بكر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ب-ك-ر5 sîga, 55 mücavir kök, 12 ayet, 11 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.سبحعونرمزبِكْرٌبكرأصلأَبْكَارًاعشووَأَبْكَارًامليثيبعزربُكْرَةًلغو

KökSîga 5Ayet 12Sure 11Mücavir 55

▶ Ağı aç (3B)

بكر

ب - ك - ر

KÖK
  • 12 geçiş
  • 12 ayet
  • 5 sîga
  • 13 sözlük

Bekr genç deve demektir. Sabah demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Bekr genç deve demektir. Sabah demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR6.982 harf
الكاف والراء والباء معهما ك ر ب، ك ب ر، ر ك ب، ب ك ر، ر ب ك، ب ر ك كلهن مستعملات كرب: الكَرْبُ، مجزوم، هو الغم الذي يأخذ بالنفس. يقال: كَرَبه أمر، وإنه لمكروب ُالنفس. والكُربة: الاسم، والكَريبُ: المكروبُ. وأمر كاربٌ. والكُرُوبُ: مصدر كَرَبَ يكْرُبُ. وكل شيء داني أمراً فقد كَرَب، يقال: كَرَبَتِ الشمس أن تغيب، وكربت الجارية أن تدرك، وكَرَبَ الأمر أن يقطع. والكَرَبُ: الكِرْناف، وهو أصل السعفة، قال
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.314 harf
البِكْرُ: العذراءُ؛ والجمع أَبْكارٌ، والمصدر البَكارَةُ بالفتح. والبِكْرُ: ألمرأةُ التي ولدتْ بطناً واحداً. وبِكْرُها: ولدُها. والذكَر والأنثى فيه سواء. وكذلك البكْرُ من الإبل. والبَكْرُ: الفَتيُّ من الإِبل، والأنثى بِكْرَةٌ، والجمع بِكارٌ، وبِكارَةٌ أيضاً. وبَكْرَةُ البئر: ما يُسْتَقى عليها، وجمعها بَكَرٌ بالتحريك. ويقال: جاءوا على بَكْرَةِ أبيهم، للجماعة إذا جاءوا معاً ولم يتخلَّفْ منم أحد.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok27.935 harf
ك ر ب كرب ، كبر ، ركب ، ربك ، برك ، بكر : مستعملات . كرب : قال الليث : الكربُ مجزومٌ هو الغم الذي يأخذ بالنفس ، يقال : كربه الغم ، وإنه لمكروب النفس ، والكربة : الاسم ، والكريب : المكروب ، وأمرٌ كارب ، والكُرُوبُ : مصدر كَرَب يكرُب ، وكل شيء دنا فقد كرَب . يقال : كرَبت الشمس أن تغيبَ وكرَبت الجاريةُ أن تُدرِك . وفي الحديث : ( إذا اسْتَغْنى أو كرَبَ اسْتَعَفَّ ) . قال أبو عبيد : كرب أي دنا من ذلك
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.038 harf
(باب الباء والكاف وما يثلثهما) (بكل) الباء والكاف واللام أصلان: أحدهما الاختلاط وما أشبَهه، والآخَر إفادةُ الشّيءِ وتَغَنُّمُه. فالأوّل البَكِيلة، وهو أن تُؤخَذَ الحِنطةُ فتُطحَنَ مع الأَقِطِ فتُبْكَلَ بالماءِ، أي تُخْلط، ثم تُؤْكَل. وأنشد: * غَضْبانُ لم تُؤْدَمْ له البَكِيلهْ([1]) * قال أبو زياد: البَكلة والبَكَالة الدّقيق يُخلَط بالسَّويق، ويُبلُّ بالزّيت أو السّمْن. قال أبو زيد: وكذلك المَعْز
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.415 harf
- أصل الكلمة هي البكرة التي هي أول النهار، فاشتق من لفظه لفظ الفعل، فقيل: بكر فلان بكورا: إذا خرج بكرة، والبكور: المبالغ في البكرة، وبكر في حاجته وابتكر وباكر مباكرة. وتصور منها معنى التعجيل لتقدمها على سائر أوقات النهار، فقيل لكل متعجل في أمر: بكر، قال الشاعر: *بكرت تلومك بعد وهن في الندى ** بسل عليك ملامتي وعتابي* (البيت في اللسان (بكر) بلا نسبة. وهو لضمرة بن ضمرة النهشلي، وهو من نوادر أبي زيد
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.077 harf
ب ك ر بكر المسافر وأبكر وبكر وابتكر وتبكر‏:‏ خرج في البكرة‏.‏ قال ذو الرمة‏:‏ خوص برى أشرافها التبكر قبـل انصـداع الفجر والتهجر ومـن المجـاز‏:‏ بكـر بالصلـاة إذا صلاهـا فـي أول وقتهـا‏.‏ وفـي الحديـث‏:‏ ‏"‏ لا يـزال الناس بخير ما بكروا بصلـاة المغـرب ‏"‏ وبكـر إلى صلاة الجمعة‏:‏ خرج إليها في أول وقتها‏.‏ وابتكر الشيء‏:‏ أخذ أوله‏.‏ وابتكر الفاكهة‏:‏ أكـل باكورتهـا وهـي أول مـا يـدرك منهـا‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR12.407 harf
البُكْرَةُ: الغُدْوَةُ. قال سيبويه: من العرب من يقول أَتيتك بُكْرَةً؛ نَكِرَةٌ مُنَوَّنٌ، وهو يريد في يومه أَو غده. وفي التنزيل العزيز: ولهم زرقهم فيها بُكرة وعشيّاً. التهذيب: والبُكْرَةُ من الغد، ويجمع بُكَراً وأَبْكاراً، وقوله تعالى: وَلَقَدْ صَبَّحَهُمْ بُكْرَةً عذابٌ مُسْتَقِرّ؛ بُكْرَةٌ وغُدْوَةٌ إِذا كانتا نكرتين نونتا وصرفتا، وإذا أَرادوا بهما بكرة يومك وغداة يومك لم تصرفهما، فبكرة ههنا
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.294 harf
* ب ك ر * * البِكْرُ * العذراء والجمع * أَبْكارٌ * والمصدر * البَكَارةُ * و * البِكْرُ * أيضا المرأة التي ولدت بطنا واحدا وبكرها ولدها والذكر والأنثى فيه سواء وكذا البكر من الإبل و * البَكْرُ * بالفتح الفتى من الإبل والأنثى بكرة و * بَكْرةُ * البئر ما يستقى عليها وجمعها * بَكَرٌ * وهو من شواذ الجمع لأن فعْلة لا تجمع على حرف إلا أحرفا مثل حلقة وحلق وحمأة وحمإ وبكرة وبكر وتجمع على بكرات أيضا ويقال
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR13.533 harf
البكرة، بالضم: الغدوة، قال سيبويه: من العرب من يقول: أتيتك بكرة، نكرة منونا، وهو يريد في يومه أوغده. وفي التهذيب: البكرة من الغد، ويجمع بكرا وأبكارا، وقوله تعالى: ولقد صبحهم بكرة عذاب مستقر بكرة وغدوة إذا كانتا نكرتين نونتا وصرفتا، وإذا أرادوا بها بكرة يومك وغداة يومك لم تصرفهما، فبكرة هنا نكرة، كالبكرة، محركة. وفي الصحاح: سير على فرسك بكرة وبكرا،كما تقول: سحرا، والبكر: البكرة. واسمها
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok19.759 harf
١ 1 بَكَرَ ذ and غَدَا both [properly] relate to the beginning of the day: (AZ, Msb:) the former of these verbs, (T, S, A,) aor. بَكُرَ , inf. n. بُكُورٌ; (T, S;) and ↓ بكّر, (T, S, A,) inf. n. تَبْكِيرٌ; (T, S;) and ↓ ابكر, and ↓ ابتكر, (S, A,) and ↓ باكر; (S;) all signify the same; (S;) He (a traveller, A) went forth early in the morning, in the first part of the day; or between the time of the
Türkçe çeviri henüz yokMaddenin bağlantısı

١ 1 بَكَرَ ذ and غَدَا both [properly] relate to the beginning of the day: (AZ, Msb:) the former of these verbs, (T, S, A,) aor. بَكُرَ , inf. n. بُكُورٌ; (T, S;) and ↓ بكّر, (T, S, A,) inf. n. تَبْكِيرٌ; (T, S;) and ↓ ابكر, and ↓ ابتكر, (S, A,) and ↓ باكر; (S;) all signify the same; (S;) He (a traveller, A) went forth early in the morning, in the first part of the day; or between the time of the prayer of daybreak and sunrise; syn. خَرَجَ فِى البُكْرَةِ: (T, A:) or ↓ ابكر, inf. n. اـِبْكَارٌ, signifies he entered upon that time: (T:) one should not say بَكُرَ nor بَكِرَ in the sense of بكّر [&c.]. (S.) ― -b2- You say also, بَكَرَ اـِلَيْهِ, and عَلَيْهِ, and فِيهِ, inf. n. as above; and ↓ بكّر, and ↓ ابكر, and ↓ ابتكر; and ↓ باكرهُ; meaning أَتَاهُ بُكْرَةٌ [i. e. He came to him, or it, early in the morning, in the first part of the day; or between the time of the prayer of daybreak and sunrise: and he did it at that time: or بَكَرَ &c. with فِيهِ following may be rendered he occupied himself at that time in doing it]. (K.) ― -b3- And [hence,] بَكَرَ اـِلَيْهِ, [and عَلَيْهِ,] aor. and inf. n. as above; (Msb;) and بَكِرَ اليه, aor. بَكَرَ ; (ISd, K; * [but see a remark respecting this verb above;]) and اليه ↓ بكر, (S, Msb, TA,) and عليه; (TA;) and اليه ↓ ابكر, (S, K,) and عليه; [and ↓ ابكرهُ;] and ↓ باكرهُ; (TA;) signify also (assumed tropical:) He hastened [or betook himself early] to it, or to do it, at any time, (S, Msb, K, TA,) morning or evening. (TA.) You say, بَكَرْتُ عَلَى الحَاجَةِ (assumed tropical:) [I hastened to do, or accomplish, or attain, the thing needed], inf. n. as above: and in like manner, عَلَى الوِرْدِ ↓ أَبْكَرْتُ (assumed tropical:) [I hastened to come to water]: (AZ, S:) and الوِرْدَ ↓ ابكر, (TA,) and الغَدَآءَ, (AZ, S, TA,) (assumed tropical:) He hastened to come to water, and to take the morning-meal. (TA.) Lebeed says, بَاكَرْتُ جَاجَتَهَا الدَّجَاجَ بِسُحْرَةٍ meaning (assumed tropical:) I hastened to be before the crowing of the cock, at the close of night, in obtaining what was wanted [of it, namely, of wine,] by me: (TA:) حاجتها being for حَاجَتِى اـِلَيْهَا, i. e., اـِلَى الخَمْرِ. (EM p. 170: but the first word is there written بَادَرْتُ.) [See also 2, below.] ― -b4- [It is also said that] بكر [app. بَكِرَ,] inf. n. بكر, [app. بَكَرٌ,] signifies (assumed tropical:) He possessed the quality of applying himself early, or of hastening; expl. by كَانَ صَاحِبَ بُكُورٍ. (Msb.) [But see بَكُرٌ.]

بكّر 2 بكّر مبكت , inf. n. تَبْكِيرٌ: see 1, in three places: and see 8. You say also, بكّر اـِلَى الجُمْعَةِ (tropical:) He went forth to the [prayers of] Friday at the commencement of the time thereof. (A.) And بكّر [alone], inf. n. as above, (tropical:) He came to prayer at the commencement of its time. (K, TA.) And بكّر بِالصَّلَاةِ (tropical:) He performed the prayer at the commencement of its time: (A, Mgh, Msb, TA:) he was regardful of it, and performed it early. (TA.) And بَكِّرُوا بِصَلَاةِ المَغْرِبِ (tropical:) Perform ye the prayer of sunset at the setting of the [sun's] disc. (S.) And بَكَّرَتِ النَّخْلَةُ بِحَمْلِهَا (tropical:) [The palmtree was early with its fruit]. (A.) ― -b2- Also (tropical:) He was, or became, or went, before; preceded; had, or took, precedence; syn. تَقَدَّمَ; and so ↓ ابكر and ↓ تبكّر. (K, TA.) You say, بَكَّرْتُ فِى كَذَا (tropical:) I was, or became, or went, before, &c., in such a thing; syn. تَقَدَّمْتُ. (IJ, IB, TA.) And بكّر عَلَى أَصْحَابِهِ (assumed tropical:) [He was, or became, or went, before his companions; preceded them; or had, or took, precedence of them]. (M, K.) -A2- بكّرهُ عَلَى أَصْحَابِهِ signifies جَعَلَهُ يُبَكِّرُ عَلَيْهِمْ (assumed tropical:) [He made him to be, or become, or go, before his companions; to precede them; or to have, or take, precedence of them]; and so عَلَيْهِمْ ↓ ابكرهُ. (M, K.) ― -b2- See also 4. ― -b3- بكّر الفَاكِهَةَ: see 8.

3 بَاْكَرَ see 1, in four places.

4 أَبْكَرَ see 1, in seven places: and see 2 as meaning تَقَدَّمَ. ― -b2- ابكر also signifies He had camels coming to water early in the morning, in the first part of the day; or between the time of the prayer of daybreak and sunrise. (S, K.) -A2- It is also trans. of بَكَرَ: (S, Sgh, Msb:) you say, أَبْكَرْتُ غَيْرِى [I made another to go forth early in the morning, in the first part of the day; or between the time of the prayer of daybreak and sunrise: and I made another to go to a person &c. at that time; and to betake himself to an action at that time: and (assumed tropical:) to hasten, or betake himself early, to a thing at any time, morning or evening: and غَيْرِى ↓ بَكَّرْتُ app. signifies the same]. (S.) ― -b2- You say also, ابكرهُ عَلَى أَصْحَابِهِ: see 2.

5 تَبَكَّرَ see 2.

ابتكر 8 ابتكر أبتكر ابتكر ٱبتكر : see 1, in two places. ― -b2- Also (tropical:) He arrived [at the mosque on the occasion of the Friday-prayers] in time to hear the first portion of the خُطْبَة: (S, K:) or he heard the first portion of the خُطْبَة; (A, Msb;) [and] ابتكر الخُطْبَةَ has this meaning. (Mgh.) وَابْتَكَرَ ↓ مَنْ بَكَّرَ, occurring in a trad., (S, Msb,) respecting [the prayers of] Friday, (S,) means (tropical:) Whoso hasteneth, (S, Msb,) and arriveth in time to hear the first portion of the خُطْبَة, (S,) or heareth the first portion thereof: (Msb:) or whoso hasteneth, going forth to the mosque early, and performeth the prayer at the first of its time: or, accord. to Aboo-Sa'eed, whoso hasteneth to the Fridayprayers, before the call to prayer, and arriveth at the commencement of their time: or both the verbs signify the same, and the [virtual] repetition is to give intensiveness and strength to the meaning. (TA. [See 2.]) ― -b3- You say also, ابتكرهُ, meaning (tropical:) He took, (A, Msb,) or obtained possession of, (S, TA,) its بَاكُورَة, (S, TA,) i. e., (TA,) the first of it: (A, Msb, TA:) which is the primary signification [of the trans. verb]. (TA.) ― -b4- And ابتكر, K,) or ابتكر الفَاكِهَةَ, (A, Mgh, Msb,) and ↓ بَكَّرَهَا, (TA,) (tropical:) He ate the first that had come to maturity of fruit, or of the fruit. (A, Mgh, Msb, K.) ― -b5- And hence, (Mgh,) ابتكر الجَارِيَةَ (tropical:) He took the girl's virginity: (A, Mgh:) or he did so before she had attained to puberty. (Msb in art. قض, and TA in art. خضر.) ― -b6- And ابتكر عَجِينًا (assumed tropical:) [He took, or made use of, fresh dough for preparing bread]. (K in art. غرض.) -A2- And اِبْتَكَرَتْ, (Abu-l-Beydà,) or ابتكرت بِوَلَدِهَا, (AHeyth,) She brought forth her first offspring: (AHeyth, Abu-l-Beydà:) or the former signifies she (a woman) brought forth a male at her first birth. (K.)

بَكْرٌ بَكْرٌ بكر بكرة كر (S, Mgh, Msb, K, &c.) and ↓ بُكْرٌ, (K,) but this latter is hardly to be found in any of the lexicons, (MF,) and ↓ بِكْرٌ, (ISd, TA,) A youthful he-camel; one in a state of youthful vigour: fem. with ة; (S, Mgh, Msb, K;) and also بَكْرٌ, without ة: (TA:) the term بَكْرٌ, applied to a camel, corresponds to فَتًى, applied to a human being; and بَكْرَةٌ, to فَتَاةٌ; and قَلُوصٌ, to جَارِيَةٌ; and بَعِيرٌ, to اـِنْسَانٌ; and جَمَلٌ, to رَجُلٌ; and نَاقَةٌ, to مَرْأَةٌ: (AO, S:) or the offspring, or young one, of a she-camel; (K;) thus indefinitely explained: (TA:) or a camel in his sixth year (ثَنِىٌّ) [and] until he becomes a جَذَع: [but it seems that the reverse must be meant; for a جذع, of camels, is one in his fifth year:] or a camel in his second year [and] until he enters his sixth year: or a camel in his second year, or that has entered his third year, or that has completed his second year and entered his third year; syn. اِبْنُ لَبُونٍ: (K:) and a camel that has just entered upon his fourth year: and a camel in his fifth year: (IAar, Az:) or a camel that has not entered his ninth year: (K:) and sometimes it is metaphorically applied to a human being; [meaning (tropical:) a young man;] and بَكْرَةٌ to (tropical:) a young woman: (TA:) the pl. (of pauc., S) is أَبْكُرٌ; (S, K;) and ↓ أُبَيْكِرُونَ occurs as pl. of the dim. of أَبْكُرٌ; (S, TA;) and (pl. of mult., S, TA) بِكَارٌ, (S, Msb,) like as فِرَاخٌ is pl. of فَرْخٌ; (S;) or this is pl. of بَكْرَةٌ; (Msb, K;) and there are other pls. of بَكْرٌ, namely, بُكْرَانٌ (K) and بِكَارَةٌ; (S, Msb, K;) and [quasi-pl. n.] ↓ بَكَارَةٌ. (K.) Hence the well-known prov., (TA,) صَدَقَنِى سِنَّ بَكْرِهِ, and سِنُّ بَكْرِهِ, meaning He hath told me what is in his mind, and what his ribs infold: a saying originating from the following fact: a man bargained with another for a youthful camel (بَكْر), and said, “ What is his age (سِنُّهُ)? ” the other answered, “ He is in his ninth year: ” then the young camel took fright and ran away: whereupon his owner said to him, هِدَعْ هِدَعْ; and this is an expression by which are quieted young ones, (K,) of the camel; (TA;) so when the purchaser heard it, he said, صدقنى سنّ بكره [He hath told me truly the age, or as to the age, of his youthful camel: or the age of his youthful camel has spoken truly to me]: if سنّ is in the accus. case, the meaning [of the verb] is عَرَّفَنِى, (K,) and سنّ is in the accus. case as a second objective complement; (TA;) or خَبَرَ سِنِّ is meant; [in the CK, erroneously, خَبَرَ;] or فِى سِنِّ; the prefixed noun [خَبَرَ] or the proposition [فِى] being suppressed [and سنّ being therefore in the accus. case]: but if سنّ is in the nom. case, veracity is attributed to the [animal's] age, by an amplification: (K:) or, as some say, the buyer said to the owner of the camel, “ How many years has he? ” and he told him; and he looked at the teeth of the camel, and found him to be as he had said; whereupon he said, صدقنى سِنُّ بكره. (Har p. 95.)

بُكْرٌ بُكْرٌ بكر بكرة كر : see بَكْرٌ.

بِكْرٌ بِكْرٌ بكر بكرة كر A virgin; (S, K;) and a man who has not yet drawn near to a woman; (TA;) contr. of ثَيِّبٌ, applied to a man as well as to a female: (Mgh, Msb:) pl. أَبْكَارٌ. (S, Msb, K.) ― -b2- And [hence,] (assumed tropical:) A pearl unpierced. (MF.) And (assumed tropical:) A bow when one first shoots with it. (TA.) And (tropical:) A cloud abounding with water: (K, TA:) likened to a virgin, because her blood is more than that of her who is not a virgin: and the phrase سَحَابٌ بِكْرٌ is sometimes used. (TA.) And نَارٌ بِكْرٌ (tropical:) Fire not lighted from another fire. (As, A.) ― -b3- Also She that has not yet brought forth offspring: (AHeyth:) and a cow that has not yet conceived: (K:) or a heifer (K, TA) that has not yet conceived: (TA:) and a woman, (S, K,) and a she-camel, (As, K,) that has brought forth but once: pl. أَبْكَارٌ and بِكَارٌ: (TA:) or a she-camel in her first state or condition. (Ham p. 340.) ― -b4- And [hence,] (tropical:) A grape-vine that has produced fruit but once: (A, K:) pl. أَبْكَارٌ. (A.) ― -b5- Also i. q. بَكْرٌ, q. v. (ISd, TA.) And [hence,] أَبْكَارُ الأَوْلَادِ (assumed tropical:) Young children. (TA, from a trad.) And أَبْكَارُ النَّحْلِ (assumed tropical:) Young bees. (TA.) Whence, عَسَلُ أَبْكَارٍ (tropical:) Honey produced by young bees: or this means honey of which the preparation has been superintended by virgin-girls. (A, * TA.) ― -b6- Also (tropical:) The first-born of his, or her, mother (S, Msb, K) and father; (Msb, K;) applied alike to the male and the female: (S:) and sometimes to that which is not the offspring of human beings; (TA;) the first-born of camels; (S;) and of a serpent: (TA:) pl. أَبْكَارٌ. (TA.) You say, هٰذَا بِكْرُ أَبَوَيْهِ (tropical:) This is the first-born of his parents. (TA.) And أَشَدُّ النَّاسِ بِكْرٌ ابْنُ بِكْرَيْنِ (A) or بِكْرُ بِكْرَيْنِ (M, TA) (tropical:) [The strongest of men is the first-born of a man and woman each a first-born]. ― -b7- (assumed tropical:) The first of anything; (K;) as also ↓ بَاكُورَةٌ: (TA:) and (assumed tropical:) an action that has not been preceded by its like. (K.) You say, مَا هٰذَا الأَمْرُ مِنْكَ بِكْرًا وَ لَا ثَنِيًا (tropical:) This thing, or affair, is not thy first nor thy second. (A, TA.) ― -b8- حَاجَةٌ بِكْرٌ (tropical:) A want, or needful thing, recently sought to be accomplished or attained: (TA:) or that is the first in being referred to him of whom its accomplishment is sought. (A, TA.) ― -b9- ضَرْبَةٌ بِكْرٌ (tropical:) A cutting blow or stroke, (S, K,) that kills (K) at once, (TA,) not requiring to be struck a second time: (S, A:) pl. ضَرَبَاتٌ أَبْكَارٌ; occurring in a trad., in which it is said that such were the blows of 'Alee; (S, TA;) but in that trad., as some recite it, the latter word is ↓ مُبْتَكِرَاتٌ. (TA.)

بَكَرٌ بَكَرٌ بكر بكرة كر : see بُكْرَةٌ, in three places: -A2- and see also بَكْرَةٌ.

رَجُلٌ بَكُرٌ فِى حَاجَتِهِ رَجُلٌ بَكُرٌ فِى حَاجَتِهِ رجل بكر في حاجته رجل بكر في حاجتة , [in the CK, erroneously, بَكْرٌ,] and ↓بَكِرٌ, (S, K, * TA,) like حَذُرٌ and حَذِرٌ, (S,) and ↓بَكِيرٌ, (TA,) (assumed tropical:) A man possessing the quality of applying himself early, or of hastening, or having strength to apply himself early, or to hasten, (صَاحِبُ بُكُورٌ, S, or قَوِىٌّ عَلَى البُكُورِ, K,) to do, or accomplish, the thing that he needs, or wants: (S:) بَكُرٌ and بَكِرٌ [and بَكِيرٌ] are [said to be] possessive epithets; for they have no simple triliteral verb. (TA.) [But see 1, last sentence.]

بَكِرٌ بَكِرٌ بكر بكرة كر : see what next precedes.

بَكْرَةٌ بَكْرَةٌ بكر بكره بكرة كر كره كرة (S, Msb, K) and ↓بَكَرَةٌ (Msb, K) The thing upon which [passes the rope wherewith] one draws water (S, Msb, K) from a well [or the like]; (S;) [ i. e. the sheave of a pulley;] a round piece of wood, in the middle [of the circumference] whereof is a groove (K, TA) for the rope, and in the interior [or centre] whereof is an axis upon which it turns: (TA:) or a quick مَحَالَة [or large sheave of a pulley]: (M, K:) [but MF disapproves of this last explanation: sometimes, by a synecdoche, it is used to signify a pulley complete:] the pl. is ↓ بَكَرٌ, (S, Msb, K,) a pl. of the former, anomalous, like حَلَقٌ pl. of حَلْقَةٌ, and حَمَأٌ pl. of حَمْأَةٌ, (S,) or of the latter; (Msb;) or a coll. gen. n., of which بَكَرَةٌ is the n. un.; (MF;) and بَكَرَات, (S, Msb, K,) a pl. of the former [as well as of the latter]. (S, Msb.) ― -b2- Hence, app., the former signifies also (assumed tropical:) A small ring, like a bead, in the ornamental part of a sword: (Mgh:) [and the pl.] بَكَرَاتٌ signifies (assumed tropical:) the rings that are attached to the ornamental part [of the scabbard] of a sword, (K,) resembling the [rings called] قَتَخ [which are worn upon the fingers or toes] of women. (TA.) ― -b3- [And hence, perhaps,] (assumed tropical:) An assembly, a company, or a congregated body. (IAar, K.) ― -b4- جَاؤُوا عَلَى بَكْرَةِ أَبِيهِمْ is a prov., (TA,) meaning (tropical:) They came together, not one remaining behind, (S, TA;) they came all of them, (AA, IJ, A, TA,) without exception: (TA:) or they came in a multitude, and all together, none remaining behind: (TA:) or they came in succession, one after, or at the heels of, another: (AO:) or they came in one way, or manner: (As:) [accord. to some, from بكرة as explained in the next preceding sentence; and, if so, على is used in the sense of مَعَ, or مُشْتَمِلِينَ is understood before it: or it is from بكرة signifying “ a youthful she-camel; ” and thus implies that they were few: (see Freytag's Arab. Prov. i. 312:) or] from بَكَّرْتُ فِى كَذَا meaning “ I was, ” or “ became, ” or “ went, ” “ before in such a thing; ” so that it signifies that they came from first to last: (IJ:) or from بكرة in the first of the senses explained in this paragraph; though in this case there is no بكرة in reality. (AO, S. *)

بُكْرَةٌ بُكْرَةٌ بكر بكره بكرة كر كره كرة and ↓ بَكَرٌ The early morning, or first part of the day; (Bd and Jel in xix. 12 and xxxiii. 41 and xlviii. 9, as relating to the former word; and K; *) between the time of the prayer of daybreak and sunrise; syn. غُدْوَةٌ; and ↓ اـِبْكَارٌ is a subst. in the same sense, (K,) accord. to the lexicologists, as Sb says; but he adds that he holds it to be [only] the inf. n. of أَبْكَرَ: (TA: [and the like is said in the S with reference to its occurrence in the Kur iii. 36 and xl. 57:]) pl. [of pauc.] of the first, أَبْكَارٌ, and [of mult.] بُكَرٌ. (T, Msb.) You say, أَتَيْتُهُ بُكْرَةٌ (S, A, Msb) and ↓ بَكَرًا, (A,) meaning ↓ بَاكِرٍا [I came to him early in the morning, &c.]. (S, A, Msb.) But if you mean the بُكْرَةٌ of a particular day, you say, أَتَيْتُهُ بُكْرَةَ, making the noun imperfectly decl.; [meaning I came to him early in the morning, &c., of this day;] and in this case it is not to be used otherwise than as an adv. n. of time. (S.) If you say ↓ بَاكِرًا, using this word as an epithet, you use بَاكِرَة for the fem. (TA.) You say also, سِرْ عَلَى فَرَسِكَ بُكْرَةً and ↓ بَكَرًا [Go thou on thy horse early in the morning, &c.]; like as you say, سَحَرًا. (S, TA. [But in two copies of the S, for سرْ, I find سِيرَ.])

بَكَرَةٌ بَكَرَةٌ بكر بكره بكرة كر كره كرة : see بَكْرَةٌ.

بَكُورٌ بَكُورٌ بكور بكير كور كورة (A, K) and ↓ بَاكُورٌ (K) and ↓ بَاكِرٌ (A) and ↓ مُبْكِرٌ (K) (tropical:) Rain that falls in the first of its season: (A:) or that comes (TA) in the commencement of [the season of] the وَسْمِىّ [q. v.]: (K, TA:) and that comes in the end of the night, or the beginning of the day. (TA.) You say also سَحَابَةٌ مِدْلَاجٌ بَكُورٌ (tropical:) [A cloud that comes in the latter part of the night, in the first of its season, bringing rain]: (A:) and ↓ سَحَابَةٌ مِبْكَارٌ a cloud that comes in the end of the night. (TA.) ― -b2- Also بَكُورٌ (S, A, Msb, K) and ↓ بَكِيرَةٌ (S, K) and ↓ بَاكُورَةٌ (Msb, K) and ↓ بَاكِرٌ (A) and ↓ مِبْكَارٌ (A in art. اخر and K) (tropical:) A palm-tree (نَخْلَةٌ, A) that comes to maturity first, (S, Msb, K,) before the other palm-trees: (S:) or that produces its fruit early; (A;) contr. of مِئْخَارٌ (A in art. اخر:) pl. (of the first, Msb, K) بُكُرٌ; (S, Msb, K; [in the CK بُكْرٌ;]) and [pl. of ↓ بَاكِرٌ or بَاكِرَةٌ] بَوَاكِرُ (K voce تَبَاشِيرُ) ↓ بَاكُورَةٌ is fem. of بَاكُورٌ, (K, TA,) which signifies (assumed tropical:) Anything that hastens its coming (TA) and its attaining to maturity. (K, TA.) You say also أَرْضٌ ↓ مِبْكَارٌ (assumed tropical:) Land that produces plants, or herbage, quickly. (K.)

بَكِيرٌ بَكِيرٌ بكير كير , and its fem., with ة: see بَكُرٌ and بَكٌورٌ

بَكَارَةٌ بَكَارَةٌ بكاره بكارة كار كاره Virginity: (S, K:) the virginity, or maidenhead, of a woman. (Mgh, Msb.) -A2- See also بَكْرٌ

بَاكِرٌ بَاكِرٌ أكر أكرة بأكر باكر [part. n. of بَكَرَ]: see بُكْرَةٌ, in two places: -A2- and see بَكُورٌ, in three places: ― -b2- and see an ex. of the pl. of its fem. بَاكِرَةٌ, i. e. بَوَاكِرُ, voce بَاصِرٌ ― -b3- Also (assumed tropical:) Fruit when first ripe: pl. بِكَارٌ, like as صِحَابٌ is pl. of صَاحِبٌ. (TA.)

بَاكُورٌ بَاكُورٌ بأكور باكور بكير كور , and its fem. بَاكُورَةٌ: see بَكُورٌ, in three places.

بَاكُورَةٌ بَاكُورَةٌ بأكوره باكوره باكورة بكير كور [as a subst.]: see بِكْرٌ. ― -b2- Also, (S, K,) or بَاكُورَةٌ الفَا كِهَةِ, (A, Msb,) (tropical:) The first of fruit: (S:) or the first that comes to maturity, of fruit: (A, Msb, K:) or fruit that hastens to come forth: (AHلt, Msb:) pl. بَوَاكِيرُ and بَاكُورَاتٌ. (Msb.) ― -b3- The pl. بَوَاكِيرُ also signifies (assumed tropical:) Winds that announce [coming] rain. (A in art. بشر)

اـِبْكَارٌ اـِبْكَارٌ أبكار ابكار بكر : see بُكْرَةٌ.

أُبَيْكِرٌ أُبَيْكِرٌ ذ dim. of أَبْكِرٌ, pl. of pauc. of بَكْرٌ: see its pl. أُبَيْكِرُونَ voce بَكْرٌ.

تَبَاكِيرُ تَبَاكِيرُ تباكير (assumed tropical:) The colours of palm-trees when the fruit begins to ripen. (TA voce تَبَاشِيرُ.)

مُبْكِرٌ مُبْكِرٌ مبكر : see بَكُورٌ.

مِبْكَارٌ مِبْكَارٌ مبكار : see بَكُورٌ, in three places.

ضرَبَاتٌ مُبْتَكِرَاتٌ ضرَبَاتٌ مُبْتَكِرَاتٌ ضربات مبتكرات : see بِكْرٌ. last sentence.

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.425 harf
بَكَرَ بَكَرَ U ( n. ac. بُكُوْر 27 ), a. Rose betimes, went forth early. b. [ Fī ], Did early, in the morning. c. see II . بَكِرَ بَكِرَ A ( n. ac. بَكَر 4 ) a. [ Ila ], Went early, hastened to. بَكَّرَ بَكَّرَ II , a. Preceded; anticipated; was early, did betimes. بَاْكَرَ بَاْكَرَ III , a. Hastened to; was early in. أَبْكَرَ أَبْكَرَ IV , a. see II . اِبْتَكَرَ اِبْتَكَرَ VIII ,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR44.229 harf
بكر بَكَرَ - يَبْكُرُ - بِكْر - أَبْكار - أَبْكاراً - بُكْرَة - أَبْكَرَ - يُبْكِرُ - إِبْكار بَكَرَ - يَبْكُرُ + الكائن + إلى مكان + على عمل: ينطلق إليه ساعياً أن يدركه في أول زمن وقوعه وحصوله بَكَرَ - يَبْكُرُ + الكائن + إلى مكان: ينطلق إليه ساعياً أن يكون من بين أول من يصل إليه بَكَرَ - يَبْكُرُ + الكائن + على عمل: ينطلق إليه ساعياً أن
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler55 mücavir (71 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أصل

    4 ortak ayet · Bitki kökü demektir

  2. عشو

    4 ortak ayet · Akşam yemeği demektir

  3. سبح

    5 ortak ayet · Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan…

  4. ثيب

    1 ortak ayet · Dul kadınlar

  5. رمز

    1 ortak ayet · Remiz işaret için kullanılan sopa veya bez parçası demektir

  6. سيح

    1 ortak ayet · Seyha (sin, ha): “Seyih” yerde akan su, dere

  7. عزر

    1 ortak ayet · “Te’zir”deki “za”nın “ra” dönüşmesi ile oluşmuştur

  8. بقر

    1 ortak ayet · Sığır

  9. ملي

    1 ortak ayet · Süreyi uzattım

  10. وقر

    1 ortak ayet · Kayadaki çukur demektir

  11. عون

    1 ortak ayet · Yardım istenilen

  12. لغو

    1 ortak ayet · Reğev, köpüktür

Geçtiği ayetler(12)

  1. فَخَرَجَ عَلَى قَوْمِهِ مِنَ الْمِحْرَابِ فَأَوْحَى إِلَيْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَعَشِيًّا

    ErkenBunun üzerine ma’bedden çıkıp kavmine: Sabah akşam Allah’ı tesbih edin, diye işaret etti.

  2. لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا إِلَّا سَلَامًا وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيًّا

    ErkenOrada boş sözler değil, sadece selam sözü işitirler ve sabah-akşam rızıklarını hazır bulurlar.

  3. وَقَالُوا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلَى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا

    ErkenVe dediler ki: Öncekilerin masallarıdır. Başkalarına yazdırıp sabah akşam kendisine okunmaktadır.

  4. وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا

    ErkenVe O’nu sabah akşam tesbih edin.

  5. لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ وَتُسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا

    ErkenKi; Allah’a ve peygamberine iman edesiniz, O’na yardım edesiniz ve saygı gösteresiniz. Sabah, akşam O’nu tesbih edesiniz.

  6. وَلَقَدْ صَبَّحَهُمْ بُكْرَةً عَذَابٌ مُسْتَقِرٌّ

    ErkenAndolsun ki; bir sabah erken, önü alınmaz bir azab geldi başlarına.

  7. وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصِيلًا

    ErkenSabah akşam Rabbının adını zikret.

Sîga sayfası: وَالْإِبْكَارِ
Sîga sayfası: وَأَبْكَارًا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökبكر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerصبح, غدو, قدم
Zıt Kökعشي
Çekirdek Özet 1Bir şeyin ilk vakti, başlangıcı, tazeliği ve henüz bozulmamış ilk hali
Çekirdek Özet 2Sabahın ilk vakti, ibadette ve amelde öncelik, saf yaratılış
Çekirdek Özet 3Varlığın ve eylemin ilk evresindeki potansiyelin korunması ve zamansal öncelik disiplini
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca biyolojik bekaret veya gündelik sabah vaktiyle sınırlandırıp varlığın ilk ve bozulmamış evresi ilkesini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بكSıkışma, öne atılma, birikmiş bir gücün ilk ortaya çıkış hareketi; بكك (izdiham, boyun kırma), بكم (içte tıkanma, sesin çıkamaması), بكي (gözyaşının boşalması) köklerinde olduğu gibi basınçlı bir toplanış ve dışa vurumرBaşa, tepeye ve zamansal başlangıç noktasına doğru yönelme eklenmiş; anlık sıkışma ve patlama yerini zamansal önceliğe, günün ilk aydınlığına ve varlığın henüz bozulmamış taze başlangıç evresine bırakmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بev, çadır; iç, barınma, içinde olmaBir mahalin, korunan durumun veya henüz dış tesirlere açılmamış iç varlığın başlangıç sınırı
كavuç içi; kavrama, eğme, kaplamaİlk potansiyeli avuçta tutma, gücü biçimlendirme ve muhafaza etme hamlesi
رinsan başı; baş, ilk, üstBütün hareketin en başa, en öne ve hiyerarşik başlangıç noktasına yönelmesi
بكرİçteki korunmuş potansiyelin ve gücün başa, en ön safhaya ve ilk çıkış anına yönelerek taze bir biçimde zuhur etmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBüzûl çağına girmemiş taze, genç deve (el-bekr / el-bekre); günün ilk ışıması ve sabahın ilk vakti (el-bükre); ayrıca kuyudan ilk suyu çeken döner makara (el-bikre)
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd bin Rebîa sabahın ilk anında harekete geçişi şu ibareyle kaydeder: باكرت حاجتها الدجاج بسحرة
Erken Arapça kullanımZu’r-Rimme yolculukta sabah erkenden yola çıkışı şu mısra ile tasvir eder: خوص برى أشرافها التبكر / قبل انصداع الفجر والتهجر

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisānü’l-Arab, Esâsü’l-Belâga.

Sami etimolojik katman

Arapça بكر kökü, Sami dil ailesinin batı ve kuzeybatı kollarında ortak bir ilksellik, erken doğum ve turfanda mahsul matrisine dayanır. İbranicede kök ב-כ-ר (b-k-r) biçiminde korunmuş olup ilk doğan oğul veya hayvan için bekhor, mevsimin ilk olgunlaşan turfanda meyveleri ve tapınağa sunulan ilk hasat için bikkurim kelimeleriyle karşılanır. Süryanicede bakrā sözcüğü hem ilk doğan hem de sabahın erken vakti anlamını muhafaza eder. Akadca katmanında benzer ses denkliği sınırlı kalsa da Batı Sami dillerindeki süreklilik, kökün Proto-Sami dönemden itibaren zamansal ve biyolojik açıdan henüz eskimemiş, ilk sırada gelen ve dokunulmamış olanı imlediğini gösterir. Arapçada bu çekirdek, günün ilk dilimi olan sabah vaktine (bükre), henüz doğum yapmamış veya işe koşulmamış genç deveye (bekr) ve evlenmemiş kadına (bikr) genişleyerek hem zamansal hem de ontolojik tazeliği kuşatmıştır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönGünün ilk vakti (bükre), genç deve (bekr), el değmemişlik (bikr) ve ilk meyve (bâkûre)Klasik filolojide anlam tek bir asıldan (bir şeyin başı ve ilki) türetilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice bekhor (ilk doğan), bikkurim (ilk hasat); Süryanice bakrā (ilk çocuk, erken vakit)Zamansal ve biyolojik öncelik, ilk meyve ve kutsanan ilk evlat kavramları birebir örtüşürKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik öncelik ve başlama morfemleriGeniş aile içinde doğrudan ve düzenli fonetik soydaşlık sınırlıdırMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, HALOT, Payne Smith.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بكرAnlamlıErken vakit, ilklik, gençlikGünün ilk vakti, ilk doğan, bozulmamış ve taze varlıkHedef kök
بركAnlamlıÇökme, sebat etme, bereketDevenin göğsü üzerine çöküp sabitlenmesi, suyun birikmesi, hayrın kalıcı olmasıÇekirdek zıtlığı; bkr hareket ve çıkış iken brk yere çöküş ve sabitlenmedir
كبرAnlamlıBüyüklük, yaşlılık, ululukHacim, yaş, derece veya itibar bakımından en üst sınıra ulaşmaHedef kökle yaş ve evre bakımından zıtlık; bkr ilk evre iken kbr ileri evredir
كربAnlamlıSıkışma, keder, yaklaşmaRuhun daralması, tasalanma, bir işin eşiğine gelmeÇekirdekteki toplanma ve basınç hissi ortaktır
ربكAnlamlıKarıştırma, bulamaç yapmaYağ ile unu birbirine karıştırarak bulamaç hazırlama, işleri karıştırmaKur'an'da geçmez; bkr kökündeki arılık ve saflığın aksine karışma durumudur
ركبAnlamlıBinme, üstüne çıkmaBir nesnenin diğerinin üzerine yerleşmesi, taşıta binmeKur'an'da geçer; öncülük ve yönelim ilişkisi taşır

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بكرMerkezÖncelik, ilk vakit, el değmemişlikGünün ilk ışıması veya varlığın ilk, taze, öncül durumuKökün merkez semantiği
صبحKomşuSabah, aydınlanmaصبح karanlığın yarılarak aydınlığın bütünüyle yayılmasını ifade ederken, بكر vakit olarak güneşten önceki erken başlangıcı ve önceliği vurgularIşığın belirmesi ve günün açılması
غدوKomşuErken yönelim, sabah çıkışıغدو sabahın erken vaktinde bir hedefe doğru yola çıkma hareketine odaklanırken, بكر bizzat ilk vaktin kendisine ve zamansal önceliğe odaklanırSabah erkenden gitme veya harekete geçme
قدمKomşuZamansal veya mekansal öncelikقدم mekanda veya rütbede önde olmayı ve zamanın eskiliğini bildirirken, بكر tazelikle birlikte gelen ilkliği ve henüz yıpranmamış olmayı belirtirÖne geçme, eski olma
عشيZıtGünün son vakti, akşamعشي günün batışından sonrasını ve karanlığın çöküşünü bildirerek günün başlangıcı olan بكر kökünün tam zamansal karşıtıdırAkşam vakti, gün sonu kararması

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبكرErken vakit, ilklik, bekaret, tazelikHem zamansal sabah erkenliğini hem de ontolojik ve biyolojik el değmemiş ilk hali kuşatırKesin
Latincematutinus, primigenius, virgoSabah vaktine ait, ilk doğan, el değmemişMatutinus zamansal sabahı, primigenius doğumdaki önceliği, virgo ise bekareti verir; kökün bütünlüğünü tek kelime karşılamazGüçlü
İngilizceearly, firstborn, virgin, pristineErken, ilk doğan, el değmemiş, saf ilk halindeEarly zamansal önceliği aktarır; pristine bozulmamış ilk hali, virgin ise bekareti karşılarGüçlü
Almancafrüh, Erstling, unberührtErken, ilk mahsul veya ilk evlat, dokunulmamışFrüh zamanı, Erstling ilk ürünü veya doğumu, unberührt bozulmamış saflığı ifade ederGüçlü
Fransızcamatinal, précoce, viergeSabah erken olan, vaktinden önce gelişen, el değmemişMatinal zaman dilimini, vierge bekaret ve el değmemişlik katmanını karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lewis & Short.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بُكْرَةًSabahın erken vakti, günün başlangıcıİbadet, tesbih ve vahiyle meşguliyet bağlamında günün ilk aydınlığı (örnek: Meryem 19:11, Furkân 25:5, Feth 48:9, İnsân 76:25)
وَالْإِبْكَارِSabahın erken vaktine erişme ve bu vakitte yapılan amelGünün başındaki arınma, istiğfar ve tesbih eylemleri (örnek: Âl-i İmrân 3:41, Mü’min 40:55)
بِكْرٌGenç, doğurmamış, yıpranmamış dişi hayvanİsrailoğulları'na emredilen kurbanlık sığırın ne yaşlı ne körpe, tam kıvamında ve işte koşulmamış olduğunu bildiren vasıf (örnek: Bakara 2:68)
أَبْكَارًاEl değmemiş, bozulmamış, saf yaratılışta olan eşlerAhiret yurdundaki eşlerin bedeni ve ruhi yıpranmışlıktan uzak, yepyeni bir yaratılışla var edilişi (örnek: Vâkıa 56:36, Tahrîm 66:5)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret yaratılışı ve fıtratCennet ehlinin yeniden inşasında bedensel ve ruhsal yıpranmanın sıfırlanması, ilk hilkatin saflığına dönüşYaratılışın aslına ve bozulmamış fıtrata irca
Fıkıhİbadet vakitleri ve evlilik ahkamıSabah ve Cuma namazına erken gitmenin (tebkîr) hükmü ile evlilik akdinde bekaretin rıza beyanına etkisiVaktin evvelinde eda ve hukuki statü olarak el değmemişlik
TefsirGünün uçlarındaki tesbihÂyetlerde geçen sabah-akşam zikrinin hususi iki vakit mi yoksa bütün günün devamlılığı mı olduğu tartışmasıDevamlılık bildiren çift kutuplu zaman idraki
HadisSabah vaktinin bereketiHz. Peygamber’in ümmetinin erken vakitlerine (bükûr) dua etmesi ve amellere erken başlama teşvikiAmelde öncelik ve sabah vaktinin bereketle özdeşleşmesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet ve zikirVaktin evveliBilinci tazelemekGünün ilk enerjisini ve idrakini Allah'ı tesbihle başlatarak amelleri koruma altına almakKesin
İlmiBilgi üretimiİbtikâr (özgün buluş)Yeni ufuk açmaBaşkasından devralınmamış, taklit edilmemiş, ilk kez ortaya konan özgün kuram ve yöntemGüçlü
SiyasiKarar alma ve stratejiİnisiyatif üstünlüğüHamlede öncelikKriz ve harekât süreçlerinde karşı taraftan önce davranarak stratejik avantajı ele geçirmekGüçlü
İktisadiÜretim ve piyasaİlk arz ve turfandaKatma değer üretmePiyasaya ilk ürünü sunarak erken davranmanın getirdiği verim ve kâr avantajını elde etmekKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBaşlangıç koşulları duyarlılığı ve kök hücre evresiDinamik sistemlerde başlangıç anındaki parametrelerin gelecekteki bütün yörüngeyi belirlemesi; biyolojide henüz farklılaşmamış ve yıpranmamış ilk hücre potansiyeliGüçlü
Beşeri bilimlerÖncü avantajı (first-mover advantage) ve fıtri başlangıç hakkıSosyolojide ve iktisatta bir alana ilk giren aktörün norm ve standartları belirleme gücü; hukukta ilk ihraz ve öncelik hakkıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece kadın bedeni üzerinden cinsel bekaret kavramına hapsetmek veya yalnızca sıradan bir gündelik sabah uyanışı derekesine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamبكر kökü, ontolojik düzeyde varlığın ilk, bozulmamış ve yıpranmamış fıtri safiyetini; zamansal düzeyde ise bilincin ve amelin günün ilk verimiyle Allah’a raptedilmesini ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCennet tasvirlerini sığ bir cismaniyete indirgeme yanılgısı doğar; ayrıca Kur'an'ın amelde öncülük, fıtratı muhafaza etme ve güne bilinçle başlama disiplini gözden kaçırılır

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Zaman idrakini kozmik başlangıca ve günün ilk aydınlığına bağlaması, tefekkür ve tesbihi zihnin en duru ânına yerleştirmesi ve yaratılıştaki aslî bozulmamışlığı tanımlaması bakımından kurucu bir kavramdır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Sabah-akşam tesbihini emreden peygamber kıssaları ve ibadet ayetlerinde (Âl-i İmrân 3:41, Meryem 19:11, Feth 48:9), Bakara kıssasında (Bakara 2:68) ve cennet ehlinin safiyetini bildiren ayetlerde (Vâkıa 56:36, Tahrîm 66:5) belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İbadetin yalnızca yorgun düşülen gün sonlarına bırakılabileceği zannını yıkarak vaktin en diri payının Allah'a ayrılması gerektiğini hatırlatır; ahiretteki nimetlerin maddi kirlilik ve yıpranmışlıklardan arınmış, taptaze bir yaratılış olduğunu gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamGünün ilk aydınlığı, sabahın erken vakti; henüz doğurmamış ve işe koşulmamış genç, taze deve ile el değmemiş ilk meyve.
  • Soyut anlamBir sürecin, varlığın veya zamanın henüz hiçbir dış tesirle aşınmamış, bozulmamış ilk saf hali ve bu ilkliğin sağladığı ontolojik ve zamansal öncelik.
  • Sistematik karşılıkSürecin başlangıç noktasına (t0) yapılan iradi müdahale ile fıtri tazeliğin ve yönlendirici inisiyatifin baştan sisteme kazandırılması.
  • LaTeX modeliS(t0)→ΔIΨ(0)>Ψ(t),lim⁡t→0+∂Ω∂t=Φmax
  • LaTeX açıklaması

Modelde t0 zamanın ve sürecin başladığı ilk erken anı temsil eder. S(t0) başlangıç durumundaki sistemi, ΔI bu ilk anda sisteme dahil olan niyet, ibadet veya amel girdisini gösterir. Ψ(0) sistemin başlangıçtaki bozulmamış, saf potansiyelidir ve zamanla aşınan sonraki potansiyellerden (Ψ(t)) büyüktür. Limit bağıntısında zaman sıfıra yaklaşırken amelin veya varlığın getirdiği katma değer oranı (∂Ω∂t), en yüksek seviye olan Φmax değerine ulaşır; bu da kökün temsil ettiği erkenlik, turfandalık ve başlangıç bereketini sembolize eder.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ب