بيل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-ي-لالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ٢٤ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أولبَالُنسونزلبيلسوأصلحكيدسألبَالَهُمْقطعجيأرجعربب

الجذرالصيغ ٢الآيات ٤السور ٣المجاورة ٢٤

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

بيل

ب - ي - ل

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ٣

معناه في القرآن: Durum

ملاحظاتي

المعاجم(٣)

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٩٣
بيل، بالكسر أهمله الجوهري، وقال الصاغاني وياقوت: ناحية بالري، منها عبد الله بن الحسن ويقال: ابن الحسين البيلي الزاهد، سمع بالري سهل بن زنجلة، وعنه إسماعيل بن نجيد. أيضا ة بسرخس، منها عصام بن الوضاح الزبيري السرخسي البيلي، سمع مالكا وفضيل بن عياض. ومحمد بن أحمد بن عمرويه البيلي النيسابوري، سمع علي بن الحسن الدارابجزدي، وغيره أبو بكر محمد بن أبي حاتم حمدون بن خالد السرخسي البيلي الحافظ، سمع محمد بن
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٨٬٠٥٤
بيل بَالَ - يَبِيْلُ - بَال - ما بَالُ بَالَ - يَبِيْلُ + شيء أوأمر + لـِ كائن: يستوعبه وينشغل به: ينتبه له ويخطر على باله: يدخل إلى ساحة وعيه وتفكيره وتركيز ذهنه واهتمامه بَال: على وزن " فـَعْل": اسم فعل " بَالَ - يَبِيلُ ": اسم مكان وآلة منه: المكان أو الآلة التي تتجمع فيها الخواطر والأفكار والمعلومات في البشر: دائرة الوعي الآني والصحو ما
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٤ (الإجمالي: ٣٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صلح

    الآيات المشتركة: ٢ · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

  2. كيد

    الآيات المشتركة: ١ · Tuzak demektir

  3. قرن

    الآيات المشتركة: ١ · “Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir

  4. قطع

    الآيات المشتركة: ١ · Kesinlikle keseceğim

  5. نسو

    الآيات المشتركة: ١ · Kadınlar

  6. حمد

    الآيات المشتركة: ١ · Hamd: Cümle kapısı demektir

  7. رجع

    الآيات المشتركة: ١ · Rac’, ırmakta akan suyun ters istikamette aktığı yerdir

  8. يدي

    الآيات المشتركة: ١ · El ve kol demektir

  9. سأل

    الآيات المشتركة: ١ · “Sehl” ova demektir

  10. سوأ

    الآيات المشتركة: ١ · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir

  11. أول

    الآيات المشتركة: ١ · Alet kaldıraç demektir

  12. ربب

    الآيات المشتركة: ٢ · Ribve, tümsek demektir

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ

    Onların durumu

  2. سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بَالَهُمْ

    Onların durumu

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبيل
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi illetli / yâ'î)
Bağlamsal Yakın Köklerحول, شأن, فكر
Zıt Kökذهل
Çekirdek Özet 1Zihinsel yönelim, içsel hal, canlanma ve bireyin iç durumunun dışa yansıması
Çekirdek Özet 2İnsanın iç dünyası, kalbi ve ahlaki durumu ile bu durumun ıslahı ve tarihsel akıbeti
Çekirdek Özet 3Zihinsel ve ameli durumun düzelmesi ile toplumsal ve ahlaki varoluşun tahkimi
Kritik Hata RiskiKökten gelen kelimeyi yalnızca geçici bir duygu veya soyut düşünce sayıp varoluşsal ve ahlaki durum boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بيAçığa çıkma, belirginleşme, ayrışma ve odaklanma; nitekim بين kökünde ayrılma ve açıklık, بيت kökünde geceleyin toparlanıp sığınma, بيد kökünde belirgin bir sahadan silinip gitme ve بيض kökünde arılık ve parlaklık anlamları bu çekirdekten türemiştirلTemel çekirdekteki ayrışma ve belirginleşme hareketine lām harfinin yöneltme, bağlama ve süreklilik karakteri eklenerek insanın iç halinin, zihninin ve ameli vaziyetinin belirli bir duruma odaklanması veya o durumda sabitlenmesi anlamı oluşmuştur

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaVarlığın iç uzamını, gizli ve mahrem haznesini, zihnin ve kalbin derununu temsil eder
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaİçte olanın eyleme, faaliyete ve yönelime dökülüşünü simgeler
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaZihinsel ve fiili yönelişin bir hedefe bağlanmasını, terbiye edilmesini ve sevkini temsil eder
بيلİç uzamdaki zihinsel ve hayati enerjinin yönlenerek bir hal ve durum kazanmasıİnsanın içsel derinliğinde mayalanan niyet, zihin meşguliyeti ve ameli durumun dış şartlarla irtibatlanarak somut bir vaziyet oluşturması hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir şeyin canı, özü, zihni meşgul eden içsel durum ve akış; kökle ilişkili olarak zihnin ve kalbin yöneldiği iş ve hal
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde kökten türeyen isim formu zihni meşgul eden gam, keder ve vaziyet anlamında kullanılmıştır; Antere b. Şeddâd bir beytinde kişinin iç halinin ve meşguliyetinin bozulmasını veya rahatlamasını ifade ederken bu manayı dile getirir
Erken Arapça kullanımErken dönem bedevi kullanımında kişinin gönül ferahlığı ve iç huzuru durumunu ifade etmek üzere kullanılan deyimlerde yer almıştır; رَخِيُّ البَالِ tabiri zihni ve hali rahat, dertten uzak kimseyi anlatır

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve erken dönem şiir rivayetleri.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde بيل biçimi ve buna bağlı türevler doğrudan zihinsel durum, içsel hal, can ve dikkat kavramlarıyla kesişir. Klasik Arapça leksikografisinde kökten gelen بال ismi genellikle ecvef yâ'î (بيل) veya vâvî (بول) maddelerinde ele alınmış, zihnin yönelimi, kalp, hal ve keder anlamlarını içermiştir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanında kökün doğrudan birebir kognatı sınırlı olmakla birlikte, zihin ve canın durumunu ifade eden içsel odaklanma kavramlarıyla semantik paralellikler kurulur. Arapçada kök, su akıntısı veya bir nehir adı gibi fiziksel bağlamların yanı sıra esasen insanın zihni, dikkati, kaygısı ve ontolojik vaziyeti ekseninde semantik genişleme göstermiştir.

درجة الثقة Muhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab ve David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبَال kelimesinin zihin, kalp ve durum anlamıKişinin içsel vaziyetini, zihinsel meşguliyetini ve varoluşsal şartlarını tanımlayan ecvef yapıGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİç hal, meşguliyet ve hayati durum semantik alanıAkraba Sami dillerinde zihinsel dikkat ve iç durum tasvirleriyle kavramsal kesişmeMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik katmanda doğrulanabilir dış bağıntı tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha ve Lane’s Arabic-English Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بيلAnlamlıDurum, zihin, iç hal, nehirİnsanın iç vaziyeti, ahlaki ve zihinsel meşguliyeti; hedef köktürKur'an'da geçer
بليAnlamlıEskime, yıpranma, sınanmaNesnenin aşınması veya insanın imtihanla tecrübe edilmesi anlamını taşırKardeş kök, Kur'an'da geçer
يبلAnlamlıKatılık, kuruluk, sertlikYaşlığını ve tazeliğini yitirme, kuruyup sertleşme halidirKur'an'da geçmez
يلبAnlamlıKalkan, deri zırhSavaşa ve darbelere karşı koruyucu donanım anlamında kullanılırKur'an'da geçmez
لبيAnlamlıİcabet etme, yönelmeÇağrıya uyma, bir yerde sebatla ikamet etme ve boyun eğme anlamı taşırKur'an'da geçmez
ليبAnlamlıSusuzluk, hararetŞiddetli susuzluk çekme ve suya yönelme durumunu ifade ederKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بيلMerkezİnsanın zihni, kalbi, ahlaki ve ameli iç durumuBireyin hem iç dünyasını hem de buna bağlı ameli vaziyetini bir bütün olarak kapsarKalbin meşgul olduğu iş, zihin ve genel vaziyet
حولKomşuHalden hale geçme, dönüşüm, vaziyetVarlığın değişkenliğini ve bir formdan diğerine geçişini öne çıkarırDış şartların ve durumun devinimine odaklanır
شأنKomşuİş, durum, konum, ehemmiyetKişinin meşgul olduğu harici işi ve taşıdığı ağırlığı ifade ederBireyin somut fiili meşgalesini ve dışsal önemini bildirir
فكرKomşuDüşünme, zihinsel muhakemeYalnızca zihnin akıl yürütme ve tefekkür ameliyesini tanımlarBütünsel bir durumdan ziyade entelektüel faaliyettir
ذهلZıtUnutma, dalgınlık, gaflet, boş bulunmaZihnin ve durumun dağılması, içsel odağın ve dikkatin tamamen yitirilmesidirZihnin toparlanmış halinin ve dikkatinin tam karşıtıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبيلZihin, iç hal, vaziyetİnsanın zihinsel odağı, kalbi durumu ve varoluşsal serüveniKesin
Latincemens, condicio, animusZihin, ruh hali, durumZihinsel kapasiteyi ve hukuki/fiili şartları karşılar; ilahi ıslah boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
İngilizcestate of mind, condition, plightRuh hali, genel vaziyet, durumBireysel zihniyet ve dış koşulları içerir; Kur'an'daki ameli ve ahlaki ıslah derinliğini tam kapsamazGüçlü
AlmancaSinn, Zustand, GemütZihin hali, durum, iç dünyaİnsanın içsel duygu ve bilinç halini karşılar; tarihsel akıbet boyutunu eksik bırakırGüçlü
Fransızcaesprit, état, conditionZihin, durum, halPsikolojik ve sosyal vaziyeti tanımlar; kavramın ilahi terbiye ile bağlantısını içermezGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve modern karşılaştırmalı sözlükler.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بَالُGeçmiş kavimlerin ve şahısların haberi, durumu ve akıbetiTarihsel sorgulama ve geçmiş nesillerin varoluşsal hikayesi bağlamında; Tâhâ 20:51 ve Yûsuf 12:50
بَالَهُمْİman edenlerin kalbi, zihni, ameli ve ahlaki durumlarının ıslah edilmesiİlahi yardım, günahların kefareti ve müminlerin iç ve dış hallerinin düzeltilmesi bağlamında; Muhammed 47:2 ve 47:5

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİnsanın ameli durumu ve ilahi hidayet/ıslah ilişkisiAllah'ın kulun halini ıslah etmesinin hür irade ve kesb ile nasıl telif edileceğiKulun niyetine ve imanına mukabil ilahi lütuf olarak kalbin ve durumun istikamete kavuşturulması
FıkıhNiyet, zihinsel odaklanma ve şüphenin giderilmesiİbadetlerde ve hukuki akitlerde zihne gelen düşüncelerin ve tereddütlerin hukuki geçerliliğe etkisiZihinsel durumun ve kesin kararın akitlerdeki kurucu rolü
TefsirGeçmiş kavimlerin ahvali ve müminlerin ıslahıAyetlerdeki بال kelimesinin zihin, kalp, din veya dünya işi olarak yorumlanmasıKelimenin salt dışsal durum değil, insanın iç dünyasını ve dindarlığını kuşatan bir bütünlük arz etmesi
HadisDua, zikir ve istikametKişinin iç huzuru, kalbinin selameti ve zihninin meşguliyetinden arınması dualarıKalbin ve ahlaki durumun dağınıklıktan kurtulup selamet bulması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBireysel ve toplumsal arınmaİçsel ve ahlaki halin ıslahıİman ile amel arasındaki uyumu tesis etmeİmanın amelleri dönüştürmesi neticesinde kişinin kalbi ve ameli durumunun ilahi rıza doğrultusunda düzelmesiGüçlü
İlmiZihinsel berraklık ve odaklanmaTefekkür ve basiret durumuZihni vesvese ve dağınıklıktan korumaZihnin hakikati kavramaya hazır, huzurlu ve toparlanmış bir algı zeminine kavuşmasıGüçlü
SiyasiToplumsal düzen ve geçmişten ibret almaKamusal nizam ve tarihsel akıbetToplumsal barışı ve kamu yararını sağlamaToplumun ahlaki ve kurumsal yapısının düzeltilmesi ve geçmiş milletlerin akıbetinden ders çıkarılmasıMuhtemel
İktisadiRefah ve ekonomik istikrarMaddi ve manevi huzur ortamıİktisadi kaygı ve güvensizliği gidermeBireylerin zihinsel ve iktisadi şartlarının iyileştirilerek refah ve güven içinde üretken kılınmasıMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDinamik sistemlerde durum vektörü (state vector)Bir sistemin belirli bir andaki tüm içsel değişkenlerini, konumunu ve gelecekteki evrim potansiyelini özetleyen durum tanımıyla birebir örtüşürGüçlü
Beşeri bilimlerPsikolojik iyi oluş ve habitusBireyin içsel ruhsal dengesi ile toplumsal konumlanışının ve ahlaki yönelimlerinin oluşturduğu bütüncül yaşam haliGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece anlık bir ruh hali, geçici bir fikir veya basit bir zihin meşguliyeti seviyesine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kelime, insanın zihinsel, kalbi, ahlaki ve fiili varoluşunun tamamını; geçmiş kavimlerin tarihsel akıbetini ve müminlerin ilahi müdahaleyle ıslah edilen kapsamlı durumunu ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerde vadedilen ıslahın yalnızca maddi refah veya sadece psikolojik teselli sanılması; amelin, kalbin ve toplumsal düzenin topyekun imarını içeren Kur'ani boyutun ıskalanması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın iç dünyası ile dışsal eylemlerinin ve tarihsel kaderinin kopmaz bir bütün olduğunu; ilahi terbiyenin doğrudan insanın 'hali'ne ve zihnine nüfuz ettiğini gösterdiği için temel bir kavramdır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İman edip salih amel işleyenlerin durumunun düzeltilmesini bildiren ayetlerde ve geçmiş nesillerin vaziyetini araştıran kıssa anlatımlarında belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığı sadece kuru ritüellere indirgeyen anlayışı tashih eder; hakiki imanın insanın zihnine, ahlakına ve genel varoluşsal durumuna dinginlik ve intizam kazandırdığını açıklar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamCanlı varlığın iç uzamı, zihinsel odağı, kalbi meşguliyeti ve genel vaziyeti.
  • Soyut anlamBireyin ve toplumun zihni, kalbi ve ahlaki bütünlüğünü yansıtan ontolojik durum ve bu durumun ilahi lütufla istikamete kavuşturulması.
  • Sistematik karşılıkİman ve amelin birleşik tesiriyle insanın zihinsel ve pratik durum vektörünün ıslah edilmesi süreci.
  • LaTeX modeliSt+1=Φ(St,M,A)
  • LaTeX açıklamasıFormülde St bireyin veya toplumun t anındaki mevcut içsel ve dışsal durumunu (bâl), M kalpteki imanı ve zihinsel yönelimi, A salih ameli, Φ ilahi ıslah ve dönüştürme fonksiyonunu, St+1 ise düzeltilmiş, esenliğe ve selamete kavuşturulmuş nihai durumu temsil eder. Model, kökün Kur'an'daki ameli ve kalbi ıslah dinamiğini simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب