أمد

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: أ-م-د2 sîga, 40 mücavir kök, 4 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.وددحزبالْأَمَدُقربأمدقسودريطولأَمَدًارأفحذرفسق

KökSîga 2Ayet 4Sure 4Mücavir 40

▶ Ağı aç (3B)

أمد

أ - م - د

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 2 sîga
  • 13 sözlük

Medede direkleri (kolonları) birbirine bağlayan kirişlerdir. Sonra uzatmak manasına kullanıldığı gibi müddet, yani zamanın belirlenmesi anlamında kullanılmıştr. Emede aslında müddetsiz, uzun zaman anlamına geldiği gibi müddet koyma anlamına da gelir. Müddetsiz anlamında olduğ zaman elif nefy edatıdır. Müddet belirleme manasına olduğu zaman ise ifal babındaki elif gibidir. Emed “Medde” gerilmiş ip demektir. Müddet, süre anlamında kullanılmıştır. “Emedd”den “dal” düşmüş “emed” olmuş ve süre anlamı almıştır.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ءمد · امد

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Medede direkleri (kolonları) birbirine bağlayan kirişlerdir. Sonra uzatmak manasına kullanıldığı gibi müddet, yani zamanın belirlenmesi anlamında kullanılmıştr. Emede aslında müddetsiz, uzun zaman anlamına geldiği gibi müddet koyma anlamına da gelir. Müddetsiz anlamında olduğ zaman elif nefy edatıdır. Müddet belirleme manasına olduğu zaman ise ifal babındaki elif gibidir. Emed “Medde” gerilmiş ip demektir. Müddet, süre anlamında kullanılmıştır. “Emedd”den “dal” düşmüş “emed” olmuş ve süre anlamı almıştır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.426 harf
باب الدال والميم و و ء ي معهما د و م، د ي م، أ د م، م د ي، أ م د، م ي د، د م ي، و م د، م أ د، د أ م مستعملات دوم، ديم: ماء دائم: ساكن. والدَّوْمُ مصدر دامَ يدوم. ودامَ الماءُ يدومُ دَوْماً وأَدَمْتُه إِدامةً إذا سَكَّنتُه، وكُلُّ شيءٍ سَكَّنْتَه فقد أدَمْتَه. والدِّيمةُ: المطر الذي يدوم دوماً يوماً وليلةً أو أكثر. وفي حديث عائشة: أنّها سُئِلَت هل كان رسول اللهِ -صَلّى الله عليه وسَلَّم
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR128 harf
الأَمَدُ: الغاية كالمدى. يقال: ما أَمَدُكَ? أي منتهى عمرك. والأَمَدُ أيضاً: الغضب. وقد أَمِدَ عليه بالكسر، وأَبِدَ عليه، أي غضب.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR16.703 harf
د م ( وايء ) أدم ، دوم ، ديم ، دمى ، أمد ، ومد ، مأد ، دأم . دوم ديم : قال الليث : دَامَ الشيءُ يَدُوم دَوْماً ، والدِّيمةُ مَطَرٌ يَدُوم يوماً وليلةً أو أكثر . وفي حديث عائشة : أنها سُئِلتْ هل كان رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) يُفَضِّلُ بعض الأيام على بعض فقالت : كان عَمَلهُ دِيمَةً . قال أبو عبيد : قال الأصمعيّ وغيره : أصل الدِّيمَةِ المطرُ الدَّائمُ مع سكون . قال أبو عبيدُ : فَشَبَّهَتْ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.604 harf
(باب الهمزة والميم وما بعدهما في الثلاثي) (أمن) الهمزة والميم والنون أصلان متقاربان: أحدهما الأمانة التي هي ضدّ الخيانة، ومعناها سُكون القلب، والآخر التصديق. والمعنيان كما قلنا متدانيان. قال الخليل: الأَمَنَةُ مِن الأمْن. والأمان إعطاء الأَمَنَة. والأمانة ضدُّ الخيانة. يقال أمِنْتُ الرّجُلَ أَمْناً وأَمَنَةً وأَماناً، وآمنني يُؤْمنني إيماناً. والعرب تقول: رجل أُمَّانٌ، إذا كان أميناً. قال
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR382 harf
- قال تعالى: ﴿تود لو أن بينها وبينه أمدا بعيدا﴾ [آل عمران/30]. والأمد والأبد يتقاربان، لكن الأبد عبارة عن مدة الزمان التي ليس لها حد محدود، ولا يتقيد، لا يقال: أبدا كذا. والأمد: مدة لها حد مجهول إذا أطلق، وقد ينحصر نحو أن يقال: أمد كذا، كما يقال: زمان كذا، والفرق بين الزمان والأمد أن الأمد يقال باعتبار الغاية، والزمان عام في المبدأ والغاية؛ ولذلك قال بعضهم: المدى والأمد يتقاربان.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR38 harf
أ م د ضرب له أمداً وهو بعيد الآماد‏.‏
Maddenin bağlantısı

أ م د ضرب له أمداً وهو بعيد الآماد‏.‏

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.138 harf
الأَمَدُ: الغاية كالمَدَى؛ يقال: ما أَمدُك؟ أَي منتهى عمرك. وفي التنزيل العزيز: ولا تكونوا كالذين أُوتو الكتاب من قبل فطال عليهم الأَمدُ فَقَسَتْ قلوبهم؛ قال شمر: الأَمَدُ منتهى الأَجل، قال: وللإِنسان أَمَدانِ: أَحدهما ابتداء خلقه الذي يظهر عند مولده، والأَمد الثاني الموت؛ ومن الأَول حديث الحجاج حين سأَل الحسن فقال له: ما أَمَدُكَ؟ قال: سنتان من خلافة عمر؛ أَراد أَنه ولد لسنتين بقيتا من خلافة
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR43 harf
* أ م د * * الأمَدُ * بفتحتين الغاية كالمدى
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.816 harf
الأمد، محركة، قال الراغب في المفردات: يقال باعتبار الغاية والزمان، عام في الغاية والمبدإ. ويعبر به مجازا عن سائر المدة. والأمد: المنتهي من الأعمار. يقال: ما أمدك? أي منتهى عمرك. وفي القرآن فطال عليهم الأمد فقست قلوبهم قال شمر: الأمد منتهى الأجل، قال: وللإنسان أمدان: أحدهما ابتداء خلقه الذي يظهر عند موءلده، والأمد الثاني الموت. ومن الأول حديث الحجاج حين سأل الحسن فقال له ما أمدك: قال: سنتان من
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.397 harf
Madde başı: امدأَمِدَ عَلَيْهِ 1 أَمِدَ عَلَيْهِ ذ , aor. اَمَدَ , inf. n. أَمَدٌ, He was angry with him: (S, M, Msb, * K:) like أَبِدَ (S) and وَمَد and وَبِدَ and عَبِدَ. (T in art. ابد.) أمّد 2 أمّد ذ , inf. n. تَأْمِيدٌ, He declared the time, considered with regard to its end; or the utmost, or extreme, extent, term, limit, point, or reach; expl. by بَيَّنَ الأَمَدَ. (K.) أَمَدٌ أَمَدٌ ذ Time,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR310 harf
Madde başı: ءمدأَمِدَ أَمِدَ A ( n. ac. أَمَد 4 ) a. [ 'Ala ], Was angry with. أَمَّدَ أَمَّدَ II , a. Fixed a term. b. Finished. أَمَد أَمَد 4 , ( pl. آمَاْد 38 ), a. Time, term. b. Limit, limitation. c. Anger. d. [ art. & prec. by 'Ala ], For ever, eternally. آمِد آمِد 21 , a. Chartered, loaded ( vessel ).
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR7.934 harf
Madde başı: ءمدءمد أَمِدَ - يَأْمَدُ أَمِدَ - يَأْمَدُ - أَمَد أَمِدَ - يَأْمَدُ + أمر + أمداً أو مدة: يستغرق في حدوثه مدة طويلة معلومة ومحددة أَمَد: على وزن" فـَعـَل" اسم فعل من " أَمِدَ - يَأْمَدُ ":اسم زمان منه: المدة الزمنية التي ينبغي للحدث أن يستغرقها منذ بدء حساب الزمن لهذا الحدث وحتى توقفه وانتهائه. كان - يكون + أَمَد + بين أمرين: تكون بينهما مدة
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler40 mücavir (53 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. قسو

    1 ortak ayet · قسور Arslan demektir

  2. طول

    1 ortak ayet · Tivel” hayvanın çayıra bağlandığı ip demektir

  3. حصي

    1 ortak ayet · Hasiy, Çakıl taşı demektir

  4. رأف

    1 ortak ayet · Riyf : Sulak, suya yakın, bol verimli, bitkili yer demektir

  5. خشع

    1 ortak ayet · Huşu : « Haşia », toprak üzerinde olgunlaşmış sonbahardaki…

  6. حزب

    1 ortak ayet · “Huzme” demet demektir

  7. حذر

    1 ortak ayet · Hızr (ha, zal) : Savaşta kullanılan savunma aleti, zırh gibi

  8. حضر

    1 ortak ayet · Hadre inşaat için kullanılan taş tuğla demektir

  9. لبث

    1 ortak ayet · Kaldınız

  10. دري

    1 ortak ayet · Dery : Diraye saç tarağı veya baştaki saç demektir

  11. ودد

    1 ortak ayet · Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır

  12. فسق

    1 ortak ayet · Fısk (sin) Ceviz ve benzeri yemişlerin dış kabuğunun…

Geçtiği ayetler(4)

  1. … عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ

    MüddetO gün ki; herkes ne hayır işledi ise karşısında onu hazırlanmış bulacak. Kötülükten de ne yapmışsa; kendisiyle onun arasında uzun bir mesafe olmasını ister. Allah bizzat korkutuyor. Ve Allah kullarına Rauf’dur.

  2. ثُمَّ بَعَثْنَاهُمْ لِنَعْلَمَ أَيُّ الْحِزْبَيْنِ أَحْصَى لِمَا لَبِثُوا أَمَدًا

    MüddetSonra iki taraftan hangisinin bekledikleri sonucu daha iyi hesaplamış olduğunu belirtmek için onları uyandırdık.

  3. قُلْ إِنْ أَدْرِي أَقَرِيبٌ مَا تُوعَدُونَ أَمْ يَجْعَلُ لَهُ رَبِّي أَمَدًا

    MüddetDe ki: Size vaadedilen yakın mıdır, yoksa Rabbım onu uzun süreli mi kılmıştır bilemiyorum.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökأمد
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerمدي, أجل, وقت, حين, أبد
Zıt Kökسرمد
Çekirdek Özet 1Bir sürecin, mesafenin veya zaman diliminin nihai sınırı, varış hedefi ve son ucu
Çekirdek Özet 2İnsanın eylemleri ile karşılığı arasına giren veya kalplerin katılaşmasına yol açan belirlenmiş nihai vade
Çekirdek Özet 3Zamanın mutlak bir akış değil, varılması hedeflenen ve hesabı görülecek bir sınır çizgisiyle kayıtlı olması
Kritik Hata RiskiKökün ucu açık, sonsuz veya belirsiz bir zaman dilimi sanılarak nihai sınır ve hesaplaşma boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أمBir şeye yönelme, kastetme, öne geçme ve ana gaye edinme (أمم, أمل, أمر, أمت, أمن)دKapı, geçiş ve sınır imgesi taşıyan harfin eklenmesiyle yönelinen ve kastolunan sürecin ulaştığı nihai kapı, kesin bitiş çizgisi ve gayenin sınır noktası anlamı oluşmuştur.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçBir hareketin, yönelişin veya zaman diliminin başlangıçtaki itici kuvveti ve ana ilkesi
مSu; akış, çokluk, derinlikBaşlangıç noktasından itibaren kesintisiz devam eden süreklilik, zamanın veya mesafenin akışı
دKapı; giriş, geçiş, hareketSürekliliğin varıp dayandığı son geçit, akışı durduran nihai sınır ve kapanan hudut çizgisi
أمدBaşlangıçtan başlayan akışın sınır kapısına dayanmasıBir yönelişle başlayıp süreklilik kazanan zaman veya mesafe akışının ulaştığı kesin bitiş çizgisi ve nihai gaye

