يعقوب
ي - ع - ق
KÖK- 16 geçiş
- 16 ayet
- 3 sîga
- 0 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Ve Yakup
Notlarım
Sözlükler(0)
Bu kök için sözlük maddesi yok.
Mücavir kökler91 mücavir (115 toplam)
- سحق
13 ortak ayet · Suhk : Eskimiş, yıpranmış elbise demektir
- إبراهيم
9 ortak ayet · İbrahim
- إسماعيل
5 ortak ayet · Ve İsmail
- سبط
4 ortak ayet · Ve oymaklar
- وهب
4 ortak ayet · Ve hibe ettik
- أيوب
2 ortak ayet · Ve Eyüp
- عيسى
3 ortak ayet · İsa
- نبأ
5 ortak ayet · Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
- أبو
4 ortak ayet · Bab kapı demektir
- سلم
4 ortak ayet · “Süllem” merdiven demektir
- داود
2 ortak ayet · Davut
- سليمان
2 ortak ayet · Süleyman
Geçtiği ayetler(16)
… أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ …
Ve YakupBiz; Allah’a, bize indirilmiş olana, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub ’a, ve torunlarına indirilmiş olanlara, Musa’ya, İsa’ya verilenlere, peygamberlere Rabbları tarafından verilmiş olanlara iman ettik. Onların hiçbirinin arasını diğerinden ayırmayız. Biz ona teslim olmuşlardanız, deyin.
أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطَ كَانُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى قُلْ أَأَنْتُمْ أَعْلَمُ …
Ve YakupYoksa siz: İbrahim, İsmail, İshak, Ya’kub ve oğulları Yahudi veya Hristiyan idiler mi, diyorsunuz? Siz mi daha iyi biliyorsunuz yoksa Allah mı? Allah tarafından yanında bulunan şehadeti gizleyenden daha zalim kim vardır? Allah sizin yaptıklarınızdan gafil değildir, de.
… أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ …
Ve YakupDe ki: Allah’a iman ettik. Ve bize indirilene, İbrahim, İsmail, İshak, Ya’kub ve oğullarına indirilenlere, Musa’ya, İsa’ya ve peygamberlere; Rabbları tarafından verilenlere de iman ettik. Onların hiç birisi arasında fark gözetmeyiz. Ve biz, O’na teslim olanlarız.
… وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَوْحَيْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُدَ …
Ve YakupNuh’a, ondan sonra gelen peygamberlere, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub’a ve torunlarına, İsa’ya, Eyyüb’a, Yunus’a, Harun’a ve Süleyman’a vahyettiğimiz gibi, şüphesiz sana da vahyettik. Davud’a da Zebur’u verdik.
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ …
Ve YakupVe Biz, ona İshak’ı ve Ya’kub’u ihsan ettik. Her birini hidayete erdirdik. Daha önce de Nuh’u ve onun soyundan Davud’u, Süleyman’ı, Eyyub’u, Yusuf’u, Musa’yı ve Harun’u hidayete erdirdik. İşte böyle mükafaatlandırırız ihsan edenleri.
وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ مَا كَانَ لَنَا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْءٍ …
Ve YakupAtalarım İbrahim, İshak ve Ya’kub’un dinine uydum. Herhangi bir şeyi Allah’a şirk koşmamız bize yaraşmaz. Bu, Allah’ın bize ve insanlara olan lütfundandır. Fakat insanların çoğu şükretmezler.
فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا
Ve YakupOnları ve Allah’tan başka taptıklarını bırakıp çekilince; ona İshak’ı ve Yakub’u bahşettik. Ve her birini peygamber yaptık.
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صَالِحِينَ
Ve YakupOna İshak’ı, üstelik bir de Yakub’u ihsan ettik. Ve her birini salih kimseler kıldık.
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَجَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ وَآتَيْنَاهُ أَجْرَهُ فِي الدُّنْيَا وَإِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ
Ve YakupVe ona İshak ve Ya’kub’u ihsan ettik. Soyundan gelenlere kitab ve peygamberlik verdik. Ona dünyada mükafatını verdik. Doğrusu ahirette de o, salihlerdendir.
وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ
Ve YakupKuvvetli ve basiretli kullarımız; İbrahim, İshak ve Ya’kub’u da hatırla.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | يعقوب |
| Yapı | Özel ad (peygamber adı) |
| Özel Durum | Sami kökenli özel isim |
| Bağlamsal Yakın Kökler | عقب, خلف, ولد |
| Zıt Kök | عقم |
| Çekirdek Özet 1 | Ardından gelen, topuk tutan, soy zincirinde izleyen ve yerine geçen şahsiyet |
| Çekirdek Özet 2 | Peygamberlik zincirinde İbrahim ve İshak'ın ardından gelen, sabır ve tevhid vasiyetiyle soy sürekliliğini temsil eden elçi |
| Çekirdek Özet 3 | İlahi vahyin ve tevhid akidesinin nesiller arası kesintisiz aktarımı, kurumsal peygamberlik sürekliliği |
| Kritik Hata Riski | İsmi yalnızca mitolojik veya etnik bir ata figürüne indirgeyip Kur'an'ın yüklediği tevhid, sabır ve nesil terbiyesi eksenli peygamberlik misyonunu göz ardı etmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| يع | Arapçada zayıf ve sınırlı bir çekirdek olup duraksama ve yönelme çağrışımı taşır; Kur'an'daki يعوق kökünde olduğu gibi yönelinen veya alıkonulan bir noktayı ima eder | ق | Boğaz sesinin katılımıyla geriye çekilme, ardına takılma ve köke bağlanma yönünde bir sınırlama oluşur |
| يع | Zayıf yönelim ve hareket unsuru | و | Süreklilik ve bağlama işlevi eklenerek hareketin kesintisiz bir çizgiye kavuşması sağlanır |
| يع | Zayıf yönelim ve hareket unsuru | ب | Kapanma ve cisimleşme sesi eklenerek soyut ardıllık somut bir şahsiyet ve nesil bağına dönüştürülür |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ي | el ve kol; iş, yapma, uzanma | İlahi iradenin tasarrufu, uzanan el ve nesiller arası bağ kurma eylemi |
| ع | göz; görme, bilme, kaynak | Hakikatin kaynağını görme, basiret, içsel bilgi ve peygamberlik şuuru |
| ق | ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Toplanma noktası, döngüsel süreklilik ve neslin merkezinde duran sınır taşı |
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | İbrahim ve İshak çizgisini sonraki nesillere kenetleyen bağlayıcı halka |
| ب | ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Beyt, hane ve tevhid ehlinin barındığı soy çatısı |
| يعقوب | Bütünleşik piktografik hareket | İlahi kaynaktan uzanan tasarrufla basireti kuşanan, ata mirasını bağlayıcı bir halka gibi tutarak tevhid evini sonraki nesillere taşıyan kurucu ata |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Sami dillerinde ve İbranicede topuk tutan, ardından gelen, ardıl olan anlamındaki fiil kökünden türemiş özel addır; doğumda ikizinin ardından gelip topuğunu tutması hadisesine dayanır |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Veri bulunamadı |
| Erken Arapça kullanım | İslam öncesi ehl-i kitap ile temaslar ve erken İslami dönemde İbrahim ve İshak soyunun devamı, İsrailoğullarının kurucu atası ve sabır timsali bir peygamber olarak anılmıştır |
Kaynak Lisān al-ʿArab, et-Taberî (Târîh ve Tefsîr), Kitâb-ı Mukaddes (Tekvin 25:26).
Sami etimolojik katman
İbrani ve Batı Sami dil mirasında bu isim doğrudan İbranice יַעֲקֹב (Ya'aqov) formuna dayanır ve kök yapısı itibarıyla Sami kökü *ʿ-q-b (topuk, arkadan gelmek, izlemek, takip etmek) fiilinin üçüncü tekil şahıs eril muzari biçimidir. Tevrat anlatısında İshak'ın oğlu olan Yakub'un, ikizi Esav'ın topuğunu tutarak doğması sebebiyle bu ismi aldığı belirtilir; aynı zamanda "ardından gelen" veya "hakkını alan" anlam katmanları da kök içinde mevcuttur. Aramice ve Süryanicede Ya'qub biçiminde korunan kelime, Arapçaya Sami ortak mirası ve dini metinler üzerinden intikal etmiş, Arap dilinde gayri munsarif (özel isim ve ucme sebebiyle) bir alem olarak yerleşmiştir. İsmin semantik çekirdeği, hem fiziksel olarak arkadan doğmayı hem de tarihsel olarak İbrahimî mirasın halefi olmayı ifade eden bir ardıllık çizgisi barındırır.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | عقب kökünden türemiş bir vezin görünümündedir | Arap filologları kelimeyi genellikle Arapçalaşmış yabancı özel isim kabul etmekle birlikte arkadan gelme anlamıyla bağ kurarlar | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice Ya'aqov, Aramice ve Süryanice Ya'qub | Sami *ʿqb kökünden teoforik veya fiil kökenli şahıs adı olup topuk tutan veya izleyen demektir | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afroasyatik kök *ʿqb | Dil ailesinin Sami kolunda ayak, topuk ve izleme kavramlarıyla yaygın biçimde mevcuttur | Güçlü |
Kaynak David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Arthur Jeffery.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| يعقوب | Anlamlı | Sami kökenli peygamber adı | Kur'an'da İshak'ın oğlu, İbrahim'in torunu, Yusuf'un babası ve İsrailoğullarının kurucu atası olan peygamberin özel adıdır | Kur'an'da geçer, hedef köktür |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| يعقوب | Merkez | Peygamberlik ardıllığı ve soy sürekliliği | Belirli bir tarihi şahsiyetin adı olup ilahi vaatle müjdelenen peygamberlik zincirinin ardıl halkasını ifade eder | Vahiy ve soy sürekliliğinin şahsileşmiş halidir |
| عقب | Komşu | Bir şeyin ardından gelme, topuk, akıbet | Hedef ismin türediği temel semantik kök olup zaman ve sıra bakımından sonralığı bildirir | Genel ardıllık ve sonuç bildiren mastar ve isim köküdür |
| خلف | Komşu | Yerine geçme, ardıl olma, halef | Bir makamı veya görevi devralarak sonradan gelmeyi ifade eder | Görev ve temsil boyutu öne çıkan ardıllıktır |
| ولد | Komşu | Doğum, evlat, nesil | Biyolojik üreme ve kan bağıyla devam eden nesli anlatır | Biyolojik soy ve çocuk bağlamını gösterir |
| عقم | Zıt | Kısırlık, soyun kesilmesi, ardı gelmeme | Doğurganlığın bitmesi, neslin ve bereketin arkasının kesilmesi halidir | Sürekliliğin ve ardıllığın mutlak kesintisini ifade eder |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | يعقوب | İsrailoğullarının atası olan peygamber | İbrahimî vahiy zincirinde İshak'ın ardından gelen ve on iki kabilenin atası sayılan peygamber | Kesin |
| Latince | Iacobus | Yakub peygamber | Grekçe üzerinden aktarılan Tevrat ve İncil şahsiyetinin adı | Kesin |
| İngilizce | Jacob | Yakub peygamber | İbrani ata figürünü ve İncil'deki türev isimleri karşılar | Kesin |
| Almanca | Jakob | Yakub peygamber | Kutsal metinlerdeki tarihi şahsiyetin adı | Kesin |
| Fransızca | Jacob, Jacques | Yakub peygamber | Kutsal metin şahsiyeti ve bu isimden türeyen varyantlar | Kesin |
Kaynak Oxford English Dictionary, Lewis & Short Latin Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Müjdelenen ardıl peygamber | İbrahim ve İshak'ın ardından gelen vahiy ve bereket zincirinin devamı | İbrahim'e yaşlılığında verilen çocuk ve torun müjdesi bağlamı; Hûd 11:71, Meryem 19:49, Enbiyâ 21:72 |
| Tevhid vasiyeti eden ata | Ölüm anında çocuklarından yalnızca Allah'a kulluk sözü alan baba | Akide sürekliliği ve nesil terbiyesi bağlamı; Bakara 2:132, Bakara 2:133 |
| Yusuf kıssasında sabır timsali baba | Ağır imtihanlar karşısında güzel sabır sergileyen ve Allah'tan ümidini kesmeyen nebi | Derin hüzün, basiret ve tevekkül bağlamı; Yûsuf 12:68, Yûsuf 12:83, Yûsuf 12:86 |
| İsrail adıyla kabilelerin ortak kökeni | İsrailoğullarının bağlandığı soy ve şeriat öncesi haram kılma hadisesi | Kavmi aidiyet ve şeriat tarihi bağlamı; Âl-i İmrân 3:93, Meryem 19:58 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Nübüvvet ve ismet sıfatı | Peygamberlerin beşeri hüzünleri, imtihanları ve kaza-kader karşısındaki rıza durumları | İmtihan karşısında isyan etmeyen kamil sabır |
| Fıkıh | Vasiyet ve miras ahkamı | Ölüm döşeğinde çocuklara yapılan akidevi vasiyetin bağlayıcılığı ve miras hükümleri | Tevhidin ve ahlaki mirasın sonraki nesillere intikali |
| Tefsir | Kıssa tahlili ve israiliyat tenkidi | Yusuf suresindeki rüya, kör olma ve basiretin açılması anlatımlarının mecazi ve lafzi yorumu | Zahiri körlükten ziyade derin keder ve yakin bilgisi |
| Hadis | Peygamberler fazileti ve soy şerefi | Kerîm oğlu kerîm oğlu kerîm (Yusuf b. Yakub b. İshak b. İbrahim) nitelemesi | Kesintisiz dört nesil peygamberlik asaleti |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid akidesinin kurumsallaşması | Akidevi miras ve nesil bağı | Tevhid inancını kabilevi değil ilahi emanet olarak devretmek | Dinin kuşaktan kuşağa kopmadan aktarılmasını sağlar | Kesin |
| İlmi | Vahiy ve basiret temelli bilgi | Rüya tevili ve yakin ilmi | Zahiri sebeplerin ardındaki ilahi hikmeti okumak | İlim sadece duyusal verilere değil vahyi tecrübeye dayanır | Güçlü |
| Siyasi | Cemaat ve kabile teşkilatlanması | On iki boyun ortak kurucu otoritesi | Dağınık aile yapısını birlik içinde tutan merkezi manevi önderlik | Kabile asabiyeti yerine peygamber otoritesini ikame eder | Güçlü |
| İktisadi | Aile mülkiyeti ve göçebe üretim | Bereket ve miras hukuku | Üretim araçlarının ve nesil payının adil intikali | Kaynakların aile içinde parçalanmadan korunması işlevi | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Yinelemeli dizi ve ardışık zincirleme fonksiyonu | Bir önceki terimin değerine bağımlı olarak bir sonrakini üreten ve yapıyı koruyarak devam ettiren matematiksel ardıllık | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kuşaklararası miras aktarımı ve kurumsal hafıza | Sosyolojide değer, inanç ve kuralların bir kuşaktan diğerine kesintisiz devredilerek toplumsal sürekliliğin sağlanması mekanizması | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | İsmi yalnızca Yahudi kavminin etnik atası olarak görmek veya kıssayı melodramik bir evlat kaybı ağıtına indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | İbrahim'in tevhid çizgisini kurumsal olarak sürdüren, evlatlarına tevhidi vasiyet eden ve musibet anında örnek sabır sergileyen evrensel bir elçi olması |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İsrailoğullarının etnik üstünlük iddialarına zemin hazırlamak veya peygamberin hüznünü ilahi kadere rızasızlık gibi değerlendirmek |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'da peygamberliğin münferit hadiselerden ibaret olmadığını, nesiller boyu süren ilahi bir vaat ve süreklilik zinciri olduğunu kanıtlar |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İbrahim ailesinin bereketlenişini anlatan ayetlerde, Yusuf suresindeki imtihan sahnelerinde ve İsrailoğullarının kökenine hitap eden hitaplarda |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Tevhidin belirli bir ırkın tekelinde olduğu yanılgısını yıkar; zira Yakub evlatlarına etnik kimliği değil teslimiyeti vasiyet etmiştir |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamArdından gelen, topuk tutan, selefinin hemen peşinden gelerek yerini dolduran şahıs.
- Soyut anlamİlahi vaat ve peygamberlik mirasının kesintiye uğramadan kuşaktan kuşağa taşınması, kamil sabırla yoğrulmuş ardıllık.
- Sistematik karşılıkİnanç, ahlak ve nizamın nesiller arası intikalini sağlayan ardışık ve koruyucu peygamberlik halkası.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde bir önceki neslin (İbrahim ve İshak) tevhid miras ve temsilini, nesilden nesile intikal ettiren tarihsel dönüşüm fonksiyonunu, ilahi vahyin koruyucu ve denetleyici çerçevesini, ise bu süreçten doğan ve emaneti devralan ardıl peygamberlik halkasını (يعقوب) simgeler. Model, ardıllığın salt biyolojik olmayıp vahiy süzgecinden geçen meşru bir akide zinciri olduğunu ifade eder.