وقر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-ق-ر5 sîga, 53 mücavir kök, 9 ayet, 8 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.قرأوَقَارًاوَقْرٌجعلوَقْرًاوقرأذنكننوِقْرًاشفيوَتُوَقِّرُوهُقلبعزرأصل

KökSîga 5Ayet 9Sure 8Mücavir 53

▶ Ağı aç (3B)

وقر

و - ق - ر

KÖK
  • 9 geçiş
  • 9 ayet
  • 5 sîga
  • 13 sözlük

Kayadaki çukur demektir. Bir yeri çökerten ağırlığa “vikr” denir. Vakr: Kulaktaki ağırlık Vikr ise sırtta veya başta taşınan ağırlıktır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Kayadaki çukur demektir. Bir yeri çökerten ağırlığa “vikr” denir.

Vakr: Kulaktaki ağırlık Vikr ise sırtta veya başta taşınan ağırlıktır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR6.981 harf
القاف والراء و"وايء" معهما ق ر و، ق ي ر، ق و ر، و ق ر، ر و ق، ق ر أ، ر ق ي ومستعملات قرو: القَرْوُ، مسيل المعصرة ومثعبها، والجميع القَرِيُّ، والأقْراءُ ولا فعل له. والقَرْوُ: شبه حوض ضخم يفرغ فيه الماء من الحوض الضخم ترده الإبل والغنم، ويكون من خشب. والقَرْوُ: كل شيء على طريقة واحدة. وقَرَوتُ إليهم اقرُو قَرْواً أي قصدت نحوهم، قال: أقرو إليهم أنابيب القنا قصدا وقاريةُ الرمح: أسفله مما يلي الزج.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.405 harf
الوَقْرُ بالفتح: الثِقْلُ في الأذن. والوِقْرُ بالكسر: الحِمْلُ. يقال: جاء يحمل وِقْرَهُ. وقد أَوْقَرَ بغيرَه. وأكثر ما يستعمل الوِقْرُ في حِمْلِ البغلِ والحمارِ، والوَسْقُ في حملِ البعيرِ. وهذه امرأةٌ موقَرَةٌ، إذا حملت حَمْلاً ثقيلاً. وأَوْقَرَتِ النخلةُ، أي كثُر حملها. يقال: نخلةٌ موقِرَةٌ وموقِرٌ، وموقَرَةٌ. والجمع مَواقِرٌ. وقد وَقِرَتْ أذنُه بالكسر تَوْقَرُ وَقراً، أي صَمَّتْ. وقياس مصدره
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok35.213 harf
ق ر ( وايء ) قرا ، قرأ ، قري ، قور ، قير ، ورق ، رقا ، أرق ، روق ، ريق ، وقر . قرا : من ذوات الياء والواو . قال الليث : القَرْو : مصدَرُ قولك : قَرَوْتُ إليهم أقْرُو قَرْواً ، وهو القَصْد نحو الشيء . وأنشد : أقْرُو إليهم أنابِيبَ القَنَا قِصَداً قال : والقَرْو : مَسِيل المِعصَرة ومَثْعَبها ، والجميع القَرِيُّ والأقراء ولا فعْل له . والقَرْو : شِبْه حَوْض محدودٍ مستطيل إلى جَنْبِ حَوْض ضَخْم
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.895 harf
(باب الواو والقاف وما يثلثهما) (وقل) الواو والقاف واللام: كلمةٌ تدلُّ على علوٍّ في جَبَل. وتوقَّلَ في الجبلِ: عَلاَ. وكلُّ صاعدٍ في شَيءٍ متوقِّل. وفرسٌ وَقَِْلٌ: حسَن السَّير في الجبال. والوَقْل: شجر المُقْل. (وقم) الواو والقاف والميم. يدلُّ على غَلبَة* وإذلال. ووَقَمَ اللهُ العدوَّ وقْماً: أذَلَّه. وتوقَّمَ فلانٌ العِلم: قَتَله خُبْراً. وتوقَّمْت الصَّيدَ: خَتَلْتُه. وقال الكسائيّ: الموقوم:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR579 harf
- الوقر: الثقل في الأذن. يقال: وقرت أذنه تقر وتوقر. قال أبوزيد (انظر تهذيب اللغة 9/280) : وقرت توقر فهي موقورة. قال تعالى: ﴿وفي آذاننا وقر﴾ [فصلت/5]، ﴿وفي آذانهم وقرا﴾ [الأنعام/25] والوقر: الحمل للحمار وللبغل كالوسق للبعير، وقد أوقرته، ونخلة موقرة وموقرة، والوقار: السكون والحلم. يقال: هو وقور، ووقار ومتوقر. قال تعالى: ﴿ما لكم لا ترجون لله وقارا﴾ [نوح/13] وفلان ذو قرة، وقوله: ﴿وقرن في بيوتكن﴾
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR880 harf
و ق ر له وقر وأوقار‏.‏ وأوقر البغل أو الحمار‏.‏ وأوقرت النخلة وأوقرت فهي موقرة وموقر وموقرة ونخل مواقير‏.‏ قال‏:‏ واستوقرت الإبل شحماً‏:‏ أثقلها السمن‏.‏ ومن المجاز‏:‏ أوقره الدين‏.‏ وبأذنه وقر‏:‏ ثقل وأذن وقرة وموقورة وقد وقرت أذني ووقرت عن استماع كلامه‏.‏ قال‏:‏ كم كلام سيء قد وقرت أذني عنه وما بي من صمم ووقرها الله ويقال‏:‏ اللّهم قر أذنه‏.‏ ورجل وقور ورجال وقر‏:‏ رزان وقد وقر ووقر
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR8.771 harf
الوَقْرُ: ثِقَلٌ في الأُذن، بالفتح، وقيل: هو أَن يذهب السمع كله، والثِّقَلُ أَخَفُّ من ذلك. وقد وَقِرَتْ أُذنه، بالكسر، تَوْقَرُ وقْراً أَي صَمَّتْ، ووَقَرَتْ وَقْراً. قال الجوهري: قياس مصدره التحريك إِلا أَنه جاء بالتسكين، وهو موقور، ووَقَرَها الله يَقِرُها وَقْراً؛ ابن السكيت: يقال منه وُقِرَتْ أُذُنُه على ما لم يسم فاعله تُوقَرُ وَقْراً، بالسكون، فهي موقورة، ويقال: اللهم قِرْ أُذُنَه. قال الله
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR860 harf
* و ق ر * * الوَقْرُ * بالفتح الثقل في الأذن وبالكسر الحِمل وقد * أَوْقَرَ * بعيره وأَكثر ما يُستعمل الوِقْرُ في حِمل البغل والحمار والوسْق في حِمل البعير و * أَوْقَرَتِ * النخلة كثُر حِملها يُقال نخلة * مُوَقِرَةٌ * و * مُوقِرٌ * و * مُوقَرَةٌ * وحُكي * مُوقَرٌ * أيضا وفتْح القاف على غير القياس لأن الفِعْل ليس للنخلة وإنما حُذفت الهاء من * مُوقِرٍ * بالكسر على قياس امرأة حَامل لأن حَمْل الشجر
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.684 harf
الوقر: ثقل في الأذن، أو هو ذهاب السمع كله، والثقل أخف من ذلك، ومنه قوله تعالى: وفي آذاننا وقر وقد وقر كوعد ووجل يقر ويوقر، هكذا في سائر النسخ، ولو قال: وقد وقرت كوعد ووجل كان أوجه، أي صمت أذنه. قال الجوهري: ومصدره وقر، بالفتح، هكذا جاء، والقياس بالتحريك، أي إذا كان من باب وجل، وأما إن كان من باب وعد فإن مصادره كلها مفتوحة. كما هو ظاهر، ووقر كعني يوقر وقرا فهو موقور. وعبارة ابن السكيت: يقال منه:
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR8.939 harf
وَقَرَ 1 وَقَرَ ذ as syn. with أَوْقَرَ: and وُقِرَتِ النَّخْلَةُ as syn. with أَوْقَرَت: see 4. -A2- [Hence,] وَقَرَ اللّٰهُ أُذُنَهُ, aor. يَقِرُهَا, (S, Msb, K,) inf. n. وَقْرٌ, (S, Msb,) (tropical:) God made his ear heavy, or dull of hearing: (Msb, K: *) or deaf. (S, K.) You say, أَللّٰهُمَّ قِرْ أَذُهَهُ (tropical:) O God, make his ear heavy, or dull of hearing: (A:) or deaf. (S.) ― -b2-
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.470 harf
وَقَرَ وَقَرَ a. [ يَقِرُ ] ( n. ac. وَقْر 1 ), Closed ( the ear of ). b. [ & pass. ], Was closed, deaf ( ear ). c. Split, broke ( bone ). d. ( n. ac. قِرَة [ 2t ] , وَقَاْر 22 ), Was dignified, self-possessed; was patient. e. ( n. ac. وَقْر 1 , وُقُوْرَة 27t ) [ Fī ], Sat with dignity in. f. ( n. ac. وَقْر 1 ), see IV (a) . وَقِرَ وَقِرَ A ( n. ac. وَقْر 1 ), a. see supra (b) .
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR27.736 harf
وقر وَقَرَ - يَقِرُ - وَقْر - وِقْر وَقَرَ - يَقِرُ + الكائن أو الشيء + في مكان : يثقل الشيء المحمول على هواء أو ماء فيهبط وينزل للأسفل ويرسب في القاع فيسد الثُـلَم والفُرج وَقْر: اسم فعل " وَقَرَ - يَقِرُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول: الشيء الذي " يَقِرُ ": الذي يكون محمولاً على هواء أو ماء أو ما شابه فيستقر فوق الثلم والفرج فيسدها وِقْر: اسم
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler53 mücavir (75 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أذن

