حرف
ح - ر - ف
جذر- الورود: ٦
- الآيات: ٦
- الصيغ: ٤
- المعاجم: ١٣
Haraf dağın sivri ucu, bıçağın ağzı demektir. Tahrif etmek bozmak anlamındadır.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Haraf dağın sivri ucu, bıçağın ağzı demektir. Tahrif etmek bozmak anlamındadır.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٤٥٦باب الحاء والراء والفاء معهما
ح ر ف، ح ف ر، ف ر ح، ر ف ح مستعملات
حرف:
الحَرْف من حُروف الهِجاء. وكلُّ كلمةٍ بُنِيَتْ أداةً عاريةً في الكلام لتفرقة المعاني تُسمَّى حَرْفاً، وإنْ كانَ بناؤها بحَرْفَيْن أو أكثر مثلُ حَتّى وهَلْ وَبلْ ولَعَلَّ.
وكلُّ كلمةٍ تُقرَأ على وُجوهٍ من القرآن تُسمَّى حَرْفاً، يقال: يُقرَأ هذا الحَرْف في حَرْف ابن مسعود أي في قراءته. والتحريف في القرآن تغيير الكلمة عن
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤٢٣حَرْفُ كل شيء: طَرَفُهُ وشَفيرُهُ وحَدُّهُ ومنه حَرْفُ الجبل، وهو أعلاه المُحَدَّدُ. والحَرْفُ: واحد حُروفِ التهجّي.
وقوله تعالى: "ومِنَ الناسِ مَنْ يَعْبُدُ اللهَ على حَرْفٍ" قالوا: على وَجهٍ واحد، وهو أن يعبده على السَرَّاء دون الضّراء. والحَرْفُ: الناقةُ الضامرة الصُلْبةُ، شُبِّهتْ بحَرْفِ الجبل. والحَرْفُ: الناقةُ المهزولة. وقد أَحْرَفْتُ ناقتي، إذا هزلتُها. قال أبو زيد: أَحْرَفَ الرجلُ فهو
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٤٬٨١٩ح ر ف
حرف ، حفر ، فرح ، رحف ، رفح : مستعملة .
حرف : قال الليث : الحَرْفُ من حُرُوفِ الهِجَاء . قال : وَكُلُّ كَلِمَةٍ بُنِيَتْ أَدَاةً عارِيةً في الكلامِ لِتَفْرِقَةِ المَعَانِي فاسْمُها حرفٌ ، وإِنْ كَانَ بِنَاؤُها بحرفين أو فَوْقَ ذلك ، مثل : حتى وَهَلْ وَبل وَلَعَلّ .
وكل كلمة تُقْرَأُ على وُجُوهٍ مِنَ القُرْآنِ تُسمى حَرْفاً ، يقرأ هذا في حرف ابن مسعود أي في قراءة ابن مسعود .
قال والإنسانُ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٧٬٩٢٨(باب الحاء والراء وما يثلثهما)
(حرز) الحاء والراء والزاء أصلٌ واحد، وهو من الحِفْظ والتَّحفظ يقال حَرَزْتُه([1]) واحترزَ هو، أي تحفَّظَ. وناسٌ يذهبون إلى أنّ هذه الزّاءَ مبدلةٌ مِن سين، وأنَّ الأصل الحَرْس وهو وجهٌ. وفي الكتاب الذي للخليل أنّ الحَرَزَ جَوْز محكوكٌ يُلعَب به، والجمع أحْراز. قلنا: وهذا شيءٌ لا يعرَّج عليه ولا مَعْنَى له.
(حرس) الحاء والراء والسين أصلان: أحدهما الحِفْظ والآخر
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٠٨٣- حرف الشيء: طرفه، وجمعه: أحرف وحروف، يقال: حرف السيف، وحرف السفينة، وحرف الجبل، وحروف الهجاء: أطراف الكلمة، والحروف العوامل في النحو: أطراف الكلمات الرابطة بعضها ببعض، حرف (هي الناقة الضامرة)، تشبيها بحرف الجبل، أو تشبيها في الدقة بحرف من حروف الكلمة، قال عز وجل: ﴿ومن الناس من يعبد الله على حرف﴾ [الحج/11]، قد فسر ذلك بقوله بعده: ﴿فإن أصابه خير اطمأن به وإن أصابته فتنة انقلب على وجهه﴾ [الحج/11]،
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٣٤ح ر ف
انْحَرَفَ عنه وتحرّف. وحرَّف القلَم، وقلم محرف.
وحرف الكلام.
وكتب بحرف القلم.
وقعد على حرف السفينة وقعدوا على حروفها.
ومالي عنه محرف أي معدل.
ورجـل محـارف: محدود.
قال: محـارف في الشاء والأباعر مبـارك بالقلعـي الباتر وحورف فلان.
وأدركته حرفة الأدب.
وتقول: ما من حرف إلا وهو مقرون بحرف.
قال: ما ازددت من أدبي حرفاً أسر به إلا تزيدت حرفاً تحته شوم وفلان حرفته
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١١٬٣٩٦الحَرْفُ من حُروف الهِجاء: معروف واحد حروف التهجي. والحَرْفُ: الأَداة التي تسمى الرابِطةَ لأَنها تَرْبُطُ الاسمَ بالاسم والفعلَ بالفعل كعن وعلى ونحوهما، قال الأَزهري: كلُّ كلمة بُنِيَتْ أَداةً عارية في الكلام لِتَفْرِقَة المعاني واسمُها حَرْفٌ، وإن كان بناؤها بحرف أَو فوق ذلك مثل حتى وهل وبَلْ ولعلّ، وكلُّ كلمة تقرأُ على الوجوه من القرآن تسمى حَرْفاً، تقول: هذا في حَرْف ابن مسعود أَي في قراءة ابن
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٧٥* ح ر ف * * حَرْفُ * كل شيء طرفه وشفيره وحده و * الحَرْفُ * واحد * حُرُوفِ * التهجي وقوله تعالى ﴿ومن الناس من يعبد الله على حرف﴾ قالوا على وجه واحد وهو أن يعبده على السراء دون الضراء ورجل * مُحَارَفٌ * بفتح الراء أي محدود محروم وهو ضد المبارك وقد * حُورِفَ * كسب فلان إذا شدد عليه في معاشه كأنه ميل برزقه عنه وفي حديث بن مسعود رضي الله عنه { موت المؤمن عرق الجبين تبقي عليه البقية من الذنوب فيحارف
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١١٬٤٦٤الحرف من كل شيء: طرفه وشفيره وحده، ومن ذلك حرف الجبل، وهو: أعلاه المحدد، نقله الجوهري، وقال شمر: الحرف من الجبل: ما نتأ في جنبه منه كهيئة الدكان الصغير أو نحوه، قال: والحرف أيضا في أعلاه، ترى له حرفا دقيقا مشفيا على سواء ظهره، قال الفراء: ج حرف الجبل: حرف، كعنب، ولا نظير له سوى طل وطلل، قال: ولم يسمع غيرهما، كما في العباب، قال شيخنا: أي: وإن كان الحرف غير مضاعف.
الحرف: واحد حروف التهجي الثمانية
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٬٩٦١حَرَفَ الشَّىْءَ عَنْ وَجْهِهِ
1 حَرَفَ الشَّىْءَ عَنْ وَجْهِهِ ذ , (AO, S, Msb, K,) aor. حَرُفَ , (Msb,) or حَرِفَ , (K,) inf. n. حَرْفٌ, (S, Msb,) He turned the thing from its proper way, or manner: (K:) or altered it therefrom: (Msb:) and ↓ حرّفهُ, inf. n. تَحْرِيفٌ, has this latter meaning: (K, * TA:) or has an intensive signification of this kind. (Msb.) الكَلِمِ عَنْ ↓ تَحْرِيفُ مَوَاضِعِهِ
حَرَفَ الشَّىْءَ عَنْ وَجْهِهِ 1 حَرَفَ الشَّىْءَ عَنْ وَجْهِهِ ذ , (AO, S, Msb, K,) aor. حَرُفَ , (Msb,) or حَرِفَ , (K,) inf. n. حَرْفٌ, (S, Msb,) He turned the thing from its proper way, or manner: (K:) or altered it therefrom: (Msb:) and ↓ حرّفهُ, inf. n. تَحْرِيفٌ, has this latter meaning: (K, * TA:) or has an intensive signification of this kind. (Msb.) الكَلِمِ عَنْ ↓ تَحْرِيفُ مَوَاضِعِهِ signifies The altering words from their proper meanings: (S, * TA:) and agreeably with this explanation, the verb is used in the Kur iv. 48, &c.: (TA:) or تحريف signifies the perverting of language: (Msb:) or the altering a word in form; as in writing بُرْدٌ for بَرْدٌ; or vice versâ: (KT:) [and the mistranscribing a word in any manner: commonly used in this sense in the lexicons &c.: or the altering a word by substituting one letter, or more, for another, or others. See also صَحَّفَ.] -A2- See also 7. -A3- حَرَفَ لِعِيَالِهِ, (Msb, K,) aor. حَرِفَ , (As, S, K,) or حَرُفَ , (Msb,) He earned or gained [subsistence], or laboured to do so, for his family, or household, (As, S, Msb, K,) from this and that quarter; (As, S;) as also ↓ احترف: (Mgh, * Msb, TA:) and بِيَدَيْهِ ↓ احترف [he earned, or gained, with his hands]: and لِعِيَالِهِ ↓ تحرّف he applied himself to earn or gain [subsistence] for his family, or household, by means of any, or every, art or craft: (TA:) and ↓ احرف he laboured, or sought gain or sustenance, for his household, or family; expl. by كَدَّ عَلَى عِيَالِهِ. (IAar, K.) -A4- حَرَفَ عَيْنُهُ, inf. n. حَرْفَةٌ, (K,) not an inf. n. of un., (TA,) He applied collyrium to his eye (K, TA) with the [style called] مِيل. (TA.) -A5- حُرِفَ فِى مَالِهِ, inf. n. حَرْفَةٌ, He suffered the loss of somewhat of his property. (Lh, K.)
2 حَرَّفَ see 1, in two places. ― -b2- [Hence,] طَاعُونٌ يُحَرِّفُ القُلُوبَ [A pestilence] causing the hearts [of those witnessing its effects] to turn away, and be aloof: (K:) occurring in a trad.: or, accord. to one relation, يُحَوِّفُ القلوب, (TA,) i. e., turning the hearts from confidence, and inclining them to removal and flight. (K and TA in art. حوف.) ― -b3- تَحْرِيفُ القَلَمِ The nibbing the writing-reed obliquely; (S, * K, * TA;) making the right tooth of the nib higher [i. e. longer] than the left. (TA.) You say also, حَرَّفَ القَطَّةَ [He made the nibbing oblique]. (TA.) And حرّف السِّكِّينَ فِى حَالِ القَطِّ [He turned the knife obliquely in nibbing]. (TA.) ― -b4- See also 7. ― -b5- تَحْرِيفٌ also signifies The putting in motion, or into a state of commotion; syn. تَحْرِيكٌ. (TA.) ― -b6- قَالَ بِيَدِهِ فَحَرَّفَهَا كَأَنَّهُ يُرِيدُ القَتْلَ, in a trad., means [He made a sign with his hand,] and imitated with it the cutting of a sword with its edge. (TA.)
حُورِفَ 3 حُورِفَ حورف He was debarred from the means of subsistence; because he of whom this is said is aloof (بِحَرْفٍ) from the means of subsistence. (Mgh.) And حُورِفَ كَسْبُ فُلَانٍ Such a one was made to experience difficulty (S, TA) in his buying and selling, and was straitened (TA) in his means of subsistence; as though his means of subsistence were turned away from him: (S, TA:) or he had his gain, or earnings, turned away from him. (Msb.) It is said in a trad. of Ibn-Mes'ood, مَوْتُ المُؤْمِنِ عَرَقُ الجَبِينِ تَبْقَى عَلَيْهِ البَقِيَّةِمِنَ الذُّنُوبِ فَيُحَارِفُ بِهَا عِنْدَ المَوْتِ, i. e. [The death of the believer is accompanied with sweating of the side of the forehead: some sins remain chargeable against him, and] he is made to experience difficulty by them [in dying], in order that his sins may be diminished. (S.) -A2- مُحَارَفَةٌ has also a meaning like مُفَاخَرَةٌ: Sل'ideh says, فَقَدْ عَلِمُوا فِى الغَزْوِ كَيْفَ نُحَارِفُ [And they certainly know, in warfare, how we vie for superiority in glory: or] accord. to Skr, it means how we deal with them; as when one says to a man, What is thy حِرْفَة (i. e. thine occupation) and thy lineage? (TA:) [or the meaning may be how we requite; for] -A3- حارفهُ بِسُوْءٍ signifies He requited him for evil (K, TA) that he had done. (TA.) And it is said in a trad., اـِنَّ العَبْدِ لَيُحَارَفُ عَنْ عَمَلِهِ الخَيْرَ أَوْ الشَّرَّ, i. e. [Verily the servant] shall be requited [for his deed; the good I mean, or the evil]. (IAar, TA.) And ↓ احرف also signifies He requited for good or evil. (IAar, K.) -A4- مُحَارَفَةٌ signifies also The measuring a wound with the مِحْرَاف, i. e. the probe. (K, * TA.)
احرف 4 احرف احرف أحرف حرف : see 1. ― -b2- Also, (inf. n. اـِحْرَافٌ, Msb,) His مال [or cattle] increased, and became in a good state or condition. (AZ, S, Msb, K.) One says, جَآءَ بِالحَقِ وَالاـِحْرَافِ, meaning He came with, or brought, much cattle. (AZ, S. [See حِلْقٌ.]) -A2- He emaciated, or rendered lean, a she-camel: so says As: others say احرث. (S.) [See حَرْفٌ: and see حَرِيثَةٌ.] -A3- See also 3, last sentence but one.
5 تَحَرَّفَ see 7: ― -b2- and see also 1.
انحرف 7 انحرف أنحرف انحرف ٱنحرف [It became turned, or altered, from its proper way, or manner; quasi-pass. of 1 in the first of the senses explained above: and] he turned aside; (Az, S, Mgh, Msb, K;) as also ↓ تحرّف; (Az, S, Mgh, K;) and ↓ احرورف; (Az, S, K;) and ↓ حَرَفَ, inf. n. حَرْفٌ; (TA;) عَنْهُ from it. (Az, S, Msb, TA.) [Hence,] one says, انحرف مِزَاجَهُ [His temperament, or constitution, became disordered]; as also ↓ حَرَّفَ, [app. a mistranscription for حُرِّفَ,] inf. n. تَحْرِيفٌ. (TA.) [And انحرف عَلَيْهِ He turned against him, with enmity, or anger.] And انحرف اـِلَيْهِ He turned to, or towards, him, or it. (TA.)
8 اـِحْتَرَفَ see 1, in two places.
12 اـِحْرَوْرَفَ see 7.
حَرْفٌ حَرْفٌ حرف حرفة The extremity, verge, border, margin, brink, brow, side, or edge, (S, Mgh, * K, TA,) of anything; (S, K;) as, for instance, the side of a river or rivulet, and of a ship or boat, (TA,) and of the notch of an arrow; (Msb;) and the edge of a sword: (L, TA:) pl. [of mult. حُرُوفٌ, and of pauc.] أَحْرُفٌ. (TA.) Hence, (S,) [A point, a ridge, a brow, and a ledge, of a mountain:] the pointed, sharp, or edged, summit of a mountain: (S, Msb, K:) a projecting portion in the side of a mountain, in form like a small دُكَّان [i. e. bench] or the like: and a portion in the summit of a mountain, having a thin edge, or ridge, rising above the upper part of the back: (Sh, TA:) pl. (of the word thus used in relation to a mountain, TA) حِرَفٌ; (Fr, S, Msb, K;) accord. to Fr, (Msb,) the only instance of the kind except طِلَلٌ as pl. of طَلٌّ. (Msb, K.) [Hence, also,] A nib, of a writing-reed, obliquely cut: so in the phrase قَلَمٌ لَا حَرْفَ لَهُ, in the S and K in art. جزم, a writingreed not having a nib obliquely cut. (TA in that art. [See 2 in the present art.]) And حَرْفَا الرَّأْسِ The two lateral halves of the head. (TA.) [Hence, also, the phrase] فُلَانٌ عَلَى حَرْفٍ مِنْ أَمْرِهِ [and بِحَرْفٍ مِنْهُ (see 3, first sentence,)] Such a one is [standing] aloof with respect to his affair, (عَلَى نَاحِيَةٍ مِنْهُ, ISd, TA,) [in suspense,] waiting, and looking to the result, if he see, in regarding it from one side, what he likes; (TA;) turning from it if he see what does not please him. (ISd, TA.) The saying, in the Kur xxii. 11, وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللّٰهَ عَلَى حَرْفٍ means And of men is he who serves God standing aloof with respect to religion, in a fluctuating state, like him who is in the outskirts of the army, who, if sure of victory and spoil, stands firm, and otherwise flees: (Ksh, Bd: *) or the meaning is, who serves God in doubt, or suspense, (Zj, K, Jel,) being unsteady like him who alights and abides upon the حَرْف [i. e. point, or ridge, or brow,] of a mountain: (Jel:) or in a state of disquietude respecting his case; (Ibn- 'Arafeh, K;) i. e. not entering into the religion firmly, or steadily: (K:) or who serves God in one mode of circumstances; i. e. when in ample circumstances, and not when straitened in circumstances; (Az, S, K;) as though good fortune and plenty were one side, and an evil state were another side: (Az, TA:) [hence,] حَرْفٌ sometimes signifies a mode, or manner, and a way. (Msb.) ― -b2- A letter of the alphabet: pl. حُرُوفٌ: (S, Msb, K:) the letters being thus called because they are the extremities of the word [and of the syllable]. (Kull.) The saying of the lawyers, تُبْطَلُ الصَّلَاةَ بِحَرْفٍ مُفْهِمٍ [Prayer is made null by a significant letter] means only by an imperative of a verb of which the first and last radical letters are infirm; such as فِ from وَفَى, and قِ from وَقَى, and the like. (Msb.) ― -b3- As a grammatical term, (assumed tropical:) [A particle; i. e.] what is used to express a meaning, and is not a noun nor a verb: every other definition of it is bad: (K:) pl. حُرُوفٌ. (Msb, &c.) ― -b4- And (tropical:) A word [absolutely: often used in this sense in lexicons &c.]. (Kull.) ― -b5- A dialect, an idiom, or a mode of expression, peculiar to certain of the Arabs: pl. [of pauc.] أَحْرُفٌ: so in the saying (of Mohammad, TA) نَزَلَ القُرْآنُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ The Kur-لn has been revealed according to seven dialects, of the dialects of the Arabs: (A'Obeyd, Az, IAth, K:) or this means, according to seven modes, or manners, (Mgh, Msb,) of reading: whence فُلَانٌ يَقْرَأُ بِحَرْفِ ابْنِ مَسْعُودٍ Such a one reads in the manner of reading of Ibn-Mes'ood. (Mgh.) -A2- Applied to a she-camel, (assumed tropical:) Lean, or light of flesh; or lean, and lank in the belly; (S, K;) and firm, strong, or hardy; likened to the حَرْف of a mountain; (S;) or to the حرف of a sword, (Z, O, TA,) in respect of her leanness, or thinness, and her sharpness and effectiveness in pace; (Z, TA;) or to a letter of the alphabet, meaning the letter ا, in respect of her leanness: (TA:) or excellent, or high-bred, or strong and light and swift, sharp and effective in pace, rendered lean by journeyings; likened to the حرف of a sword: (L:) or emaciated: (S, K:) so As used to say: (S:) but this is inconsistent with Dhu-r-Rummeh's description of a she-camel by the epithets جُمَالِيَّةٌ حَرْفٌ سِنَادٌ: (TA:) [see حَرِيثَةٌ:] or [in the CK “ and ”] great; big; of great size; (K, TA;) likened to the حرف of a mountain: (TA:) it is applied only to a she-camel: one may not say جَمَلٌ حَرْفٌ. (IAar, TA.)
حُرْفٌ حُرْفٌ حرف حرفة and ↓ حِرْفَةٌ (S, K) and ↓ حُرْفَةٌ (Mgh, K) and ↓ حِرَافٌ (TA) Ill-fatedness; privation of prosperity; or the being denied prosperity; syn. حِرْمَانٌ [as inf. n. of حُرِمَ]: (K, TA:) lack of good fortune, so that one has no increase of his cattle or other property: (S:) debarment from the means of subsistence. (Mgh.) Hence the saying of 'Omar, أَحَدِهِمْ أَشَدُّ عَلَىَّ مِنْ عَيْلَتِهِ ↓ لِحِرْفَةُ, (S, K,) or, accord. to one reading, ↓ لَحُرْفَةُ, (TA,) [Verily the ill-fatedness of any one of them is more distressing to me than his poverty:] i. e., the supplying the wants of the poor man is easier to me than the making the bad to thrive: or the meaning is, the want of the means of gaining subsistence by any one of them, and grief on that account, is more distressing to me than his poverty: so in the Nh. (TA.) -A2- الحُرْفُ A certain grain, resembling الخَرْدَل [or mustard]; (Az, Msb, TA;) called by the vulgar, (AHn, TA,) or in the dial. of El- 'Irلk, (TA in art. رشد,) حَبُّ الرَّشَادِ, (AHn, S, K,) or الرَّشَادُ: (Msb:) n. un. with ة, (TA,) applied to a single grain thereof. (Msb.) [See art. رشد.] Hence حِرِّيفٌ [q. v.]. (S, Msb.)
حُرْفَةٌ حُرْفَةٌ حرف حرفه حرفة : see حُرْفٌ, in two places.
حِرْفَةٌ حِرْفَةٌ حرف حرفه حرفة A craft, or handicraft, (S, K, TA,) by which one gains his subsistence; a mode, or manner, of gain; any habitual work or occupation of a man; because he turns (يَنْحَرِفُ, K, i. e. يَمِيلُ, TA) to it; (K, TA;) a subst. from اِحْتَرَفَ: (Mgh, Msb:) pl. حِرَفٌ. (TA.) -A2- See also حُرْفٌ, in two places.
حُرْفِىٌّ حُرْفِىٌّ حرف حرفى حرفة حرفي حرفيي A seller of الحُرْف, i. e. حَبّ الرَّشَاد. (K.)
حِرَافٌ حِرَافٌ حراف : see حُرْفٌ.
حَرِيفٌ حَرِيفٌ حريف A fellow-worker, syn. مُعَامِلٌ, (S, Mgh, Msb, K,) in one's craft or ordinary occupation: (K:) and an associate: (KL:) pl. حُرَفَآءُ. (Msb.) ― -b2- It is mostly used by foreigners as meaning A companion in drinking: and by most of the Turks, as implying vituperation; [like our term “ fel-low; ”] so that when any one of them addresses another by this epithet, he is angry. (TA.)
حَرَافَةٌ حَرَافَةٌ حرافه حرافة The quality, or property, of burning, or biting, the tongue; acritude. (S, Msb, TA.)
حِرِّيفٌ حِرِّيفٌ حريف , from الحُرْفُ, Burning, or biting, to the tongue: (S, Msb, TA:) it is applied in this sense to an onion, and to other things: one should not say حَرِّيفٌ. (S, TA.)
مَحْرِفٌ مَحْرِفٌ محرف A place to which to turn away, or back, from a thing. (AO, S, K.) So in the saying, مَالِى عَنْ هٰذَا الأَمْرِ مَحْرِفٌ [I have no place to which to turn away, or back, from this thing]. (AO, S, K. *) ― -b2- Also, and ↓ مُحْتَرَفٌ, A place in which a man earns or gains [subsistence], or labours to do so, and employs himself as he pleases, or follows his various pursuits. (K.)
مُحْرِفٌ مُحْرِفٌ محرف A man whose property increases, and becomes in a good state or condition; or whose cattle increase &c. (S, Msb.)
مِحْرَفٌ مِحْرَفٌ محرف : see مِحْرَافٌ.
مِحْرَفَةٌ مِحْرَفَةٌ محرف محرفه محرفة : see مِحْرَافٌ.
مُحَرَّفٌ مُحَرَّفٌ محرف [pass. part. n. of 2, q. v. ― -b2- ] One whose property has gone. (TA.) ― -b3- A writing-reed nibbed obliquely; having the right tooth of the nib higher [i. e. longer] than the left. (TA.)
مُحَرِّفُ القُلُوبِ مُحَرِّفُ القُلُوبِ محرف القلوب , applied to God, The Turner, or Incliner, of hearts: or the Mover of hearts: (TA:) or the Remover of hearts. (Fr, TA voce مُحَرِّك, q. v.)
مِحْرَافٌ مِحْرَافٌ محراف (S, L, K) and ↓ مِحْرَفٌ, (L, TA,) or ↓ مِحْرَفَةٌ, (Akh, TA,) A probe with which the depth of a wound is measured: (S, L, K:) pl. of the first مَحَارِيفُ; and [of the second, or,] accord. to Akh, of the last, مَحَارِفُ. (TA.)
مُحَارَفٌ مُحَارَفٌ محارف Prevented, or withheld, from obtaining good; withheld from good fortune, or from sustenance; denied, or refused, good, or prosperity; lacking good fortune; having no increase of his cattle or other property; (S, Mgh, * K; *) contr. of مُبَارَكٌ: (S:) or having his gain, or earnings, turned away from him: (Msb:) or who obtains not good from a quarter to which he betakes himself: or scanted in his means of subsistence: or who works not, or labours not, to earn, or gain: or who earns, or gains, with his hands, but not enough for the support of himself and his household or family: (TA:) مُخَارَفٌ and مُجَارَفٌ are dial. vars. thereof. (TA in art. خرف.)
مُحْتَرَفٌ مُحْتَرَفٌ محترف : see مَحْرِفٌ.
مُحْتَرِفٌ مُحْتَرِفٌ محترف A handicraftsman; a worker with his hands. (S, TA.)
مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ متحرفا لقتال , in the Kur [viii. 16], means Turning away for the purpose of returning to fight: the doing which is one of the stratagems of war. (Mgh, Msb. *)
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٤٦٥حَرَفَ
حَرَفَ I , U ( n. ac. حَرْف 1 )
a. [ acc. & 'An ], Turned aside, altered from.
b. [ La ], Gained a livelihood, provided for.
حَرَّفَ
حَرَّفَ II ,
a. Altered; inverted; transcribed.
b. Falsified.
c. Cut obliquely.
حَاْرَفَ
حَاْرَفَ III ,
a. Requited.
b. Probed ( wound ).
أَحْرَفَ
أَحْرَفَ IV ,
a. Grew rich.
b. Treated ill, maltreated.
تَحَرَّفَ
تَحَرَّفَ V
a. [ 'An ],
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٤٢٬٣٠٣حرف
حَرَفَ - يَحْرِفُ - حَرْف - حَرَّفَ - يُحَرِّفُ - تَحَرَّفَ - يَتَحَرَّفُ - مُتَحَرِّف - مُتَحَرِّفاً
حَرَفَ - يَحْرِفُ + الكائن أو الشيء أو الأمر: يقع على الجانب الطرفي الحدي الفاصل بين شيئين: يقع أو يسير أو يتحرك في المنطقة الطرفية الجانبية الحدية الفاصلة بين الشيء والشيء الآخر، أوبين السطح والسطح الآخر
حَرْف: على وزن " فـَعـْل"
الجذور المجاورةالمجاورة: ٨٠ (الإجمالي: ١٠٥)
- كلم
الآيات المشتركة: ٤ · Kelime
- وضع
الآيات المشتركة: ٣ · Koyar
- أله
الآيات المشتركة: ٦ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
- حوز
الآيات المشتركة: ١ · Birleşen
- قلب
الآيات المشتركة: ٣ · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır
- هود
الآيات المشتركة: ٢ · “Hidayet”in değişik söylenişidir
- سمع
الآيات المشتركة: ٣ · İşiten
- لعن
الآيات المشتركة: ٢ · Dışlama
- طعن
الآيات المشتركة: ١ · Ve dil uzatmak
- فتن
الآيات المشتركة: ٢ · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir
- قلل
الآيات المشتركة: ٢ · Az
- لوي
الآيات المشتركة: ١ · Ucu kıvrık demir veya ağaç demektir
الآيات التي ورد فيها(٦)
مِنَ الَّذِينَ هَادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَيَقُولُونَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ …
Anlamını değiştirirler
فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ …
Anlamını değiştirirler
… هَادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا …
Anlamını değiştirirler
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | حرف |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | بدل, غير, ميل, زوغ |
| Zıt Kök | قوم |
| Çekirdek Özet 1 | Bir nesnenin, dağın veya kılıcın keskin ucu, sırtı, kenarı ve sınırı |
| Çekirdek Özet 2 | Merkezden kenara kayma, istikrarsız eşikte durma ve sözü bağlamından saptırma |
| Çekirdek Özet 3 | Bir sistemin ya da metnin kurucu ekseninden uçlara çekilerek işlevsizleştirilmesi |
| Kritik Hata Riski | Tahrifi yalnızca metin lafzını fiziksel olarak silip değiştirme sanmak; anlamı kaydırma ve çarpıtma boyutunu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| حر | Keskinlik, hararet, sürtünme ve sınır belirleme hattı; حرر, حرق, حرب, حرد köklerinde görülen yakıcı ve sert sınır çizgisi | ف | Ağız, yarık ve uç imgesi eklenerek keskinliğin bir nesnenin kenarına, sırtına, ucuna ve bir tarafa meyletme hareketine dönüşmesi |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ح | Çit, duvar | Bir alanı çevreleyen, ayıran, sınır çizen koruyucu ve engelleyici hat |
| ر | İnsan başı | Baş, uç nokta, belirleyici zirve ve yönelim |
| ف | Ağız | Açıklık, kenar, dudak, dışa açılan sınır çizgisi |
| حرف | Sınır çitinin baş ve kenar noktasına doğru yönelip merkezden ayrılma | Eksenin merkezinden çıkıp nesnenin veya durumun en uç kenarına, düşme tehlikesi taşıyan bıçak sırtı sınırına kayma hareketi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Dağın sivri kayalık sırtı, kılıcın keskin ağzı, geminin veya kabın kenar çizgisi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Evs b. Hacer veya Ka‘b b. Züheyr şiirinde zayıf, çevik ve keskin hatlı deve kılıç ağzına veya dağ sırtına benzetilerek حَرْفٌ olarak anılmıştır: حَرْفٌ أخُوها أبوها مِن مُهَجَّنَةٍ / وعَمُّها خالُها قوداءُ مِئشيرُ |
| Erken Arapça kullanım | Bir mesleği veya geçim yolunu kenarından tutarak icra etmeye hırfet denilmiş; sözü asıl merkezinden kaydırıp iki anlama gelebilecek uç noktaya çekmeye tahrif adı verilmiştir |
المصدر Lisānu’l-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Mekāyîsü’l-Luğa.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça حرف kökü, Sami dillerinde keskin bir sınır, kenar oluşturma, kazıma ve bir yöne eğilme anlam alanıyla kesişir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında h-r-p kök ailesi (İbranice חרף) keskinleşme, kış mevsiminin sert kenarı, bileme ve aynı zamanda sivri sözle kınama/tahrir etme anlamlarını barındırır. Akadca harāpu/hurpu biçimlerinde erken dönem ve sınır durumları ile mevsimsel eşikler ifade edilir. Arapçada kök bir yandan somut kenar ve dağ sırtı (haddü'ş-şey') anlamını korumuş, diğer yandan merkezden uca kayma (inhiraf) ve sözü lafız veya mana yönünden ekseninden saptırma (tahrif) doğrultusunda kavramlaşmıştır. Kökün biliteral حر tabanındaki yakıcılık ve keskinlik, Arapçada uçta bulunmanın getirdiği istikrarsızlık ve tehlike haliyle semantik bir süreklilik sergiler.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisānu’l-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | حرف | Keskin kenar, sınır hattı, eğilme, meslek edinme ve sözü uç anlamlara bükme | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Kuzeybatı Sami ח-ר-פ / ḥ-r-p | Keskin olmak, sivriltmek, sıyırmak ve kınamak | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik kesme ve ayırma tabanı | Kenar oluşturarak ana gövdeden ayrışma ve sınır çekme semantiği | Muhtemel |
المصدر Mekāyîsü’l-Luğa, Brown-Driver-Briggs, Gesenius.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| حرف | Anlamlı | Uç, kenar, sapma | Bir şeyin keskin sınırı, merkezden kenara kayma ve sözü saptırma | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| حفر | Anlamlı | Kazmak, oymak | Toprağı veya sert zemini kazıyıp çukur açmak | Kur'an'da geçer; derinleşme ve oyma |
| رحف | Anlamlı | İnceltmek, yassıltmak | Ekmeği veya nesneyi inceltip yaymak | Kur'an'da geçmez; inceltme yönüyle kenar anlamıyla akrabadır |
| رفح | Anlamlı | Sakinleşmek, yanaşmak | Geminin kıyıya yanaşması, devenin suya yaklaşması | Kur'an'da geçmez |
| فحر | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| فرح | Anlamlı | Sevinmek, şımarmak | Göğsün sevinçle genişlemesi, aşırı neşe ve hafiflik | Kur'an'da geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| حرف | Merkez | Kenar, eğilme ve saptırma | Bir nesnenin sırtına veya ucuna kayarak merkezdeki dengesini yitirmesi | Asıl anlam ekseninden uca doğru bükülme |
| بدل | Komşu | Değiştirme | Bir şeyin yerine tamamen başka bir şeyi ikame etme | حرف lafzı veya manayı kenara çeker, بدل tamamen yerini alır |
| غير | Komşu | Başkalaştırma | Bir şeyin niteliğini veya halini dönüştürme | غير özü veya sıfatı başkalaştırırken حرف bağlamı saptırır |
| ميل | Komşu | Eğilme | Dikey dengeden bir tarafa doğru bükülme | ميل genel bir meyil iken حرف keskin bir uçta konumlanmadır |
| زوغ | Komşu | Sapma | Doğru çizgiden gözün veya kalbin kayması | زوغ haktan meyletme, حرف sınır hattına çekilme |
| قوم | Zıt | Doğruluk ve istikamet | Sapmadan, dik, dengeli ve merkezde sabit durma | Uçta ve kaypak zeminde olmanın tam zıddı |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | حرف | Kenar, harf, sapma | Nesnenin sınırı, sözün yapı taşı ve meyletme | Kesin |
| Latince | margo, deflectere, corrumpere | Kenar, saptırmak, bozmak | Sınır hattında durmayı ve doğru yoldan eğriltmeyi karşılar | Güçlü |
| İngilizce | edge, letter, distort, pervert | Uç/kenar, harf, saptırmak | Fiziksel kenar ile metinsel tahrif ayrımını birlikte taşır | Güçlü |
| Almanca | Rand, Buchstabe, verfälschen | Kıyı/kenar, harf, çarpıtmak | Doğru bağlamdan çıkarıp kenara kaydırmayı ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | bord, lettre, altérer, dévier | Kenar, harf, tahrif etmek | Merkezden sapma ve anlamı bozma boyutunu verir | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| حرف | Şüphe, tereddüt ve sınırda kulluk | İmanın merkezine girmeyip nimet anında sevinip darlıkta dönüveren kaypak duruş (Hac 22:11) |
| يُحَرِّفُونَ | Metnin manasını veya lafzını bağlamından koparma | İlahi sözün kastını eğip bükerek başka yere çekme (Bakara 2:75, Nisâ 4:46, Mâide 5:13, Mâide 5:41) |
| مُتَحَرِّفًا | Savaşta taktiksel olarak kenara çekilme | Kaçmak için değil, yeniden saldırmak üzere manevra yaparak mevzi değiştirme (Enfâl 8:16) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Tahrif meselesi | Tevrat ve İncil'in lafzının mı yoksa tevilinin mi tahrif edildiği tartışması | Metnin lafzî ve manevî tahrifi |
| Fıkıh | Hırfet ve kazanç | Kişinin maişetini temin ettiği meslek ve sanatın sınırları | Belirli bir geçim yolunu tutma |
| Tefsir | حرف ve kırâatler | İbadeti bir uç üzere yapmanın psikolojisi ve Kur'an'ın yedi harf üzere inmesi | Kırâat ve tereddütlü kulluk |
| Hadis | Yedi harf rivayeti | Kur'an'ın yedi lehçe, vecih veya kabile dili üzere indirilmiş olması | Dilsel ve lehçesel çeşitlilik |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Vahyin korunması ve itikat | Tahriften arınmış eksen | Vahyin asli semantik merkezini muhafaza etmek | Dini hakikati marjinal ve çarpık tevillerden korur | Kesin |
| İlmi | Metin tenkidi ve usul | Anlam kaymasını tespit | Metinlerin bağlamsal ve filolojik sınırlarını belirlemek | İfadelerin keyfi yorumlarla uçlara çekilmesini engeller | Güçlü |
| Siyasi | Stratejik manevra | Taharrüf (taktiksel yer değiştirme) | Güç toplamak için geri çekilip hamle yapmak | Bozgun ile bilinçli taktik ayrımını kurar | Güçlü |
| İktisadi | Mesleki uzmanlaşma | Hırfet ve kazanç yolu | Toplumsal işbölümünde belirli bir üretim kenarını tutmak | Fertlerin uzmanlaşarak maişet üretmesini sağlar | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Sınır koşulu ve faz kayması | Bir sistemin kararlı durumdan ayrılarak kritik sınır eşiğine gelmesi veya sinyalin açısal sapmaya uğraması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Marjinalleşme ve bağlam kaybı | Bireyin veya kurumun toplumun merkezinden kenarına itilmesi; metnin bağlamından koparılarak dezenformasyona uğratılması | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Tahrifi yalnızca mushafın veya metin sayfalarının fiziksel olarak tahrif edilip yok edilmesi şeklinde daraltmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Lafız aynı kalsa bile kelimenin konulduğu yerden başka bir anlama kaydırılması, bağlamın çarpıtılması ve sınırda duran samimiyetsiz kulluk biçimleri |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Metnin lafzı korunduğu sürece anlamın bozulmadığı zannına kapılmak ve bağlamsal saptırmaları vahye uygun kabul etmek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem ilahi kelamın korunmuşluğunu tahrif kavramı üzerinden kurması hem de insan psikolojisindeki tereddütlü, sınırda duran imanın zaafını ortaya koyması bakımından hayatidir. |
| Hangi ayet groupsunda belirleyicidir? | Ehl-i kitabın vahiyle ilişkisini eleştiren ayetlerde (Bakara, Nisâ, Mâide), savaş ahlakı ve taktiğini düzenleyen ayetlerde (Enfâl) ve insan fıtratının sınandığı ayetlerde (Hac) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İbadetin sadece refah zamanında yapılıp zorlukta terk edilmesini iman zanneden yaklaşımı çürütür; tahrifin sadece yazı bozumu değil bir zihin ve niyet sapması olduğunu gösterir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamDağın keskin sırtı, kılıcın ağzı ve bir nesnenin uç kenarı.
- Soyut anlamMerkezdeki kararlı duruştan kopup düşme veya savrulma riski taşıyan sınır hattına kayma, sözü bağlamından saptırma.
- Sistematik karşılıkBir yapının dengesini sağlayan merkez noktadan (omurga) marjinal sınıra doğru vektörel sapma ve metin bütünlüğünün bağlam dışına itilmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde , metnin veya inancın kurucu merkez eksenini; , merkez istikameti temsil eden birim vektörü gösterir. zamanla veya şartlarla ortaya çıkan sapma miktarını, ise sınıra veya kenara doğru olan dik kayma yönünü ifade eder. Sapma azami düzeye ulaştığında (), sistem merkezden çıkarak kararsız sınır çizgisine () ulaşır ve asli bağlamından koparak tahrif edilmiş veya tereddütlü bir sınıra savrulmuş olur.