سطر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-ط-رالصيغ: ٧ · الجذور المجاورة: ٥٢ · الآيات: ١٦ · السور: ١٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».غيثوعدكتبمَسْطُورًابِمُسَيْطِرٍسطرمَسْطُورٍأولأَسَاطِيرُتلومليصغريَسْطُرُونَأففقلمبكر

الجذرالصيغ ٧الآيات ١٦السور ١٤المجاورة ٥٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سطر

س - ط - ر

جذر
  • الورود: ١٦
  • الآيات: ١٦
  • الصيغ: ٧
  • المعاجم: ١٣

Et satırıdır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Et satırıdır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٧٢٠
باب السين والطاء والراء معهما ط ر س، س ط ر، س ر ط مستعملات طرس: الطِّرْس: الكتاب يُمحَى ثمّ يُعاد فيه، وفِعلُه التَّطريس. سطر: السَّطْرُ سَطْرٌ من كُتُبٍ، وسَطْر من شَجَرٍ مَغُروس ونحوه، قال: إنيّ، وأَسطارٌ سُطِرْن سَطرا، لَقائلٌ يا نَصْرُ نَصْراً نصَـرا يستغيث به: يا نَصْرُ انصُرْني. ويقال: سَطَّرَ فلانٌ علينا تسطيراً اذا جاء بأحاديثَ تُشبهِ الباطِلَ. والواحد من الأساطير إِسطارةٌ وأُسطورةُ،
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٢٥
السَطْرُ: الصَفُّ من الشيء. يقال: بَنى سَطْراً، وغَرَسَ سَطْراً. والسَطْرُ: الخَطُّ والكتابة، وهو في الأصل مصدرٌ. والسَطَرُ بالتحريك مثله. قال جرير: مَنْ شاءَ بايَعْتُهُ مالي وخُِلْعَـتَـهُما تُكْمِلُ التَيمُ في ديوانهم سَطَرا والجمع أَسْطارٌ. قال رؤبة: إنِّ وأَسْطارٍ سُطِرْنَ سَطْراً لَقائِلٌ يا نَصْرُ نَصْراً نَصْراً ثم يجمع على أساطيرَ. وجمع السَطْرِ أَسْطُرٌ وسُطورٌ. والأَساطيرُ:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٬٠٩٠
س ط ر سطر ، سرط ، طرس ، وسط ، رطس . أمّا رَسَط ورَطَس : فإن ابن المظفَّر أهمَلهما . رسط : وأهلُ الشام يسمُّون الخمرَ : الرَّساطون ، وسائرُ العرب لا يعرفونه . وأراها روميّة دخلتْ في كلام مَن جاوَرَهم من أهلِ الشام . ومنهم من يقلب السين شيئاً ، فيقول : الرشاطون . رطس : قال ابن دُرَيد : الرَّطَسُ : الضَّرْبُ بَبَطْن الكفّ ، يقال : رطسَه رَطْساً ، قلت : ولا أحفظ الرّطس لغيره . طرس : قال شمر فيما
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٠٢٢
(باب السين والطاء وما يثلثهما) (سطع) السين والطاء والعين أصلٌ يدلُّ على طول الشيء وارتفاعِهِ في الهواء. فمن ذلك السَّطع، وهو طول العنق. ويقال ظليم أسطَعُ، ونَعامة سَطْعاء. ومن الباب السِّطاع، وهو عمود من عُمُد البيت. قال القطاميّ: أليسُوا بالأُولى قَسَطوا جميعاً *** على النُّعمانِ وابتدروا السِّطاعا([1])ويقال سَطَع الغبارُ* وسطعت الرائحة، إذا ارتفعت. والسَّطْع: ارتفاع صوت الشيء إذا ضربتَ عليه
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٣٨٠
- السطر والسطر: الصف من الكتابة، ومن الشجر المغروس، ومن القوم الوقوف، وسطر فلان كذا: كتب سطرا سطرا، قال تعالى: ﴿ن والقلم وما يسطرون﴾ [القلم/1]، وقال تعالى: ﴿والطور *** وكتاب مسطور﴾ [الطور/1 - 2]، وقال: ﴿كان ذلك في الكتاب مسطورا﴾ [الإسراء/58]، أي: مثبتا محفوظا، وجمع السطر أسطر، وسطور، وأسطار، قال الشاعر: *إني وأسطار سطرن سطرا* (هذا شطر بيت، وعجزه: *لقائل يا نصر نصر نصرا* وهو لذي الرمة، وقيل لرؤبة
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٣٦
س ط ر سطر واستطر‏:‏ كتب‏.‏ وكتب سطراً من كتابه وسطراً وأسطرا وسطـورا وأسطـاراً وهـذه أسطـورة مـن أساطير الأولين‏:‏ مما سطّروا من أعاجيب أحاديثهم وسطر علينا فلان‏:‏ قص علينا من أساطيرهم‏.‏ وهو مسيطر علينا ومتسيطر‏:‏ متسلط ومالك سيطرت علينا وتسيطرت وما هذه السيطرة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ بنى سطراً من بنائه‏.‏ وغرس سطراً من وديّه‏:‏ صفاً‏.‏ وقال ابن مقبل‏:‏ لهم ظعن سطر تخال زهاءها إذا ما حزاها الآل
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬٢٧٩
السَّطْرُ والسَّطَرُ: الصَّفُّ من الكتاب والشجر والنخل ونحوها؛ قال جرير: مَنْ شاءَ بايَعْتُه مالي وخُلْعَتَه، ما يَكْمُلُ التِّيمُ في ديوانِهمْ سَطَرا والجمعُ من كل ذلك أَسْطُرٌ وأَسْطارٌ وأَساطِيرُ؛ عن اللحياني، وسُطورٌ. ويقال: بَنى سَطْراً وغَرَسَ سَطْراً. والسَّطْرُ: الخَطُّ والكتابة، وهو في الأَصل مصدر. الليث: يقال سَطْرٌ من كُتُبٍ وسَطْرٌ من شجر معزولين ونحو ذلك؛ وأَنشد: إِني وأَسْطارٍ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٣٥
* س ط ر * * السَّطْرُ * الصف من الشيء يقال بنى سطرا وغرس سطرا و * السَّطْرُ * أيضا الخط والكتابة وهو في الأصل مصدر وبابه نصر و * سَطَراً * أيضا بفتحتين والجمع * أسْطارٌ * كسبب وأسباب وجمع الجمع * أسَاطِيرُ * وجمع السطر * أسْطُرٌ * و * سُطُورٌ * كأفلس وفلوس و * الأسَاطِيرُ * الأباطيل الواحد * أُسْطُورَةٌ * بالضم و * إسْطَارةٌ * بالكسر و * اسْتَطَرَ * كتب مثل سطر و * المُسَيْطِرُ * والمصيطر
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٢٠٧
السطر: الصف من الشيئ، كالكتاب والشجر والنخل وغيره، أي ما ذكر، وكان الظاهر: وغيرها، كما في الأصول ج أسطر وسطور وأسطار قال شيخنا: ظاهره أن أسطارا جمع سطر المفتوح، وليس كذلك، لما قررناه غير مرة أن فعلا بالفتح لا يجمع على أفعال في غير الألفاظ الثلاثة التي ذكرناها غير مرة،بل هو جمع لسطر المحرك، كأسباب وسبب، فالأولى تأخيره. قلت: أو تقديم قوله: ويحرك، قبل ذكر الجموع، كما فعله صاحب المحكم. وحج، أي جمع
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٣٣٤
سَطَرَ 1 سَطَرَ ذ , (S, M, Msb, &c.,) aor. سَطُرَ , (S, M, Msb;) inf. n. سَطْرٌ; (S, M, Msb, K; *) and ↓ سطّر; (M;) and ↓ استطر; (S, M, A, Msb, K;) He wrote (S, M, * A, Msb, K) a writing or book. (M, Msb.) ― -b2- [And سَطَرَ He ruled a book. (See مِسْطَرَةٌ.)] ― -b3- Also سَطَرَ, (TA,) inf. n. as above, (K, TA,) (tropical:) He cut another man with a sword. (K, * TA.) ― -b4- And سَطَرَهُ He
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٥٦
سَطَرَ سَطَرَ U ( n. ac. سَطْر 1 ), a. Wrote. b. Cut, slashed, wounded. c. Threw down. سَطَّرَ سَطَّرَ II , a. Wrote; composed ( book ). b. Drew lines, ruled. c. [ 'Ala ], Told falsehoods to. أَسْطَرَ أَسْطَرَ IV , a. Made a mistake in reading. اِسْتَطَرَ اِسْتَطَرَ VIII , a. Wrote a great deal. سَطْر سَطْر 1 , ( pl. أَسْطُر 16 , سُطُوْر 27 , أَسْطَاْر 38 , أَسَاْطِيْرُ 69 ),
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٧٬٦٧٦
سطر سَطَرَ - يَسْطُرُ - مَسْطُوْر - أُسْطُوْرَة - أَسَاطِيْر - اسْتَطَرَ - يَسْتَطِرُ - مُسْتَطَر سَطَرَ - يَسْطُرُ + كائن + شيئاً: يستخدم أداة (مثل القلم) لترك أثر، كسطر أو كتابة، وذلك على شكل رمز لمعلومة، على ورق أو لوح أو ما شابه مَسْطوْر: اسم مفعول صفة مشبهة من " سَطَرَ - يَسْطُرُ " أُسْطُوْرَة: على وزن " أفعولة": مصغر "فـُعلة" اسم فعل
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٧)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٢ (الإجمالي: ٨٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. أول

    الآيات المشتركة: ١٠ · Alet kaldıraç demektir

  2. تلو

    الآيات المشتركة: ٣ · Tilvi toklu demektir

  3. وعد

    الآيات المشتركة: ٣ · “Va’id” yağmur bulutu demektir

  4. أفف

    الآيات المشتركة: ١ · Öf ses taklidinden oluşmuş bir kelimedir

  5. كتب

    الآيات المشتركة: ٤ · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  6. قبل

    الآيات المشتركة: ٤ · Önce

  7. قلم

    الآيات المشتركة: ١ · Koparılmış daldır

  8. غيث

    الآيات المشتركة: ١ · Ğays (p.se), Yağmur suyu ile yetişen bitki demektir

  9. ملي

    الآيات المشتركة: ١ · Süreyi uzattım

  10. وقر

    الآيات المشتركة: ١ · Kayadaki çukur demektir

  11. أصل

    الآيات المشتركة: ١ · Bitki kökü demektir

  12. بكر

    الآيات المشتركة: ١ · Bekr genç deve demektir

الآيات التي ورد فيها(١٦)

  1. … جَاءُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

    Masallar

  2. وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا قَالُوا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هَذَا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

    Masallar

  3. وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ مَاذَا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قَالُوا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

    Masallar

  4. لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا هَذَا مِنْ قَبْلُ إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

    Masallar

  5. وَقَالُوا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلَى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا

    Masallar

  6. لَقَدْ وُعِدْنَا هَذَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

    Masallar

  7. … إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَيَقُولُ مَا هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

    Masallar

  8. إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

    Masallar

  9. إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

    Masallar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسطر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكتب, رقم, زبر, صفف
Zıt Kökمحو
Çekirdek Özet 1Ağaçların, binaların veya harflerin düz bir çizgi halinde yan yana dizilmesi ve hizalanması
Çekirdek Özet 2İlahi bilginin, kaderin ve amellerin silinmez biçimde sıralı ve düzenli olarak tescil edilmesi
Çekirdek Özet 3Kayıt altına alma, denetleme ve düzen kurma gücünün mutlak olarak Allah’a ait olması
Kritik Hata RiskiKökten türeyen esâtîr kelimesini sadece gerçek dışı masal sayıp onun kadim yazılı belge ve tescil edilmiş metin niteliğini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سطYüzey üzerinde yayılma, uzanma, düz bir hat veya zemin oluşturma (سطح, سطو)رYayılma ve uzanma hareketini ardışık, kesintisiz ve tek bir çizgi boyunca dizilmiş sıralı bir hat haline dönüştürür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaDizinin dağılmadan belirli bir dayanak ve nizam üzerinde durmasını sağlar.
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaHarflerin veya unsurların bir araya toplanarak bir çerçeve içine alınmasını temsil eder.
رİnsan başı; baş, ilk, üstBaşlangıçtan sona doğru yönelen bilinçli, tertipli ve önder bir çizgi hareketini ifade eder.
سطرDüzenli bir hat boyunca unsurların sıralanıp birbiri ardınca tescil edilmesiParçaların rastgele değil, belirli bir sıra, nizam ve otorite altında kesintisiz bir çizgi oluşturacak biçimde dizilmesidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDikilen ağaçların veya hurma fidanlarının düz bir sıra halinde dizilmesi, binaların taşlarının bir hat boyunca üst üste konulması ve peş peşe dizilen satırlar.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairi Ru‘be b. el-Accâc yemin bağlamında satır satır yazılmış metinleri zikreder: إني وأسطار سطرن سطرا / لقائل يا نصر نصر نصرا
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Cerîr divan kayıtlarındaki asker ve vergi sıralarını bu kökle tasvir eder: من شاء بايعته مالي وخلعته / ما يكمل التيم في ديوانهم سطرا

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvânu Ru‘be.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde سطر kökü, hem fiziksel dizilimi hem de resmi yazı, tescil ve idari gözetim faaliyetlerini ifade eden ortak bir kök olarak köklü bir yere sahiptir. Akatçada şatāru biçiminde yazmak, metin kaydetmek ve kitabe kazımak anlamıyla kurumsal devlet kayıtlarının temel fiilidir. İbranicede şoter kelimesi kolluk kuvveti, gözetmen, tescil memuru ve idareci işlevini görürken; Ârâmîce ve Süryanicede setar / sıtrā sözcükleri yazı, senet, hukuki vesika ve çizgi anlamını korumuştur. Arapçada kök bir yandan ağaç ve bina sırası gibi saf somut fiziksel dizilimi sürdürmüş, diğer yandan yazmak, kaydetmek ve bu kayıtlar üzerinden denetim kurmak (musaytır / museytır) anlamlarını sistemleştirmiştir. Excel notundaki et satırı benzetmesi kökün doğrudan aslı olmayıp, Türkçede kesme aletine verilen adla olan sesteşlikten veya dizilim benzerliğinden kaynaklanan ikincil bir çağrışımdır; kökün ilksel ve kurucu anlamı çizgisel dizilim ve yazıdır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD), Payne Smith Syriac Dictionary, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇizgi, dizi ve yazı bağıAğaçların bir hat üzerine dizilmesi ile harflerin bir hat üzerine tescil edilmesi arasındaki çizgisel nizam ilişkisidir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkatça şatāru, İbranice şoter, Süryanice şetārāYazı yazmak, vesika düzenlemek, resmi memuriyet ve idari gözetim anlamlarıyla tam bir fonetik ve semantik süreklilik mevcuttur.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiGrekçe historia ile olası temasEsâtîr kelimesinin Grekçe soruşturma, tarih ve hikâye anlamına gelen kelimeyle teması tartışılmışsa da kök doğrudan Sami tescil katmanına aittir.Muhtemel

المصدر HALOT, Payne Smith, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Arthur Jeffery The Foreign Vocabulary of the Qur'an.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سطرAnlamlıÇizgisel dizilim ve tescilAğaçları veya yazıyı bir hat boyunca sıralamakHedef kök; Kur'an'da geçer
سرطAnlamlıYutmak, içine çekmekLokmayı hızla ve takılmadan boğazdan aşağı indirmekHedef kökle ortak yönü kesintisiz bir hat üzerinde kayma hareketidir
طسرAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapçada kullanılmayan terkip
طرسAnlamlıYazısı silinip yeniden yazılan sahifeÜzerindeki yazı silindikten sonra tekrar yazmaya elverişli hale getirilen deri veya parşömenYazı ve kayıt alanında hedef kökle doğrudan semantik ilişkilidir
رسطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kayıtlı değildir
رطسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde kayıtlı değildir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سطرMerkezÇizgisel dizilim ve tescilUnsurları düz bir hat üzerinde kesintisiz sıralayarak kaydetmekHem fiziksel hizalanmayı hem de yazı ve denetimi kapsar
كتبKomşuBir araya getirme ve bağlamaParçaları dikerek veya harfleri bağlayarak bütünlük oluşturmakسطر kökündeki hat ve sıra vurgusu yerine akit ve bağ vurgusu ön plandadır
رقمKomşuNoktalama ve nakışlamaİşaret koymak, harekelemek, kumaşa desen işlemekMetnin açıkça seçilir ve silinmez bir işaret haline getirilmesini bildirir
زبرKomşuKazıma ve sağlamlaştırmaSert bir zemine taş veya maden kazar gibi kalıcı metin işlemekسطر köküne göre daha meşakkatli, kadim ve hikmetli yazıyı ifade eder
صففKomşuYan yana durmaİnsanların veya nesnelerin bir hat üzerinde omuz omuza dizilmesiYazı anlamı içermez, sadece saf tutma ve fiziksel hizalanmayı bildirir
محوZıtSilme ve izini yok etmeYazılmış veya çizilmiş bir hattı ortadan kaldırarak izini silmekTescilin ve çizginin bütünüyle bozulması ve sıfırlanmasıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسطرÇizgi, sıra, yazılmış hat, denetimNesnelerin veya harflerin bir hizada dizilmesi ve tescil edilmesiKesin
LatinceLineare, registrare, ordinareÇizgi çekmek, deftere kaydetmek, nizama sokmakÇizgi çekme ve resmi kayıt altına alma anlamlarını karşılar, kadim hikaye nüansını kısmen dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceTo write in lines, record, register, overseerSatır satır yazmak, tescil etmek, denetlemekÇizgisel dizilim ve kontrol boyutu örtüşür, esâtîr formundaki mitolojik arka planı tek başına veremezGüçlü
AlmancaZeile, aufzeichnen, kontrollierenSatır, sıraya dizerek kaydetmek, denetlemekDüzenli hat ve resmi tutanak yönünü tam karşılarGüçlü
FransızcaLigne, consigner, régenterSatır, kayda geçirmek, hükmetmekYazılı hat ve vesika üzerindeki otorite yönünü karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَسَاطِيرُÖncekilerin yazılı metinleri, masal sayılıp reddedilen kadim tahrifatlarMüşriklerin vahyi geçmiş milletlerin yazılı efsaneleri sayarak reddettiği bağlamlar (En‘âm 6:25, Mü’minûn 23:83, Neml 27:68, Mutaffifîn 83:13)
مَسْطُورًا / مَسْطُورٍİlahî hüküm olarak kesinleşmiş, Levh-i Mahfûz’da veya kitapta tescil edilmişDeğişmez evrensel kanunlar ve helak fermanlarının yazılı tescili bağlamı (İsrâ 17:58, Ahzâb 33:6, Tûr 52:2)
مُسْتَطَرٌAmellerin en ince ayrıntısına kadar satır satır deftere geçirilmiş haliKıyamet günü amellerin şaşmaz şekilde kayıt altında olduğunun bildirilmesi (Kamer 54:53)
يَسْطُرُونَKalem ehlinin veya meleklerin satır satır yazmasıKaleme ve üretilen satırlara yemin edilen vahiy ve tescil bağlamı (Kalem 68:1)
بِمُسَيْطِرٍ / الْمُسَيْطِرُونَZorla boyun eğdiren, mutlak denetleyici ve tescil edici otoritePeygamberin vazifesinin zorbalık değil hatırlatma olduğu ve mutlak tasarrufun Allah'a ait olduğu bağlam (Tûr 52:37, Gāşiye 88:22)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKader, Levh-i Mahfûz ve ilahi ilimHer şeyin önceden مسطور ve مستطر olması kulun iradesini zorunlu kılar mı tartışmasıİlahi ilmin eşyayı şaşmaz bir sıra ve nizam ile ezelde tescil etmiş olması
FıkıhHukuki tescil, sicil ve vesikalarMahkeme kararlarının ve şahitliklerin yazılı satırlar (defter ve sicil) haline getirilmesinin delil değeriBelgenin tescil edilerek hukuki bağlayıcılık ve denetim kazanması
TefsirEsâtîrü'l-evvelîn tabirinin tahliliİbarenin salt asılsız masal mı yoksa yazılı eski kitaplar anlamına mı geldiğinin tahliliVahyin geçmişin beşeri tahrifat ve mitolojilerinden arılığı
HadisYazının kaydı ve rızıkların tesciliKader kalemlerinin yazdığı satırların kuruduğuna dair rivayetlerKaderin değişmez kesinliği ve meleklerin amelleri eksiksiz kaydetmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi kader ve vahiyTescil edilmiş nizamVarlık düzenini ve amel sorumluluğunu ilahi tescille korumaEvrenin ve insan fiillerinin başıboş olmadığını, ilahi bir satır düzeni içinde korunduğunu gösterir.Kesin
İlmiYazı ve metodolojik bilgiİlimlerin satırlara dökülmesiDağınık bilginin çizgisel ve dizgesel nizamla aktarımıBilginin hafızadan çıkarılıp satır satır kodlanarak kurumsallaşması ve korunmasıdır.Güçlü
SiyasiOtorite ve teftiş mekanizmasıİdari denetim (müseykır)Toplumsal düzeni zorbalıkla değil hukuk tesciliyle sağlamaYöneticinin keyfi bir mütehakkim (musaytır) olamayacağı, tebliğin zorlamaya dayanamayacağı ilkesidir.Güçlü
İktisadiMuhasebe ve kayıt düzeniDivan ve tescil defteriİktisadi borç ve hakların satır satır kayda geçirilmesiMal ve borç ilişkilerinin unutulma ve inkar riskine karşı satırlara dökülerek tescil edilmesidir.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoğrusal dizi (vektör/matris satırı) ve sıralı kayıt algoritmasıVerilerin tek boyutlu veya çok boyutlu uzayda sıralı indeksler halinde saklanması, disk üzerine ardışık sektörler halinde yazılmasıGüçlü
Beşeri bilimlerBürokrasi, arşivleme ve hukuki kodifikasyonToplumsal kuralların ve bireysel fiillerin resmi sicillere dökülerek kurumsal denetim ve meşruiyet üretmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiEsâtîr kelimesini sadece kurgusal masal veya hurafe olarak anlamak, kökün çizgi, yazı ve yazılı belge boyutunu dışarıda bırakmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün yazılı bir nizamı, kaydı, meleklerin tescilini, Levh-i Mahfûz’daki kader planını ve mutlak idari gözetimi (musaytır) kapsayan geniş tescil alanı.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşriklerin itirazının vahyedilen hakikate karşı geçmişin yazılı metinlerini ve tescil edilmiş iddialarını ileri sürmek olduğunu anlamayıp, olayı basit bir masal dinleme tartışmasına indirgemek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin yazıya geçirilişini, kaderin şaşmaz bir kayıt nizamı olduğunu, amellerin eksiksiz arşivlendiğini ve peygamberin tebliğ metodunun bir zorbalık ve tahakküm değil uyarı olduğunu tek bir kavramsal hat üzerinden temellendirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kalem ve yazıya yemin edilen ayetlerde (Kalem 68:1), ilahi kader ve mahkeme defterlerinin zikredildiği yerlerde (İsrâ 17:58, Kamer 54:53) ve tebliğin sınırlarını çizen ayetlerde (Gāşiye 88:22) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Amellerin kaybolup gideceği zannını yıkarak en küçük ve en büyük her fiilin tescilli (müstetar) olduğunu bildirir; ayrıca peygamberlik misyonunun insan iradesini zorla ele geçiren bir mütehakkimlik (musaytır) olmadığını ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamAğaçların, nesnelerin veya harflerin bir hat boyunca düzgün bir sıra oluşturacak biçimde dizilmesi.
  • Soyut anlamEşyanın, bilginin, kaderin ve insan fiillerinin silinmez biçimde sıralı kayıt, nizam ve denetim altına alınması.
  • Sistematik karşılıkDağınıklığı ve rastlantısallığı engelleyen, bilgi ve eylemi doğrusal bir tescil ve meşruiyet çizgisine bağlayan arşivsel nizam.
  • LaTeX modeliS=∑i=1n(xi→li)→τR
  • LaTeX açıklamasıFormülde ayrık ve dağınık durumdaki her bir veri ya da fiil xi, sıralı bir dizilim fonksiyonu aracılığıyla doğrusal bir satır hattına li yerleştirilir. Bu ardışık sıralanma işlemi, τ tescil ve denetim operatörü vasıtasıyla kalıcı, silinmez ve üzerinde hak iddia edilemez bir arşivsel kayıt durumuna R dönüştürülür.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س