جعل
ج - ع - ل
KÖK- 346 geçiş
- 311 ayet
- 104 sîga
- 13 sözlük
Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez parçasıdır. Ca’l ele pisliğin veya sıcaklığın bulaşmaması için tutulan deri veya bez parçası demektir. Sonraları kılmak anlamında kullanılmıştır. Kılma ile yapma arasındaki fark, yapmada yeniden var etme, ca’lde ise var olan bir varlığı yeni bir işe koymak anlamı taşır.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez parçasıdır. Ca’l ele pisliğin veya sıcaklığın bulaşmaması için tutulan deri veya bez parçası demektir. Sonraları kılmak anlamında kullanılmıştır. Kılma ile yapma arasındaki fark, yapmada yeniden var etme, ca’lde ise var olan bir varlığı yeni bir işe koymak anlamı taşır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.488 harfباب العين و الجيم واللام معهما
)ع ج ل، ع ل ج، ج ع ل، ج ل ع، ل ع ج مستعملات. ل ج ع مهمل( عجل: العَجَل: العَجَلَة وربّما قيل رجل عَجِل وعَجُلٌ، لغتان. واستعجلته، أي: حثثته وأَمَرَتْهُ أن يُعَجِّلَ في الأمر. وأَعْجَلَتْهُ وتَعَجَّلْتُ خراجه، أي: كلفته أن يُعْجلَهُ.
وعَجّل يا فلان، أي: عَجِّلْ أمرك. ورجُل عجلان، وامرأة عَجْلَى، وقوم عِجال، ونساء عَجالى.
والعَجَلُ عَجَلُ الثِّيران، ويُجمع على أعجال.
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR760 harfجَعَلْتُ كذا أَجْعَلُهُ جعْلاً ومَجْعَلاً.
وجَعَلَهُ الله نبيَّاً، أي صيّره.
وجَعَلوا الملائكة إناثاً، أي سمَّوهم.
والجَعْلُ: النخلُ القِصارُ، الواحدةُ جَعْلَةٌ. ومنه قول الراجز:
أو يستوي جَثيثُها وجَعْلُها
والجُعْلُ بالضم: ما جُعِل للإنسان من شيء على الشيء يفعله. وكذلك الجِعالَةُ بالكسر. والجَعيلةُ مثله.
والجُعَلُ: دؤَيْبَّة. وقد جعِلَ الماءُ بالكسر، جَعَلاً، أي كثُر فيه الجِعْلانُ.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR9.972 harfباب العين والجيم مع اللام
جعل ، عجل ، علج ، جلع ، لعج : مستعملات .
عجل : قال الله جلّ وعزّ : ( خُلِقَ الإنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ ) ( الأنبيَاء : 37 ) قال الفراء : خلق الإنسانُ من عَجَل وعلى عَجَل كأنك قلت : بِنيتُه العَجَلة وخِلقتُه العَجَلة وعلى العجلة . ونحو ذلك قال أبو إسحاق : خُلِق الإنسان من عَجَل وخُلِق الإنسان عجولاً ، خُوطب العربُ بما تَعقِل ؛ والعربُ تقول للذي يُكثِر الشيء : خُلِقْتَ منه ،
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR5.456 harf(باب الجيم والعين وما يثلثهما)
(جعف) الجيم والعين والفاء أصلٌ واحد* ، وهو قَلْْعُ الشيء وصَرْعُه. يقال جَعَفْت الرجلَ إذا صرعْتَه بعد قلعِك إيّاه من الأرض. والانجعاف: الانقلاع تقول انجعَفَت الشّجرةُ. وفي الحديث: "مثل المنافق مثل الأرْزَة المُجْذِية على الأرض حتى يكون انجعافُها مرّة([1])". وجُعْفِيٌّ: قبيلة.
(جعل) الجيم والعين واللام كلمات غير مُنْقاسة، لا يشبه بعضُها بعضاً. فالجَعْلُ: النَّخْلُ
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.340 harf- جعل: لفظ عام في الأفعال كلها، وهو أعم من فعل وصنع وسائر أخواتها، ويتصرف على خمسة أوجه:
الأول: يجري مجرى صار وطفق فلا يتعدى، نجو جعل زيد يقول كذا (وهذا الباب نقل السيوطي جله في الإتقان 2/210)، قال الشاعر:
*فقد جعلت قلوص بني سهيل**من الأكوار مرتعها قريب*
(البيت لرجل من بحتر بن عتود، وهو في الخزانة 9/352؛ ومغني اللبيب ص 310؛ وشفاء العليل بشرح التسهيل 1/345؛ والأشموني 1/259)
والثاني: يجري مجرى
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR603 harfج ع ل
جعل الله الظلمات والنور: خلقهمـا.
وجعـل الشمـس سراجـاً: صيرهـا كذلـك.
وجعـل يفعـل كذا.
وأنزل القدر بالجعال والجعالة وهي الخرقة.
وأعطى العامل جعله وجعالته وجعيلته أي أجـره.
وأعطـى العمـال جعالاتهـم وجعائلهـم.
وقسمـوا الجعالـات وهي ما يتجاعله الناس بينهم عند البعث والأمر يحزبهم من السلطان.
وأجعلت لفلان فعمل لي كذا أي بينت له جعلاً.
وفلان يجاعل فلاناً: يصانعه
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR6.483 harfجَعَلَ الشيءَ يَجْعَله جَعْلاً ومَجْعَلاً واجتعله: وَضَعه؛ قال أَبو زبيد:
وما مُغِبٌّ بِثَنْي الحِنْوِ مُجْتَعِلٌ،
في الغِيلِ في ناعِمِ البَرْدِيِّ، مِحْرَابا
وقال يرثي اللَّجلاج ابن أُخته:
ناطَ أَمْرَ الضِّعافِ، واجْتَعَلَ اللّيْلَ كحَبْلِ العَادِيَّةِ المَمْدُود أَي جَعَلَ يَسِيرُ الليلَ كلَّه مستقيماً كاستقامة حَبْل البئر إِلى الماء، والعادِيَّة البئر القديمة. وجَعَلَه يَجْعَلُه جَعْلاً:
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR265 harf* ج ع ل * * جَعَلَ * كذا من باب قطع و * مَجْعَلاً * أيضا بوزن مقعد و * جَعَلَهُ * نبيا صيره وجعلوا الملائكة إناثا سموهم و * الجُعْلُ * بالضم ما جعل للإنسان من شيء على فعل وكذا * الجِعالةُ * بالكسر و * الجَعِيلةُ * أيضا و * الجُعَلُ * دوبية و * اجْتَعَلَ * بمعنى جعل
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR5.305 harfجعله، كمنعه يجعله جعلا بالفتح ويضم، وجعالة كسحابة ويكسر، واجتعله: أي صنعه صريحه أن الجعل والصنع واحد، وقال الراغب: جعل لفظ عام في الأفعال كلها، وهو أعم من فعل وصنع وسائر أخواتها. وشاهد اجتعل قول أبي زبيد الطائي:
ناط أمر الضعاف واجتعل اللي ل كحبل العادية الـمـمـدود جعل الشيء جعلا: وضعه، جعل بعضه فوق بعض: ألقاه. جعل القبيح حسنا: صيره ومنه قوله تعالى: إنا جعلنا
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR12.387 harfجَعَلَ
1 جَعَلَ جعل , aor. جَعَلَ , inf. n. جَعْلٌ (S, Msb, K) and جُعْلٌ and جَعَالَةٌ and جِعَالَةٌ (K) and مَجْعَلٌ, (S, TA,) He made a thing; syn. صَنَعَ; (Msb, K;) but having a more general signification than فَعَلَ and صَنَعَ and their equivalents [as will be shown by what follows]; (Er-Rلghib, TA;) and so ↓ اجتعل: (K:) both these verbs signify the same. (S.) ― -b2- He made a thing of, or
جَعَلَ 1 جَعَلَ جعل , aor. جَعَلَ , inf. n. جَعْلٌ (S, Msb, K) and جُعْلٌ and جَعَالَةٌ and جِعَالَةٌ (K) and مَجْعَلٌ, (S, TA,) He made a thing; syn. صَنَعَ; (Msb, K;) but having a more general signification than فَعَلَ and صَنَعَ and their equivalents [as will be shown by what follows]; (Er-Rلghib, TA;) and so ↓ اجتعل: (K:) both these verbs signify the same. (S.) ― -b2- He made a thing of, or from, a thing; as in the saying [in the Kur xvi. 74 and xlii. 9], جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا [He hath made for you, of, or from, yourselves, wives]; and [in the Kur xvi. 83] وَجَعَلَ لَكُمْ مِنَ الجِبَالِ أَكْنَانًا [And He hath made for you, of the mountains, places of retreat; as caves, and excavated houses or chambers: so explained by Bd]. (TA.) ― -b3- He created; (K, TA;) brought into being, or existence; (TA;) as in the saying [in the Kur vi. 1], وَچَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورِ [And hath created, or brought into being, the darknesses and the light]; (K, TA;) and [in the Kur xxi. 31] وَجَعَلْنَا مِنَ المَآءِ كُلَّ شَىْءٍ حَىٍّ [And We have created of water, or the seminal fluid, everything living]; and [in the Kur xvi. 80, &c.,] وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ [And He created for you the ears and the eyes and the hearts]. (TA.) ― -b4- He made, or prepared; as in the saying [in the Kur lxv. 2], يَجْعَلُ لَهُ مَخْرَجًا [He will make, or prepare, for him a way of escape, or safety]; and [in the Kur lxv. 4] يَجْعَلُ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْرًا [He will make, or prepare, for him an easy state of his circumstances; i. e., will make his circumstances, or case, easy to him]. (TA.) ― -b5- He made; meaning he made to be, or become; he constituted; he appointed; [in which sense it is doubly trans.;] (S, K;) as in the saying in the Kur [xix. 31], وَجَعَلْنِى نَبِيًّا [And He hath made me a prophet]; (S;) [and in the elliptical phrase, جَعَلَهُ عَلَيْهِ He made him to be superintendant, or the like, over it; set him, or appointed him, over it:] and in the phrase, جَعَلَ القَبِيحَ حَسَنًا [He made that which was bad to be, or become, good]. (K.) ― -b6- He made a thing to be in a particular state or condition; as in the saying [in the Kur ii. 20], الَّذِ جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ فِرَاشًا [Who hath made for you the earth to be as a bed]; and [in the Kur lxxi. 15] وَجَعَلَ القَمَرَ فِيهِنَّ نُورًا [And hath made the moon, in them (the heavens), to be as a light]; and so, as some say, in the saying [in the Kur xliii. 2], اـِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا [Verily we have made it an Arabic Kur-لn]. (TA.) ― -b7- [He made a thing to be in an altered, or changed, state or condition; i. e.,] the verb signifies also the changing a thing from its state or condition; as in the saying [in the Kur xi. 84 and xv. 74], جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا [We made their upper part to be their lower part]; (K;) and in the words of the Kur [lvi. 81], وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ [And do ye make the thanks that ye should render for your sustenance to be that ye charge with falsehood the Giver thereof by attributing it to the stars called أَنْوَآء as expl. by Bd and Jel]. (TA.) ― -b8- He pronounced (Er-Rلghib, K) a thing by a true judgment or decision, (Er-Rلghib,) or as a legal ordinance; (K;) as in the saying (of the Legislator, TA), جَعَلَ اللّٰهُ الصَّلَوَاتِ المَفْرُوضَاتِ خَمْسًا [God hath pronounced the prayers that are made obligatory to be five] (K.) And He pronounce (Er-Rلghib, K *) a thing by a false judgment or decision, (Er-Rلghib,) or according to his own judgment, heretically; (K;) as in the saying [in the Kur xv. 91], الَّذِينَ جَعَلُوا القُرْآنَ عِضِينَ [Who pronounced the Kur-لn to be lies, or enchantment, &c.]. (Er-Rلghib, K.) ― -b9- He called, or named, (S, Msb, K,) a thing; (Msb;) as in the saying [in the Kur xliii. 18], وَجَعَلُوا المَلَائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبَادُ الرَّحْمٰنِ اـِنَاثًا [And they have called the angels, who are the servants of the Compassionate, females]: (S, K:) or, as some say, the meaning is, have described them as, and pronounced them to be, females; like as one says, جَعَلَ فُلَانٌ زَيْدًا أَعْلَمَ النَّاسِ [Such a one described Zeyd as, and pronounced him to be, the most learned of men]: or have held, or believed, them to be females; like as the verb signifies in the saying in the Kur [xvi. 59], وَيَجْعَلُونَ لِلّٰهِ البَنَاتِ [And they hold, or believe, God to have daughters: or this may be rendered and they attribute to God daughters]. (TA.) You say also, جَعَلْتُ زَيْدًا أَخَاكَ, meaning I asserted Zeyd to be related to thee [as a brother; or I called Zeyd thy brother]. (K.) ― -b10- He thought; as in the saying, جَعَلَ البَصْرَةَ بَغْدَادَ [He thought El-Basrah to be Baghdلd]; (K;) and so in the saying, جَعَلْتُهُ عَبْدًا فَشَتَمْتُهُ [I thought him to be a slave, and consequently I reviled him]. (Ham p. 31.) ― -b11- He made known, or plain, or perspicuous; as in the saying [in the Kur xliii. 2, of which one explanation has been given above], اـِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا [Verily we have made it known, &c., as an Arabic Kur-لn]: (K:) or the meaning is, we have revealed it [as such]. (TA.) ― -b12- He exalted, or ennobled; as in the saying [in the Kur ii. 137], جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا [We have exalted you, or ennobled you, as a nation conforming to the just mean; or just, or equitable, or good]: (K:) [or it may be rendered, we have made you a nation &c.:] or, as some say, the meaning is, we have called you, or named you, a nation &c. (TA.) ― -b13- Also, inf. n. جَعْلٌ, He put, or laid, a thing; or put it, or laid it, down. (K.) And جَعَلَ بَعْضَهُ فُوْقَ بَعْضٍ He put, or threw, one part of it upon another. (K.) ― -b14- He inserted a thing into a thing; as in the Kur [ii. 18], يَجْعَلُونَ أَصَابِعَهُمْ فِى آذَانِهِمْ [They insert, or put, their fingers into their ears]. (TA.) ― -b15- He put into the heart, or mind; as in the Kur [lvii. 27], وَجَلْنَا فِى قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةً [And we put into the hearts of those who followed him pity and com- passion]. (TA.) ― -b16- [He appointed, or assigned, or stipulated to give, or gave, wages, pay, or a stipend, &c.]. You say, جَعَلْتُ لَهُ جُعْلًا [I appointed him, &c., wages, pay, or a stipend]. (Msb.) And جَعَلَ لَهُ كَذَا عَلَى كَذَا He stipulated with him to give him such a thing for [doing] such a thing. (K.) And جَعَلَ [alone] He gave wages, pay, or a stipend, to another to serve for him in war, i. e., in his stead. (Mgh.) And لَهُ ↓ أَجْعَلْتُ I gave to him wages, pay, or a stipend. (S, * Mgh.) And جُعْلًا ↓ أَجْعَلَهُ and لَهُ ↓ أَجْعَلَهُ, He gave to him wages, pay, or a stipend. (K, TA.) And it is said in a trad., جَعَلَ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنَ الاـِبِلِ عَلَى أَنْ يُسَلِّمُوا [He gave, or stipulated to give, to his people, or party, a hundred camels on the condition that they should surrender]. (Mgh.) -A2- جَعَلَ يَفْعَلُ كَذَا He set about, began, commenced, took to, or betook himself to, doing such a thing; (K, * TA;) he became occupied in doing such a thing. (TA.) ― -b2- جَعَلَ is also, sometimes, an intrans. verb included among the verbs of appropinquation (أَفْعَالُ المُقَارَبَةِ); as in the saying, وَقَدْ جَعَلْتُ اـِذَا مَا قُمْتُ يُثْقِلُنِى ثَوْبِى فَأَنْهَضُ نَهْضَ الشَّارِبِ الثَّّمِلِ [And I was beginning to be, or at the point of being, in such a state that, when I rose, my garment heavily burdened me, so that I stood up as stands up the intoxicated drinker]. (K.) -A3- جَعِلَ, (S, K,) aor. جَعَلَ , (K,) inf. n. جَعَلٌ; (S;) and ↓ اجعل; (K;) It (water) had in it many جِعْلَان, pl. of جُعَلٌ: (S, K:) or had in it dead جِعْلَان. (K.) ― -b2- And جَعِلَ, (TK,) inf. n. جَعَلٌ, (IAar, K, TK,) He (a boy, TK) was, or became, short and fat. (IAar, K. [In the explanation of الجَعَلُ in the CK, القَصِيرُ is erroneously put for القِصَرُ.]) ― -b3- And He (a man, TK) persisted; or persisted obstinately; or persisted in contention, or litigation; or contended, or litigated; جَعَلٌ being syn. with لَجَاجٌ. (IAar, K.)
