بكي

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-ك-يالصيغ: ٦ · الجذور المجاورة: ٣١ · الآيات: ٧ · السور: ٦؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حملذقنوَلْيَبْكُواعشوبَكَتْوَأَبْكَىتلوبكيضحكسريوَبُكِيًّايَبْكُونَخررنوحجبيإبراهيمأدمزيد

الجذرالصيغ ٦الآيات ٧السور ٦المجاورة ٣١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

بكي

ب - ك - ي

جذر
  • الورود: ٧
  • الآيات: ٧
  • الصيغ: ٦
  • المعاجم: ١٠

Bekyu damla damla yağan yağmur demektir. Gözyaşlarına kıyasla ağlamak yerine kullanılmaktadır.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: بكى

ملاحظاتي

المعاجم(١٠)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Bekyu damla damla yağan yağmur demektir. Gözyaşlarına kıyasla ağlamak yerine kullanılmaktadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٤٢٦
الكاف والباء و"وايء" معهما ك ب و، ك و ب، و ك ب، ب و ك، ب ك ي، ك أ ب، ب ك أ مستعملات كبو: كبا يَكْبُو كَبْواً فهو كابٍ، إذا انكبّ على وجهه، يقال ذلك لكل ذي روح. قال: إذا استجمعت للمرء فيها أموره كبا كَبْوةً للوجه لا يستقيلـهـا والكِبا: الكُناسة. والكِباء: ضرب من العود والبخور والدخنة. والتراب الكابي: الذي لا يستقر على وجه الأرض. وكبا الزند يَكْبُو كَبْواً، أي: لم يور، وأَكْبَى إكباءً لغة. كوب:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٩٢
المدخل: بكىالبُكا يُمَدُّ ويُقْصَرُ، فإذا مددت أردت الصوتَ الذي يكون مع البكاء، وإذا قَصَرْتَ أردت الدموعَ وخروجها. قال الشاعر: بَكَتْ عَيْني وحَقَّ لها بُكاها وما يُغْني البُكاءُ ولا العَويلُ وبَكَيْتُهُ وبَكَيْتُ عليه بمعنىً. قال الأصمعي: بَكيْتُ الرجل وبَكَيْتُهُ بالتشديد، كلاهما إذا بكيتَ عليه. وأَبْكَيْتُهُ، إذا صنعتَ به ما يُبْكيهِ. وباكَيْتُه فبَكَيْتُهُ، إذا كنتَ أَبْكى منه. قال الشاعر: الشمسُ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٨٦
المدخل: بكى- بكى يبكي بكا وبكاء، فالبكاء بالمد: سيلان الدمع عن حزن وعويل، ويقال إذا كان الصوت أغلب كالرغاء والثغاء وسائر هذه الابنية الموضوعة للصوت، وبالقصر يقال إذا كان الحزن أغلب، وجمع الباكي باكون وبكي، قال الله تعالى: ﴿خروا سجدا وبكيا﴾ [مريم/58]. وأصل بكي فعول (إلا أنهم قلبوا الواو ياء ثم أدغموها مع الياء)، كقولهم: ساجد وسجود، وراكع وركوع، وقاعد وقعود، لكن قلب الواو ياء فأدغم نحو: جاث وجثي، وعات وعتي،
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٠٩
ب ك ي بكى على الميت وبكاه وبكى له وبكي عليه وبكاه‏.‏ وفعلت به ما أبكاه وبكاه‏.‏ قال‏:‏ سمية قومي ولا تعجزي وبكي النساء علـى حمـزة واستبكيته فبكى وباكيته فبكيته‏:‏ كنت أبكى منه‏.‏ قال جرير‏:‏ الشمس طالعة ليست بكاسفة تبكي عليك نجوم الليل والقمرا وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ لكن حمزة لا بواكي له ‏"‏ وهو من البكائين‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٠١
