نصو

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ص-و4 sîga, 14 mücavir kök, 4 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نَاصِيَةٍربببِالنَّوَاصِيبِنَاصِيَتِهَانصوسفععرفسوموكلدببقدمكذب

KökSîga 4Ayet 4Sure 3Mücavir 14

▶ Ağı aç (3B)

نصو

ن - ص - و

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 4 sîga
  • 5 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Onun perçemini

Notlarım

Sözlükler(5)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.316 harf
باب الصاد والنون و و ا ي ء معهما ص و ن، ص ن و، ن ص و، ن و ص، ص ي ن، ن ص أ مستعملات صون : الصَّونُ: أنْ تَقيَ شيئاً مما يُفسِدُه، والحُرُّ يصُونُ عِرضَه كما يَصُونُ ثوبَه. والصُّوانُ: ماتَصُونُ به ثوباً ونحوه، ويقال: ثَوبٌ صَوْنٌ لا ثَوْبٌ بِذلةٌ . والفَرَسُ يَصُون عَدوَه وجَرْيَه أذا ذَخَر منه ذَخيرةً لحاجته إليها، قال لبيد: فَوّلّى عامداً لِطِيات فَلْـجٍ يُراوحُ بين صَوْنٍ وابتذالِ أي
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR552 harf
ن ص و نصوته‏:‏ قبضت على ناصيته وناصيته وتناصينا‏:‏ تآخذنا بنواصينا في الخصومة‏.‏ قال أبو إن يمس رأسي أشمط العناصي كأنما فرّقه مناصي وقال أيضاً‏:‏ منا التّكرم والحلوم وإن يهج فزع فليس قتالنا بنصاء بمناصاة‏.‏ ونصت الماشطة المرأة‏:‏ سرّحت ناصيتها وتنصّت بنفسها‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هو ناصية قومه وهو من ناصية الناس ونواصيهم‏.‏ قال‏:‏ وموقف قد كفيت الغائبين به في محفلٍ من نواصي الناس مشهود وأذلّ فلان
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.312 harf
: ( و *!الناصِيَةُ *!والنَّاصاةُ ) ، الأخيرَةُ لغةٌ طائِيَّةٌ وليسَ لها نَظِير إلاَّ بادِيَةٌ وبادَاةٌ وقارِيَةٌ وقارَاةٌ ، وهي الحاضِرَةُ ، وناحِيَةٌ ونَاحاةٌ : ( قُصاصُ الشّعَرِ ) في مُقدَّمِ الرأْسِ ، والجمْع *!النَّواصِي ؛ وشاهِدُ *!النَّاصاةِ قولُ حُرَيْث بنِ عتاب الطائي : لقَدْ آذَنَتْ أَهْلَ اليَمامةِ طيِّىءٌ بحَرْبِ *!كَنَاصَاةِ الحِصانِ المُشَهَّرِكذا أَنْشَدَه الجَوْهري . وقال
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR384 harf
نَصَا نَصَا U ( n. ac. نَصْو 1 ), a. Seized by the hair. b. [ Bi ], Adjoined. c. Stripped off. نَاْصَوَ نَاْصَوَ III , a. Seized each other by the hair. أَنْصَوَ أَنْصَوَ IV , a. see I (a) . نَصْو نَصْو [ 1 ], a. Stomach-ache, gripes. نَاصِيَة نَاصِيَة [ 21t ] , ( pl. reg. & نَوَاْصِوُ 41 ), a. Forelock. نَوَاصِي النَّاس نَوَاصِي النَّاس a. The chiefs of the people.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok15.385 harf
نصو نَصَا - يَنْصُوْ - نَاصِي - نَاصِيَة - نَوَاصِي نَصَا - يَنْصُو + الكائن: يبرز ويعلو ويشرف: يتصف بأنه بارز عما حوله وأعلى منهم مكاناً ويشرف عليهم من علو نَاصِي: اسم فاعل صفة مشبهة من " نَصَا - يَنْصُوْ ": الشيء البارز والمرتفع والعالي المشرف على غيره نَاصِيَة: مؤنث " نَاصِي ": وهي كذلك فاعل مرة منه: شيء خاص بارز ومرتفع: وهو اصطلاحاً:
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler14 mücavir (22 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سفع