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAt yarışlarında veya koşularda belirlenen nihai varış çizgisi, hedefin son noktası ve bir şeyin bittiği uç sınır
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinden en-Nâbiğa ez-Zübyânî veya çağdaşlarının beyitlerinde geçen şekliyle bir ömrün yahut cezanın son sınırı ve varılacak nihai hedef anlamında kullanılmıştır. Pakette beyit metni yer almadığından kullanım tarif edilmiştir.
Erken Arapça kullanımHaccâc ile Hasan-ı Basrî arasındaki rivayette geçen doğumdan ölüme kadar belirlenen ömür süresi ve insanın tabi olduğu varış sınırı kullanımı: ما أَمَدُكَ؟

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça أمد kökü, Sami dil ailesinde zamanın veya mesafenin sınır noktası, varış çizgisi ve nihai gaye kavram alanıyla ilişkilidir. Kökün morfo-fonetik yapısı, مدي (uzanmak, son sınıra varmak) ve مدد (uzatmak, çekmek) kökleriyle derin bir semantik matris paylaşır. İbranicede yer alan ve ölçü, uzam bildiren maddad kökü ile Süryanicedeki sınır ve ölçüm bildiren türevler bu kökün kavramsal alanıyla fonetik ve anlamsal örtüşme sergiler. Ancak Arapçada başa gelen hemzenin belirleyiciliğiyle kelime, basit bir uzamdan ziyade bilhassa yönelinen, kastolunan ve nihayetinde bir son nokta ile sınırlanan bir vadeyi ve gayeyi (el-gâye) ifade edecek biçimde özelleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen ve Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönأمد ile مدي ve مدد ilişkisiUzama ve süreklilik bildiren köklerin yönelme bildiren أم çekirdeğiyle birleşerek nihai sınır çizgisine dönüşmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice maddad ve Süryanice m-d- kök ailesiÖlçülmüş mesafe, belirli kılınmış sınır ve zaman dilimi arasındaki ortak semantik zeminGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ölçü ve sınır kökleriDoğu ve Kuzey Afrika dillerinde uzam ve sınır bildiren tabanlarla muhtemel biçimsel benzerliklerMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha ve Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أمدAnlamlıGaye, nihai sınırBir sürecin veya mesafenin varıp dayandığı son noktaHedef kök; Kur'an'da geçer
أدمAnlamlıUyuşma, yakınlık, yer kabuğuİki şeyin birbirine kaynaması, katık, insan teniKur'an'da geçer; ortak harf permütasyonu
مأدAnlamlıSallanma, yumuşaklık, tazelikBitkinin veya dalın tazelikten bükülüp salınmasıKur'an'da geçer; zıt hareket dinamiği taşır
مدأKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmel kabul edilir
دأمAnlamlıHücum etmek, örtmekBir şeyin aniden üzerine çöküp kaplamasıKur'an'da geçmez; Arapçada müsta'meldir
دمأAnlamlıYumuşak huylu olmak, boyun eğmekİnsanın sükûnet bulması ve uysallaşmasıKur'an'da geçmez; nadir kullanımlı müsta'mel kök