* ب ك ي * * بَكَى * يبكي بالكسر * بُكاءً * وهو يمد ويقصر فالبكاء بالمد الصوت وبالقصر الدموع وخروجها و * بَكَاهُ * و * بَكَى * عليه بمعنى * بَكَّاهُ تَبْكِيةً * مثله و * أبكاهُ * إذا صنع به ما يبكيه و * باكاهُ فبَكاهُ * إذا كان * أبكَى * منه ومنه قوله % الشمس طالعة ليست بكاسفة % تُبكي عليك نجوم الليل والقمرا % قلت أورد رحمه الله هذا البيت في ك س ف وجعل النجوم والقمر منصوبة بكاسفة وهنا جعلها منصوبة
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٣٧٥
: ( ي ( *!بَكَى ) الرَّجُلُ ( *!يَبْكِي *!بُكاءً *!وبُكىً ) ، بضَمِّهما ، يُمَدُّ ويُقْصَرُ ؛ قالَهُ الفرَّاءُ وغيرُهُ . وظاهِرُه أنَّه لا فَرْقَ بَيْنهما وهو الذي رَجَّحَه شُرَّاحُ الفَصِيحِ والشَّواهِدِ . وقالَ الرَّاغبُ : بُكىً يُقالُ في الحُزْنِ وإسالَةِ الدَّمْع مَعاً ، ويُقالُ في كلِّ واحِدٍ منهما مُنْفرداً عن الآخرِ ؛ فقَوْلُه تعالى : ﴿فليَضْحَكُوا قَلِيلاً *!وليَبْكُوا كَثيراً﴾ إشارَة
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٬٠٧٨
المدخل: بكىبَكَى 1 بَكَى بك بكى بكي كي , aor. بَكِىَ , (Msb, K,) inf. n. بُكَآءٌ and بُكًا (S, Msb, K) and مَبْكًى, (Har p. 11,) He wept; i. e. he lamented, or grieved, shedding tears at the same time; and he lamented, or grieved, alone; and he shed tears alone: (Er-Rلghib, TA:) accord. to some, the preferable opinion is, that there is no difference between بُكَآءُ and بُكًا: (TA:) or the former means the
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٢٥
بَكَى بَكَى I ( n. ac. بُكًى [ 9 ] , بُكَآء [ 24A ] ), a. Wept, cried, shed tears; wailed; lamented, grieved. بَكَّيَ بَكَّيَ II , a. Wept over, for; bewailed, wailed over. b. see IV . أَبْكَيَ أَبْكَيَ IV , a. Made to weep, moved to tears. بُكَي بُكَي 9 , a. see 24 . بَاْكِيَة بَاْكِيَة 21t , ( pl. بَوَاكٍ [ 41 ] ), a. Wailing-woman. بُكَاْي بُكَاْي 24 , a. Weeping, tears.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٤٬٨٩٥
بكي بَكَى - يَبْكِي - بَاكِي - بَاكِيْن - بُكِيِّا - أَبْكـى - يُبْكِي بَكى - يَبْكِي + كائن + على شيء أو أمر: يقوم بالفعل المعروف الدال على شدة الانفعال والتأثر من الشيء أو الأمر: يدمع ويتهيج جلد وجهه ويحتقن ويقطب حاجبيه ويصدر صوتاً خاصاً من فرط التأثر وفيض المشاعر، وقد يكون التأثر وفيض المشاعر ألماً أو حزناً أو خشوعاً { فما بكت عليهم
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣١ (الإجمالي: ٤٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. ضحك

    الآيات المشتركة: ٣ · İri hurma tanesi, dolgun veya dolu demektir

  2. خرر

    الآيات المشتركة: ٢ · Sel suyunun yardığı hendek demektir

  3. ذقن

    الآيات المشتركة: ١ · Zekane (kaf) çene altı demektir

  4. جبي

    الآيات المشتركة: ١ · Onu seçti

  5. عشو

    الآيات المشتركة: ١ · Akşam yemeği demektir

  6. خشع

    الآيات المشتركة: ١ · Huşu : « Haşia », toprak üzerinde olgunlaşmış sonbahardaki…

  7. أدم

    الآيات المشتركة: ١ · Edim dibalı deri demektir

  8. ذرر

    الآيات المشتركة: ١ · Zerre toz demektir

  9. نوح

    الآيات المشتركة: ١ · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır

  10. سري

    الآيات المشتركة: ١ · Akan deredir

  11. حمل

    الآيات المشتركة: ١ · Haml: İple yüklenen yük demektir

  12. زيد

    الآيات المشتركة: ١ · Zade : Azık demektir

الآيات التي ورد فيها(٧)

  1. وَجَاءُوا أَبَاهُمْ عِشَاءً يَبْكُونَ

    Ağlarlar

  2. وَيَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ يَبْكُونَ وَيَزِيدُهُمْ خُشُوعًا

    Ağlarlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبكي
YapıÜçlü kök
Özel DurumNâkıs (lâmü’l-fiili yâ)
Bağlamsal Yakın Köklerدمع, حزن, عول
Zıt Kökضحك
Çekirdek Özet 1İçsel bir tesir, acı veya sevinç neticesinde gözden yaş dökülmesi ve bu hâlin sesle veya sessizce dışa vurulması
Çekirdek Özet 2İlahi haşyet, hakikatle yüzleşme veya derin pişmanlık karşısında nefsin çözülerek teslimiyetle yaş dökmesi; sahte teessür ile hakiki hüzün arasındaki fark
Çekirdek Özet 3İnsanın ontolojik sınırını, acziyetini ve varoluşsal tesirlere açık fıtratını dışa vuran biyolojik ve ruhsal boşalma mekanizması
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca zayıflık, çaresizlik veya basit bir keder ifadesi sayılarak hakikatin idrakinden doğan bilişsel ve ruhsal derinleşme boyutunun göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بكSıkışma, toplanıp baskı yapma, yoğunlaşarak dışarı taşma veya kırılma; nitekim بكك kökünde izdiham ve boyun kırma, بكم kökünde sesin ağızda sıkışıp dışarı çıkamaması, بكر kökünde ise günün ilk vaktinde toplanıp erkenden harekete geçme manası vardırيİkili çekirdekteki içsel sıkışma ve yoğunlaşma hareketine esneklik, süreklilik ve akışkanlık katarak toplanan keder veya tesirin gözyaşı damlaları halinde dışarı sızması ve akması manasını oluşturmuştur

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaİnsanın iç dünyasında, göğüs kafesinde veya ruhunda biriken duygusal yoğunluğu ve muhafazayı temsil eder.
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaİçte biriken hissin insanı bütünüyle kavramasını, kalbi ve zihni baskılayarak sıkıştırmasını ifade eder.
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaKavranan ve sıkışan içsel durumun organ vasıtasıyla harekete geçerek dışarıya, göze ve çehreye doğru fiilen akmasını ve tecelli etmesini sağlar.
بكيİçte toplanan duygusal yoğunluğun kavrayıcı bir baskı neticesinde bedensel bir akışla dışa vurumuRuhun iç hacminde biriken keder, haşyet veya tesirin insanı çepeçevre sarıp göz pınarlarından yaş olarak boşalması hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamGözden yaşın süzülerek damlaması ve bu esnada kederin bedensel ve sesli olarak dışa vurulmasıdır. Araplar ayrıca çok az süt veren koyun veya deveye بكأ kökünden türeyen kelimelerle yaklaştıkları gibi, az damlayan sıvı akışını da bu semantik alanla ilişkilendirmişlerdir.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde kök, terk edilmiş yurt kalıntıları karşısında durup ağlama motifiyle ve savaşta ölen kabile reislerinin ardından yakılan ağıtlarda yoğun biçimde kullanılmıştır. Nitekim İmruülkays muallakasının girişinde terk edilen sevgilinin yurdu başında durup ağlamayı ve ağlatmayı bu kökle ifade eder.
Erken Arapça kullanımErken dönemde ölüye sesli ağıt yakma ile sessizce gözyaşı dökme arasındaki ayrımı belirtmek için memdûd ve maksûr olarak ele alınmış; nitekim Hz. Peygamber’in Uhud şehitleri için söylediği rivayet edilen şu ifadede yer almıştır: لَكِنَّ حَمْزَةَ لَا بَوَاكِيَ لَهُ

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Esâsü’l-Belâga, Lisânü’l-Arab, Dîvânu İmrıilqays.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça بكي kökü, Batı ve Güney Sami dillerinde feryat etme, yas tutma ve gözyaşı dökme semantik alanında köklü bir geçmişe sahiptir. İbranicede בָּכָה (bakhah) fiili sesli ve sessiz ağlamayı, yas merasimini ve yakarışı ifade eder; Ugarit dilinde de bky biçimi doğrudan gözyaşı dökmek ve ölüye ağlamak anlamında şahitlendirilmiştir. Süryanice ve Aramicede ܒܟܳܐ (bka) kökü aynı şekilde ağlama, sızlanma ve kederlenme manasını karşılar; Akadcada ise bakû(m) fiili kederden ağlamak, feryat etmek ve inlemek anlamında en erken Sami katmanlarından itibaren sabittir. Arapçada kök hem gözden yaş gelmesini hem de sesli inilti veya ağıtı kapsayan geniş bir semantik genişleme göstermiş, maksûr formu gözyaşı akıtmayı, memdûd formu ise feryatla birlikte olan ağlamayı niteleyecek şekilde fonetik-morfolojik bir ayrıma kavuşmuştur. Bu durum kökün Afro-Asyatik dil ailesinin Sami kolunda birincil bir bedensel ve duygusal reaksiyon göstergesi olarak ortak miras niteliği taşıdığını göstermektedir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبكي / بكأ geçişliliğiKökün iç yapısında ağlama eylemi, göz pınarlarından yaşın damla damla sızması ve dökülmesi esasına dayanır; sesli feryat ile sessiz akış maksûr ve memdûd formlarla ayrışmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice בָּכָה, Süryanice ܒܟܳܐ, Ugaritçe bky, Akadca bakû(m)Bütün ana Sami dillerinde ses ve mana denkliği tamdır; kök ortak Sami mirasından intikal eden birincil biyopsişik eylem bildirir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik çatıBazı Berberi ve Çad dillerinde keder ve feryat seslerini yansıtan onomatopeik köklerle benzerlikler kurulsa da doğrudan akrabalık kesinleşmemiştir.Muhtemel

المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بكيAnlamlıAğlamak, gözyaşı dökmekİçsel bir keder veya haşyet tesiriyle gözden yaş akması ve sesin dışa vurulmasıdır.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
بيكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimiyle müstakil bir kök oluşumu kaydedilmemiştir.Kur'an'da geçmez.
كبيAnlamlıYüzüstü düşmek, tökezlemekكبو ile müşterek olup bir canlının yüzüstü kapaklanması veya ateşin kül altında kalıp sönmeye yüz tutmasıdır.Kur'an'da geçmez; fiziksel devrilme ve düşüş bildirir.
كيبAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik dil otoritelerince mühmel bırakılmış bir permütasyondur.Kur'an'da geçmez.
يبكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinin fonotaktik yapısı gereği bu dizilişte kök türetilmemiştir.Kur'an'da geçmez.
يكبKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde bu sıralamayla bir kelime kökü kurulmamıştır.Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بكيMerkezAğlamak, gözyaşı dökmekİçsel keder veya vecd halinin hem yaş hem de ses yoluyla dışa vurulmasıdır.Biyolojik ve ruhsal çözülmenin gözdeki tezahürüdür.
دمعKomşuGözyaşı akıtmakKeder veya acı şartı aranmaksızın yalnızca gözden sıvının akmasıdır.Ağlama sesini içermez, salt fiziksel yaş akışıdır.
حزنKomşuKederlenmek, gam duymakKalpte yerleşen ve dışa vurulması zorunlu olmayan içsel üzüntü ve ağırlıktır.Ağlamanın içsel sebebidir; her hüzün ağlamaya dönüşmeyebilir.
عولKomşuFeryat etmek, inlemekYaş dökmekten ziyade sesin yükseltilerek yüksek perdeden ağıt yakılmasıdır.Sesin şiddetine odaklanır, gözyaşı ikinci plandadır.
ضحكZıtGülmek, sevinçle açılmakYüzün neşeyle gerilip dişlerin belirmesi ve iç ferahlığının dışa yansımasıdır.Ağlamanın hem duygu hem de çehre hareketi bakımından tam zıddıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبكيAğlamakGözden yaş gelmesi, içsel keder veya haşyetin bedensel tezahürüKesin
LatinceFlere, lacrimareAğlamak, yaş dökmekFlere daha çok sesli ve kederli ağlamayı, lacrimare ise gözyaşı dökmeyi karşılar.Güçlü
İngilizceWeep, cryAğlamak, gözyaşı dökmekWeep sessiz ve derin gözyaşını, cry ise sesli feryat ve haykırışı öne çıkarır.Kesin
AlmancaWeinen, klagenAğlamak, sızlanmakWeinen yaş dökmeyi, klagen ise şikayet ve yas sesini ifade eder.Kesin
FransızcaPleurer, larmoyerAğlamak, yaş dökmekPleurer kökün genel karşılığıdır, larmoyer gözün yaşarmasına odaklanır.Kesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Grand Robert.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فِعْلٌ مُضَارِعٌ (يَبْكُونَ)Hile ve aldatma amaçlı sahte ağlamaYusuf’un kardeşlerinin babalarını kandırmak için sergiledikleri yapmacık keder hali (Yûsuf 12:16).
فِعْلٌ مُضَارِعٌ (يَبْكُونَ)İman, haşyet ve ilahi kelam karşısında derin teslimiyetKur'an dinlendiğinde veya secdeye varıldığında kalbin erimesiyle dökülen hakiki gözyaşı (İsrâ 17:109).
مَصْدَرٌ (بُكِيًّا)Peygamberlerin ve salihlerin ubudiyet haliRahman'ın ayetleri okunduğunda ağlayarak secdeye kapanma tavrı (Meryem 19:58).
فِعْلٌ مَاضٍ مَجَازِيٌّ (فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ)Kozmik düzeyde terk edilmişlik ve değersizlikHelak edilen zalim firavun hanedanının ardından göğün ve yerin yas tutmaması, varlığın onlara kayıtsız kalması (Duhân 44:29).
فِعْلٌ مَاضٍ مُسْنَدٌ إِلَى اللّٰهِ (وَأَبْكَى)İnsani duyguların yaratılış ve takdir kaynağıGülme ve ağlama kabiliyetini, bunların sebeplerini yaratanın mutlak kudret oluşu (Necm 53:43).
فِعْلُ أَمْرٍ / جَزَاءٌ (وَلْيَبْكُوا)Ahiretteki kaçınılmaz pişmanlık ve azapMünafıkların dünyadaki geçici sevinçlerine karşılık ahirette sürekli ağlayacak olmaları (Tevbe 9:82).
فِعْلٌ مُضَارِعٌ تَوْبِيخِيٌّ (تَبْكُونَ)Hakikat karşısındaki gaflet ve ciddiyetsizlikKıyamet ve hesap uyarısına karşı ciddiyetle ağlamak yerine alayla gülmeyi tercih edenlerin kınanması (Necm 53:60).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEfalullah ve kader meselesiNecm 53:43 bağlamında kuldaki gülme ve ağlama fiillerinin yaratılması, irade ve fıtri tesirlerin Allah’a isnadı tartışılmıştır.Fiilin ontolojik menşei ve insanın duygulanım mekanizmasının ilahi kudretle irtibatı.
FıkıhNamaz ve cenaze ahkamıNamazda haşyetten ağlamanın namazı bozup bozmayacağı ile cenazede sesli ağıt (niyâha) yakmanın haramlığı hükümleri belirlenmiştir.Sesli taşkınlık ile sessiz gözyaşı arasındaki hukuki sınır.