    6 ortak ayet · Kulak demektir

  2. كنن

    4 ortak ayet · Okların konduğu kap demektir

  3. فقه

    3 ortak ayet · Kavrarlar

  4. قلب

    4 ortak ayet · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

  5. جعل

    4 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  6. عجم

    1 ortak ayet · Yabancı

  7. عزر

    1 ortak ayet · “Te’zir”deki “za”nın “ra” dönüşmesi ile oluşmuştur

  8. قرأ

    2 ortak ayet · “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın…

  9. شفي

    1 ortak ayet · Çukur, kuyu gibi yerlerin kenar kısmıdır

  10. أيي

    4 ortak ayet · Evye kuş yuvası demektir

  11. حجب

    1 ortak ayet · Kaş demektir

  12. أصل

    1 ortak ayet · Bitki kökü demektir

Geçtiği ayetler(9)

  1. … وَجَعَلْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا حَتَّى …

    Ağırlıkİçlerinden seni dinleyenler vardır. Halbuki Biz, onu anlarlar diye, kalblerine örtüler, kulaklarına da ağrılık koyduk. Onlar her ayeti görseler de yine inanmazlar. Hatta sana geldiklerinde, seninle çekişirler. O küfredenler derler ki; Bu, eskilerin masallarından başka birşey değildir.

  2. وَجَعَلْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا وَإِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلَى أَدْبَارِهِمْ نُفُورًا

    AğırlıkOnu anlarlar diye kalblerine örtüler koyduk. Kulaklarına da ağırlık. Kur’an’da Rabbını tek olarak zikrettiğin zaman da onlar nefret ederek arkalarına döner giderler.

  3. … جَعَلْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا وَإِنْ تَدْعُهُمْ إِلَى الْهُدَى فَلَنْ يَهْتَدُوا إِذًا أَبَدًا

    AğırlıkKendisine Rabbının ayetleri anlatılıp da, onlardan yüz çeviren ve önceden yaptıklarını unutan kimseden daha zalim kim vardır? Biz, onların kalblerinin üstüne; onu iyice anlamalarına engel olan örtüler, kulaklarına da ağırlık koyduk. Sen, onları hidayete çağırsan da; onlar asla hidayete gelmezler.

  4. وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا وَلَّى مُسْتَكْبِرًا كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا كَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْرًا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

    AğırlıkAyetlerimiz ona okunduğu zaman; kulaklarında ağırlık var da işitmiyormuş gibi büyüklük taslayarak sırt çevirir. İşte ona çok acıklı bir azabı müjdele.

Sîga sayfası: وَتُوَقِّرُوهُ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökوقر
YapıÜçlü
Özel DurumMisâl (ilk harfi illetli olan و)
Bağlamsal Yakın Köklerثقل, صمم, عظم, حمل
Zıt Kökخفف
Çekirdek Özet 1Bir nesneye, bedene veya duyu organına çöken, hareketi ve işlevselliği kısıtlayan somut ağırlık
Çekirdek Özet 2Kulakta algıyı tıkayan perdeleyici ağırlık; bulutların yüklendiği yoğun yağmur yükü; zihinde ve ahlakta yerleşiklik kazandıran hürmet ve vakar
Çekirdek Özet 3Varlık hiyerarşisinde hakiki büyüklüğü kavrayıp ona boyun eğme; aksi halde hakikate karşı duyusal ve zihinsel tıkanma
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca ahlaki bir sessizlik veya pasif ciddiyet sayıp kökün özündeki «hareketi ve algıyı doğrudan engelleyen veya yönlendiren yoğun kütlesel ağırlık» boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وقÇarpma, düşme veya durdurma yoluyla bir sınıra ulaşma, tutulma ve engellenme; nitekim وقب (çukurlaşarak içine çökme), وقد (tutuşup alev alma), وقذ (ağır darbeyle hareketsiz bırakma), وقع (aşağıya düşüp çarpma), وقف (durup dikilme, hareketi kesme) ve وقي (korunup engelleme) köklerinde bu tutulma, çökme ve durma hareketi ortaktır.رÇekirdeğin taşıdığı çarpma ve tutulma hareketine baş, zirve ve süreklilik boyutu katarak engeli taşınan somut bir yüke, işlevi felç eden kütlesel bir ağırlığa veya zihinsel bir hürmet sebatına dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığıBir yere raptedilme, tutturulma, ağırlığın zemine bağlanarak sabitlenmesi
قUfuktaki güneş, iğne deliğiSıkışma, toplanma, kütlenin dar bir sınırda yoğunlaşması ve odak noktası oluşturması
رİnsan başıBaş, üst, kütlenin üzerinde taşındığı merkez ve zihinsel kavrayışın kaynağı
وقرKütlenin bir odak noktasına bağlanıp baş veya merkez üzerine çökmesiAğır bir yükün zemine yahut taşıyıcı merkeze raptedilerek hareketi kısıtlaması; kulakta işitmeyi, sırtta taşımayı, zihinde ise fevriliği engelleyen yoğun kütle oluşumu

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamTaşta oluşan oyuk veya çatlak; binek hayvanının sırtına vurulan ağır yük (el-vikr); kulak zarında hasar veya iltihap sebebiyle meydana gelen sağırlık ve işitme ağırlığı (el-vakr); bol meyve verip dalları aşağı sarkan hurma ağacı.
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa el-Ca‘dî, sırtı ağır yüklere alışmış ve semerin baskısından yaralanmış yük devesini tasvir ederken kökü yük taşımış hayvan anlamında şöyle kullanır: كما حُلَّ عن وَقْرَى، وقد عَضَّ حِنْوُها / بغاربها حتى أَرادَ ليَجْزِلا
Erken Arapça kullanımKökün kulak ağırlığı anlamında erken dönem kullanımını şair şu mısrada dile getirir: وكلام سـيء قـد وَقَـرَتْ / أذني عنه وما بي من صمم

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha ve Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesi genelinde kök, fiziksel ağırlık, taşınan kütle, yerleşiklik ve bu kütleden doğan şeref veya saygınlık kavramlarıyla çok katmanlı bir kesişim gösterir. Batı Sami dillerinde ve özellikle İbranicede aynı anlamsal matris genellikle kbd / k-b-d kökü üzerinden karşılanmakla birlikte, وقر kökündeki «ağırlık-şeref» semantik kayması Sami düşünce yapısının temel bir karakteristiğidir; nitekim kütlesel ağırlık her zaman kıymet ve hürmet doğurur. Süryanicede waqārā veya yaqqīrūṯā hatlarında görülen kütle, ağırlık ve saygınlık paralelliği, kökün Proto-Sami düzeyde var olan kütlesel yoğunluk algısını yansıtır. Arapçada ise kök belirgin biçimde iki ana fiziksel eksene ayrışmıştır: Birincisi kulağı tıkayan yahut duyusal geçişi kapatan ağırlık (vakr), ikincisi ise hayvanın veya insanın sırtında taşınan gerçek yük (vikr). Buradan hareketle zihinsel yerleşiklik, temkin ve hafiflikten arınma hali vakār (ağırbaşlılık), bir başkasına duyulan derin hürmet ise tevkīr olarak kurumsallaşmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen ve Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSomut kütleden soyut zihinsel duruma geçişKökün kayadaki çukur (vakre), binek hayvanının taşıdığı yük (vikr) ve kulak ağırlığından (vakr), nefsin fevriliğini engelleyen ağırbaşlılığa (vakār) evrilmesi iç Arapça türetim mantığını gösterir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice ve İbranice kütle-hürmet izomorfizmiDoğu ve Batı Sami kollarında ağırlık köklerinin şeref ve saygı bildiren kavramlara evrilmesiyle birebir uyumludur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik kütle ve durma ekseniGeniş Afro-Asyatik kök ailesinde durağanlık, kütlesel yük ve hareketin engellenmesi semantik alanıyla örtüşen arkaik paralellikler barındırır.Muhtemel

Kaynak David Cohen, Maqāyīs al-Lugha ve Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وقرAnlamlıAğırlık, kütle, yük ve saygıKulakta işitme engeli, binek üzerinde taşınan yük, nefiste ağırbaşlılık ve yüceltmeHedef köktür; Kur'an'da geçer
ورقAnlamlıYaprak, dövülmüş gümüş, yazrakAğaç yaprağı, basılmış para veya yazı yazılan düz satıhHedef kökle zıt kütle karakteri taşır; incelik ve hafiflik bildirir; Kur'an'da geçer
قورAnlamlıYuvarlak biçimde kesmek, oymakBir nesnenin ortasını dairesel biçimde çıkarıp boşaltmakBoşluk oluşturma yönüyle وقر kökündeki kütlesel dolulukla zıtlaşır; Kur'an'da geçmez
قروAnlamlıBir şeyin izini sürmek, toplamak, su yoluHavuzda veya vadide suyun toplanıp aktığı yatak; araştırmakKütlenin akışı ve toplanması bakımından zayıf semantik bağ taşır; Kur'an'da geçmez
روقAnlamlıSüzülmek, öne geçmek, güzellikSuyun durulması, nesnenin saflaşması ve perdenin sarkmasıArılık ve hafiflik eksenindedir; Kur'an'da geçmez
رقوAnlamlıKan veya gözyaşının kesilmesi, durmasıBir sıvının akışının durması, sükûnet bulmasıHareketsizlik ve durma boyutuyla ortaklık taşır; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وقرMerkezAğırlık, kütle ve duyusal tıkanmaBir nesneye veya organa dışarıdan yahut içeriden binen, işlevi kısıtlayan somut kütleKulakta algıyı tıkayan perde, sırtta taşınan yük ve nefisteki temkin
ثقلKomşuGenel ağırlık ve tartıثقل terazide çeken her türlü ağırlıktır; وقر ise özellikle işlevi felç eden ve taşıyıcıyı baskılayan yüktürثقل nesnel tartıyı, وقر organ veya zihin üzerindeki kısıtlayıcı kütleyi vurgular
صممKomşuSağırlık ve kapalılıkصمم kulağın veya kanalın tamamen katılaşıp tıkanmasıdır; وقر ise algıyı ağırlaştıran kütledirوقر işitmenin yavaşlaması veya perdelenmesiyken صمم tam duyumsamazlıktır
عظمKomşuBüyüklük ve heybetعظم yapının ve kütlenin hacimsel üstünlüğüdür; وقر ise bu büyüklüğün doğurduğu vakar ve ağırlıktırعظم nesnenin zatındaki büyüklük, وقر hissedilen baskı ve ciddiyettir
حملKomşuYük kaldırma ve taşımaحمل taşınan şeyin taşınma eylemine odaklanır; وقر taşınan şeyin bizzat kendisinde bulunan kütlevi ağırlıktırحمل ilişkiyi ve fiili, وقر yükün baskısını belirtir
خففZıtHafiflik ve ağırlığın kalkmasıخفف kütlenin azalması, hareketin serbest kalması ve ciddiyetin kaybolmasıdırوقر kökünün gerektirdiği kütlesel baskı ve ciddiyetin tam karşıtıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوقرAğırlık, işitme engeli, vakar, hürmetSomut yük ile soyut saygınlığı ve duyusal engeli tek kökte birleştirirKesin
LatinceGravitas, pondus, surditasAğırlık, haysiyet, sağırlıkGravitas ahlaki ağırlığı ve vakarı, pondus kütlesel yükü karşılar; ancak kulaktaki sağırlık boyutunu (surditas) dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceHeaviness, weight, gravity, reverenceAğırlık, yerçekimi, ciddiyet, hürmetGravity fiziksel kütle çekimi ve vakar boyutunu içerir; heaviness yükü verir; kulaktaki biyolojik ağırlığı tek başına karşılamazGüçlü
AlmancaSchwere, Last, Würde, EhrfurchtAğırlık, yük, haysiyet, saygıSchwere ve Last somut yükü (vikr), Würde ise ahlaki duruşu (vakār) karşılar; çok anlamlı kök yapısını tek sözcük vermezGüçlü
FransızcaGravité, fardeau, vénérationAğırbaşlılık, ağır yük, derin saygıGravité hem fiziksel çekimi hem ahlaki vakarı karşılar; fardeau sırttaki yükü taşırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch ve Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَقْرًا / وَقْرٌKulaktaki işitme engeli ve algı ağırlığıMüşriklerin ve inkârcıların vahyi kavramasını, anlamasını ve dinlemesini engelleyen duyusal/kalbî perde bağlamında (el-En‘âm 6:25, el-İsrâ 17:46, Lokmân 31:7, Fussilet 41:5, Fussilet 41:44)
وِقْرًاBulutların yüklendiği yoğun su kütlesiTabiat hadiselerinde yağmurla yüklü ağır bulutların hareketi ve ilahi kudret tasviri bağlamında (ez-Zâriyât 51:2)
وَتُوَقِّرُوهُPeygamber'e derin saygı ve tazim göstermeMüminlerin Resûlullah ile olan ahlaki ve hukuki münasebetlerinde hürmet ve yüceltme emri bağlamında (el-Feth 48:9)
وَقَارًاAllah’ın azamet ve büyüklüğünü takdir etmeİnsanların Allah'ın mutlak kudretini, büyüklüğünü ve celalini gereği gibi kavrayamaması bağlamında (Nûh 71:13)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHidayet, dalalet ve kalplerin mühürlenmesiİnkârcıların kulaklarındaki vakrın ilahi bir ceza mı yoksa insanın kendi tercihinin sonucu oluşan ontolojik bir tıkanma mı olduğu meselesiKulak ve kalbin hakikate karşı geçirimsiz hale gelmesi
FıkıhPeygamber'e hürmet ve tazimin hukuki sınırlarıFetih 48:9 ayetindeki tevkīr emrinden hareketle Resûlullah'a saygının vücubiyeti, ona hakaretin cezai müeyyidesiAşırılığa kaçmadan şer'i tazim ve hürmeti yerine getirme
TefsirMecaz ve hakikat ayrımıKulaktaki ağırlığın fiziksel bir sağırlık mı yoksa anlama ve ibret alma melekelerinin felci mi olduğu tartışmasıİdrak fonksiyonunun kütlesel bir engelle durdurulması
HadisÂdâb, vakar ve mescide yürüyüş ilkeleriNamaza ve cemaate giderken sükûnet ve vakar ile hareket edilmesini emreden rivayetlerTaşkınlık ve acelecilikten uzak, temkinli duruş

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUlûhiyet ve nübüvvet algısıAzamet ve tazimVarlık hiyerarşisindeki mertebeleri korumaAllah’ın büyüklüğünü (vakār) ve elçinin kadrini (tevkīr) idrak etmek, dinin çekirdek saygı eksenini kurar.Kesin
İlmiEpistemoloji ve alımlamaEpistemik bariyer / filtreBilginin zihne girişini denetleme veya engellemeKulaktaki vakr, zihnin önyargı veya kibir sebebiyle veri akışına kapanması işlevini görür.Güçlü
SiyasiOtorite ve kamu düzeniHeybet ve kurumsal meşruiyetİtaati ve düzeni sağlamaYöneticinin ve kanunun ciddiyeti (vakar), siyasal istikrarın teminatıdır; hafiflik otoriteyi sarsar.Güçlü
İktisadiKütlesel üretim ve sermaye yüküSermaye stoku ve yük kapasitesiDeğerin transferi ve saklanmasıAğır yüklerin (vikr) lojistiği ve sermayenin kütlevi gücü piyasada istikrar ve taşıma kapasitesi oluşturur.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAtaletsel kütle ve akustik empedans (akustik yalıtım)Kök, fizikte bir cismin hareket durumundaki değişime direnç göstermesi (eylemsizlik/atalet) ve ses dalgalarının bir ortamdan geçerken karşılaştığı kütlesel direnç (empedans) ile birebir örtüşür; kulaktaki ağırlık sesi soğuran yüksek empedans bariyeridir.Kesin
Beşeri bilimlerKarizma, kurumsal ağırlık ve bilişsel kapanmaSosyolojide kurumların ve liderlerin sahip olduğu ciddiyet ve hürmet aurası (vakar); psikolojide ise bireyin dogmatik inançları sebebiyle dış dünyadan gelen hakikat çağrılarına zihnini kapatması (vakr) olgusudur.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bireysel bir ahlak tavrı olan «ağırbaşlılık» veya tıbbi bir sağırlık düzeyine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem göklerin su yükünü taşıyan kozmolojik bir ağırlığı (vikr), hem hakikate direnen ideolojik sağırlığı (vakr), hem de varlığın yaratıcısına duyulması gereken ontolojik azameti (vakār) kuşatan evrensel bir denge ve kütle ilkesidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnkârcıların kulaklarındaki ağırlığın bir bahane veya fiziksel bir özür sanılması; böylece onların ayetleri kasten işitmeme ve alay konusu yapma iradesinin gözden kaçırılması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın muhataplarında aradığı en temel nitelik olan hakikate açık olma ve ilahi büyüklük karşısında haddini bilme dengesini, tersinden ise kibrin kulak ve kalpte oluşturduğu mekanik geçirimsizliği deşifre eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mekkî surelerde vahye karşı direnen müşrik psikolojisinin tasvir edildiği ayetlerde, peygamberlik hukukunun belirlendiği Medenî ayetlerde ve evrendeki su döngüsünü bildiren kozmolojik yeminlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikati duymamanın biyolojik bir kusur değil, kibrin ve peşin hükümlerin zihinde oluşturduğu kütlesel bir direnç olduğunu ortaya koyarak insanın ahlaki sorumluluğunu temellendirir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamTaşta oyulan çukur; hayvanın sırtına vurulan ağır yük; kulağın ses almasını engelleyen dokusal kütle ve tortu.
  • Soyut anlamZihinsel veya ahlaki hafiflikten arınarak heybet, sükûnet ve hürmet kazanma; zihnin hakikate karşı kütlesel bir direnç göstermesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemdeki veri akışını veya mekanik hareketi engelleyen kütlesel filtre yahut sistem merkezine duyulan yapısal itaat ve çekim kuvveti.
  • LaTeX modeliT=I1+μ⋅M
  • LaTeX açıklaması

Modelde T alımlanan hakikat veya iletilen bilgi akışını, I gelen ilahi vahyin veya bilginin ham yoğunluğunu, M önyargı, kibir veya algısal tıkanmadan kaynaklanan kütlesel ağırlığı (وقر), μ ise bireyin bu kütleyi kabullenme ve muhafaza etme katsayısını temsil eder; M kütlesel ağırlığı arttıkça payda büyür ve alımlanan hakikat akışı T sıfıra yaklaşarak duyusal ve zihinsel işlevsizlik doğar.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و