وجه

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: و-ج-هالصيغ: ٣٢ · الجذور المجاورة: ١٣٢ · الآيات: ٧١ · السور: ٣٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».غسلوُجُوهَكُمْكببوجهشطروَجْهَكَسودوُجُوهُهُمْنضرغوطوُجُوهَهُمْيوموُجُوهٌ

الجذرالصيغ ٣٢الآيات ٧١السور ٣٨المجاورة ١٣٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

وجه

و - ج - ه

جذر
  • الورود: ٧٨
  • الآيات: ٧١
  • الصيغ: ٣٢
  • المعاجم: ١٢

Yüz demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Yüz demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٠٩٧
باب الهاء والجيم ووايء معهما ه ج و،ه و ج، ج ه و، وه ج، ج و ه، و ج ه، ه ي ج، ه ج أ مستعملات هجو: هجا يَهجو هجاءً، ممدود: وهو الوقيعة في الأشعار. والهجاء، ممدود: تَهْجيةُ الحروف، تقول: تَهَجَّأْتُ وتهجيتُ بهمز وتبديل. هوج: الهَوَج: مصدر الأهوج، وهو الأحمق. ويُقال للشُّجاع الَذي يَرْمي بنفسه في الحَرْب: أهوج. والطُّوالُ إذا أفرط في طُوله: أَهْوَجُ الطّول. والهوجاء: النّاقة السّريعة لا تتعاهد مواضع
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٩٧٠
الوَجْهُ معروف، والجمع الوُجوهُ. والوجْهُ والجِهةُ بمعنًى، والهاء عوضٌ من الواو. ويقال: هذا وَجْهُ الرأي، أي هو الرأي نفسه. والاسم الوِجْهَةُ والوُجْهَةُ بكسر الواو وضمها. والمُواجَهَةُ: المقابلةُ. ويقال: قعدتُ وُجاهَكَ ووِجاهَكَ، أي قبالتك. واتَّجَهَ له رأيٌ، أي سَنَح. وقعدتُ تُجاهَكَ وتِجاهَكَ، أي تلقاءك. وتَجَهْتُ إليك أَتْجَهُ، أي تَوَجَّهْتُ. ووَجَّهْتُهُ في حاجةٍ، ووَجَّهْتُ وجهي لله
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬١٠١
(باب الواو والجيم وما يثلثهما) (وجح) الواو والجيم والحاء. كلمةٌ تدلُّ على سَتر شيءٍ لشيء. وكلُّ ما استَتَرتَ به وِجاح ووَجاح([1]). ويقال الوجاح: الشَّخص([2])، لأنَّ كلَّ شخصٍ يستُر ما وراءه. ومنه: حفَرتُ حتَّى أوْجَحْت، أي بلغت الصَّفا. والصَّفا يستُر ما تَحتَه ويمنعُه. (وجد) الواو والجيم والدال، يدلُّ على أصلٍ واحد، وهو الشي يُلفيه. ووَجَدْتُ الضَّالَّة وِجْداناً. [وحكى بعضُهم: وجَدتُ في الغضَب
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٣٧٩
- أصل الوجه الجارحة. قال تعالى: ﴿فاغسلوا وجوهكم وأيديكم﴾ [المائدة/6]، ﴿وتغشى وجوههم النار﴾ [إبراهيم/50] ولما كان الوجه أول ما يستقبلك، وأشرف ما في ظاهر البدن استعمل في مستقبل كل شيء، وفي أشرفه ومبدئه، فقيل: وجه كذا، ووجه النهار. وربما عبر عن الذات بالوجه في قول الله: ﴿ويبقى وجه ربك ذو الجلال والإكرام﴾ [الرحمن/27] قيل: ذاته. وقيل: أراد بالوجه ههنا التوجه إلى الله تعالى بالأعمال الصالحة، وقال:
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٧٠١
و ج ه واجهتُه مواجَهة ووِجاهاً‏.‏ ودَاري تُجاه داره‏.‏ ووجاه داره وقعدت وجاهك وتجاهك بالضم والكسر فيهما‏.‏ ونظروا إليّ بأويجه سوءٍ‏.‏ ورجعت إلينا بغير الوجه الذي فارقتنا به‏.‏ وتوجّهت إليه ووجّهت ‏"‏ أينما أوجّه ألق سعداً ‏"‏ ووجّهت إليه رسولاً‏.‏ وتوجّه جهة كذا ووجهة كذا وجعلته وجهةً لي‏.‏ قال ذو الرمة‏:‏ فأمسين بالحومان يجعلن وجهةً لأعناقهنّ الجديَ أو مطلع النّسر وهبّت الريح من جهة
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٢٬٨٩٨
الوَجْهُ: معروف، والجمع الوُجُوه. وحكى الفراء: حَيِّ الأُجُوهَ وحَيِّ الوُجُوه. قال ابن السكيت: ويفعلون ذلك كثيراً في الواو إذا انضمت. وفي الحديث: أَنه ذكر فِتَناً كوُجُوهِ البَقَرِ أَي يُشْبِه بَعْضُها بعضاً لأَن وُجُوهَ البقر تتشابه كثيراً؛ أَراد أَنها فِتَنٌ مُشْتَبِهَةٌ لا يُدْرَى كيف يُؤْتَى لها. قال الزمخشري: وعندي أَن المراد تأْتي نواطِحَ للناس ومن ثم قالوا نَواطِحُ الدَّهْرِ لنوائبه.
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٤٦
* و ج ه * * الوَجْهُ * معروف والجمع * الوُجُوهُ * و * الوَجْهُ * و * الجِهَةُ * بمعنى والهاء عوض من الواو ويقال هذا * وَجْهُ * الرأي أي هو الرأي نفسه والاسم * الوُجْهَةُ * بكسر الواو وضمها و * المُوَاجَهَةُ * المُقابلة و * اتَّجَهَ * له رأي سنح وقعد * تُجَاهَهُ * بضم التاء وكسرها أي تلقاءه و * وَجَهَّهُ * في حاجة و * وَجَّهَ * وجهه لله و * تَوَجَّهَ * نحوه وإليه وشيء * مُوَجَّهٌ * إذا جُعل على
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٤٬٩٩٥
: ( *!الوَجْهُ : م ) مَعْروفٌ ؛ ومنه قَوْلُه تعالى : ﴿فأَقِمْ *!وَجْهَكَ للدِّيْن حَنِيفاً﴾ . ( و ) الوَجْهُ : ( مُسْتَقْبَلُ كلِّ شيءٍ ) ؛ ) ومنه قَوْلُه تعالى : ﴿فأَيْنَما تُوَلُّوا فثَمَّ *!وَجْهُ اللَّهِ﴾ ؛ ( ج *!أَوْجُهٌ ) . ( قالَ اللَّحْيانيُّ : ويكونُ *!الأَوْجُهُ للكَثيرِ ، وزَعَمَ أَنَّ في مِصْحفِ أُبيَ *!أَوْجُهِكُمْ مَكانَ *!وُجُوهِكُم . قالَ ابنُ سِيدَه : أُراهُ يُريدُ قَوْلَه
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٬٩١٢
٢ 2 وَجَّهْتِ سِجَافَتَهُ ذ and سِدَافَتَهُ ; i. e. هَتَكْتِ سِتْرَهُ, i. e. أَخَذْتِ وَجْهَهَا: see arts. سجف and سدف, and جوه, conj. 2. وَاجَهَهُ 3 وَاجَهَهُ ذ , inf. n. مُوَاجَهَةٌ, He faced him; confronted him; encountered him; met him face to face (S, K, Msb.) He confronted him, accosted him, or encountered him, with speech, or words, or with his face. (Lth, JK, TA.) أَوْجَهَ 4 أَوْجَهَ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٣٦٧
وَجَهَ وَجَهَ a. [ يَجِهُ ] ( n. ac. وَجْه 1 ), Struck in the face, slapped. b. Surpassed in dignity. وَجُهَ وَجُهَ U ( n. ac. وَجَاْهَة 22t ), a. Was esteemed. وَجَّهَ وَجَّهَ II , a. Smoothed, levelled; beautified. b. Arranged, adjusted. c. Made honoured; raised, exalted, advanced, promoted. d. [ Ila ], Turned, went, faced towards. e. [ acc. & Fī ], Sent about ( affair ). f.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٣٬٢٦٧
وجه وَجُهَ - يَوْجُهُ - وَجِيْه وَجُهَ - يَوْجُهُ + كائن + على آخرين: يكون وجيهاً عليهم فيسودهم ويوجههم: يكون ذا عز وشرف ورفعة ومكانة وقدر ومنزلة عالية، فيملك الأمر والنهي على آخرين وجيه: على وزن " فعيل" اسم فاعل مبالغة من " وَجُهَ - يَوْجُهُ ": السيد والرئيس صاحب القدر الرفيع والمنزلة العالية واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " قيادة وسوق آخر
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٣٢ (الإجمالي: ٣٤٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شطر

    الآيات المشتركة: ٣ · Merkez

  2. سود

    الآيات المشتركة: ٤ · Kararan

  3. حنف

    الآيات المشتركة: ٤ · Hanif eğildiği zaman kırılmayan yaş çalıdır

  4. غوط

    الآيات المشتركة: ٢ · Çukur

  5. كبب

    الآيات المشتركة: ٢ · Yüzüstü sürünen

  6. نور

    الآيات المشتركة: ٩ · Ateş demektir

  7. نضر

    الآيات المشتركة: ٢ · Kalıplanmış (Külçe) altın demektir

  8. سفر

    الآيات المشتركة: ٣ · “Sufur” süpürgedir

  9. مسح

    الآيات المشتركة: ٣ · Mesih

  10. سجد

    الآيات المشتركة: ٦ · Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi…

  11. غسل

    الآيات المشتركة: ٢ · Su bitkisi

  12. يوم

    الآيات المشتركة: ١٤ · “Yemm” durgun akan su demektir

الآيات التي ورد فيها(٧١)

  1. … تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ …

    Yüzün

  2. وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

    Yüzün

  3. وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ …

    Yüzün

  4. وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

    Yüzün

  5. فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

    Yüzün

  6. فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لَا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ

    Yüzün

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökوجه
YapıÜçlü kök
Özel DurumMisâl ve leff-i mefrûk meyli taşıyan illetli yapı (ilk harf vâv)
Bağlamsal Yakın Köklerقبل, قصد, يمم
Zıt Kökدبر
Çekirdek Özet 1Bir varlığın dışa bakan, muhatabı ilk karşılayan ön yüzü ve bir şeye doğrudan yönelme eylemi
Çekirdek Özet 2Varlığın zâtı, samimi yönelişin nihai hedefi ve bilincin tek bir istikamete kilitlenmesi
Çekirdek Özet 3Şahsiyetin görünür temsili, toplumsal itibar ve amellerin meşruiyetini belirleyen niyet ekseni
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel organa veya mecazi bir saygınlığa indirgenerek tevhidî yöneliş ve zât boyutunun ıskalanması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وجHızlı hareket, öne doğru atılma, bir noktaya çarpma veya kavuşma dürtüsü; nitekim وجب kökünde düşüp yere çarpma veya sabitlenme, وجد kökünde aranan şeye ulaşıp yüz yüze gelme, وجف kökünde kalbin hızla çarpıp öne doğru atılması yer alır.هAçığa çıkma, belirginleşme ve nefes/varlık kazanma imgesi katan he harfi, hareketi fiziksel ve soyut anlamda bir varlığın ön cephesine, yöneldiği istikamete ve dışa dönük kimliğine odaklamıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığıİki unsuru birbirine bağlama, rabıta kurma ve yönelişi bir noktaya tutturma işlevi görür.
جDeğnek, deveBir amaca doğru gövdesiyle yol alma, ağırlığı bir hedefe doğru taşıma eylemini temsil eder.
هKollarını kaldırmış insanDikkat çekme, belirme, açığa çıkma ve nefes alarak varlığını muhataba doğrudan sunma imgesidir.
وجهÇengel ile bağlanıp hedefe yönelen ve kendini açıkça ortaya koyan hareketBütün benliğin, varlığın ön cephesi ve bilinç bağı üzerinden tek bir hedefe kilitlenerek açığa çıkması ve muhatapla doğrudan karşı karşıya gelmesidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir canlının başının ön kısmı, göz, burun ve ağzın bulunduğu organ; ayrıca bir nesnenin ilk karşılaşılan, öne bakan ve başlangıç teşkil eden cephesi. Doğumda tayın önce iki ön ayağı ve başıyla gelmesi durumuna da bu kökten türetmeyle وَجِيهٌ denir.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinden nakledilen kullanımda yöneliş ve zât anlamı belirgindir: أستغفِرُ اللهَ ذَنْباً لستُ مُحْصِيَهُ / ربَّ العِبادِ إليه الوَجْهُ والعَمَلُ mısraında kulun yönelişinin ve amelinin doğrudan Allah'a dönük olduğu ifade edilir.
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Zü'r-Rimme, develerin istikamet alışını tasvir ederken فأمسين بالحومان يجعلن وجهة / لأعناقهن الجدي أو مطلع النسر ifadesini kullanarak boyunların çevrildiği yönü ve hedef alınan kutup yıldızını kökün yönelme anlamıyla kaydeder.

المصدر Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde وجه kökü belirgin bir güney ve orta Sami karakteri gösterir. Klasik Arapçada hem yüz organı hem de yönelmek ve cephe almak anlamında merkezî bir kök iken, Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice/Süryanice) fiziksel yüz ve yöneliş kavramı öncelikle p-n-h köküne bağlı türevlerle (İbranice פָּנִים - panim) karşılanır. Buna karşılık Güney Arapça (Saba ve Main yazıtları) ve Habeşçe (Ge'ez) metinlerinde kökün doğrudan soydaşları mevcuttur. Eski Güney Arapçada wgh kökü yönelmek, sınır veya cephe tayin etmek anlamlarında belgelenmiştir. Ge'ez dilinde wagh kelimesi biçim, güzellik ve ön cephe manalarını barındırır. Kökün Afro-Asyatik katmandaki temel devinimi, bir nesnenin veya bedenin muhatapla ilk temas kuran ön yüzeyi ve oradan türeyen istikamet tayinidir. Arapçada bu somut çekirdek zenginleşerek itibar, şeref, yön, hedef ve zât kavramlarının taşıyıcısı haline gelmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Leslau (Comparative Dictionary of Ge'ez), Biella (Dictionary of Old South Arabian).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir şeyin önünde bulunmak ve ona yönelmek مُقابَلَةُ الشَّيْءSomut bedensel organdan türeyerek yön, itibar, niyet ve varlığın hakikati olan zât kavramına doğru genişleyen iç türetim.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Ge'ez bağlamında wgh biçimleriKuzeybatı Sami dillerinde yerini büyük ölçüde pnh köküne bırakırken Güney Sami ve Ge'ez katmanında cephe ve belirginlik anlamını korumuştur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiBelirgin dış ödünçleme bulunmamaktadırKök, Afro-Asyatik ailenin iç dinamiklerine ait olup çevre dil ailelerine etki veya onlardan ödünçlenme göstermez.Belirgin fark tespit edilmedi

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وجهAnlamlıYüz, ön cephe, yönelmekBir varlığın dışa bakan ön yüzü, hedef edindiği yön ve taşıdığı saygınlık.Hedef kök; Kur'an'da 78 kez geçer.
وهجAnlamlıParlamak, alevlenmek, ısı saçmakAteşin ve güneşin yoğun ışık ve hararet yayarak görünür olması.Kur'an'da geçer; yüzdeki parıltı ve açığa çıkma imgesiyle anlamsal akrabalık taşır.
جوهAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız ve işlek bir anlam alanı kaydedilmemiştir.Kur'an'da geçmez.
جهوAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik lügat geleneğinde mühmel veya tali kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
هوجAnlamlıHızlı esmek, düşüncesizce atılmakRüzgârın şiddetle esmesi ve canlının kontrolsüzce bir yöne hücum etmesi.Kur'an'da geçmez; yönelişin ölçüsüz ve sarsıcı biçimidir.
هجوAnlamlıAyıplamak, yermek, harfleri tek tek saymakBirinin kusurlarını yüzüne vuracak şekilde şiirle yermek veya kelimeyi hecelemek.Kur'an'da geçmez; doğrudan muhatabın yüzüne kusur isnat etme bağı bulunur.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وجهMerkezYüz, yön, yönelmeBütün benliği temsil eden ön cephe ile bir hedefe bilinçli ve doğrudan odaklanmayı ifade eder.Hem organı hem zâtı hem de istikameti aynı anda karşılar.
قبلKomşuÖn taraf, karşılamaBir şeye karşı durmayı veya zaman/mekân olarak önceliği vurgular; benliğin tümünü değil ön konumu öne çıkarır.Karşı karşıya gelme ve kabul etme boyutu baskındır.
قصدKomşuAmaçlama, orta yolBir hedefe sapmadan yönelmeyi ve ölçülü olmayı anlatır; yüz veya organ imgesi barındırmaz.Doğrudan irade ve niyet kararlılığına odaklanır.
يممKomşuKastetmek, niyetlenmekBelirli bir kaynağa yönelip orayı hedef almayı ifade eder; arayış ve kast boyutu öndedir.Genellikle yokluk anında bir çareye yönelmeyi anlatır.
دبرZıtArka, geri dönmeVarlığın arkasını, sonunu ve bir şeyden yüz çevirip arkasını dönmeyi temsil eder.Yüz yüze gelmenin ve yönelmenin tam karşıtıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوجهYüz, yön, zâtBedenin ön kısmı, yönelinen istikamet, itibar ve varlığın özü.Kesin
Latincefacies, vultus, directioÇehre, görünüş, yönelimFacies biçim ve dış yüzü, vultus yüz ifadesini verir; kökün niyet ve zât boyutunu tam karşılamaz.Güçlü
İngilizceface, countenance, orientation, aspectYüz, çehre, yönelim, cihetFace organı, orientation yönelişi, aspect ciheti karşılar; kökün zât anlamı dışarıda kalır.Güçlü
AlmancaGesicht, Antlitz, AusrichtungYüz, çehre, yönelişGesicht fiziksel yüzü, Antlitz daha saygın çehreyi, Ausrichtung istikameti verir.Güçlü
Fransızcavisage, face, orientationYüz, çehre, yönelişVisage ve face organ ve görünüşü karşılar; ontolojik zât derinliğini tek başına vermez.Güçlü

المصدر Lewis & Short (Latin Dictionary), Oxford English Dictionary, Grimm (Deutsches Wörterbuch).

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَجْه / وُجُوهİnsanın fiziksel yüzü ve organıAbdest ibadeti ve bedensel arınma bağlamında; Mâide 5:6, Nisâ 4:43.
وَجْه / وُجُوهAhiretteki psikolojik durumun yansımasıMahşer günü yüzlerin kararması, ağarması, zillet veya sevinç bürümesi bağlamında; Âl-i İmrân 3:106, Kıyâme 75:24, Abese 80:38.
وَجَّهْتُ / وَجِّهْİradeyi ve zihni tek istikamete kilitlemekTevhid inancına tam teslimiyet ve kıbleye yönelme emri bağlamında; En'âm 6:79, Rûm 30:30, Bakara 2:144.
وَجْهُ اللَّهِAllah'ın zâtı, rızası ve kabulüYapılan infakın ve amellerin yalnızca O'nun rızasına tahsis edilmesi ve O'ndan başka her şeyin yok olacağı bağlamında; Bakara 2:115, Kasas 28:88, İnsân 76:9, Rahmân 55:27.
وَجِيهSaygın, itibarlı, şerefli kişiPeygamberlerin toplum nezdinde ve Allah katındaki yüce makamı bağlamında; Âl-i İmrân 3:45, Ahzâb 33:69.
وِجْهَةYönelinen hedef, gaye, odak noktasıHer topluluğun benimsediği bir kıblesi ve istikameti bulunması bağlamında; Bakara 2:148.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHaberi sıfatlar ve tenzihAyetlerde geçen وَجْهُ اللَّهِ ifadesinin cisimleşme vehminden arındırılarak zât, rıza veya bekâ olarak tevil edilmesi tartışması.Varlığın hakikati, ilahi zât ve aşkınlık.
Fıkıhİbadetlerin ifası ve niyetNamazda Kâbe'ye yönelmenin (istikbâl-i kıble) ve abdestte yüzün yıkanmasının sınırlarının tespiti.Fiziksel sınırların ve bedensel istikametin kesinleşmesi.
TefsirMecaz ve belagat tahlilleriYüzün zikredilip bütün insanın kastedilmesi (cüz-küll alakası) ve ahiretteki ruh hallerinin yüze yansıması.Bütüncül şahsiyet ve iç dünyanın dışa vurumu.
HadisAhlak, niyet ve uhrevi müjdelerİki yüzlülük yasağı (zü'l-vecheyn) ve müminlerin kıyamette abdest izlerinden ötürü yüzlerinin parlaması rivayetleri.İhlas, dürüstlük ve nuraniyet temsili.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve kullukİhlas ve istikametBilinci ve ibadeti sahte otoritelerden arındırıp tek merkeze bağlama.Kişi yönünü tek bir ilaha çevirerek varoluşsal parçalanmışlıktan kurtulur.Kesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiHipotez ve araştırma gayesiZihni belirli bir hakikat problemine odaklayıp yöntemli kılma.Bilimsel arayışın dağılmasını engelleyerek araştırmaya net bir istikamet verir.Güçlü
SiyasiHukuk düzeni ve meşruiyetOrtak toplumsal gaye ve anayasal kıbleToplumun ortak hedefini ve temsil kabiliyetini inşa etme.Her toplumun bir vechesi vardır; birlik bu ortak yönelişle sağlanır.Güçlü
İktisadiÜretim ve bölüşüm etiğiNihai gaye ve niyet meşruiyetiİktisadi faaliyetlerin sırf kâr için değil ilahi rıza ve amme faydası için yapılması.İnfakın yalnızca Allah rızası için yapılması sermayeyi ahlakileştirir.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerVektör uzayında yönelim ve normBir vektörün büyüklüğü kadar uzaydaki doğrultusu ve yönünün sistemi belirlemesi gibi, amel de yöneldiği merkezle anlam kazanır.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyolojide toplumsal itibar ve kimlik inşasıBireyin toplumla temas kurduğu yüzü, edindiği prestij (vech/câh) ve kamusal alandaki görünür şahsiyeti.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca kafatasının ön kısmındaki anatomik organa veya sadece sosyolojik bir saygınlık göstergesine indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün fiziksel organdan başlayarak şahsiyetin bütününe, varlığın öz zâtına, zihinsel ve kalbî istikamete kadar uzanan çok boyutlu semantik alanı.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerde geçen ilahi zâta dönük ifadelerin antropomorfik şekilde cisimleştirilmesi veya ibadetlerdeki istikamet şartının sırf mekanik bir duruşa indirgenerek niyet ruhunun kaybedilmesi.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın temel davası olan tevhidi, insanın bütün varlığıyla (yüzüyle) tek bir merkeze yönelmesi ve amellerini sırf Allah'ın zâtına tahsis etmesi ekseninde inşa ettiği için merkezîdir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kıble tayini ayetlerinde, ihlas ve infakın anlatıldığı ahlak pasajlarında, ahiret sahnelerindeki yüz tasvirlerinde ve ilahi bekâyı anlatan zât ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İbadetin şekli bir yönelmeden ibaret olduğu zannını yıkar; amelin değerinin ancak yönelinen mercinin aşkınlığıyla (Allah'ın rızasıyla) meşruiyet kazanacağını öğretir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamCanlının başının ön cephesi, muhataba ilk bakan organı ve bir şeyin ön yüzü.
  • Soyut anlamBir hedefe kilitlenme kararlılığı, şahsiyetin hakikati, toplumsal itibar ve aşkın zât.
  • Sistematik karşılıkDağınık güçleri ve niyetleri tek bir istikamete toplayarak amele değer katan yönelim vektörü.
  • LaTeX modeliV⃗=u⃗∥u⃗∥⋅Z
  • LaTeX açıklamasıModelde V⃗ kökün temsil ettiği yönelmiş ve gerçekleşmiş nihai şahsiyeti, u⃗ bireyin yöneliş iradesini, ∥u⃗∥ bu iradenin saflaşma ve birleşme derecesini, u⃗∥u⃗∥ tek bir istikamete kilitlenmiş birim yön vektörünü, Z ise yönelinen aşkın zâtı ve hedefi temsil etmektedir. Model, bir eylemin kıymetinin ancak doğru bir istikamete yönelmekle kemale ereceğini sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: و