. c. [ acc. & Ila ], Tempted, incited to ( evil ). نَزْغَة نَزْغَة 1t , ( pl. نَزَغَات ), a. Temptation; mischief. مِنْزَغ مِنْزَغ 20 , مِنْزَغَة 20t , نَزَّاْغ 28 , a. Slanderer, detractor.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR5.753 harf
نزغ نَزَغَ - يَنْزَغُ - نَزْغ نَزَغَ - يَنْزَغُ + كائن + كائناً: ينكشه: ينخسه ويطعن به فيهزه ويزعزعه: يطعنه ويحركه ويدفعه دفعة صغيرة ليزيل من استقراره وتوازنه نَزَغَ - يَنْزَغُ + كائن + شيئاً + بين كائنين أو أكثر: يرمي بينهم شيئاً يزعزع ترابطهم واستقرارهم وتوازنهم: يجعل بينهم ما يفسد علاقتهم الحسنة: يرمي ويدخل بينهم كلاماً أو أفكاراً أو
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler32 mücavir (45 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شطن

    4 ortak ayet · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir

  2. عوذ

    2 ortak ayet · Uvvez, hayvanın yetişemeyeceği yerdeki otluk yerin ve…

  3. سمع

    2 ortak ayet · İşiten

  4. لطف

    1 ortak ayet · Lütufkar

  5. حسن

    2 ortak ayet · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…

  6. علم

    3 ortak ayet · Dağın sivri noktası demektir

  7. خرر

    1 ortak ayet · Sel suyunun yardığı hendek demektir

  8. سجن

    1 ortak ayet · Dibi çepeçevre kazılmış hurma ağacı demektir

  9. بدي

    1 ortak ayet · Açığa çıkarırsınız

  10. رفع

    1 ortak ayet · Raf’, üzerine bir şeylerin konduğu yer, raftır

  11. عرش

    1 ortak ayet · Toplantı yerinde yöneticinin durduğu yüksek yerdir

  12. بين

    2 ortak ayet · Beyn topraktaki yarık demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

    KışkırtmakŞeytan seni dürtecek olursa; hemen Allah’a sığın. Çünkü O; gerçekten Semi’ dir, Alim’dir.

  2. وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

    KışkırtmakŞeytan, seni bir vesvese ile dürtecek olursa; Allah’a sığın. Doğrusu O; Semi, Alim olanın kendisidir.

Sîga sayfası: يَنْزَغَنَّكَ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنزغ
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerوسوس, همز, نفث, نزع
Zıt Kökصلح
Çekirdek Özet 1İğnelemek, sivri bir uçla hafifçe dürtmek ve araya girip sarsıntı başlatmak
Çekirdek Özet 2Şeytanın iki tarafın veya insanın iç dengesinin arasına girerek fitne, öfke ve ayrılık tohumu ekmesi
Çekirdek Özet 3Dışarıdan gelen mikro düzeydeki sinsi bir etkinin makro ölçekte yıkıcı çatışma ve kopuş üretmesi
Kritik Hata RiskiEylemin doğrudan büyük bir irade gaspı sanılması; şeytanın zorlayıcı gücü olduğu yanılgısıyla insanın kendi iç zaaf ve tepki payının gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نزBir şeyden dışarı sızmak, çekilip çıkmak, hafifçe kıpırdamak ve içeriden dürtülmek. Bu çekirdek نزع kökünde şiddetle çekip koparmayı, نزف kökünde kan veya aklın azar azar çekilip tükenmesini, نزل kökünde ise bir yerden kopup aşağı inmeyi ifade eder.غBoğazın derinliklerinden gelen hırıltılı ve gizli tınlayış, çekirdekteki dürtme hareketini doğrudan görünmeyen, derinden sinsice işleyen, iki şeyin arasını bozacak yönde kışkırtan gizli bir iğnelemeye dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkGizlice ve kıvrılarak ilerleyen, süreklilik taşıyan bir akış veya sızıntı hareketini kurar.
زKesici alet; kesme, ayırma, biçmeİki şeyin arasına keskin bir hatla girmeyi, dokunarak ayırmayı ve batmayı temsil eder.
غGöz imgesinden türetme; perde, karanlık, örtüGörünmezlik, batınilik, eylemin gizli ve algılanamaz bir noktadan yürütülmesi vasfını yükler.
نزغBirleşen piktografik hareketGörünmeyen ve gizli bir noktadan kıvrılarak sokulan, keskin bir uç gibi temas ettiği yere batıp arayı açan mikro müdahale hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir hayvanı veya nesneyi sivri uçlu bir aletle ya da parmak ucuyla hafifçe dürtmek, iğnelemek (نَخَسَهُ / طَعَنَهُ طَعْناً خَفِيفاً) ve bu küçük dokunuşla onu aniden sıçratıp huzursuz etmektir.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinden Ru’be b. el-Accâc bir beytinde düşmanların kışkırtıcı sözlerine karşı şu uyarıyı yapar: واحذَرْ أقاويلَ العُداةِ النُّزَّغِ (Bozgunculuk çıkarıp insanları birbirine kışkırtan düşmanların laflarından sakın).
Erken Arapça kullanımİnsanların arasına fitne sokmak, iki tarafı birbirine düşürmek üzere araya fesat tohumu ekmek manasında نَزَغَ بَيْنَ القَوْمِ deyimi yerleşik bir ifade olarak kullanılmıştır. Ayrıca Hz. Ali’ye nispet edilen bir rivayette şüphelerin müminlerin iman azmine fırlattığı iğneleyici dürtüler için نَوَازِغُ الشُّكُوكِ terkibi geçer.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça نزغ kökü, Sami dillerinin genelinde ortak kök olarak geniş yer tutan bir sözcük olmayıp, Güney Sami ve özellikle Arapça iç gelişiminde ikili نز veya نس çekirdeğinden özelleşmiş bir yapı arz eder. Batı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) benzer semantik alanı karşılayan kökler genellikle نخس veya ندح çevresinde toplanırken, Arapçada son sese gelen hırıltılı غ harfi, eylemin sinsi ve fitne uyandırıcı mahiyetini pekiştirmiştir. Kökün İbranice ve Süryanicede birebir düzenli fonetik denkliği olan bağımsız bir türevi bulunmamaktadır; bu durum kökün erken Arap bedevi dilinde hayvanı hafifçe dürtme (nahs) fiziksel hareketinden soyutlanarak fesat ve kışkırtma alanına taşınmış yerel bir anlamsal özelleşme olduğuna işaret eder.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنز çekirdeğinden türeme ve نسغ ile sesdeşlikHafifçe dokunup fırlatmak, hayvanı yola getirmek için hafifçe dürtmek eyleminden insanlar arasına fitne sokma anlamına genişlemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiDoğrudan ortak soydaş kök tespit edilmediBatı Sami dillerinde bu anlam alanı için genellikle نخس ve benzeri kökler mevcuttur; نزغ Arapçaya özgü fonetik daralmadır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dil ailesinin diğer kollarında doğrulanabilir morfolojik karşılığına rastlanmamıştır.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نزغAnlamlıİğnelemek, dürtmek, kışkırtmakİki tarafın arasını bozmak için gizlice müdahalede bulunmak, şeytani kışkırtma.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
نغزAnlamlıDürtmek, hareket ettirmekنزغ kökünün nadir bir lehçe varyantı olup aynı şekilde fesat çıkarmak için dürtmeyi ifade eder.Kitābü’l-ʿAyn mühmel sayar; Kur'an'da geçmez.
زنغKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıFonetik dizilim Arapçada kullanılmamıştır.Kur'an'da geçmez.
زغنAnlamlıEğrilmek, meyletmekÇaylak kuşu (zağan) ve yürüyüşte bir tarafa meyledip eğrilme anlamı taşır.Kök anlamda sapma ve meyil ortaklığı; Kur'an'da geçmez.
غنزKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıFonetik dizilim Arapçada kullanılmamıştır.Kur'an'da geçmez.
غزنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıFonetik dizilim Arapçada kullanılmamıştır.Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نزغMerkezSinsi dürtme ve fesat çıkarmaAraya girerek, doğrudan görünmeden hafif bir iğnelemeyle öfke ve ayrılığı tetiklemek.Fiziksel dürtüşün doğrudan iki tarafın arasını açmaya veya öfkeyi körüklemeye yönelmesi.
وسوسKomşuİç ses, gizli fısıltıZihinde sürekli tekrarlanan, telkin yoluyla baştan çıkaran kısık iç ses; arayı bozma şartı içermez.نزغ anlık ve kışkırtıcı bir kıvılcım iken وسوسه süreklilik arz eden iç konuşmadır.
همزKomşuArkadan çekiştirme, kırmaBir şeyi sıkıştırmak, kırmak, arkadan çekiştirip gıybet yoluyla veya açıkça yaralamak.نزغ eyleminde sinsilik ve arayı açma öne çıkarken همز daha kırıcı ve baskıcı bir dürtüştür.
نفثKomşuÜfleme, tükürüksüz püskürtmeDüğümlere veya kalbe gizli büyü ve telkin püskürtmek.Maddi ya da manevi tesiri doğrudan dışa üfleyerek hissettirir.
نزعKomşuŞiddetle çekip almaBir şeyi yerinden kuvvet kullanarak sökmek, ayırmak.نزغ mikro düzeyde bir iğneleme iken نزع makro düzeyde ve doğrudan güç uygulayan bir söküştür.
صلحZıtDüzeltme, barıştırma, bütünlemeArayı bulmak, bozulan bağı onarmak, her unsuru yerli yerine koyup barış sağlamak.نزغ ayrıştırmak ve kışkırtmak için araya girerken صلح birleştirmek ve iyileştirmek için devreye girer.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaنزغİğnelemek, arayı açmakİki şeyin arasına fitne tohumu sokmak, şeytani sinsi fısıltı ile tahrik etmek.Kesin
LatinceInstigare, incitare, pungereKışkırtmak, dürtmek, iğnelemekPungere kelimesi fiziksel batırma/iğneleme yönünü, instigare ise kışkırtma boyutunu karşılar.Güçlü
İngilizceTo instigate, to prick, to inciteFitnelemek, iğnelemek, kışkırtmakTo prick bedensel iğnelemeyi verirken to instigate arkadan sinsi biçimde kışkırtmayı yansıtır.Güçlü
AlmancaAufhetzen, anstachelnKışkırtmak, dikenle dürtmekAnstacheln tam olarak sivri bir şeyle dürtüp harekete geçirme kök imgesini taşır.Güçlü
FransızcaPiquer, inciter, aiguillonnerİğnelemek, teşvik etmek, üvendireyle dürtmekAiguillonner hayvanı üvendireyle dürtme fiziksel imgesini tam olarak karşılar.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَزْغٌ / يَنْزَغَنَّكَPeygamber ve müminlerin kalbine atılan ani öfke ve tahrikŞeytandan gelen anlık öfke, sabırsızlık veya intikam alma dürtüsüne karşı hemen Allah’a sığınma emrinin verildiği bağlamlar (A'râf 7:200, Fussilet 41:36).
يَنْزَغُMüminlerin arasına düşmanlık sokacak kırıcı söz dürtüsüKulları en güzel sözü söylemeye çağıran, aksi halde şeytanın aralarına girip kan ve husumet çıkaracağını bildiren toplumsal bağlam (İsrâ 17:53).
نَزَغَKardeşler arasındaki bağı koparan haset ve fesat müdahalesiHz. Yûsuf ile kardeşlerinin arasını açan ve onları kuyuya atmaya kadar götüren sinsi şeytani kışkırtmanın anlatıldığı geçmiş olay bağlamı (Yûsuf 12:100).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİsmet-i enbiya ve irade meselesiŞeytanın peygamberleri veya insanları doğrudan günaha mecbur edip edemeyeceği; نزغ eyleminin icbar değil yalnızca zayıf bir kışkırtma olduğu tespiti.İnsanın sorumluluğunu ortadan kaldırmayan dışsal dürtü.
FıkıhHiddet ve talak bağlamıŞeytani bir öfke krizi (نزغ) anında verilen fevri hükümlerin, akitlerin ve talakın hukuki geçerliliği.İradenin sakatlanma derecesi ve öfke anında istiâze mükellefiyeti.
Tefsirİstiâze ve üslup ahlakıİsrâ 17:53 ile A'râf 7:200 ayetleri çerçevesinde, dilin kontrolsüz kullanımının şeytana kışkırtma kapısı aralaması.Sözün sertleştiği yerde şeytani arabuluculuğun yıkıcılığı.