    1 ortak ayet · Kesinlikle yakalayacağız

  2. سوم

    1 ortak ayet · Sima çehre demektir

  3. أخذ

    2 ortak ayet · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

  4. دبب

    1 ortak ayet · Böcek demektir

  5. خطأ

    1 ortak ayet · Hata : Hatve, çizgi ve adım anlamına gelir

  6. صرط

    1 ortak ayet · Yol

  7. قدم

    1 ortak ayet · “Kudüm” ön demektir

  8. نهي

    1 ortak ayet · Nihayet, son demektir

  9. وكل

    1 ortak ayet · Kuşların yumurta bıraktığı yerdir

  10. عرف

    1 ortak ayet · Tanınan ile

  11. جرم

    1 ortak ayet · Cürame hurma döküntüsü demektir

  12. كذب

    1 ortak ayet · Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya…

Geçtiği ayetler(4)

Sîga sayfası: بِالنَّاصِيَةِ
  1. كَلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعًا بِالنَّاصِيَةِ

    PerçemiAma bundan vazgeçmezse; andolsun ki; onu alnından tutup sürükleriz.

Sîga sayfası: بِالنَّوَاصِي
Sîga sayfası: بِنَاصِيَتِهَا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنصو
YapıÜçlü
Özel DurumNâkıs (son harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerجبه، رأس، قهر، ملك
Zıt Kökعتق
Çekirdek Özet 1Alnın üst kısmındaki saç tutamı (perçem) ve bundan tutarak çekme, boyun eğdirme
Çekirdek Özet 2Varlıkların mutlak hâkimiyet, denetim, zillet veya izzet bakımından ön cepheden bütünüyle sevk ve idaresi
Çekirdek Özet 3Bir varlığın irade, yönelim ve sevk merkezinin dışsal veya mutlak bir kudret tarafından zapt ve tevkif edilmesi
Kritik Hata RiskiPerçemi yalnızca fiziksel saç kıl kümesi sayarak sevk, teslimiyet ve ontolojik irade denetimi boyutunu yok saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نصBir şeyi öne çıkarmak, dikleştirmek, açığa çıkarıp belirgin kılmak; نصب (dikmek, dikilmek), نصت (susup dikkat kesilmek), نصح (arındırıp samimiyetle ortaya koymak), نصر (öne atılıp yardım etmek), نصف (ortadan ikiye ayırıp payı belirginleştirmek)وÇekirdekteki öne çıkarma ve dikleşme eylemini başın en ön ve üst noktasına (perçem) ve bu tutam vasıtasıyla varlığın yönlendirilmesine, çekilmesine hasretmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkYaşam gücünün, hareketin ve sürekliliğin bedendeki akış çizgisi
صOlta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırmaBir noktadan kıstırma, kavrama, kancalama ve tutuş hareketi
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaVarlığı bir hedefe veya iradeye bağlama, irtibatlandırma ve çekme
نصوCanlılığın ve iradenin dışa vurduğu en ön noktadan kancalanıp tutularak bir yöne bağlanmasıVarlığın sevk ve idare merkezinden kavranarak denetim altına alınması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBaşın ön tarafında, alnın hemen üzerindeki saç tutamı (nâsiye). Bir kimsenin veya hayvanın perçeminden tutup sürükleyerek ona boyun eğdirme eylemi.
Cahiliye şiiri kullanımıEbu’n-Necm el-İclî saçların ağarmasını ve ayrılmasını tasvir ederken şöyle der: إنْ يُمسِ رأسي أشمَطَ العَناصي / كأنّمَا فَرَّقَهُ مُنَاصِي
Erken Arapça kullanımÇöl ve savaş dilinde iki savaşçının birbirinin perçemine yapışarak boğuşması (munâsât / tanâsî) ve kabilenin ileri gelen seçkinlerine "nâsiyetü'l-kavm" denmesi.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab ve Asāsü’l-Belāġa.

Sami etimolojik katman

Arapça نصو kökü, Sami dil ailesinde başın tepe noktası, tüy/saç tutamı, öne çıkma ve çekerek denetleme semantik matrisi ile irtibatlıdır. Kökün n-s-w / n-s-y varyantları erken Sami katmanlarında tüy, püskül veya öndeki uç manalarıyla paralellik arz eder. İbranicede n-ṣ-h (tüy, kanat tüyü / baş tepe tüyleri) ve Süryanicede nṣā (mücadele etmek, baş başa çekişmek) biçimleri, Arapçadaki "munâsât" (birbirinin perçeminden yakalayıp çekişme) eylemiyle morfo-fonetik bir akrabalık taşır. Arapçada kök, hem somut saç tutamını (nâsiye) hem de bu tutamın çekilmesiyle oluşan boyun eğdirme, zapt etme ve topluluk içinde en önde gelen şeref mevkiini ifade eden semantik bir genişlemeye uğramıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنصوAlnın üzerindeki saç tutamından kavrayarak bir kimseyi veya biniti sevk etme, boyun eğdirmeKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice nōṣāh (tüy/perçem), Süryanice n-ṣ-y (çekişmek/tutuşmak)Başın ön uzantısı, tüy/saç tutamı ve bu noktadan çekişerek hâkimiyet kurma semantiğiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dış kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş biçim tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisānü’l-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نصوAnlamlıPerçem, tutamdan yakalamakBaşın ön saçından tutup sürüklemek, hâkim olmakHedef kök; Kur'an'da geçer
نوصAnlamlıKaçmak, sıyrılmak, kımıldamakSıkışık bir durumdan kaçıp kurtulacak yer aramak, geri çekilmekKur'an'da geçer (منامص)
صنوAnlamlıBir kökten çıkan ikiz gövdeTek bir asıldan çatallanarak yükselen kardeş dallarKur'an'da geçer (صنوان)
صونAnlamlıKorumak, saklamakBir şeyi yıpranmaktan, zedelenmekten muhafaza etmekKur'an'da geçmez; Arapçada yaygın
ونصAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kayıtlı müstakil kullanımı yokturKur'an'da geçmez
وصنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kayıtlı müstakil kullanımı yokturKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نصوMerkezİrade ve sevk noktasından tutmaBir varlığı en ön idare merkezinden kavrayıp sevk ve idare etmePerçemden yakalamak
جبهKomşuAlın ve yüz cephesiYüzün düz ve geniş ön cephesini, yere konan veya karşılaşılan yüzeyi bildirirFiziksel alın düzlüğü
رأسKomşuBütüncül baş ve liderlikBir yapının veya bedenin tamamlayıcı en üst organı ve hiyerarşik lideriOrganın bütünü
قهرKomşuZorla boyun eğdirmeDirenci kırarak üstten gelen ezici güçle hükümranlık sağlamaEzici kudret
ملكKomşuTasarruf ve mülkiyetHukuki ve fiili tasarruf salahiyeti ile el altında tutmaİdari ve mülki yetki
عتقZıtBağımsızlık ve serbestlikBoyunduruktan, çekilip güdülmekten kurtulup hürriyete kavuşmaSerbest bırakılma