جاعلهُ 3 جاعلهُ جاعل جاعله جاعلة , (A, K,) inf. n. مُجَاعَلَةٌ and جِعَالٌ, (TA,) He endeavoured to conciliate him by means of a bribe. (A, K. * [In the CK, رَشّاهُ is erroneously put for رَاشَاهُ.])
4 أَجْعَلَ see جَعَلَ, above, in three places: -A2- and see جَعِلَ, above. -A3- اجعل القِدْرَ He put down the cooking-pot (S, K) from the fire (S) with the piece of rag called جِعَال. (S, K,) -A4- أَجْعَلَتْ and ↓ استجعلت said of a bitch, (S, K,) and of other animals, (K,) of any beasts of prey, (S,) She desired, (S, K, Er-Rلghib,) or loved, (K,) copulation: (S, K, Er-Rلghib:) metonymically used in this sense. (Er-Rلghib, TA.)
تجاعلوا الشَّىْءَ 6 تجاعلوا الشَّىْءَ ذ They stipulated among themselves to give the thing as wages, pay, or stipend: (K:) from جُعْلٌ. (TA.) You say also, تجاعل النَّاسُ بَيْنَهُمْ عِنْدَ البَعْثِ [The people stipulated among themselves to give wages, or pay, to such of them as should serve as substitutes, on the occasion of being ordered forth to war]. (TA.)
اجتعل 8 اجتعل اجتعل : see 1, first sentence. ― -b2- Also He took, or received, wages, pay, or a stipend. (Mgh, TA.)
10 اـِسْتَجْعَلَ see 4.
جَعْلٌ جَعْلٌ جعل Short palm-trees: (S, K:) or shoots, or offsets, of palm-trees, cut off from the mothertrees, or plucked forth from the ground, and planted: or bad palm-trees: or palm-trees that rise beyond the reach of the hand: (K:) n. un. with ة: (S: [in the K, not so correctly, pl. of جَعْلَةٌ:]) and palm-trees such as are called بَعْلٌ [q. v.]. (K.)
جُعْلٌ جُعْلٌ جعل Wages; pay; a stipend; or a thing that is appointed, or stipulated, to be given to a man for work, or service; (S, Mgh, Msb, * K;) of more general import than أُجْرَةٌ and ثَوَابٌ; (TA;) as also ↓ جِعَالَةٌ (S, Mgh, Msb, K) and (as some say, Msb) ↓ جَعَالَةٌ (As, Mgh, Msb, K) and ↓ جُعَالَةٌ (Mgh, Msb, K) and ↓ جَعِيلَةٌ (S, Mgh, Msb, K) and ↓ جِعَالٌ (K) and ↓ جَعَلٌ: (Har p. 134:) pl. جُعُلٌ (TA) and (of جعيلة or جعالة, Mgh) جَعَائِلُ. (Mgh, TA.) Afterwards, (Mgh,) or ↓ جَعَالَةٌ and ↓ جِعَالَةٌ and ↓ جُعَالَةٌ, (K, TA,) Wages, or pay, or the like, which one gives to a man who goes to war (Mgh, K, TA) as a substitute for the giver, (K, TA,) that he may aid himself thereby to serve in the war: (Mgh:) pl. of the last three words جَعَائِلُ (TA.) And جُعْلٌ, (TA in art. رشو,) or ↓ جَعَالَةٌ, (K,) A bribe. (K, TA.) And ↓ جَعِيلَةٌ الغَرَقِ What is given, or stipulated to be given, to him who dives for goods or for a man drowned. (TA.)
جِعْلٌ جِعْلٌ جعل and ↓ جَعِلٌ and ↓ مُجْعِلٌ Water having in it many جِعْلَان, pl. of جُعَلٌ: or having in it dead جِعْلَان. (K.) And ↓ أَرْضٌ مُجْعِلَةٌ A land abounding with جِعْلَان. (K.)
جَعَلٌ جَعَلٌ جعل : see جُعْلٌ.
جَعِلٌ جَعِلٌ جعل : see جِعْلٌ.
جُعَلٌ جُعَلٌ جعل [The species of black beetle called cantharus;] a certain insect (دُوَيْبَّة); (S, K;) a certain black insect, found in moist places, (TA,) that rolls along a little ball [of dung] called دُحْرُوجَة [in which it deposits its eggs]: (S and K in art. دحرج:) [see also خُنْفَسَآءُ: it is strangely explained in the Msb as the حِرْبَآء, which is the male of the أُمُّ حُبَيْن:] pl. جِعْلَانٌ. (S, Msb, K.) ― -b2- Hence, as being likened thereto, (TA,) A black and ugly and small man: or one who is wont to persist, or to persist obstinately, or to persist in contention or litigation, or to contend or litigate: and (as some say, TA) i. q. رَقِيبٌ [a watcher, an observer, &c.]. (K, TA.)
جِعَالٌ جِعَالٌ جعال A piece of rag with which a cooking-pot is put down (S, K) from the fire; (S;) as also ↓ جِعَالَةٌ and ↓ جُعَالَةٌ: (K:) pl. جُعُلٌ (S, TA) and جَعَائِلُ. (TA.) -A2- See also جُعْلٌ.
جَعْوَلٌ جَعْوَلٌ جعول The young of the ostrich. (IDrd, K.)
جَعَالَةٌ جَعَالَةٌ جعال جعاله جعالة : see جُعْلٌ, in three places.
جُعَالَةٌ جُعَالَةٌ جعال جعاله جعالة : see جُعْلٌ, for each in two places: -A2-
جِعَالَةٌ جِعَالَةٌ جعال جعاله جعالة : and جِعَالٌ.
جَعِيلَةٌ جَعِيلَةٌ جعيله جعيلة : see جُعْلٌ, in two places.
جَاعِلٌ جَاعِلٌ جاعل [act. part. n. of جَعَلَ] Giving [wages, pay, or a stipend: &c.]. (K.)
مُجْعِلٌ مُجْعِلٌ مجعل applied to a bitch, (S, K,) and to any animal (S, K) or beast of prey, (S,) Desiring, (S,) or loving, (K,) copulation. (S, K. [See 4]) -A2- Also, fem. with ة: see جِعْلٌ, in two places.
مُجْتَعِلٌ مُجْتَعِلٌ مجتعل Taking, or receiving, [wages, pay, or a stipend.] (K.)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR669 harfجَعَلَ
جَعَلَ A ( n. ac. جَعْل 1 , جُعْل 3 , مَجْعَل 17 , جَعَاْلَة 22t , جِعَاْلَة 23t ),
a. Made; made to be, rendered.
b. Put, placed; appointed.
c. Began to, set about.
جَاْعَلَ
جَاْعَلَ III ,
a. Bribed.
أَجْعَلَ
أَجْعَلَ IV ,
a. Set, put down.
b. [ acc. & La ], Gave, assigned to.
جُعْل
جُعْل 3 , ( pl. جُعُل 10 ),
a. Wages, pay, stipend, salary.
b. Bribe.
جُعَل
جُعَل 9 ,
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR60.640 harfجعل
جَعَلَ - يَجْعَلُ
جَعَلَ - يَجْعَلُ + كائن + شيئاً + خَبَر: يصنع ويعمل من شيء شيئاً مغايراً: يغير بنيته وتكوينه لتناسب وظيفة جديدة: يغير بناء وتركيب الشيء من حال قديم، إلى حال جديد، وذلك ليناسب وظيفة جديدة، لا يناسبها ولا يقوم بها الوضع السابق: يغير الأبعاد أو البنية أو الموقع أو برنامج العمل من حال قديم إلى حال جديد
جَعَلَ - يَجْعَلُ +
Sîgalar(104)
- جَعَلَKıldı(فَعَلَ)×44
- وَجَعَلْنَاVe kıldık+1 anlam(وَفَعَلْنَا)×37
- جَعَلْنَاKıldık(فَعَلْنَا)×29
- وَجَعَلَVe kıldı(وَفَعَلَ)×29
- وَجَعَلُواKıldılar+1 anlam(وَفَعَلُوا)×8
- جَعَلْنَاهُOnu kıldık(فَعَلْنَاهُ)×7
- اجْعَلْKıl(افْعَلْ)×6
- جَعَلَكُمْSizi kıldı(فَعَلَكُمْ)×6
- يَجْعَلْKılar(يَفْعَلْ)×6
- تَجْعَلُواKılmayın+1 anlam(تَفْعَلُوا)×5
Mücavir kökler331 mücavir (737 toplam)
- أمم
22 ortak ayet · Emam ön demektir
- خلف
22 ortak ayet · Half : Ense demektir
- ندد
5 ortak ayet · Öbek öbek develer demektir
- ليل
16 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…
- زوج
14 ortak ayet · İlik ve düğme çiftinin her biridir
- سكن
13 ortak ayet · “Sikkin” bıçak demektir
- سفل
5 ortak ayet · “Sufla” vadinin alt tarafına, “ulya” ise üst tarafına denir
- شكر
13 ortak ayet · Sütle dolu memedir
- نهر
16 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…
- ذرر
9 ortak ayet · Zerre toz demektir
- مكن
10 ortak ayet · Kevn tepe demektir
- بنو
18 ortak ayet · Oğullar
Geçtiği ayetler(311)
Bu kök 311 ayette geçiyor; sure şeridinden daraltın.
الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ …
KıldıO ki; yeryüzünü sizin için bir döşek, göğü de bir bina yaptı. Gökten su indirip onunla türlü türlü meyvelerden sizin için rızık çıkardı. O halde bile bile Allah’a eşler koşmayınız.
وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا
KıldıAllah’ın sizi başına diktiği mallarınızı beyinsizlere vermeyin. Kendileribi bunların geliri ile rızıklandırıp giydirin ve onlara güzel söz söyleyin.
… فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا
KıldıAncak sizinle kendileri arasında bir anlaşma bulunan bir millete sığınanlar ve sizinle savaşmaktan veya kendi milletleriyle harbetmekten bunalarak size başvuranlar müstesnadır. Allah dileseydi; onları size musallat ederdi de sizinle savaşırlardı. Eğer sizden uzak durur, savaşmaz ve size barış teklif ederlerse; Allah, onlara dokunmanıza izin vermez.
وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَاقَوْمِ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنْبِيَاءَ وَجَعَلَكُمْ مُلُوكًا وَآتَاكُمْ مَا لَمْ يُؤْتِ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ
KıldıHani, Musa kavmine demişti ki: Ey kavmim; Allah’ın size olan nimetini hatırlayın. Hani sizden peygamberler yetiştirmiş ve size saltanatlar ihsan etmişti. Dünyalarda kimseye vermediğini size vermişti.
جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيَامًا لِلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ …
KıldıAllah Ka’be’yi, o haram evi insanlar için hayat ve güven kaynağı kıldı. Keza o haram olan ayı da, kurbanı da, boynu bağlı olan kurbanlıkları da. Bu, Allah’ın göklerde ve yerde olanları bildiğini ve Allah’ın gerçeten her şeyi bilici olduğunu bilmeniz içindir.
مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ وَلَكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ
KıldıAllah; ne Bahire’den, ne Saibe’den, ne Vasile’den, ne de Ham’dan hiç birini meşru kılmamıştır. Fakat küfredenler; Allah’a karşı yalan uydurdular. Onların çoğunun ise akılları ermez.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ
KıldıO’dur, yıldızları yaratmış olan, karanın ve denizin karanlıklarında onlarla yol bulasınız diye. Ayetlerimizi bilen bir kavim için uzun uzadıya açıkladık.
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ …
KıldıGüneşi ziya ayı nur yapan, yılların sayısını ve hesabı bilmeniz için aya konak yerleri düzenleyen O’dur. Allah, bunları ancak hak ile yaratmıştır. Bilen insanlar için ayetlerini uzun uzadıya açıklar.
هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ
KıldıO’dur size geceyi dinlenesiniz diye karanlık ve gündüzü çalışasınız diye aydınlık kılan. Kulak veren bir kavim için bunlarda ayetler vardır.
فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَارِقُونَ
KıldıOnların yüklerini yüklettiğinde su kabını öz kardeşinin yüküne koydurdu. Sonra bir münadi: Ey kafile; siz gerçekten hırsızlarsınız, diye bağırdı.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | جعل |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | خلق, صنع, فعل, بدع |
| Zıt Kök | فسخ |
| Çekirdek Özet 1 | Bir nesneyi bir vasıta veya niyet ile tutup bir halden başka bir hale geçirme, işlev ve konum yükleme |
| Çekirdek Özet 2 | Mevcut varlığı veya durumu başka bir niteliğe, işleve, düzene veya hükme dönüştürerek tayin etme |
| Çekirdek Özet 3 | Varlıklar ve durumlar arasındaki ilişkisel düzeni, vazife taksimini ve ontolojik/hukuki statü tayinini ifade eden sistemik kuruculuk |
| Kritik Hata Riski | Kökü doğrudan sıfırdan yaratma anlamındaki خلق kökü ile bir tutarak mevcut unsurların dönüştürülmesi ve işlevlendirilmesi boyutunu gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| جع | Bir araya getirme, bükme, toplama ve çekme hareketini ifade eden ikili ses öbeğidir; جعد kökünde kıvrılma ve toplanma, جعم kökünde ise hırsla bir şeyi kendine çekme ve yutma anlamlarında belirir | ل | Temel toplama ve kavrama hareketine yöneltme, raptetme, tahsis etme ve bir gayeye bağlama boyutu katarak bir nesneye veya duruma yeni bir işlev, hal ve yön tayin etme anlamını meydana getirmiştir |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ج | Değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | Bir nesneyi veya durumu bulunduğu yerden kaldırıp bir istikamete sevk etme hareketini temsil eder |
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | Sevk edilen duruma veya nesneye bilinçli, amaçlı ve tayin edici bir niyetle bakmayı simgeler |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Nesneyi belirlenmiş bir amaca raptetme, bir işlev ve statü sınırına yönlendirip bağlama gücünü gösterir |
| جعل | Bir nesneyi amaçlı bir yönlendirmeyle tutup yeni bir işleve ve hedefe bağlama | Bir varlığı mevcut konumundan alıp irade ve tayin ile belirli bir gayeye, işleve veya vasfa dönüştürme eylemini kurar |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Sıcak tencereyi ocaktan indirmek veya kirli bir şeyi tutmak için kullanılan bez veya deri parçasıdır; ayrıca bir iş karşılığında belirlenen ve tahsis edilen ücret veya paydır |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şiirinde bir varlığın yönünün, durumunun veya yolunun bütünüyle başka bir hale çevrilmesi anlamında şahit getirilmiştir; Ebû Zübeyd el-İyâdî bir beytinde bir şeyi sığınak veya mekan kılmayı اجْتَعَلَ mazi kalıbıyla anmıştır |
| Erken Arapça kullanım | Bir kimseye belirli bir vazife karşılığında bir pay veya ücret tayin etme anlamında kullanılmıştır; asker sevkiyatında veya kabile işlerinde belirlenen tahsisata جعالة denilmiştir |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde جعل kökü, iç Arapça gelişiminde somut nesnel kullanımından geniş bir tasrîf ve tahvil fiiline evrilmiş özgün bir semantik alan sunar. İbranice ve Süryanice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde bu kök doğrudan Arapçadaki kılmak, dönüştürmek fiilini karşılayan yaygın bir fiil olarak bulunmaz; Arapça bu kökte somut olarak tencere tutacağı veya karşılık ücreti gibi nesnel ilişkileri öncelikle muhafaza etmiş, ardından fiili bir şeyi bir halden başka bir hale geçirme ve tahvil etme yönünde genişletmiştir. Güney Sami ve Klasik Arapça katmanında kök, bir nesneyi aracı bir vasıtayla tutup bir işe tahsis etme eyleminden hareketle genel bir kılma, tayin etme ve vazetme fiili haline gelmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT ve Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Bir nesneyi tutacak vasıtasıyla alma ve karşılık belirleme eylemi | Somut tencere bezi veya ücret manasından zihni veya ontolojik dönüştürme ve statü tayini manasına geçiş yapmıştır | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Arapçaya özgü tahvil ve kılma genişlemesi | Kuzeybatı Sami dillerinde genel kılma eylemi için başka kökler kullanılırken Arapçada bu kök geniş bir fiil sistemine dönüşmüştür | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
Kaynak Lisān al-ʿArab ve David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| جعل | Anlamlı | Bir şeyi bir hale getirmek, kılmak, dönüştürmek, ücret tayin etmek | Bir nesneyi veya durumu yeni bir konuma veya vasfa raptetme | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| جلع | Anlamlı | Açılmak, soyunmak, perdesiz kalmak | Örtünün kalkması ve içte olanın dışarı çıkması anlamındadır | Hedef kökle zıt yönlü bir açılma taşır; Kur'an'da geçmez |
| عجل | Anlamlı | Acele etmek, öne geçmek, vaktinden önce istemek | Bir işi zamanından önceye alma ve sürat gösterme hareketidir | Kur'an'da geçer |
| علج | Anlamlı | Sertleşmek, kalınlaşmak, tedavi etmek | Güçlü ve dirençli olma, bir şeyle uğraşıp onu terbiye etme anlamıdır | Kur'an'da geçmez |
| لجع | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş kullanım dışı sayılmıştır | Mühmel kök; Kur'an'da geçmez |
| لعج | Anlamlı | Yanmak, yakmak, keder vermek | Aşkın veya ateşin göğsü yakıp acıtması anlamını taşır | Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| جعل | Merkez | Dönüştürmek, kılmak, işlev tayin etmek | Mevcut bir varlığı veya hali yeni bir fonksiyon, vasıf veya statüye sokmaktır | İki meful alarak bir şeyi başka bir şeye çevirme gücü taşır |
| خلق | Komşu | Takdir ederek var etmek, yaratmak | Bir şeyi yoktan veya belirli bir ölçüye göre aslen meydana getirmektir | جعل kökünde mevcut olanı dönüştürme ve niteleme öne çıkar |
| صنع | Komşu | Ustalık ve maharetle üretmek | Bir işi belirli bir beceri, gaye ve incelikle yapmaktır | جعل kökü salt imalat değil hükmi veya fonksiyonel tayindir |
| فعل | Komşu | Genel eylemde bulunmak | Her türlü eylemi kapsayan en genel hareket ve tesir bildiren köktür | جعل kökünde ise mutlaka bir halden diğerine geçirme veya tayin vardır |
| بدع | Komşu | Örneksiz olarak ortaya koymak | Önceden bir modeli ve maddesi olmaksızın ilk defa inşa etmektir | جعل ise var olanı yeni bir intizama ve işleve bağlar |
| فسخ | Zıt | Bozmak, geçersiz kılmak, dağıtmak | Kurulmuş bir bağı, akdi veya tayin edilmiş bir hükmü ortadan kaldırmaktır | جعل kökünün tesis ettiği statü ve işlevi hükümsüz bırakır |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | جعل | Bir şeyi başka bir hale getirmek, kılmak | Mevcut bir unsuru yeni bir işlev, hal veya statüye sokma eylemidir | Kesin |
| Latince | Constituo, reddo, facio | Kurmak, tesis etmek, dönüştürmek | Constituo statü ve düzen kurmayı, reddo bir hale getirmeyi tam karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Make, render, appoint, constitute | Kılmak, bir hale getirmek, tayin etmek | Render bir vasfa büründürmeyi, appoint ve constitute ise statü vermeyi karşılar | Güçlü |
| Almanca | Machen, ernennen, gestalten | Kılmak, tayin etmek, şekillendirmek | Machen genel kılmayı, ernennen ve einsetzen ise işlevsel vazife tayinini karşılar | Güçlü |
| Fransızca | Rendre, constituer, établir | Bir hale sokmak, tesis etmek | Rendre bir sıfata dönüştürmeyi, constituer ise bir yapı haline getirmeyi verir | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary ve Lane’s Arabic-English Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Halk ve inşâ anlamında (تكوين ve خلق) | Bir şeyi var edip düzene koymak, yaratmak | Karanlıkların ve aydınlığın var edilişi bağlamında tek meful ile kullanılır; örnek En'âm 6:1 |
| Bir halden diğerine dönüştürme (تصيير) | Mevcut bir varlığı veya nesneyi yeni bir niteliğe büründürmek | Yeryüzünün döşek, göğün tavan kılınması gibi kozmolojik bağlamlar; örnek Bakara 2:22 |
| Statü, hüküm ve vazife tayini (تسمية ve تشريع) | Bir şahsı veya kurumu önder, elçi veya sorumlu kılmak | İnsanlara imamlık veya risalet vazifesi verilmesi bağlamı; örnek Bakara 2:124 |
| Zihni kabul ve isnat (حكم ve اعتقاد) | Bir şeyi öyle zannetmek veya haksız yere öyle nitelemek | Müşriklerin melekleri dişi veya Allah'a ortak saymaları bağlamı; örnek Zuhruf 43:19 ve En'âm 6:100 |
| Bir eyleme başlama ve yönelme (طفق ve أخذ) | Bir fiili kesintisiz olarak yapmaya girişmek | İki meful almayan, başlama fiili olarak gerçekleşen durumlar; Kur'an'da daha ziyade hal ve nizam tayinlerinde mündemiçtir |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Yaratma fiili ve Kur'an'ın mahluk oluşu meselesi | Zuhruf 43:3 ayetindeki جعلناه ifadesinin خلق anlamına gelip gelmediği ana tartışma konusu olmuştur | Kökün sıfırdan yaratma ile mevcut olanı bir vasfa çevirme arasındaki farkında yoğunlaşır |
| Fıkıh | Cuâle akdi ve hukuki statü tayinleri | Belirli bir işi yapan kimseye önceden taahhüt edilen ücret akdine جعالة denmesi ve vazife tayinleri | Bir emek karşılığında belirlenen hak veya hukuki bir durumun tesis edilmesi |
| Tefsir | İki mefullü ve tek mefullü kullanımların ayrımı | Ayetlerdeki جعل fiilinin halk, tasrîf, tesmiye veya zann manalarından hangisine geldiğinin tahlili | Ayetin bağlamına göre ontolojik inşa ile teşrii/itibari vazetmenin tefriki |
| Hadis | Yetkilendirme, tayin ve hüküm belirleme | Bir kimseyi vali, imam veya sorumlu tayin etme hadislerinde yer alan yetkilendirme ifadeleri | İdari, ahlaki ve hukuki pozisyonun bir şahsa yüklenmesi anlamı |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Teşri ve kulluk nizamı | Statü ve mükellefiyet tayini | İnsanı muhatap veya sorumlu bir konuma yerleştirmek | Allah'ın peygamberleri rehber kılması ve dinin kurallarını tayin etmesidir | Kesin |
| İlmi | Ontolojik intizam ve tabiat yasaları | Fonksiyonel yapılandırma | Maddi unsurlara belirli görevler ve etkiler yüklemek | Güneşin ışık, ayın aydınlatıcı kılınması gibi sebep-sonuç ilişkilerinin kurulmasıdır | Güçlü |
| Siyasi | Hilafet, idare ve yetki paylaşımı | Emaret ve vazife tayini | Toplumsal sorumluluğu belirli ehil kimselere tevdi etmek | Yeryüzünde halife kılınma ve hukuku uygulama meşruiyetinin verilmesidir | Kesin |
| İktisadi | Emek ve karşılık münasebeti | Ücret ve hak tahsisi | Bir işin ifası karşılığında belirli bir bedeli garanti etmek | Cuâle prensibiyle emek ile gelir arasındaki karşılıklı bağı kurmaktır | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Fonksiyonel dönüşüm matrisi veya durum dönüşüm operatörü | Bir kümedeki girdiyi alıp tanımlı bir kural çerçevesinde başka bir çıktıya veya duruma dönüştüren yapısal işlemciye karşılık gelir | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kurumsal rol dağılımı ve normatif statü tayini | Hukuk ve sosyolojide bireylere veya kurumlara yeni haklar, sorumluluklar ve toplumsal roller yükleyen kurucu edimdir | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca sıradan bir eylem veya Türkçedeki yapmak, etmek gibi nötr fiillerle karşılayarak onun dönüştürücü ve statü kurucu vasfını silikleştirmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Bir varlığı yoktan var etmekten ziyade, var olan unsurlara yeni gayeler yüklemek, onları bir düzen içine sokmak ve itibarî veya hakiki yeni bir statüye büründürmek |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | جعل geçtiği her yerde yaratma zannedilirse teolojik olarak nassların kastettiği fonksiyonel ve itibarî kılmalar ontolojik yaratmaya indirgenir ve ayetlerin teşrii boyutu kaybolur |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem kainattaki düzeni hem de şeriatteki hükümleri açıklarken kullandığı temel inşa ve tahvil fiili olması sebebiyle varlıklar arası hiyerarşi ve fonksiyonu kavramayı sağlar |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kainatın insanın istifadesine sunulduğunu bildiren nimet ayetlerinde, peygamberlerin ve toplumların tayinini bildiren kıssalarda ve şirk ehlinin Allah'a ortak koşma iddialarını reddeden ayetlerde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Yaratılışın sadece bir ilk var edilişten ibaret olmadığını, varlığın sürekli bir gayeye ve işleve matuf olarak tanzim edildiğini ve şirk iddialarının temelsiz bir zihni yakıştırmadan ibaret olduğunu gösterir |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamBir nesneyi bir vasıta ile tutup ateşten veya bulunduğu yerden alarak başka bir vazifeye veya zemine yerleştirmek.
- Soyut anlamMevcut bir varlığı veya durumu niyet, irade ve hüküm ile yeni bir niteliğe, fonksiyona, statüye veya zihni kabule dönüştürmek.
- Sistematik karşılıkBir girdisinin belirlenmiş bir dönüştürücü operatörü vasıtasıyla amaçlanan bir işlevsel durumuna intikal ettirilmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıBurada dönüştürülecek mevcut varlığı, nesneyi veya durumu; veya failin iradesini, tayin edici hükmünü ve dönüştürme fonksiyonunu; ise elde edilen yeni statüyü, kazanılan vasfı veya yüklenen işlevi simgeler. Model, kökün bir şeyi doğrudan yoktan var etmek yerine mevcut olanı başka bir niteliğe büründürme yapısını sembolize eder.