HadisÖfke kontrolü ve şeytandan sığınmaİki kişinin tartıştığı ve birinin öfkeden yüzünün kızardığı anda Hz. Peygamber’in istiâze tavsiyesi içeren hadisleri.Öfkenin fiziksel bedene yansıyan şeytani bir kıvılcım olarak tanımlanması.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalp ve niyet dengesiİstiâze mekanizmasıKötülüğe meylettiren anlık sinsi dürtüyü Allah’ın korumasıyla nötralize etmekİnsanın kendi nefsindeki boşluğu fark edip ilahi korumaya sığınması eylemidir.Kesin
İlmiİletişim ve diyalog etiğiYanlış anlamayı tetikleyen tahrik edici dilTartışmayı hakikat arayışından çıkarıp benlik kavgasına dönüştürmekVeri ve delil yerine iğneleyici üslubun devreye girmesiyle ilmi verimin çökmesidir.Güçlü
SiyasiToplumsal kutuplaşma ve provokasyonNifak ve kışkırtıcılıkToplumsal fay hatlarını kaşıyarak kardeş kitleleri birbirine kırdırmakHz. Yûsuf’un kardeşleri örneğinde olduğu gibi iktidar ve ilgi kıskançlığını çatışmaya dönüştürmektir.Kesin
İktisadiPiyasa güveni ve ortaklıklarSpekülasyon ve güven sarsıcı dedikoduSözleşme ortakları arasına şüphe düşürerek ekonomik işbirliğini dağıtmakTaraflar arasına kuşku sokarak bereketli ticari ortaklıkların feshedilmesine yol açmaktır.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKaos teorisinde kelebek etkisi veya sistemik pertürbasyon (küçük bozulma)Kararlı ve dengeli duran bir sisteme dışarıdan uygulanan çok küçük bir sarsıntının, geri besleme döngüleri yoluyla sistemin tamamını öngörülemez bir çatışma ve çöküşe sürüklemesi.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyolojide provokasyon ve mikro saldırganlık (microaggression)Toplumsal ilişkilerde tarafların bilinçaltındaki bastırılmış gerilimleri tetikleyen, görünüşte önemsiz ancak birikimli etkisiyle büyük çatışmalar doğuran iğneleyici söylemler.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca 'şeytanın görünmez fısıltısı' şeklinde soyut bir dine indirgenmesi; dilin, iğneleyici sözlerin ve toplumsal kışkırtmaların bu kökün kapsamı dışında tutulması.
Kur'an içi daha geniş anlamKök yalnızca soyut bir vesvese değil, insanlar arasında kardeşliği parçalayan (Yûsuf 12:100) ve müminlerin sert sözleri üzerinden ilişkileri dinamitleyen (İsrâ 17:53) fiili bir yıkım sürecidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataŞeytanın insanı zorla günaha sevk ettiği zannına kapılarak bireysel ve toplumsal sorumluluğun inkar edilmesi; iletişimsizlik ve çatışmalarda kendi dilsel kabalıklarını şeytana havale ederek özeleştiriden kaçınma hatası.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Şeytanın insan üzerindeki operasyonel gücünün sınırlarını gösterir: Şeytan insanı zorla sürüklemez; sadece hassas noktalara hafif bir iğne batırarak (نزغ) insanın içindeki potansiyel öfke ve hasedi alevlendirir. İnsanın görevi bu kıvılcımı anında fark edip söndürmektir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İletişim ahlakını belirleyen ayetlerde (İsrâ 17:53), affetme ve ihsan zemininde yürütülen tebliğ mücadelelerinde (A'râf 7:199-200, Fussilet 41:34-36) ve aile içi ilişkilerin hasetle sınandığı kıssalarda (Yûsuf 12:100).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Çatışmaların kendiliğinden veya aniden ortaya çıktığı algısını düzeltir; en büyük fitnelerin dahi söylenmiş küçük bir kötü söz veya kalbe atılmış küçük bir şüphe iğnesiyle başladığını gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamHayvanı veya nesneyi sivri uçla hafifçe dürtmek, iğnelemek, araya girip düzeni sarsmak.
  • Soyut anlamTaraflar arasındaki dengeye dışarıdan sinsi bir kışkırtma tohumu ekerek öfke, kin ve ayrılık çıkarmak.
  • Sistematik karşılıkSosyal ve psikolojik dengede kırılma üreten dış kaynaklı mikro pertürbasyon (kışkırtıcı müdahale).
  • LaTeX modeliSt+1=St+δ  ⟹  ΔR≫δ
  • LaTeX açıklamasıFormülde St anındaki barış ve sükunet halini, δ dışarıdan gelen küçük ve sinsi iğnelemeyi (نزغ) temsil eder. Model, sisteme eklenen bu küçük tahrikin (δ) sistemin bütününde orantısız büyüklükte bir çatışma ve kopuş reaksiyonu (ΔR) meydana getirdiğini ifade eder. İstiâze ve güzel söz, bu δ girdisini sıfırlayarak sistemin çöküşünü engeller.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن