جثث

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ج-ث-ثالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٧ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».كلممثلجثثاجْتُثَّتْخبثشجرفوقأرض

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

جثث

ج - ث - ث

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٩

Yerde sürünerek büyüyen çalı tipi ağaç demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Yerde sürünerek büyüyen çalı tipi ağaç demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٤٩
باب الجيم مع الثاء ج ث، ث ج جث: الجَثُّ: قَطعُك الشيء من أصله، والاجتِثاثُ أوحى منه، واللازم انجث واجتثَّ أيضاً. وشَجَرةُ مُجتثةٌ لا أصل لها في الأرضِ. والمُجتثُّ من العَروض مُستفعلن فاعلات مرّتين. ولا يَجيء من هذا النَّحو أنقص منه ولا أطول إلاّ بالزِّحافِ. والجَثجَاثُ من نَبتِ الرَّبيع إذا أحسَّ بالصيفِ يَبِسَ. قال: زائدة: هي شجرةٌ لا تزال خضراءَ في الشِّتاء والصيفِ، طيِّيبةُ الرِّيحِ، يُستاكُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣١٩
الجُثَّةُ: شخص الإنسان قاعداً أو نائماً. وجَثَّهُ: قلعه. واجْتَثَّهُ: اقتلعه. والجَثيثُ من النَخل: الفَسِيلُ. والجَثيثةُ: الفَسيلةُ. ولا تزال جثيثةً حتى تُطْعِمَ، ثم هي نخلة. والجَثُّ بافلتح: الشَمَع، ويقال هو كلّ قذَىً خالط العسلَ من أجنحة النحل وأبدانها. قال ساعدة بن جُؤَيَّةَ: لدى الثَوْلِ يَنْفي جَثَّها ويَؤُومُها
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٥٤
ج ث ث فلان صغير الجثة وهي شخصه قاعداً ولهم همم دقاق إلى جثث ضخام‏.‏ وجثه واجتثه‏:‏ استأصله ‏"‏ اجتثت من فوق الأرض ‏"‏ وشجر مجتث‏:‏ لا أصل له في الأرض‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٥٤٢
الجَثُّ: القَطْعُ؛ وقيل: قَطْعُ الشيء من أَصله؛ وقيل: انتزاعُ الشجر من أُصوله؛ والاجْتثاث أَوْحى منه؛ يقال: جَثَثْتُه، واجْتَثَثْتُه، فانجَثَّ. ابن سيده: جَثَّه يَجُثُّه جَثّاً، واجْتَثَّه فانجَثَّ، واجْتَثَّ. وشجرة مُجْتَثَّة: ليس لها أَصل في الأَرض. وفي التنزيل العزيز في الشجرة الخبيثة: اجْتُثَّتْ من فَوقِ الأَرض ما لها من قَرار؛ فُسِّرَتْ بأَنها المُنْتزَعة المُقْتَلَعة، قال الزجاج: أَي
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٠٣
* ج ث ث * * الجُثَّةُ * شخص الإنسان قاعدا أو نائما و * جَثَّهُ * من باب رد قلعه و * اجْتَثَّهُ * اقتلعه
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٩٦٧
الجث: القطع مطلقا، أو انتزاع الشجر من أصله ، والاجتثاث أوحى منه، يقال: جثثته واجتثثته فانجث. وفي المحكم: جثه يجثه جثا، واجتثه فانجث واجتث، وشجرة مجتثة: ليس لها أصل. وفي التنزيل العزيز- في الشجرة الخبيثة- اجتثت من فوق الأرض مالها من قرار فسرت بالمنتزعة المقتلعة، قال الزجاج: أي استؤصلت من فوق الأرض، ومعنى اجتث الشيء، في اللغة: أخذت جثته بكمالها، وجثه: قلعه، واجتثه: اقتلعه. وفي حديث أبي هريرة
رابط المدخل

الجث: القطع مطلقا، أو انتزاع الشجر من أصله ، والاجتثاث أوحى منه، يقال: جثثته واجتثثته فانجث. وفي المحكم: جثه يجثه جثا، واجتثه فانجث واجتث، وشجرة مجتثة: ليس لها أصل. وفي التنزيل العزيز- في الشجرة الخبيثة- اجتثت من فوق الأرض مالها من قرار فسرت بالمنتزعة المقتلعة، قال الزجاج: أي استؤصلت من فوق الأرض، ومعنى اجتث الشيء، في اللغة: أخذت جثته بكمالها، وجثه: قلعه، واجتثه: اقتلعه. وفي حديث أبي هريرة قال رجل للنبي، صلى الله عليه وسلم، ما نرى هذه الكمأة إلا الشجرة التي اجتثت من فوق الأرض، فقال: بل هي من المن . الجث بالضم: ما أشرف من الأرض فصار له شخص، وقيل هو ما ارتفع من الأرض حتى يكون كأكمة صغيرة ، قال: وأوفى على جث ولـلـيل طـرة على الأفق لم يهتك جوانبها الفجر الجث، مقتضي قاعدته أن يكون هو وما بعده بالضم، كما هو ظاهر، والذي يفهم من الصحاح، وغيره من الأمهات أنه بالفتح كما بعده، فلينظر. :خرشاء العسل وهو ما كان عليها من فراخها أو أجنحتها، كذا في المحكم واللسان وغيرهما، والخرشاء بكسر الخاء المعجمة ومد الشين، هكذا في نسختنا، وهو الصواب، وقرر بعض المحشين في ضبطه كلاما لا معول عليه، وإنكار شيخنا هذه اللفظة وجعلها من الغرائب الحوشية غريب مع وجودها في اللسان والمحكم وهو نقل عبارة اللسان بعينها، وأسقط هذه اللفظة منها، ثم نقل عن ابن الأعرابي: أن الجث ما مات من النحل في العسل كميت الجراد، وقال: هو ظاهر، ولو عبر به المصنف- كما قال: ميت الجراد- لكان أخصر وأظهر، ولعمري هذا منه عجيب، فإن المصنف ذكر ذلك بعينه، فإنه قال الجث :ميت الجراد ، عن ابن الأعرابي. وقال ابن الأعرابي أيضا: جث المشتار، إذا أخذ العسل بجثه ومحارينه، وهو ما مات من النحل في العسل، وقال ساعدة بن جؤية الهذلي، يذكر المشتار تدلى بحباله للعسل: فما برح الأسباب حتى وضعنه لدى الثول ينفى جثها ويؤومها يصف مشتار عسل ربطه أصحابه بالأسباب، وهي الحبال، ودلوه من أعلى الجبل إلى موضع خلايا النحل، وقوله: يؤومها، أي يدخن عليها بالأيام، والأيام: الدخان، والثول: جماعة النحل. الجث :غلاف الثمرة كالجف، والثاء بدل عن الفاء، وهذا بالضم دون غيره. في الصحاح: الجث الشمع، أو هو كل قذى خالط العسل من أجنحة النحل وأبدانها. والمجثة والمجثات ، بالكسر فيهما :ما جث به الجثيث ، كذا في المحكم، وفي الصحاح: حديدة يقلع بها الفسيل. قال أبو حنيفة: الجثيث: هو ما غرس من فراخ النخل ولم يغرس من النوى. وعن ابن سيده: الجثيث: ما يسقط من العنب في أصول الكرم. وقال الأصمعي: صغار النخل أول ما يقلع منها شيء من أمه فهو الجثيث، والودى والهراء والفسيل. وعن أبي عمرو: الجثيثة: النخلة التي كانت نواة فحفر لها، وحملت بجرثومتها، وقد جثت جثا. وعن أبي الخطاب: الجثيثة: ما تساقط من أصول النخل. وفي الصحاح: والجثيث من النخل: الفسيل، والجثيثة: الفسيلة، ولا تزال جثيثة حتى تطعم، ثم هي نخلة. وعن ابن سيده: الجثيث: أول ما يقلع من الفسيل من أمه، واحدتها جثيثة، قال: أقسمت لا يذهب عني بعلها أو يستوي جثيثها وجعلهـا

البعل من النخل: ما اكتفى بماء السماء، والجعل: ما نالته اليد من النخل. وجثة الإنسان بالضم: شخصه متكئا أو مضطجعا، وقيل: لا يقال له جثة إلا أن يكون قاعدا أو نائما، فأما القائم فلا يقال جثته، إنما يقال قمته. وقيل: لا يقال: جثة، إلا أن يكون على سرج أو رحل معتما، حكاه ابن دريد عن أبي الخطاب الأخفش، قال: وهذا شيء لم يسمع من غيره. وجمعها: جثث وأجثاث، الأخيرة على طرح الزائد، كأنه جمع جث، أنشد ابن الأعرابي: فأصبحت ملقية الأجثاث قال: وقد يجوز أن يكون أجثاث جمع جثث الذي هو جمع جثة، فيكون على هذا جمع جمع. وفي حديث أنس: اللهم جاف الأرض عن جثته أي جسده. الجث بالكسر: البلاء ، نقله الصاغاني. وعن الكسائي: جئت الرجل جأثا وجث جثا، فهو مجئوث، ومجثوث، إذا فزع وخاف، وفي حديث بدء الوحى: فرفعت رأسي فإذا الملك الذي جاءني بحراء، فجثثت منه أي فزعت منه وخفت، وقيل: معناه قلعت من مكاني، من قوله تعالى اجتثت من فوق الأرض وقال الحربي: أراد جئثت، فجعل مكان الهمزة ثاء، وقد تقدم. جث :ضرب بالعصا. جثت النحل تجث بالضم :رفعت دويها ، أو سمعت لها دوياوفي نسخة: النخل: رفعت وديها وهو خطأ. وتجثجت الشعر: كثر . تجثجث الطائر: انتفض ورد رقبته إلى جؤجئه. مر رجل على أعرابي، فقال: السلام عليك، فقال الأعرابي: الجثجاث عليك. هو نبات سهلى ربيعي، إذا أحسن بالصيف ولي وجف. قال أبو حنيفة: الجثجاث من أحرار الشجر، وهو أخضر ينبت بالقيظ، له زهرة صفراء، كأنها زهرة عرفجة، طيبة الريح، تأكله الإبل إذا لم تجد غيره: قال الشاعر: فما روضة بالحزن طيبة الثرى يمج الندى جثجاثها وعرارهـا بأطيب من فيها إذا جئت طارقا وقد أوقدت بالمجمر اللدن نارها واحدته جثجاثة، قال أبو حنيفة: أخبرني أعرابي من ربيعة أن الجثجاثة ضخمة يستدفىء بها الإنسان إذا عظمت، منابتها القيعان، ولها زهرة صفراء تأكلها الإبل إذا لم تجد غيرها. وقال أبو نصر: الجثجاث كالقيصوم، لطيب ريحه، ومنابته في الرياض. الجثجاث من الشعر: الكثير، كالجثاجث ، بالضم. وجثجث البرق: سلسل وأومض. وبحر المجتث : رابع عشر البحور الشعرية، كأنه اجتث من الخفيف، أي قطع، وزنه مستفع لن هكذا في النسخن مفروق الوتد، على الصواب، فاعلاتن فاعلاتن مرتين. قال أبو إسحاق: سمى مجتثا؛ لأنك اجتثثت أصل الجزء الثالث وهو: مف، فوقع ابتداء البيت من، عولات مس. قال الصاغاني. وإنما استعمل مجزوءا، وبيته: البطن منها خميص والوجه مثل الهلال ومما يستدرك عليه: جثجث البعير: أكل الجثجاث. وبعير جثاجث، أي ضخم. ونبت جثاجث، أي ملتف. والجثاثة: ماء لغنى. والجث: الدوي. والجثي بضم فتشديد: من جبال أجإ، مشرف على رمل طيىء.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٩٤
جَثَّ جَثَّ U ( n. ac. جَثّ 1 ), a. Cut off, cut down. b. Pulled up, uprooted. اِجْتَثَثَ اِجْتَثَثَ VIII , a. see I . جَثّ جَثّ 1 , a. Wax. جُثّ جُثّ 3 , a. see 1 . b. High ground, upland. جُثَّة جُثَّة 3t , ( pl. جُثَث 9 , أَجْثَاْث 38 ), a. Body, person, figure. b. Corpse.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٦٬٢٧٥
جثث جَثَّ - يَجُثُّ - اجْتَثَّ - يَجْتَثُّ ، اجْتُثَّ - يُجْتَثُّ جَثَّ - يَجُثُّ + كائن + شيئاً : يقطعه وينتزعه عن جذوره وأساساته التي يرتكز بها في مكانه: يقلعه ويقطعه عن جذوره وخاصة للنبات مع أصله المطمور تحت سطح الأرض، فيقطع عنه تغذيته من التربة واستقراره في مكانه، فيصبح بذلك "جثة" أي قطعة ميتة جُثَّة: على وزن " فـُعـْلـَة": قطعة
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٧ (الإجمالي: ١٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. خبث

    الآيات المشتركة: ١ · Habes bozuk yemek demektir

  2. شجر

    الآيات المشتركة: ١ · Ağaç

  3. قرر

    الآيات المشتركة: ١ · Küçük derelerin toplanıp durgunlaştığı göldür

  4. فوق

    الآيات المشتركة: ١ · Üst

  5. كلم

    الآيات المشتركة: ١ · Kelime

  6. مثل

    الآيات المشتركة: ١ · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir

  7. أرض

    الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ

    Kökünden kesildi

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökجثث
YapıÜçlü
Özel DurumMüzâaf
Bağlamsal Yakın Köklerقلع, حصد, قطع
Zıt Kökثبت
Çekirdek Özet 1Bir bitkiyi, ağacı veya cüsseli bir yapıyı toprağa tutunduğu kökünden bütünüyle koparıp ayırmak.
Çekirdek Özet 2Yeryüzünde kökü, kararlılığı ve varoluşsal dayanağı bulunmayan bâtıl kelimenin ve sistemin yerinden sökülmesi.
Çekirdek Özet 3Ontolojik veya ahlaki temeli olmayan varlıkların ve fikirlerin yüzeyselliği, süreksizliği ve yok oluşa mahkûmiyeti.
Kritik Hata RiskiEylemi yalnızca mekanik bir ağaç kesme işlemi gibi algılayıp köksüzlük, istikrarsızlık ve varoluşsal tasfiye boyutunu göz ardı etmek.

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جثZemine temas eden, çöken veya yüzeyde yığın oluşturan kütle; جثم (yere çökmek, yapışmak) ve جثو (diz üstü çökmek) köklerinde olduğu gibi gövdenin yerle olan ilişkisi.ثİkiz harfin yinelenmesiyle zeminle kurulan temasın ani ve kesin bir şekilde kesilmesi, kütlenin kökünden bütünüyle koparılıp temelsiz bırakılması anlamı pekişmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaBir araya getirilmiş gövde, kütle ve toplanmış yapı.
ثİşaret, sınır çizgisi (türetme imge: ت imgesinden ses yayılmasıyla zemin teması)Varlığın yer ile olan temas çizgisi, sınırlanma ve tutunma noktası.
ثİşaret, sınır çizgisi (türetme imge: ت imgesinden ses yayılmasıyla zemin teması)Tutunma noktasının yinelenen bir gerilimle sınırdan ayrılması, bağın sonlanması.
جثثToplanmış bir kütlenin zeminle olan temas bağının ve sınırının çözülerek yerinden bütünüyle koparılması hareketi.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir ağacın veya çalının toprağın derinliklerine inmeyen kökünden tutularak bütünüyle sökülmesi; oturan insanın yer kaplayan gövdesi veya cüssesi.
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımRu'be b. el-Accâc bu kökten türeyen bitki adını şu dizede anar: تَرمي ذِراعَيهِ بجثجاثِ السُّوَق

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde جثث kökünün temel semantik matrisi, fiziksel bir kütlenin veya gövdenin zeminden koparılması ve kökünden sökülmesi etrafında şekillenir. Kök, Batı Sami ve Aramice/Süryanice katmanlarında yer alan ve beden, kütle, ceset anlamlarına gelen yapılarla kavramsal bir akrabalık taşır. Arapçada kök, bir yandan «cüsse» (oturur vaziyetteki kütleli gövde) isminde somutlaşırken, diğer yandan bu kütlenin tabanından bütünüyle sökülüp atılması eylemini (ictisâs) ifade edecek şekilde özelleşmiştir. Kökün İbranice ve Süryanicedeki uzantılarında doğrudan ağaç sökmekten ziyade nesnenin tabanı ve kütlesi eksenindeki anlamlar ağırlıktadır; Arapça ise eylemin kökten kazıma ve söküp temelsiz bırakma dinamizmini öne çıkarmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisānü’l-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir nesneyi veya gövdeyi kökünden koparmak, köksüz bırakmakKütle (cüsse) ile onun zeminle bağının kesilmesi arasındaki fiilî bağ.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGövde, kütle ve tabandan ayrılma bağlamında Batı Sami paralellikleriKökün cüsse ve yerinden oynatma yönüyle bölgesel Sami dillerindeki semantik yakınlığı.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSpekülatif olmayan kanıtlanmış bir veri tespit edilmedi.Veri bulunamadı

المصدر David Cohen, Lane’s Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جثثAnlamlıKökünden söküp koparmakKütleli bir yapıyı veya bitkiyi topraktan bütünüyle ayırmak.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
ثجثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmeldir.
ثثجAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmeldir.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جثثMerkezKökten sökme, köksüzlükBir yapının veya bitkinin kök noktasından bütünüyle koparılıp kararsız bırakılması.Cüsseli olanın zeminle bağının kesilmesi.
قلعKomşuYerinden söküp çıkarmaNesnenin çakılı veya gömülü olduğu yerden kuvvetle çıkarılması; kökün kopması şart değildir.Yerinden oynatma ve sökme esastır.
حصدKomşuBiçme, kesmeMahsulün zemin üstündeki kısmının kesilip toplanması; kök toprakta kalır.Yüzeyden ayırma işlemidir.
قطعKomşuKesme, ayırmaBir bütünün herhangi bir noktasından iki parçaya bölünmesi; kökle doğrudan ilişkili değildir.Parçalara ayırma fiilidir.
ثبتZıtSabitlik, kökleşmeBir şeyin yerinde sağlamca karar kılması, sarsılmaması, köklerinin derine inmesi.Kararlılık ve zemin tutma halidir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجثثKökünden söküp temelsiz bırakmakKütlenin zeminle bağının bütünüyle kesilmesi.Kesin
LatinceEradico, extirpoKökünden sökmek, yok etmekDoğrudan kök (radix) ve gövde (stirps) üzerinden sökmeyi karşılar; köksüzlük vurgusu tamdır.Güçlü
İngilizceUproot, extirpate, eradicateKökünden sökmek, kazımakZemindeki bağı bütünüyle koparmayı karşılar; kütle/cüsse boyutunu içermez.Kesin
AlmancaEntwurzeln, ausrottenKökünden sökmek, ortadan kaldırmakBir yapının veya bitkinin kök bağını topraktan ayırma hareketini doğrudan verir.Güçlü
FransızcaDéraciner, extirperKökünden sökmek, ayıklamakTemelden koparma ve kararsız bırakma anlamını karşılar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
اجتث (meçhul mazi)Kökünden sökülme, ontolojik temelsizlikBâtıl sözün ve inancın yeryüzünde hiçbir tutunma noktası ve istikrarı bulunmadığını anlatan mesel bağlamı; İbrāhīm 14:26.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİnanç sistemlerinin ontolojik değeriBâtıl akidelerin ve şirkin akli/ontolojik bir temelden (asl) yoksun oluşu.Bâtılın kararsızlığı ve yok olmaya mahkûmiyeti.
FıkıhVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı
TefsirTemsilî anlatım ve mesellerİbrāhīm 14:26 ayetindeki «kötü ağaç» (eş-şeceretü'l-habîse) benzetmesinde kökü olmayan çalı veya hanzal tasviri.Kökten yoksunluk ve zeminsizlik.
HadisYaratılış ve nebâtat tasviriHz. Peygamber'in yer mantarı (kem'e) hakkındaki hadisinde toprağın üstünden kolayca sökülen bitkiler için kullanımı.Kökü derinde olmayan yüzey bitkisi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİman-küfür kutuplaşmasıBâtıl inançKararsızlıkHakikate dayanmayan inançların ilk sarsıntıda yıkılması.Kesin
İlmiEpistemoloji ve mantıkTemelsiz önermeAyıklanmaAksiyomatik veya burhânî dayanaktan yoksun safsatanın çürütülmesi.Güçlü
SiyasiMeşruiyet zeminiMeşruiyetsiz rejimÇöküşToplumsal adalet ve rıza temeli olmayan yönetimlerin tasfiyesi.Güçlü
İktisadiVarlık ve değer yapısıSpekülatif balonSıfırlanmaGerçek üretim ve somut karşılığı bulunmayan yapıların çöküşü.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKararsız denge (unstable equilibrium)Taban dayanağı bulunmayan bir sistemin en ufak dış etkide denge noktasını kaybedip sıfırlanması.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsal meşruiyet kaybı ve anomiToplumsal norm ve kurumların ahlaki zeminini yitirerek hızla çözülmesi ve dağılması.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca bir tarım faaliyeti veya odunculuk terimi («ağacın kesilmesi») düzeyine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamBir varlığın, düşüncenin veya kurumun hakikat zemininden koparak varoluşsal devamlılık yeteneğini bütünüyle kaybetmesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBâtıl ve temelsiz sistemlerin dışarıdan görünen hacmine aldanıp onların kalıcı ve yıkılmaz olduğunu zannetmek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hak ile bâtıl arasındaki farkı «kökü yerde sabit, dalları gökte» olan ile «kökünden sökülmüş, kararı olmayan» zıtlığı üzerinden kurmasını açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İman ve küfrün mahiyetini temsilî ve ahlaki mesellerle somutlaştıran ayet grubunda (İbrāhīm 14:24-26) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bâtılın heybetli veya cüsseli görünümünün bir güç göstergesi olduğu yanılgısını düzeltir; köksüz olanın varlığını sürdüremeyeceğini gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir gövdeyi veya bitkiyi toprağa bağlandığı kök noktasından bütünüyle sıyırıp ayırmak, cüsseli yapıyı yerinden koparmak.
  • Soyut anlamVarlığı var kılan ontolojik, ahlaki ve mantıksal temelin yitirilmesi; karargâhsızlık, tutunaksızlık ve hızla tasfiye olma hali.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin taban desteğinin sıfırlanmasıyla bütünselliğinin anında çöküşü ve varoluşsal devamlılığının son bulması.
  • LaTeX modelilim⁡R→0Φ(M,R)=0
  • LaTeX açıklamasıModelde M varlığın veya yapının görünen cüssesini/hacmini, R bu yapının zeminle kurduğu kök bağını ve dayanak gücünü, Φ ise sistemin varoluşsal kararlılık ve süreklilik fonksiyonunu temsil eder. Taban bağı sıfıra yaklaştığında (R→0), görünen hacim (M) ne kadar büyük olursa olsun kararlılık fonksiyonu çöker ve sistem sıfırlanır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ج