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أمدMerkezZaman ve mesafenin nihai sonuSürecin ulaştığı kesin varış çizgisi ve gaye noktasıHem zaman hem mekân için son sınır
مديKomşuUzanım ve menzilSürecin yayılma genişliği ve ulaştığı genel mesafeSınırdan ziyade mesafenin boyutu ön plandadır
أجلKomşuBelirlenmiş süre ve vadeBaşlangıcı ve sonu tayin edilmiş hukuki ve kozmik süreSürenin dolduğu anı ve hükmün vaktini vurgular
وقتKomşuTayin edilmiş anBir iş için sınırları kesin olarak belirlenmiş dilimEylemin içine yerleştiği kesin zaman kesiti
حينKomşuDeğişken zaman dilimiAz veya çok olabilen, sınırları esnek zamanBelirli bir sınıra işaret etmesi zorunlu değildir
أبدKomşuKesintisiz süreklilikGeleceğe doğru sonu görünmeyen mutlak zaman akışıSınır ve bitiş kabul etmeyen sürekliliktir
سرمدZıtKesintisiz ve sınırsız süreklilikBaşlangıcı veya sonu bulunmayan, kesintiye uğramayan dâimîlikأمد kökünün gerektirdiği varış çizgisi ve nihai sınır fikrinin mutlak zıddıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأمدGaye ve nihai sınırBir sürenin veya mesafenin varıp dayandığı son noktaKesin
LatinceTerminus, finisSınır çizgisi, son hedefSürecin bittiği kesin hudut noktasını karşılar; zamanın psikolojik boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceSpan, term, ultimate limitVade, belirlenmiş son sınırSürenin hem uzunluğunu hem de nihai sınırını verir; Kur'an'daki kalbi etkileyen ağırlığı tam taşımazGüçlü
AlmancaFrist, EndzielMühlet ve nihai gayeBelirli bir zaman sınırını ve hedeflenen sonu karşılar; mekânsal uzaklık boyutunu eksik bırakırGüçlü
FransızcaTerme, borneBitiş anı, sınır taşıVarış çizgisini ve sürecin sonunu karşılar; içsel/psikolojik zaman yıpranmasını tam yansıtmazGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch ve Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Mekânsal ve ahlaki mesafe sınırıİnsanın işlediği kötülükle kendi arasına koymak istediği nihai uzaklıkKıyamet günü amel defteriyle yüzleşme anı (Âl-i İmrân 3:30)
Ölçülebilir zaman süresiMağara ehlinin uykuda kaldığı sürenin tam hesabı ve nihai vadesiTarihsel ve mucizevi hadiselerin süresinin tespiti (el-Kehf 18:12)
Kalbi duyarsızlaştıran uzun vadeVahiyden ve peygamberden uzak geçen sürenin kalpleri katılaştırmasıGeçmiş ümmetlerin tecrübesi üzerinden yapılan uyarı bağlamı (el-Hadîd 57:16)
Gaybî ve ertelenmiş nihai azap vadesiTehdit edilen azabın yakın mı yoksa belirlenmiş uzak bir sınırda mı olduğunun bilgisiPeygamberin gayb karşısındaki konumu ve hesap günü bağlamı (el-Cin 72:25)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEcel ve gayb tartışmalarıKıyametin kopuş anı ile azap vaktinin kesin bir son sınırla (أمد) kayıtlı olup olmadığıZamanın mutlak değil mahluk ve sınırlı bir sona tâbi oluşu
FıkıhHukuki süreler ve akitlerAkitlerde ve borç ilişkilerinde nihai ifa gününün kesin belirlenmesi zorunluluğuSona erdirici kesin vade ve hukuki sınır çizgisi
TefsirKalp katılığı ve zaman ilişkisiel-Hadîd 57:16 bağlamında vaktin uzamasının (طال عليهم الأمد) inanç ve amel üzerindeki aşındırıcı etkisiİnsanın rehavete kapılmasına yol açan tehlikeli zaman algısı
HadisÖmür ve amel muhasebesiİnsanın dünya hayatındaki başlangıç ve bitiş sınırlarının muhasebe bilinciyle kavranmasıİmtihan sürecinin belirlenmiş bir gayeye doğru tükenişi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniHesaba çekilme bilinciNihai sınır ve ecelİnsanı erteleme ve gevşeme hastalığından korumaHayatın sınırsız olmadığı ve her amelin kesin bir son sınırla karşılaşacağı bilinciKesin
İlmiBilimsel gözlem ve deneyÖlçüm sınırı ve periyotBir sürecin başlangıç ve bitiş noktalarını kesinleştirmeDoğa olaylarının ve tarihsel süreçlerin ölçülebilir zaman sınırları içinde incelenmesiGüçlü
SiyasiHükümranlık ve iktidar ömrüGörev süresi ve tarihsel vadeToplumların ve iktidarların yozlaşmasını engelleyen sınırHiçbir gücün ebedî olmadığı, medeniyetlerin bir nihai çöküş vadesi taşıdığı tespitiGüçlü
İktisadiBorçlanma ve taahhütKesin ifa ve vade sınırıBelirsizliği (garar) ortadan kaldırarak güveni temin etmeEkonomik planlamanın ve vadeli sözleşmelerin bağlayıcı bir son tarihe raptedilmesiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFonksiyon limiti ve kapalı aralık sınırı ([a,b] aralığındaki b noktası)Bir sürecin veya dizinin yaklaştığı ve aşılamaz kabul edilen nihai sınır değeri; sistemin eriştiği kesin son uçGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal yozlaşma eşiği ve tarihsel doyum noktasıToplumların veya bireylerin reformsuz geçen uzun süreler sonunda canlılığını yitirip katılaşması sosyolojik olgusuKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca alelade, akıp giden boş bir zaman dilimi veya sadece bekleme süresi olarak algılanması
Kur'an içi daha geniş anlamBir gaye, varılacak nihai durak, hesaplaşma eşiği ve insan ruhunu dönüştüren/katılaştıran kritik bir vade olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂyetlerde geçen sürenin hesapsız ve ucu açık bir erteleme sanılması; kalplerin katılaşmasına yol açan zaman aşımının ve nihai hesaplaşma eşiğinin gözden kaçırılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Zamanın insan üzerindeki dönüştürücü ve çoğu zaman aşındırıcı etkisini ortaya koyar; ameller ile akıbet arasındaki mesafenin nihai bir sınırla kayıtlı olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kalp katılığı ve vahiyden uzaklaşma uyarılarında (el-Hadîd 57:16), kıyamet günü amellerin ağırlığından kaçış tasvirlerinde (Âl-i İmrân 3:30) ve gaybî azap vadelerinde (el-Cin 72:25).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zamanın geçişini nötr ve zararsız gören rehavet algısını yıkar; araya giren mesafenin ve ertelenen vadelerin kalpleri taşlaştırabileceğini göstererek dinamik bir uyanıklık bilinci kurar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir yarış pistinde veya arazide varılacak nihai sınır çizgisi, hedefin dikildiği son uç ve menzilin kapısı.
  • Soyut anlamBir sürecin, ömrün veya dönemin varıp dayandığı, hesaba ve muhasebeye konu olan kesin bitiş sınırı; kalbi etkileyen sürekliliğin nihai eşiği.
  • Sistematik karşılıkBelirsizliği önleyen, her varlığa ve topluma bir nihai vade koyarak ebedîlik iddiasını bozan ve ertelemeyi sonlandıran ilahi mizan çizgisi.
  • LaTeX modeliS={t∈T∣t0≤t≤L}  ⟹  lim⁡t→LΨ(t)=Ω
  • LaTeX açıklamasıFormülde T zaman sürekliliğini, t0 sürecin başlangıç anını, L ise bu sürecin ulaştığı nihai sınırı ve gayeyi (أمد) temsil eder. Ψ(t) zamana bağlı olarak kalbin duyarlılık veya amelin birikim fonksiyonunu, L sınırına yaklaşıldığında ulaşılan Ω ise nihai katılaşmayı yahut amel ile yüzleşme anındaki kaçınılmaz akıbeti simgeler. Model, sürecin ucu açık olmadığını ve kesin bir sınır değeriyle (L) sonuçlandığını gösterir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ا