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنصوPerçem ve sevk merkeziAlnın üstündeki saç tutamı ve buradan yakalayarak yönetmeKesin
LatinceAntiae, capillus frontis, dominatusÖn saç tutamı, mutlak sevkYalnızca saçı değil, ön kısımdan boyun eğdirmeyi kısmen karşılarGüçlü
İngilizceForelock, control over directionPerçem, sevk kontrolüKelime bazında ön saçı verir, kavramsal olarak mutlak idareyi dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaStirnlocke, Schopf, UnterwerfungPerçem, boyun eğdirişSaç tutamını karşılar, ontolojik boyun eğiş yan anlam olarak eklenirGüçlü
FransızcaToupet, mèche frontale, assujettissementPerçem, bağımlı kılmaÖn saç tutamını tam karşılar; hâkimiyet boyutu mecazen verilirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَاصِيَةٍ (Nâsiye)İnkârcı ve zalimin karar/eylem merkeziAzgın insanın günahkâr ve yalancı irade merkezinin aşağılanması (Alak 96:16)
بِالنَّاصِيَةِ (bi'n-nâsiye)Zilletle yakalanıp sürüklenmeHadiseyi inkâr eden mütekebbirin perçeminden yakalanarak ateşe atılması (Alak 96:15)
بِالنَّوَاصِي (bi'n-nevâsî)Suçluların mutlak teslim alınışıAhirette günahkârların perçemlerinden ve ayaklarından yakalanarak derdest edilişi (Rahmân 55:41)
بِنَاصِيَتِهَا (bi-nâsiyetihâ)Allah'ın tüm varlıklar üzerindeki mutlak egemenliğiYeryüzündeki hiçbir canlının O'nun sevk ve kudretinden hariç olamayışı (Hûd 11:56)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi kudret ve iradeHûd 11:56 bağlamında cebir ve ihtiyar dengesi; Allah'ın tüm mahlûkatın nâsiyesini elinde tutmasıMutlak ontolojik sevk ve kaza-kader
FıkıhAbdestte başın meshiMesh mahallinin belirlenmesinde nâsiye kelimesinin başın ön dörtte birini sınırlandırmasıFıkhi sınır ve mesh bölgesi
Tefsirİnsanın karar mekanizmasıAlak 96:15-16 ayetlerinde yalancı ve günahkâr vasfının doğrudan nâsiyeye isnat edilmesiİrade, niyet ve sevk mahalli
HadisDua ve tevessül"Nâsiyetî bi-yedike" (Perçemim senin elindedir) nebevi duası üzerinden kula ait iradenin Allah'a teslimiMutlak acziyet ve zillet itirafı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul-Yaratıcı ilişkisiTam teslimiyetAczin idrakiİnsanın tüm iradesinin Allah'ın mutlak tasarrufu altında olduğunu kabul etmesiKesin
İlmiNörobiyoloji ve kararKarar ve yönelim merkeziİrade mekanizmasıEylemlerin planlandığı prefrontal korteksin insanın yönelimindeki belirleyiciliğiMuhtemel
SiyasiHükümranlık ve kamu gücüİdare erkini elinde tutmaTevkif ve sevkDevletin düzeni bozanı yakalayıp hukuk önüne sürükleme veya tebaayı sevk etme kudretiGüçlü
İktisadiPazar ve kaynak kontrolüTekel ve kilit kontrolSevk ve tahsisatPiyasadaki kilit mekanizmayı veya ana kaynak girdisini denetim altında tutmaMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKontrol teorisinde sürücü düğüm (driver node)Karmaşık bir ağda bütün sistemi yönlendiren kritik ana düğümün kontrol edilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerMutlak vesayet ve cezai tevkifBireyin hukuki ehliyetinin sınırlandırılması veya cebren zapturapt altına alınmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiنصو kökünü yalnızca başın üstündeki birkaç kıl tutamına indirgeyerek kelimenin taşıdığı ontolojik kudret ve boyun eğme boyutunu ihmal etmek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da nâsiye, canlının sevk ve idaresinin, karar alma cüretinin ve nihai hesap anında teslim alınışının odak merkezidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHûd 11:56'daki ilahi kudreti sadece sembolik bir deyim sanarak varlık üzerindeki fiili egemenliği soyutlamak; Alak suresindeki tehdidi sıradan bir saç çekme zannetmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hâkimiyet, kudret ve mahlûkatın acziyeti tasavvurunu en somut bedensel ve fiili imgeyle (perçemden yakalama) ortaya koyduğu için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tevhid ve tevekkül ayetlerinde (Hûd 11:56), kibirli inkârcıların cezalandırılma sahnelerinde (Alak 96:15-16) ve mahşer günündeki mutlak tevkif tasvirlerinde (Rahmân 55:41).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın mutlak bağımsız bir iradeye sahip olduğu vehmini kırar; aynı zamanda Allah'ın kâinat üzerindeki denetiminin pasif değil, her an sevk edici olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBaşın ön kısmındaki saç tutamı (perçem) ve bir kimseyi veya canlıyı bu tutamdan tutarak çekme, sevk etme, sürükleme eylemi.
  • Soyut anlamBir varlığın irade, karar, yöneliş ve eylem mekanizmasının üst bir kudret tarafından zapt edilmesi, denetlenmesi ve boyun eğdirilmesi.
  • Sistematik karşılıkSistemin sevk edici öncül parametresinin üst bir kuvvet tarafından bütünüyle sınırlandırılıp yönlendirilmesi süreci.
  • LaTeX modeliFc:X→Yo¨yle kiD(X)∩ker⁡(Fc)=∅  ⟹  ∇IX≡C
  • LaTeX açıklamasıModelde X sevk edilen varlığı, Y belirlenen istikameti, Fc perçemden yakalayan mutlak dış kuvveti temsil eder. Varlığın içsel serbest irade veya dinamik gradyanı ∇IX, dış kuvvetin müdahalesiyle tamamen yönlendirilmiş bir sabite C dönüşür ve sistemin yönelim kontrolü bağımsızlığını kaybeder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن