مع

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-عالصيغ: ١٢ · الجذور المجاورة: ٢٣٧ · الآيات: ١٥٧ · السور: ٤٩؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».قولرسلمَعَهُمُمَعَهُمَعِيَمَعَهَامعمَعَنَاألهأمنمَعَكَقعدمَعَنجوقتل

الجذرالصيغ ١٢الآيات ١٥٧السور ٤٩المجاورة ٢٣٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

مع

م - ع

جذر
  • الورود: ١٦٤
  • الآيات: ١٥٧
  • الصيغ: ١٢
  • المعاجم: ٥

معناه في القرآن: Beraber

ملاحظاتي

المعاجم(٥)

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٥١
مَعَ: كلمةٌ تدلُّ على المصاحبة. قال محمد بن السَريِّ: الذي يدلُّ على أنَّ مَعَ اسمٌ حركةُ آخرِه مع تحرُّك ما قبله، وقد يسكَّن وينوَّن تقول: جاءوا معاً.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٬٥٩٩
باب العين والميم عم ، مع عم : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه اختصم إليه رجلانِ في نخلِ غرسَه أحدُهما في أرض الآخر ، قال الراوي للحديث : ( فلقد رأيت النخل يُضرَب في أصولها بالفؤوس وإنّها لَنخلٌ عُمٌّ ) . قال أبو عبيد : العُمُّ : التامّة في طولها والتفافها ، واحدتها عميمة . قال : ومنه قيل للمرأة عميمة إذا كانت وثيرة . وأنشد للبيد في صفة نخيل طالت : سُحُق يمتِّعها الصَّفا وسَرِيُّه عُمٌّ
رابط المدخل

باب العين والميم عم ، مع عم : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه اختصم إليه رجلانِ في نخلِ غرسَه أحدُهما في أرض الآخر ، قال الراوي للحديث : ( فلقد رأيت النخل يُضرَب في أصولها بالفؤوس وإنّها لَنخلٌ عُمٌّ ) . قال أبو عبيد : العُمُّ : التامّة في طولها والتفافها ، واحدتها عميمة . قال : ومنه قيل للمرأة عميمة إذا كانت وثيرة . وأنشد للبيد في صفة نخيل طالت : سُحُق يمتِّعها الصَّفا وسَرِيُّه عُمٌّ نواعم بينهنَّ كروم الصَّفا : نهر بالبحرَين . والسريّ : خليجٌ ينخلج منه . ويقال : اعتمَّ النبتُ اعتماماً ، إذا التفّ وطال . ونبتٌ عميم . وقال الأعشى : مؤزَّرٌ بعَميمِ النبت مُكتهِلُ وأخبرني المنذري عن الحراني عن ابن السكيت قال : العَمُّ الجماعة من الحيّ . والعمّ : أخ الأب . والعَمَم : الجِسم التامّ ، يقال : إنّ جسمَه لعَممٌ ، وإنّه لعَمَمُ الجِسم . ويقال استوى شبابُ فلانٍ على عَمَمه وعُمُمِه ، أي على طوله وتمامه . أبو عبيد عن أبي عمر قال : العماعم : الجماعات ، واحدها عَمٌّ على غير قياس . قال أبو عبيد : وقال الكسائيّ : استعمَّ الرجلُ عَمّاً ، إذا اتخذَ عَمًّا . قال : وقال أبو زيد : يقال تعمَّمتُ الرجل ، إذا دعوته عَمّاً . ومثله تخوَّلتُ خالاً . ويجمع العمّ أعماماً وعُموماً وعُمومة . وأخبرني المنذري عن ثعلب عن ابن الأعرابي أنه أنشدَهُ : عَلاَمَ بنَتْ أختُ اليرابيع بيتَها عليَّ وقالت لي بليلٍ تعمَّمِ معناه أنّه لما رأت الشيبَ برأسه قالت له : لا تأتنا خِلْماً ولكن ائتِنا عَمًّا الحرّاني عن ابن السكيت : يقال هما ابنا عَمٍ ولا يقال هما ابنا خال ، ويقال هما ابنا خالة ولا يقال ابنا عمة . وفي حديث عروة بن الزُّبير أنه ذكر أُحَيحةَ بن الجُلاَح وقولَ أخواله فيه : ( كنّا أهلَ ثُمِّهِ ورُمِّه ، حتى استوى على عُمُمِّه ) قال : قال أبو عبيد : قوله ( حتى استوى على عُممِّه ) أراد على طوله واعتدال شبابه ، يقال للنبات إذا طال : قد اعتمّ . وقال شمر : قال أبو منجوف : يقال قد عَمَّمناك أمرنا ، أي ألزمناك . قال شمر : والمعمَّم : السيّد الذي يقلّده القومُ أمورَهم ، ويلجأ إليه عوامُّهم . وقال أبو ذؤيب الهذليّ : ومن خير ما جمع الناشىء ال معمَّم خِيرٌ وزندٌ وَرِيُّ قال : والعَمَمُ من الرجال : الكافي الذي يعمُّهم بالخير . وقال الكميت : بحر جريرُ ( بن شقٍ ) من أرومته وخالدٌ من بنيه المِدره العممُ قال : والعمم أيضاً في الطُّول والتمام . وقال أبو النجم : وقَصَب رؤد الشبابِ عَمَمُه وقال ابن الأعرابيّ : خَلْق عَمَمٌ ، أي تامّ . وفي حديث عطاء : ( إذا توضَأتَ فلم تعمُمْ فتيمَّم ) ، قال شمر : قوله ( فلم تعمُمْ ) ، يقول : إذا لم يكن في الماء وضوءٌ تامٌّ فتيمَّم . وأصله من العموم . ثعلب عن ابن الأعرابي : عُمَّ ، إذا طُوّل . وعَمَّ ، إذا طال . قال : وعمعم الرجُل ، إذا كثُر جيشُه بعد قلّة . ومن أمثالهم : ( عَمَّ ثؤباءُ الناعسِ ) ، يضرب للحدَث يحدُث ببلدة ثم يتعدّاه إلى سائر البُلدان . وأصله أن الناعسَ يتثاءب في المجلس فيُعدى ثؤباؤه أهلَ مجلسِه . ويقال رجل عُمِّيّ ورجلٌ قُصريّ . فالعُمّيّ : العامّ ، والقُصريّ : الخاصّ . والعِمامة من لباس الرأس معروفة ، وجمعها العمائم . وقد تعممّها الرجل واعتمّ بها . وإنه لحسَن العِمَّة . وقال ذو الرمة : واعتمَّ بالزَّبد الجَعْد الخراطيمُ والعرب تقول للرجل إذا سُوِّد : قد عُمِّم . وذلك أنَّ العمائم تيجانُ العرب . وكانوا إذا سوّدوا رجلاً عمَّموه عمامةً حمراء . ومنه قول الشاعر : رأيتُك هرَّيتَ العمامةَ بعدما رأيتكَ دهراً فاصعاً لم تعصَّبِ وكانت الفرسُ إذا ملّكت رجلاً توّجوه ، فكانوا يقولون للملك مَتوّج . وقال أبو عبيدة : فرسٌ معمَّم ، إذا انحدرَ بياض ناصيته إلى منبتها ، وما حولها من الرأس والناصية معمَّم أيضاً . قال : ومن شيات الخيل : أدرعُ معمَّم ، وهو الذي يكون بياضُه في هامته دون عنقه . والعرب تقول رجلٌ مُعَمٌّ مُخْوَلٌ ، إذا كان كريم الأعمام والأخوال ، ومنه قول امرىء القيس : بجيدِ مُعَمَ في العشيرة مُخْوَلِ وقال الليث : يقال فيه مُعِمٌّ مُخْوِل أيضاً . قلت : ولم أسمعه لغيره ، ولكن يقال رجل مِعَمٌّ مِلَمٌّ ، إذا كان يعمُّ الناسَ فضلُه ومعروفُه ويَلُمّهم ، أي يجمعهم ويصلح أمورَهم . وقال الليث : العامّة : عيدانٌ يُشَدُّ بعضُها إلى بعض ويُعبَر عليها . قلت : خفّف ابنُ الأعرابي الميم من العامَة بمعنى المِعْبَر ، وجعله مثل هامة الرأس وقامَة العَلَق ، في حروفٍ مخفّفة الميم ، وهو الصواب . وقوله الله عزّ وجلّ : ( ) ( النّبَإِ : 1 ) أصله عن ما يتساءلون ، فأدغمت النون من عن في الميم من ما وشُدِّدتَا ميماً ، وحذفت الألف فرقاً بين الاستفهام والخبر في هذا الباب . والخبرُ كقولك : عما أمرتك به ، المعنى عن الذي أمرتك به . وأما قول ذي الرّمّة : بَراهنّ عما هنّ إما بَوادىءٌ لحاجٍ وإما راجعاتٌ عوائدُ فإن الفراء قال : ما صلة ، والعين مبدلة من ألف أنْ . المعنى براهنّ يعني الركاب أنْ هن إمّا بَوادىءُ لحاجة في سفر مبتدأ ، وإما أن عُدْن راجعات من السفر ، وهي لغة تميم ، يقولون عن هُنّ . وأما قول الآخر يخاطب امرأة اسمها عَمَّى : فقِعدَكِ عَمَّى الله هلاَّ نعيتِهِ إلى أهل حيَ بالقنافذ أوردوا فإنّ عَمَّى اسم امرأة ، أراد يا عَمَّى . وقِعدَكِ والله يمينان . وقال المسيّب بن علَس يصف ناقة : ولها إذا لحِقتْ ثمائلها جَوزٌ أعمُّ ومِشفَرٌ خَفِقُ قال أبو عمرو : الجَوز الأعمّ : الغليظ التامّ . والجوز : الوسط . قال : ومِشفَرٌ خَفِق : أهدَلُ ، فهو يضطرب إذا عَدَتْ . مع : أبو العباس عن ابن الأعرابي قال : المعُّ الذَّوَبان . أبو عبيد : المعمعانيّ : اليوم الشديد الحرّ . قال : والمعمعة : حكاية صوت لهب النّار إذا شُبّت بالضِّرام . ومنه قول امرىء القيس : كمعمعة السَّعَف الموقَدِ ويقال للحرب مَعمعة : ولها معنيان : أحدهما أصوات المقاتِلة ، والآخر استعار نارها . وقال شمِر : امرأةٌ مَعمَعٌ ، وهي الذكيّة المتوقِّدَة . وفي حديثٍ مرفوع : ( لا تَهْلك أمّتي حتّى يكون التمايُل والتّمايُز والمعامع ) ، يريد بالمعامع الحروبَ وهَيْج الفتن والتهابَ نيرانها ، والأصل فيه معمعة النار ، وهو سرعة تلهُّبِها . ومثله معمعة الحَرّ . ومثل هذا قولهم : ( الآن حينَ حَمِيَ الوطيس ) . والمَعمعة : الدَّمْشقة ، وهو عَملٌ في عجَل . وأمّا ( مَعَ ) فهي كلمةٌ تضم الشيءَ إلى الشي ، وأصلها مَعاً ، وستراها في معتّل العين بأوضحَ من هذا التفسير إن شاء الله . وقال الليث : إذا أكثر الرجلُ من قول ( مَعَ ) قيل يُمعمِع معمعةً . قال : ودِرهم مَعمعيٌّ : كتب عليه ( مَع مَع ) . ثعلبٌ عن ابن الأعرابيّ : مَعمَع الرجلُ ، إذا لم يحصُل على مذهب ، فهو يقول لكلّ : أنا مَعَك ومنه قيل لمن هذه صفتُه : إمّعٌ وإمَّعَة .

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٠٬٨٠٩
(باب الميم وما بعدها في المضاعف والمطابق) (من) الميم والنون أصلان. أحدهما يدلُّ على قطع وانقطاع، والآخر على اصطناع خير. الأوّل [المنّ]: القطع، ومنه يقال: مَنَنْتُ الحبلَ: قطعته. قال الله تعالى: ﴿فلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ﴾ [التين 6]. والمَنُون: المنيّة، لأنها تنقص العدد وتقطع المدَد. والمنُّ: الإعياء، وذلك أنَّ المُعْيِيَ ينقطع عن السَّير. قال: * قلائصاً لا يشتَكين المَنَّا * والأصل الآخر
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٨٩
(نقل الزركشي هذا الباب في البرهان 4/428) (مع) يقتضي الاجتماع إما في المكان: نحو: هما معا في الدار، أو في الزمان. نحو: ولدا معا، أو في المعنى كالمتضايفين نحو: الأخ والأب، فإن أحدهما صار أخا للآخر في حال ما صار الآخر أخاه، وإما في الشرف والرتبة. نحو: هما معا في العلو، ويقتضي معنى النصرة [وأن المضاف إليه لفظ (مع) هو المنصور] (ما بين [ ] نقله السيوطي في معترك الأقران 2/555) نحو قوله تعالى: {لا تحزن
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٠٧
مَعَ مَعَ ذ [generally thus in all cases] is a word, or noun, (S, K,) or particle, (K,) denoting concomitance, (S, K,) &c. (K.) It is said to denote the commencement of concomitance, though this is not invariably the case. (MF and TA, voce فِى.) ― -b2- جِئْتُ مَعَ العَصْرِ means عِنْدَ العَصْرِ. (Mughnee.)
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٣٧ (الإجمالي: ٥٢٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. أله

    الآيات المشتركة: ٨٦ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  2. أمن

    الآيات المشتركة: ٤٣ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  3. قول

    الآيات المشتركة: ٦٢ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  4. نجو

    الآيات المشتركة: ١١ · Özel konuşmak

  5. جيأ

    الآيات المشتركة: ٢٠ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

  6. طير

    الآيات المشتركة: ٦ · “Tayr” kuş demektir

  7. قعد

    الآيات المشتركة: ٦ · Temel demektir

  8. رسل

    الآيات المشتركة: ٢٥ · Saçak demektir

  9. نزل

    الآيات المشتركة: ١٨ · “Nezle” konaklama yeri demektir

  10. صبر

    الآيات المشتركة: ١٠ · Granit taş demektir

  11. ربص

    الآيات المشتركة: ٤ · “Rebş” ağaçların yaprakları döktükten sonra yeniden…

  12. قتل

    الآيات المشتركة: ١١ · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…

الآيات التي ورد فيها(١٥٧)

  1. وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ

    Beraber

  2. يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ

    Beraber

  3. … مَا اعْتَدَى عَلَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

    Beraber

  4. … فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ

    Beraber

  5. يَامَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَاسْجُدِي وَارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ

    Beraber

  6. رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ

    Beraber

  7. رَبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلْإِيمَانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْأَبْرَارِ

    Beraber

  8. وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا

    Beraber

  9. إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا وَأَصْلَحُوا وَاعْتَصَمُوا بِاللَّهِ وَأَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ فَأُولَئِكَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ وَسَوْفَ يُؤْتِ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ أَجْرًا عَظِيمًا

    Beraber

  10. وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ

    Beraber

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökمع
Yapıİki harfli edat / zarf
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerجمع, صحب, عند
Zıt Kökفرد
Çekirdek Özet 1İki veya daha fazla varlığın mekânda, zamanda veya ortak bir eylemde bir araya gelmesi ve birbirine eşlik etmesi.
Çekirdek Özet 2İlahî maiyyetin genel kuşatıcılığı ve müminlere yönelik özel nusret ve inayet desteği ile müminlerin itikadi saf birlikteliği.
Çekirdek Özet 3Varlıkların yalıtılmış değil, birbirine refakat eden, saf tutan ve ortak sorumluluk taşıyan bir ilişki ağı içinde bulunması.
Kritik Hata Riskiİlahî maiyyeti fiziksel ve mekânsal bir bitişme veya hulûl sanmak ya da özel yardım maiyyetini genel kuşatma maiyyeti ile karıştırıp amelsiz bir teminata dönüştürmek.

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
معKarışma, seslerin ve unsurların birbirine girmesi, iç içe olma hâli (معمع gibi lafızlarda yoğunluk ve kaynaşma).Veri bulunamadıKök iki harfli asli bir edat ve zarf yapısında olduğundan üçüncü bir harf eklenmemiş, yalın çekirdek doğrudan birliktelik ve eşlik (maiyyet) manasına tahsis edilmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مsu; akış, çokluk, derinlikUnsurların birbirine karışması, akışkanlık, kuşatıcılık ve bir araya gelerek bütünleşme potansiyeli.
عgöz; görme, bilme, kaynakDoğrudan idrak, yönelme, odaklanma, bir varlığın başka bir varlığa dikkat ve mevcudiyetle bağlanması.
معSuyun kuşatıcı akışıyla gözün odaklanışının birleşimiBir varlığın diğer bir varlığa dikkat, şahitlik ve yakınlık ile refakat etmesi; aynı akış ve durum içinde birlikte bulunma hareketi.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir şeyin başka bir şeye katılması, mekân ve zaman bakımından eklemlenerek refakat etmesi; seslerin ve hareketlerin kaynaşarak şiddetlenmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıZü'r-Rumme yaz mevsiminin şiddetli sıcağını (ma‘ma‘ân) tasvir ederken kullanmıştır: حَتَّى إذا معمعانُ الصيف هَبَّ لهُ / بأجَّةٍ نَشَّ عنها الماءُ والرُّطُبُ
Erken Arapça kullanımBir arada bulunmayı, eşlik etmeyi bildiren zarf kullanımı; ayrıca kendi iradesi olmayıp her rüzgâra kapılan ve herkese "seninleyim" diyen şahsiyetsiz kimseye إمعة denilmesi.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, el-Müfredât, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Güney Sami ve Afroasyatik diller bütününde مع yapısı, doğrudan birleşme, eşlik etme ve maiyyet bildiren arkaik bir edat ve zarf katmanına aittir. Arapçadaki مَعَ lafzı, mekânsal temas veya fiziksel yapışıklıktan ziyade aynı hâl, zaman ve gaye içinde bulunma semantiğini korumuştur. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) birliktelik ağırlıklı olarak عم kökünden türeyen yapılarla ifade edilirken, Arapçada iki harfli bu yapı fonetik ve semantik olarak bağımsız bir maiyyet zarfı olarak yerleşiklik kazanmıştır. Kökün türevlerinde görülen ses ve hareket şiddeti (kaynaşma), lafzın ilksel katmanda yalnızca statik bir yan yana duruşu değil, dinamik bir birliktelik ve iştiraki temsil ettiğini gösterir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönمع kökü ve katlamalı معمعKaynaşma, karışma ve bir araya gelme bildiren ikili çekirdekten maiyyet (birliktelik) zarfına geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramicedeki عم biçimiKuzey Sami dillerindeki birliktelik edatlarına karşılık Arapçada مع yapısının eşlik ve iştirak zarfı olarak korunmasıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir soydaş biçim tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر David Cohen, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
معAnlamlıBirliktelik ve refakatBir şeyle beraber olma, eşlik etme ve maiyyet kurmaHedef kök; Kur'an'da 164 kez geçer
عمAnlamlıKapsama ve yaygınlıkBir durumun genelleşmesi, her tarafı içine alması, amca ve büyük topluluk manalarıTers permütasyon; Kur'an'da bu ikili yalın formda geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
معMerkezBirliktelik, refakatBir arada bulunma, eşlik etme ve maiyyet içinde olmaMekân, zaman veya manevî destek bakımından beraberlik bildirir
جمعKomşuToplanma, bir araya gelmeDağınık unsurların toparlanıp tek kitle haline gelmesini bildirir; eşlik şart değildirBirleştirme ve cem etme eylemi
صحبKomşuArkadaşlık, yoldaşlıkSüreklilik, bilinçli bağ ve dostluk gerektirir; anlık veya genel durum birlikteliğini aşarSürekli refakat ve dostça mülazemet
عندKomşuYanında olma, nezdiyetHüküm, mülkiyet, huzur ve yetki alanı bildirir; doğrudan ortak hareket veya destek şartı taşımazNezdiyet ve imkân dairesi
فردZıtTeklik, ayrılmaEşlik, maiyyet ve birlikteliğin tamamen ortadan kalkması, tek başına kalma hâliYalıtılmışlık ve refakatsizlik

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمعBirlikte, beraberEşlik, maiyyet, zamansal ve mekânsal refakat ile ilahî yardımKesin
Latincecumİle, birlikteRefakat ve eşzamanlılık bildirir; teolojik inayet ve yardım nüansını doğrudan taşımazGüçlü
İngilizcewith, together withBirlikte, beraberGenel eşlik ve birliktelik bildirir; ontolojik destek ve saf birliği boyutunu dışarıda bırakırKesin
Almancamit, zusammen mitBirlikte, ileKatılım ve yan yana bulunmayı ifade eder; ilahî koruyucu maiyyet derinliğini kapsamazGüçlü
Fransızcaavec, ensemble avecBirlikte, ileBirliktelik ve eşlik bildirir; ahlaki saf tutuş ve nusret anlamını tam olarak vermezGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
İlahî özel maiyyetYardım, inayet ve korumaAllah'ın peygamberlerle, sabredenlerle ve muttakilerle beraber olduğunu bildiren ayetler; Tevbe 9:40, Şuarâ 26:62, Bakara 2:153.
İlahî genel maiyyetİlim, kudret ve şahitlik ile kuşatmaAllah'ın her nerede olunursa olsun kullarıyla beraber olduğunu, hiçbir fısıltının gizli kalmadığını bildiren bağlamlar; Hadîd 57:4, Mücâdele 58:7.
İtikadi saf birliğiHak veya batıl cephesine fiilen intisapMüminlerle beraber rükû etme veya inkârcılarla gizlice "biz sizinleyiz" diyerek saf tutma beyanları; Bakara 2:14, Bakara 2:43, Mâide 5:53.
Dünyevi refakat ve yol arkadaşlığıMekânsal ve zamansal eşlikİnsanların seferde, ailede veya mecliste birlikte bulunması; Yûsuf 12:12, Tevbe 9:46.
Uhrevi akıbet ortaklığıCennet veya cehennemde birlikte haşrolmaAhirette peygamberler ve sıddıklarla beraber olma yahut günahkârların sürücüsüyle sevk edilmesi; Nisâ 4:69, Kâf 50:21.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamMaiyyetullah ve ilahî sıfatlarAllah'ın kullarla beraber olmasının zâtî ve mekânsal (hulûl) mı yoksa ilim, kudret ve nusret ile mi anlaşılacağıZâtî mekânsallık tenzih edilerek ilimle ihata ve nusretle inayet şeklinde anlaşılmıştır
Fıkıhİbadet ve akitlerde birliktelikCemaatle namaz kılma mükellefiyeti ve akit meclisinde tarafların bir arada bulunma şartıHükmi, bedeni ve iradi katılımın meşruiyeti sağlaması
TefsirGenel ve özel maiyyet ayrımıKuşatıcı maiyyet ile zafer bahşeden hususi maiyyet ayetlerinin bağlamsal taksimiBağlama göre murakabe korkusu yahut sükûnet ve zafer müjdesi
HadisSevgi ve sadakat bağıAhirette kişinin dünyada sevdikleriyle beraber haşrolunacağı ilkesiKalbî ve ameli bağlılığın ebedi kaderi tayin etmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahî murakabe ve güvenMaiyyetullahKoruma ve itminanKulun hiçbir an ilahî gözetimden uzak olmadığını, sabır ve takva üzere olana Allah'ın nusret edeceğini bilmesiKesin
İlmiMetodolojik gözlemEşzamanlılık ve korelasyonDeğişkenleri eşleştirmeOlguların ve delillerin aynı bağlam ve şartlar altında birlikte ele alınıp değerlendirilmesiGüçlü
SiyasiCepheleşme ve aidiyetİttifak ve saf belirlemeMeşruiyet ve güç birliğiSiyasi sadakatin soyut sözle değil, fiilen aynı safta yer alıp bedel ödemekle teyit edilmesiGüçlü
İktisadiOrtaklık ve sermayeMüşareketRisk ve kâr paylaşımıEmek ile sermayenin veya ortakların ticari faaliyette bir araya gelerek sonuca birlikte katlanmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKümeler teorisinde kesişim ve ortak koordinat sistemiİki bağımsız elemanın aynı durum uzayında, aynı zaman diliminde ortak bir ilişki fonksiyonuna tâbi olmasıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyolojide kolektif eylem ve dayanışma ağıBireylerin tekilliklerini koruyarak ortak bir ülkü ve normatif çerçeve etrafında fiilen birleşmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiمع lafzını yalnızca fiziksel bir yan yana duruşa, kuru bir mekân birlikteliğine indirgemek; ahlaki, teolojik ve ontolojik maiyyeti göz ardı etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKelime hem kâinatı bütünüyle kuşatan ilahî ilim ve murakabeyi, hem müminlere vadedilen sarsılmaz zafer ve desteği, hem de itikadi safta fiilen yer almayı kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlahî beraberliği mekânsal bir bitişme sanarak tevhidden sapmak ya da "Allah bizimle" güvenini sabır ve takva şartından koparıp amelsiz bir kibre dönüştürmek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Allah ile kul arasındaki bağı tenzih ve yakınlık dengesinde kurar; insanın yeryüzünde tek başına ve sahipsiz olmadığını, tarihin ilahî inayet eşliğinde yürüdüğünü bildirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin en çetin imtihan anlarındaki tevekkül beyanlarında, sabır ve takva ehline vadedilen zafer ayetlerinde ve münafıkların sahte saf iddialarının reddedildiği metinlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Müminin yalnızlık ve yenilmişlik duygusuna kapılmasını engeller; aynı zamanda kuru aidiyet iddialarını geçersiz kılarak hakiki beraberliğin eylem ve sebatla gerçekleştiğini gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİki veya daha fazla unsurun aynı mekânda, zamanda veya harekette bir araya gelip birbirine eşlik etmesi.
  • Soyut anlamBir iradenin başka bir varlığa rıza, himaye, şahitlik veya sadakatle bağlanarak onun durumuna iştirak etmesi.
  • Sistematik karşılıkİlahî kuşatıcılık ile insani saf tutuşun kesişiminde inşa edilen himaye, murakabe ve kolektif sorumluluk düzeni.
  • LaTeX modeliM=(A×B)∩S  ⟹  P
  • LaTeX açıklamasıModelde A ve B bir araya gelen varlıkları veya tarafları, S bu iki tarafın paylaştığı zaman, mekân veya hâl bağlamını, M ise bu kesişimden doğan fiili maiyyeti (birlikteliği) temsil eder.   ⟹   işareti sürecin sonucunu, P ise maiyyetin doğurduğu ortak gücü, ilahî himayeyi veya saf dayanışmasını sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م