Tefsirİcaz ve nefis terbiyesiAyetlerin kalpler üzerindeki tesiriyle müminlerin ağlaması (rikkat) ve göğün-yerin ağlamaması mecazının edebi tahlili yapılmıştır.Hakikatin idrakinden doğan vecd hali ve kozmik adalet temsili.
HadisZühd ve takva halleriAllah korkusundan ağlayan gözün cehennem ateşi görmeyeceği ve Hz. Peygamber’in gece ibadetindeki gözyaşları rivayet edilmiştir.İhlasın, günah bilincinin ve haşyetin en saf tezahürü.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUbudiyet ve haşyetNefsin çözülüşü ve arınmaEgonun kırılması ve ilahi azamet karşısında mutlak teslimiyetAğlama eylemi, kulun kendi yetersizliğini idrak ederek kibrini terk etmesini ve rahmete sığınmasını sağlar.Kesin
İlmiPsikobiyoloji ve idrakBilişsel aşırı yüklenme ve deşarjZihinsel ve duygusal gerilimin fizyolojik tahliyesiYüksek hakikatlerin veya derin acıların zihinde oluşturduğu basınç, sinir sistemi üzerinden gözyaşıyla dengelenir.Güçlü
SiyasiGüç, meşruiyet ve adaletMazlumiyet feryadı veya tiranın çöküşüSahte mağduriyetlerin ifşası ve kozmik sahipsizlikİktidar mücadelelerinde hileli ağlamalar (Yusuf'un kardeşleri) ile zalimin helakinde varlığın kayıtsızlığı (Firavun) siyasi ibret taşır.Güçlü
İktisadiSorumluluk ve telafiTüketim sarhoşluğunun bedeliKaynakların heba edilmesinden doğan pişmanlıkDünyevi kazançla şımaran münafıkların nihai iflas karşısında dökecekleri yaşlar, telafisi imkansız zararın idrakidir.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBasınç tahliye vanası (Termodinamik ve Akışkanlar Mekaniği)Kapalı bir sistemde biriken iç basıncın (entalpi ve gerilim) kritik eşiği aşması durumunda sistemin patlamasını önlemek üzere sıvının veya gazın kontrollü tahliyesidir.Güçlü
Beşeri bilimlerKatarsis / Duygusal arınma (Psikoloji ve Trajedi Teorisi)Bireyin yoğun keder, suçluluk veya yücelik karşısında yaşadığı içsel tıkanıklığın ağlama edimiyle çözülüp benliğin yeniden dengeye kavuşmasıdır.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca psikolojik bir zayıflık, kadınsı/çocuksu bir çaresizlik veya basit bir acı reaksiyonu olarak görülüp epistemik değerinin yok sayılmasıdır.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da ağlamak, aklın ve kalbin hakikati derinlemesine kavramasından doğan en yüksek idrak düzeyidir; zalimler için kozmik yalnızlık, münafıklar içinse nihai iflas uyarısıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki ağlama övgüsünün melankoliye, ağlama yergisinin ise duygusuz bir kibre indirgenmesi; böylece haşyetten doğan rikkat ile hileden doğan sahte gözyaşının ayırt edilememesi.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın muhatabında oluşturmak istediği nihai ahlaki ve ontolojik duyarlılığı gösterir. İnsanın ilahi kelam karşısında sadece zihnen ikna olmasını değil, bütün varlığıyla sarsılıp fıtri bir teslimiyete ermesini simgeler.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamber kıssalarında (özellikle Yusuf kıssasındaki sahte tavır ile Yakub'un hüznü zemininde), ahiret sahnelerinde (münafık ve inkarcıların akıbetinde) ve vahyin inişine şahit olan salihlerin secde anlarını niteleyen ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığı salt kuru bir kurallar manzumesi veya zahiri bir şekilcilik zanneden anlayışı düzeltir; hakiki imanın kalpte rikkat ve gözde yaş olarak beliren derin bir idrak hali olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKalpte veya iç dünyada biriken yoğun baskının göz pınarlarından sıvı damlacıkları halinde süzülerek dışa akması ve sesle dışa vurulmasıdır.
  • Soyut anlamVarlığın mutlak hakikat, haşyet, acziyet veya telafisiz pişmanlık karşısında kibrini yitirerek çözülmesi ve teslimiyetle boşalmasıdır.
  • Sistematik karşılıkBiriken içsel gerilimin sistem bütünlüğünü korumak adına kontrollü bir faz değişimiyle dışarı aktarıldığı fıtri bir denge mekanizmasıdır.
  • LaTeX modeliB=lim⁡ΔP→Pc∫t0t1∇Ψ(t) dt  ⟹  ΔSrel>0
  • LaTeX açıklaması

Modelde B ağlama fiilini temsil eder. ΔP, nefsin içinde biriken duygusal, bilişsel veya manevi gerilim farkıdır; bu fark Pc ile gösterilen kritik eşik basınca ulaştığında sistem sınırını zorlar. Ψ(t), zaman içinde kalpte biriken haşyet veya keder potansiyelidir; bu potansiyelin gradyanı olan ∇Ψ(t), içsel yoğunluğun dışa doğru yönelimini ifade eder. Belirli bir zaman aralığında bu gerilimin çözülüp akmasıyla ΔSrel yani nefsin arınma ve rahatlama entropisi pozitif bir değer alarak sistem fıtri dengesine yeniden kavuşur.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب