قد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-دالصيغ: ٩ · الجذور المجاورة: ٣٢٢ · الآيات: ٣٨٨ · السور: ٦٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».كثرضللأتيخلوقَدْقدقَدِقبلوَلَقَدْجيأكتبوَلَقَدِبينموسىوَقَدْسنن

الجذرالصيغ ٩الآيات ٣٨٨السور ٦٥المجاورة ٣٢٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قد

ق - د

جذر
  • الورود: ٤٠٦
  • الآيات: ٣٨٨
  • الصيغ: ٩
  • المعاجم: ٤

معناه في القرآن: Öyleyse

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٤)

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٠٬٨٨٦
باب القاف والدال قد ، دق : مستعملان . قد : قال الليث : قد مثلُ قَط بمعنى حسب ، تقول : قَدِي وقَدْني . قال النابغة : إلى حمامَتنَا ونصفهُ فَقَدِ قال : وقد حَرْفٌ يوجَبُ به الشيءُ كَقولكَ : قَدْ كان كذا أو كذا ، والخيرُ أن تَقُولَ كان كذا وكذا فأُدخل قَدْ توكيداً لتصديقِ ذلكَ . قال : وتكون قَدْ في موضعٍ تشبهُ ربما ، وعندها تميلُ قَدْ إلى الشكِّ ، وذلكَ إنْ كانت مع الياءِ والتَّاءِ والنون والألف في
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٥٬٦٨٠
(باب القاف وما بعدها في الثلاثي الذي يقال له المضاعف والمطابق) (قل) القاف واللام أصلانِ صحيحان، يدلُّ أحدهما على نَزَارة الشيء، والآخرُ على خلاف الاستقرارِ، وهو الانزعاج. فالأوَّل قولهم: قلَّ الشَّيءُ يقلُّ قلَّة فهو قليل، والقُلُّ: القِلَّة، وذلك كالذُّل والذِّلّة. وفي الحديثِ في الرِّبا: "إنْ كَثُرَ فإنَّه إلى قُلٍّ". وأمَّا القُلََّة التي جاءت في الحديث([1])، فيقولون: إن القُلَّة ما أقلَّهُ
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٦٬٠٥٩
قَدَّهُ 1 قَدَّهُ ذ , aor. قَدُ٣َ , (S, M, O, L, Msb,) inf. n. قَدٌّ; (S, M, A, O, L, Msb, K;) and ↓ قدّدهُ, (M, L,) [but this app. has an intensive signification, or denotes repetition of the action, or its relation to several objects,] inf. n. تَقْدِيدٌ; (L, K;) and ↓ اقتدّهُ, (M, L,) inf. n. اِقْتِدَادٌ; (K;) He cut it in an enlongated form; or lengthwise: (IDrd, M, L, K:) or slit, split,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٠٠
قَدْ قَدْ ( a. A particle which is placed before the verb. Before the preterite, it generally indicates the past, & before the aorist, the future ) Already, just, just now; sometimes; verily, certainly. b. Sufficient, sufficiency. قَدْ قَامَ زَيْدٌ قَدْ قَامَ زَيْدٌ a. Zaid had just stood up. قَدْ رَكِبَ الأَمِيْرُ قَدْ رَكِبَ الأَمِيْرُ a. The commander has already mounted. قَدْ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٩)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٢٢ (الإجمالي: ٧٠٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قبل

    الآيات المشتركة: ٧٤ · Önce

  2. جيأ

    الآيات المشتركة: ٦٨ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

  3. رسل

    الآيات المشتركة: ٧٩ · Saçak demektir

  4. بين

    الآيات المشتركة: ٧٤ · Beyn topraktaki yarık demektir

  5. خلو

    الآيات المشتركة: ١٦ · Haliy : Boş arı kovanıdır

  6. سري

    الآيات المشتركة: ١٧ · Akan deredir

  7. موسى

    الآيات المشتركة: ٢٧ · Musa

  8. ضلل

    الآيات المشتركة: ٣٠ · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir

  9. كتب

    الآيات المشتركة: ٣٩ · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  10. بنو

    الآيات المشتركة: ٢٤ · Oğullar

  11. أتي

    الآيات المشتركة: ٥٥ · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

  12. سنن

    الآيات المشتركة: ٧ · “Sin” dişler demektir

الآيات التي ورد فيها(٣٨٨)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ٣٨٨؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ

    Öyleyse

  2. وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَيْنَا …

    Öyleyse

  3. وَلَقَدْ جَاءَكُمْ مُوسَى بِالْبَيِّنَاتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ

    Öyleyse

  4. وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَمَا يَكْفُرُ بِهَا إِلَّا الْفَاسِقُونَ

    Öyleyse

  5. … إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ …

    Öyleyse

  6. وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

    Öyleyse

  7. وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ

    Öyleyse

  8. وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذَا …

    Öyleyse

  9. … وَمِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ

    Öyleyse

  10. إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطَانُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوا وَلَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ

    Öyleyse

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقد
YapıEdat / İki harfli işlev sözü
Özel DurumMuaflık ve tahkik edatı; lügatte boyuna yarma ve tam ölçme köküyle ilişkili
Bağlamsal Yakın Köklerقطع, حسب, كفي
Zıt Kökسوف
Çekirdek Özet 1Bir şeyi boyuna tam yararak sınırını ve ölçüsünü kesinleştirme
Çekirdek Özet 2Geçmiş eylemi kesinleştirme, şimdiye yaklaştırma veya oluşu sınırlama
Çekirdek Özet 3Zaman ve gerçekleşme algısında belirsizliği gideren tahkik ve takrib sistemi
Kritik Hata RiskiEdatı yalnızca kuru bir vurgu eki sanıp zamanı şimdiye bağlayan takrib işlevini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قدKesme, yarma, biçme ve tam sınırına kadar gelip yetmeVeri bulunamadıAsli çekirdek iki harfli bir edat ve katlamalı kök yapısı olarak keskin bir sınırı ve tam gerçekleşmeyi ifade eder

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırEylemin toplanıp kesin bir sınıra veya dönüm noktasına ulaşması
دKapı; giriş, geçiş, hareketEşikten geçiş, gerçekleşme alanına kesin adım atma
قدBir sınır çizgisine varıp oradan içeri kesin geçiş yapmaBir fiilin belirsizlik alanından çıkıp gerçekleşme sınırını aşarak kesinleşmesi ve tespit edilmesi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir deriyi veya nesneyi enlemesine değil boylamasına düzgünce yarmak, boy ve endam ölçüsü olmak, bir şeyin tam sınırında durup yetmesi
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde hem boylu boslu endamı nitelemek üzere hem de bir sınır ve yeterlilik bildiren isim ve edat olarak kullanılmıştır; ayrıca mazi fiil başında gerçekleşmenin kesinliğini bildirmek üzere yer alır
Erken Arapça kullanımKlasik lügatlerde bir kimseye yetme bildirmek için kullanılan isimleşmiş kalıp olarak yer alır: Bana yeter anlamında قدني

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Kitāb Sībawayh.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde قد biçimi, bir yandan iki harfli edat yapısıyla fiil öncesi kesinlik ve sınırlılık bildirirken, diğer yandan kesme, ayırma ve ölçme bildiren köklerle morfo-fonetik kesişim gösterir. Batı Sami dillerinde ve İbranicede kesmek, oymak veya bir sınır çizmek kökleriyle ortak bir arka plana işaret eden ses denklikleri mevcuttur. Ancak edat olarak قد, Arapçada bağımsızlaşarak fiil çekim dizgesinin asli bir zaman ve kiplik belirteci haline gelmiş, eylemin kesinleştiğini (tahkik) veya şu ana ulaştığını (takrib) sabitleyen morfolojik bir dayanağa dönüşmüştür.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Brockelmann.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönقد / قددBoyuna yarmak, parça parça etmek ve bir şeyin tam boyutu olmak anlamından kesin sınır koyma ve gerçekleşmeyi sabitleme işlevine evrilmiştirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dilleriKesme, bölme ve ayırma bildiren çekirdeklerle semantik akrabalık taşırMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrudan kanıtlanmış bir soydaş biçim tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قدAnlamlıKesme, ayırma, yeterlilik ve eylemi kesinleştirmeNesneyi boyuna yarma, mazi fiili tahkik ve takrib ile kesin kılmaKur'an'da geçer
دقAnlamlıUfalama, inceltme, vurmaBir şeyi döverek inceltmek, kapıyı çalmak, ince ve dakik olmakKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قدMerkezKesinleşme ve sınırlandırmaBir eylemin vuku bulduğunu, kesinleştiğini veya tam sınırına erdiğini bildirirFiilin gerçekleşme kesinliğini ve zaman yakınlığını sağlar
قطعKomşuKoparma ve kesin hükümNesneyi veya hükmü geri dönülmez biçimde kesip ayırmayı anlatırMaddi ve hükmi kesintiyi merkeze alır
حسبKomşuSayma ve yeterlilikÖlçüp biçerek yetinme ve sınır koyma yönünü anlatırBir sınırda durup kifayet etme yönüyle komşudur
كفيKomşuKarşılama ve yetmeBir ihtiyacı bütünüyle kapatıp başkasına ihtiyaç bırakmama halidirİhtiyacın tatmini üzerinden sınıra ulaşmadır
سوفZıtErteleme ve gelecekEylemi ucu açık ve henüz gerçekleşmemiş bir geleceğe ötelerEylemi şimdiye yaklaştıran merkezin tam karşıtıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقدKesinlik ve gerçekleşme edatıFiille birleşerek tahkik, takrib veya ihtimal bildirirKesin
LatinceIam, certeZaten, kesinlikle, çoktanEylemin tamamlandığını ve kesinliğini pekiştirirGüçlü
İngilizceAlready, indeed, certainlyZaten, çoktan, muhakkakEylemin kesinliğini ve geçmişin şimdiye bağlandığını aktarırGüçlü
AlmancaSchon, bereits, fürwahrZaten, çoktan, doğrusuZamansal takribi ve kesinlik vurgusunu birlikte karşılarGüçlü
FransızcaDéjà, certesÇoktan, şüphesizBir durumun vuku bulduğunu ve kesinliğini verirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
قد + MaziTahkik (Kesinleşme)Bir olgunun, ilahi vaadin veya yasanın kesin olarak gerçekleştiğini tescil eden bağlamlar; örnek: Bakara 2:60, Şems 91:9
ولقد / لقد + MaziKasem ve Tekit (Ant ile pekiştirme)İlahi hitapta tarihin, fıtratın veya peygamberlik yasasının tartışmasız gerçekliğini vurgulayan bağlamlar; örnek: Bakara 2:65, Tîn 95:4
فقد + MaziHüküm ve Netice (Gereklilik)Şartın cevabında hükmün tereddütsüz tahakkuk ettiğini ilan eden bağlamlar; örnek: Bakara 2:108, Nisâ 4:136
وقد + MaziHal (Durum tespiti)Ana cümlenin yüklemi işlenirken geçmiş veya süregelen bir durumun mevcudiyetini gösteren hal cümleleri; örnek: Bakara 2:75, Şems 91:10
قد + Müzariİlim ve İhata (İlahi bilgi tespiti)Allah Teâlâ'nın eylemleri ve insan kalbini eksiksiz bildiğini ve gördüğünü ifade eden bağlamlar; örnek: Nûr 24:64

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi vaad ve vaîdin kesinliğiAyetlerdeki tahkik bildiren edatların ilahi bilginin ve kaderin ezeliyeti ile vaadin caydırılamazlığına delaletiKesinlik, değişmezlik ve tahakkuk
FıkıhHükmün sübutu ve inşasıŞart edatlarından sonra gelen yapının neticenin kesin olarak doğduğunu (vukûunu) bildirmesiHükmün kesinleşmesi ve tereddütsüz sübutu
Tefsirİcaz ve mana teyidiHarfin mazi fiilde takrib (eylemi şimdiki zamana yaklaştırma) ve tahkik (şüpheyi giderme) işlevleriZaman daralması ve hakikatin sabit kılınması
HadisEylemin vukuunu sabitlemeRivayet lafızlarında hükmün çoktan tamamlandığını ve yürürlüğe girdiğini bildirmeFiili durumun tespiti ve nihayete ermesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve akideKesin tasdik ve hakikat tesciliİmanın tereddütten arınmasını sağlamaVahyin bildirdiği haberlerin tartışmasız gerçekleşmiş birer hakikat olduğunu zihne yerleştirirKesin
İlmiMetodoloji ve mantıkAksiyomatik kesinlik ve ampirik tespitKanıtlanmış önermeyi sabitlemeBir olgunun varsayım olmaktan çıkıp kesin bir veri haline geldiğini sınırlarGüçlü
SiyasiHukuk ve meşruiyetYürürlüğe girmiş hüküm ve akitHükmün geri döndürülemezliğini ilan etmeYasamanın veya anlaşmanın bağlayıcı aşamaya geçtiğini ilan ederek ihtilafı keserGüçlü
İktisadiMülkiyet ve sözleşmeİfa edilmiş edim ve kesinleşmiş takasHak edişi ve riski kesinleştirmeAlışveriş veya sözleşme şartlarının tamamlanıp mülkiyetin kesin olarak intikal ettiğini belgelerGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBasamak fonksiyonu veya durum çökmesiBir olasılık dağılımının veya sürekli değişkenin belirli bir eşiği geçerek kesin tek bir değere kilitlenmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKaziyye-i muhkeme (kesinleşmiş hüküm)Yargılamada bütün itiraz yollarının tükenip kararın kesin ve icra edilebilir bir olguya dönüşmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiEdatı yalnızca cümlenin ritmini artıran veya önemsiz bir pekiştirme sağlayan gereksiz bir dolgu sözcüğü gibi görmek
Kur'an içi daha geniş anlamEylemi salt geçmişte bırakmayıp onun neticesini şu ana taşıyan (takrib) ve muhataptaki şüpheyi tamamen kesip atan kurucu bir zaman-kiplik unsuru olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlahi hitaptaki vaadlerin, kanunların ve ulaştırma bildiren haberlerin kesinliğini zayıflatmak; mazi fiilin zaman sınırlarını kaybetmesine yol açmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hakikat iddialarını tereddüt ve şüphe zemininden çıkarıp kesin gerçekleşmiş birer yasa ve olgu olarak tescil eden ana kiplik edatıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamber kıssalarının ibret tescilinde, kurtuluş ve hüsran yasalarında, yemin ifadelerinden sonra gelen ilahi hüküm bildiren ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İlahi bildirimlerin henüz belirsiz birer temenni olduğu yanılgısını düzeltir; hakikatin çoktan tahakkuk etmiş ve her an yüzleşilen bir gerçek olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir nesneyi boylamasına kesip ayırarak sınırını belirlemek ve yeterlilik eşiğine vardırmak.
  • Soyut anlamBir fiilin gerçekleşme ihtimalini kesinliğe kavuşturup zamanını şimdiye bağlayarak şüpheyi ortadan kaldırmak.
  • Sistematik karşılıkBilgi, hukuk ve inanç alanında belirsizlik eşiğini aşıp durumu kesin ve sabit bir olgu olarak tescil eden mekanizma.
  • LaTeX modeliE→{0,1}  ⟹  δ(t−t0)=1
  • LaTeX açıklamasıModelde E belirsiz veya gerçekleşmesi beklenen eylem kümesini temsil eder. Fonksiyon, bu eylemi {0,1} ikili durum uzayına taşır. Sonuçta δ(t−t0)=1 ifadesi, eylemin t0 gerçekleşme anında tam kesinliğe ulaştığını ve şüphenin sıfırlanarak olgunun tescil edildiğini gösterir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق