خلص
خ - ل - ص
KÖK- 31 geçiş
- 30 ayet
- 14 sîga
- 13 sözlük
Hales : Çekirdek içidir. İlik anlamına da gelmektedir. Öz manasınad da kullanılmaktadır.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Hales : Çekirdek içidir. İlik anlamına da gelmektedir. Öz manasınad da kullanılmaktadır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.966 harfباب الخاء والصاد واللام معهما
خ ص ل، خ ل ص، ل خ ص، ص ل خ مستعملات
خصل:
الخُصْلَة: لفيفةٌ من شعرٍ، وجمعها: خُصَلٌ: خصلٌ، ومنه قول لبيد:
وتأبيتُ علـيه ثـانـياً يتقيني بتليلٍ ذي خُصِلْ
والخَصْلُ: الرمي في النضال. إذا وقع السهم بلزق القرطاس فهي: خَصْلة، والمُقَرْطِسُ: الذي يصيب القِرطاسَ. فإذا تناضلوا على سبقٍ حسبوا خَصْلَتَيْن بمُقَرْطَسَةٍ، ويقال: رمى فأخصل، ومن قال: الخصل: الإصابة فقد أخطأ.
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR492 harfخَلَصَ الشيءُ بالفتح يَخْلُصُ خُلوصاً، أي صار خالِصاً. وخَلَصَ إليه الشيءُ: وصَلَ. وخلَّصْتُهُ من كذا تَخْليصاً، أي نجّيته فتَخَلَّصَ. وخُلاصَةُ السمنِ بالضم: ما خَلَص منه. والمصدر منه الإخلاصُ. وقد أَخْلَصْتُ السمنَ. والإخْلاصُ أيضاً في الطاعة: تَرْكُ الرياء. وقد أَخْلَصْتُ لله الدينَ. وخالَصَهُ في العِشرة، أي صافاه. وهذا الشيءُ خالِصَةً لك، أي خاصَّةً. وفلانٌ خِلْصي، كما تقول: خِدْني،
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR8.849 harfخ ص ل
خلص ، خصل ، لخص ، صلخ : مستعملةٌ .
خلص : قال الليث : خَلَصَ الشيءُ خُلُوصاً _ إذا
كان قد نَشِبَ ، ثم نجا وسَلم ، وخلَصَ
فلان إلى فلان _ أي : وَصَلَ إليه ، وخَلَصَ
الشيء خلاَصاً .
والْخَلاَصُ يكونُ مَصْدَراً للشيء الخالِص .
ويقال : فلانٌ خالِصَتِي وخُلْصَاني _ إذا
خَلَصَتْ مودَّتُهُما .
ويقال : هؤلاء خُلْصَاني وخُلَصائي .
وتقول : هذا الشيءُ خالِصةٌ لك _ أي :
خالِصٌ لكَ خاصَّةً .
وقال الله
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR13.745 harf(باب الخاء واللام وما يثلثهما)
(خلم) الخاء واللام والميم أصلٌ واحد يدل على الإلْفِ والمُلازَمة. فالخِلْم: كِناس الظّبى، ثمَّ اشتقَّ منه الخِلْم، وهو الخِدْن. والأصل واحد.
(خلو) الخاء واللام والحرف المعتل أصلٌ واحد يدلُّ على تعرِّي الشَّيء من الشيء. يقال هو خِلْوٌ من كذا، إذا كان عِرْواً منه. وخَلَتِ الدار وغيرُها تخلُو. والخَلِيّ: الخالي من الغَمّ. وامرأةٌ خَلِيَّة: كنايةٌ عن الطَّلاق،
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.035 harf- الخالص كالصافي إلا أن الخالص هو ما زال عنه شوبه بعد أن كان فيه، والصافي قد يقال لما لا شوب فيهن ويقال: خلصته فخلص، ولذلك قال الشاعر:
*خلاص الخمر من نسج الفدام*
(هذا عجز بيت، وشطره الأول:
*وضاقت خطة فخلصت منها*
والعجز في عمدة الحفاظ في تفسير أشرف الألفاظ للسمين مادة (خلص) ؛ وعقد الخلاص ص 305 دون نسبة؛ وهو للمتنبي في الوساطة بين المتنبي وخصومه ص 120؛ والتبيان شرح الديوان 4/148.
والفدام: ما يوضع
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR889 harfخ ل ص
خلص الشيء خلوصاً فهـو خالـص وخلصتـه: صفّيتـه.
واستخلـص الشـيء لنفسـه.
وياقـوت متخلص: متنقي.
وهذه خلاصة السمن أي ما خلص منه.
ومن المجاز: أخلص له المودة وأخلص لله دينه وخلّـص للـه دينـه وهـو عبـد مخلـص ومخلـص.
وخالصته.
الود وخالص اللـه دينـه.
ويقـال: خالـص المؤمـن وخالـق الكافـر.
وتخالصـوا.
وهـو خالصتي وخلصاني وهؤلاء خلصاني وهذا الشيء خالصة لك.
ونطق
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR8.482 harfخَلَص الشيء، بالفتح، يَخْلُص خُلُوصاً وخَلاصاً إِذا كان قد نَشِبَ ثم نَجا وسَلِم. وأَخْلَصه وخَلَّصه وأَخْلَص للّه دِينَه: أَمْحَضَه. وأَخْلَصَ الشيءَ: اختاره، وقرئ: إِلاَّ عبادَك منهم المُخْلِصين، والمُخْلَصِين؛ قال ثعلب: يعني بالمُخْلِصين الذين أَخْلَصوا العبادة للّه تعالى، وبالمُخْلَصِين الذين أَخْلَصهم اللّهُ عزّ وجلّ. الزجاج: وقوله: واذْكُرْ في الكتاب موسى إِنه كان مُخْلَصاً، وقرئ مُخْلِصاً،
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR404 harf* خ ل ص * * خَلَصَ * الشيء صار * خَالِصاً * وبابه دخل و * خَلَصَ * إليه الشيء وصل و * خَلَّصَهُ * من كذا * تَخْلِيصَاً * أي نجاه * فَتَخَلَصَ * و * خُلاصَةُ * السمن بالضم ما خلص منه وكذا * خِلاَصَتُهُ * بالكسر و * أخْلَصَ * السمن طبخه و * الإخْلاَصُ * أيضا في الطاعة ترك الرياء وقد * أخْلَصَ * لله الدين و * خَالَصَهُ * في العشرة صافاه وهذا الشيء * خَالِصَةٌ * لك أي خاصة و * اسْتَخْلَصَهُ * لنفسه
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR9.101 harfخلص الشيء يخلص، بالضم، خلوصا، كقعود، وخالصة- كعافية وعاقبة، قال شيخنا: وزعم بعضهم أن الهاء فيها للمبالغة، كراوية، والسياق يأباه، انتهى. وفي اللسان: ويقال: هذا الشيء خالصة لك، أي خالص لك خاصة. قلت وكون هذا الباب ككتب هو المشهور في دواوين اللغة، إلا ما في التوشيح للجلال أنه ككرم وكتب، وبقي عليه من المصادر الخلاص، بالفتح، وقيل الخالصة والخلاص: اسمان-: صار خالصا. ومن المجاز: خلص إليه خلوصا: وصل، وكذا
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR15.749 harfخَلَصَ
1 خَلَصَ خالص خلص , (S, A, K, &c.,) aor. خَلُصَ , (S, TA,) inf. n. خُلُوصٌ (S, A, K) and خَلَاصٌ (TA) and خَالِصَةٌ, (K,) or the second and third of these are simple substs. [used as inf. ns., i. e., quasi-inf. ns.]; (TA;) and خَلُصَ also; (Et-Towsheeh, TA;) but the former is that which is commonly known; (TA;) It (a thing, S, TA) was, or became, خَالِص, (S, A, K,) which signifies [here]
خَلَصَ 1 خَلَصَ خالص خلص , (S, A, K, &c.,) aor. خَلُصَ , (S, TA,) inf. n. خُلُوصٌ (S, A, K) and خَلَاصٌ (TA) and خَالِصَةٌ, (K,) or the second and third of these are simple substs. [used as inf. ns., i. e., quasi-inf. ns.]; (TA;) and خَلُصَ also; (Et-Towsheeh, TA;) but the former is that which is commonly known; (TA;) It (a thing, S, TA) was, or became, خَالِص, (S, A, K,) which signifies [here] clear, pure, sheer, free from admixture, unmingled, unmixed, or genuine; (B, TA;) and white. (K.) You say, خَلَصَ انمَآءُ مِنَ الكَدَرِ The water became clear from turbidness. (Msb.) And خَلَصَ الزُّبْدُ مِنَ الثُّفْلِ [The butter became clear from the dregs, or sediment,] in being cooked. (S.) ― -b2- خَلَصَ مِنَ الوَرْطَةِ, (A,) or التَّلَفِ, aor. خَلُصَ , (Msb,) inf. n. خَلَاصٌ (A, Msb) and خُلُوصٌ and مَخْلَصٌ, (Msb,) (tropical:) He became safe, or secure, or free, from embarrassment or difficulty, or from destruction, (A, Msb,) like as a thing becomes clear from its turbidness. (A.) [See also 5.] ― -b3- خَلَصَ مِنَ القَوْمِ (tropical:) He withdrew, retired, or went away or apart, from the people, or company of men. (A, TA.) It is said in the Kur [xii. 80], خَلَصُوا نَجِيًّا (tropical:) They retired, conferring privately together. (Bd, Jel, TA.) ― -b4- خَلَصَ اـِلَيْهِ, (S, A, K,) and بِهِ (TA,) inf. n. خُلُوصٌ, (K,) (tropical:) He, or it, (a thing, S, and grief, and happiness, A, TA,) came to, or reached, him: (S, A, K, TA:) he came to, reached, or arrived at, it; namely, a place. (TA.) ― -b5- Also خَلَصُوا اـِلَيْهِ They came to him (namely a judge or governor) and referred to him their cause, or suit, for judgment. (T and L in art. نفذ.) -A2- خَلَصَ, inf. n. خَلَاصٌ and خُلُوصٌ; (TA;) or ↓ خلّص, (K,) inf. n. تَخْلِيصٌ; (TA;) but the former is that which is found in the correct lexicons; (TA;) He took the خُلَاصَة [q. v.] (K, TA) of, or from, clarified butter; (TA;) and ↓ اخلص, inf. n. اـِخْلَاصٌ, signifies the same. (TA.) [See also this last below.]
خلّصهُ 2 خلّصهُ خالص خلص خلصه خلصة , (A,) inf. n. تَخْلِيصٌ, (TA,) He made, or rendered, it clear or pure [&c. (see 1, first signification)]; he cleared, clarified, purified, or refined, it; (A, Mgh, TA;) [as also ↓ اخلصهُ, q. v.] ― -b2- (assumed tropical:) He separated it from another thing or other things. (Msb.) You say also خلّص بَيْنَهُمَا [He separated them, each from the other]. (M in art. قلص.) ― -b3- (tropical:) He (God, A, TA, or a man, S) saved, secured, or freed, him, (S, A, K,) مِنْ كَذَا from such a thing, (S,) [as, for instance, a snare, and embarrassment or difficulty, or destruction, like as one renders a thing clear from its turbidness, (see 1,)] after he had become caught, or entangled; (TA;) as also ↓ اخلصهُ. (TA.) Also (assumed tropical:) [He disentangled it; unravelled it:] said of spun thread that has become entangled. (Lth and Az and Sgh, in TA, art. عسر.) ― -b4- (assumed tropical:) He made it clear; or explained, expounded, or interpreted, it; as also لَخَّصَهُ. (A in art. لخص.) ― -b5- خلّص, inf. n. as above, also signifies (assumed tropical:) He gave [a man (for the verb in this case, as in others, is trans, accord. to the TK,)] the خَلَاص, (K, TA,) i. e., the equivalent of a thing, or requital, or hire for work. (TA.) -A2- See also 1, last signification.
خَالصهُ 3 خَالصهُ خالص خالصه خالصة , (S, K,) inf. n. مُخَالَصَةٌ, (TK,) (assumed tropical:) [He regarded him, or acted towards him, with reciprocal purity of mind, or sincerity: and particularly, as also خالصهُ الوُدَّ, mentioned in this art. in the A, but not explained,] (tropical:) he regarded him, or acted towards him, with reciprocal purity, or sincerity, of love, or affection; syn. صَافَاهُ (S, K, TA) and وَادَدَهُ; (TA;) فِى العِشْرَةِ [in social intercourse]. (S, TA.) You say also, خالص اللّٰهَ دِينَهُ (tropical:) [He acted with reciprocal purity, or sincerity, towards God, in his religion]. (A.) And one says, خَالِصِ المُؤْمِنَ وَ خَالِفِ الكَافِرَ (tropical:) [Act thou with reciprocal purity, or sincerity, towards the believer, and act thou with contrariety to the unbeliever]. (A. [See 3 in art. خلق, where a similar saying is mentioned.]) [See also the next paragraph.]
اخلصهُ 4 اخلصهُ أخلصه اخلصه اخلصة خلص : see 2, first signification. You say, اخلص السَّمْنَ, inf. n. اـِخْلَاصُ, He clarified the cooked butter by throwing into it somewhat of the meal of parched barley or wheat (سَوِيق), or dates, or globules of gazelles' dung: (S, * L:) or he took the خُلَاصَة [q. v.] of the cooked, or clarified, butter. (Fr, K.) See also 1, last signification. And أَخْلَصَتْهُ النَّارُ [The fire clarified it, or purified it,] namely, butter, and gold, and silver. (K.) ― -b2- You say also, اخلصوا النَّصِيحَةَ and الحُبَّ (tropical:) [lit. They made good advice or counsel, and love, pure, or sincere; meaning, they were pure, or sincere, in giving good advice, and in love]. (TA.) And اخلص لَهُ المَوَدَّةَ (tropical:) [He was pure, or sincere, to him in love, or affection]. (A.) And اخلص لِلّٰهِ العَمَلَ (assumed tropical:) [He was pure, or sincere, towards God in works]. (Msb.) And اخلص لِلّٰهِ الدِّينَ, (S, TA,) or دِينَهُ, (A,) (tropical:) He was pure, or sincere, towards God in religion, [or in his religion;] without hypocrisy. (S, * TA.) And اخلص لِلّٰهِ, [elliptically,] (assumed tropical:) He was without hypocrisy [towards God]. (K.) or اـِخْلَاصٌ properly signifies (assumed tropical:) The asserting oneself to be clear, or quit, of [believing in] any beside God. (B, TA.) [Hence.] سُورَةُ الاـِخْلَاصِ is (assumed tropical:) a title of The [112th] chapter of the Kur-لn commencing with the words قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ: (IAth, Msb:) and سُورَتَا الاـِخْلَاصِ (assumed tropical:) the same together with the [109th] chapter commencing with the words يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ. (Msb.) And كَلِمَةُ الأِخْلَاصِ is applied to (tropical:) The sentence which declares belief in the unity of God. (A, * TA.) أَخْلَصْنَاهُمْ بِخَالِصَةٍ: see below, voce خَالِصَةٌ. ― -b3- See also 2, third signification. ― -b4- And see 10.
تخلّص 5 تخلّص أخلص تخلص خلص (tropical:) He became saved, secured, or freed; he escaped, or freed himself; or became safe, secure, free, or in a state of freedom or immunity; (S, K;) from a thing; (S;) as, for instance, a gazelle, and a bird, from a snare, (A,) [and a man from embarrassment or difficulty, or destruction, like as a thing becomes cleared from its turbidness, (see 1,) or] like spun thread when it has been entangled. (TA.) ― -b2- [See also نَسَبَ بِالْمَرْأَةِ.]
تخالصوا 6 تخالصوا تخالص تخالصوا خالص (tropical:) They regarded one another, or acted reciprocally, [with purity, or sincerity: and particularly,] with purity, or sincerity, of love, or affection. (A, * TA.)
استخلص الزُّبْدَ مِنَ اللَّبَنِ 10 استخلص الزُّبْدَ مِنَ اللَّبَنِ استخلص الزبد من اللبن He extracted the butter from the milk. (ADk, A, L.) ― -b2- استخلصهُ لِنَفْسِهِ He appropriated him [or it] purely to himself, (Bd and Jel in xii. 54,) exclusively of any partner: (Jel:) he chose him [or it] for himself; took him [or it] in preference for himself; (IAar, in L, art. قرح; and TA in the present art.;) he appropriated him to himself as his particular, or special, intimate; (TA;) syn. اِسْتَخَصَّهُ; (S, K, TA;) and ↓ اخلصهُ signifies the same. (TA.)
خِلْصٌ خِلْصٌ خالص خلص (S, A, K) and ↓ خُلْصَانٌ (S, A, TA) and ↓ خَالِصَةٌ (S, TA) (tropical:) A man's friend; [or his sincere, or true,] or his secret, or private, friend; or his companion, or associate, who converses, or talks, with him; syn. خِدْنٌ; (S, K, TA;) his particular, or special, friend: (TA:) ↓ the second is also used in a pl. sense: (S, TA:) pl. of the first, خُلَصَآءُ. (K.)
خَلَصٌ خَلَصٌ خالص خلص A kind of tree like the grape-vine (K) in its manner of growth, (TA,) that clings to other trees, and rises high; (K;) having leaves of a dust-colour, thin, round, and wide; and a blossom like that of the مر [?]; and tinged in the lower parts of its stems; (TA;) sweet in odour; and having berries (K) like those of [the plant called عِنَبٌ الثَّعْلَبِ, [see art. ثعلب,] three and four together, red, (TA,) like the beads of عَقِيق [q. v.]; (K;) not eaten [by men], but depastured: (TA:) n. un. with ة: (K:) thus described by [AHn] Ed-Deenawaree, on the authority of an Arab of the desert. (TA.) See the end of the next paragraph.
ذُو الخَلَصَةِ ذُو الخَلَصَةِ ذ , (S, K,) and ذو الخُلُصَةِ, (Hishلm, K,) and ذو الخَلْصَةِ, accord. to IDrd, and some write it ذو الخَلُصَةِ, but the first is the form commonly obtaining with the relaters of trads., (TA,) A certain temple, (S, K,) called كَعْبَةُ اليَمَامَةِ, (S,) or الكَعْبَةُ اليَمَانِيَّةُ, (El-Hلfidh Ibn-Hajar, K,) and also الكَعْبَةُ الشَّامِيَّةُ, because its door faced Syria, (TA,) belonging to the tribe of Khath'am, (S, K,) and Dows and Bejeeleh and others, (TA,) in which was an idol called الخَلَصَةُ, (S, K,) which was demolished (S, TA) by command of Mohammad: (TA:) or ذُو الخَلَصَةِ was the idol itself, as some say; but, says IAth, this requires consideration, because [it is asserted that] ذو is not prefixed to any but generic names: (TA: [but see ذُو:]) or the temple was so called because it was the place of growth of a tree of a kind called ↓ خَلَص. (K, * TA.)
خُلْصَانٌ خُلْصَانٌ خلصان : see خِلْصٌ, in two places.
خَلَاصٌ خَلَاصٌ خلاص an inf. n. of 1. ― -b2- يَوْمُ الخَلَاصِ is The day of the coming forth of الدَّجَّال [or Antichrist]; because then the believers will be distinguished. (TA.) -A2- Also (assumed tropical:) An equivalent; a requital, or compensation; hire, pay, or wages, for work: pl. أَخْلَاصٌ. (TA.) ― -b2- See also خُلَاصَة.
خُلَاصٌ خُلَاصٌ خلاص : see خُلَاصَة, in two places.
خِلَاصٌ خِلَاصٌ خلاص : see خُلَاصَة, throughout.
خُلُوصٌ خُلُوصٌ خلوص : see خُلَاصَة, in three places. ― -b2- Also an inf. n. of 1.
خُلَيْصٌ خُلَيْصٌ خليص : see خَالِصٌ.
خُلَاصَةُ السَّمْنِ خُلَاصَةُ السَّمْنِ خلاصة السمن (S, A, L, Msb, K) and خِلَاصَتُهُ (Fr, Sgh, K) What has become clear, of cooked butter; (S, A, L, K;) or cooked butter into which some dates have been thrown, or into which some سَوِيق [i. e. meal of parched barley or wheat] has been thrown, in order that thereby it may become clear from the remains of the milk: (Msb:) for when they cook fresh butter, to make it سَمْن, they throw into it somewhat of سويق, or dates, or globules of gazelles' dung; and when it becomes good, and clear from the dregs, or sediment, that سمن is called الخُلَاصَةُ, and ↓ الخِلَاصُ also, (S, L,) mentioned by A'Obeyd, (S,) and this, namely the خِلَاص, is the اـِثْر: (S, L, K:) and the terms ↓ خُلُوصٌ (S, L, K) and قِلْدَةٌ (S, L) and قِشْدَةٌ (S, L, K) and كُدَادَةٌ (S, L) are applied to the dregs, or sediment, remaining at the bottom; (S, L, K;) as also خُلَاصَةٌ: (AHeyth, L in art. قشد:) the inf. n. is اـِخْلَاصٌ; and you say, أَخْلَصْتُ السَّمْنَ: (S, L:) or خُلَاصَةٌ and ↓ خِلَاصٌ signify dates and سويق that are thrown into سمن; and اخلص السَّمْنَ signifies “he threw dates and سويق into the سمن [and so clarified it]:” and ↓ خُلَاصٌ [thus I find it written] signifies what has become clear, of سمن, when it is cooked: and خِلَاصٌ also signifies, and so ↓ اـِخْلَاصٌ, and ↓ أِخْلَاصَةٌ, butter when clear from the dregs, or sediment: and ↓ خُلُوصٌ, the dregs, or sediment, at the bottom of the milk: (L:) ↓ اـِخْلَاصٌ and ↓ اـِخْلَاصَةٌ are syn. with اـِذْوَابٌ and اـِذْوَابَةٌ: (TA:) or, accord. to AZ, the latter two terms are applied to butter when it is put into the cooking-pot to be cooked into سمن; and when it has become good, and the milk has become clear from the dregs, or sediment, that milk is called اـِثْرٌ and ↓ اـِخْلَاضٌ: Az says, I have heard the Arabs apply the term ↓ خِلَاصٌ to that with which سمن is cleared, in the cookingpot, from the water and milk and dregs; for when it is not clear, and the milk is mixed with the butter, they take dates, or flour, or سويق, which they throw therein, that the سمن may become clear from the remains of the milk mixed with it: this is the خِلَاص: but the خلاصة [i. e. خُلَاصَة] is what remains, of the خِلَاص and dregs or milk &c., in the bottom of the cooking-pot: (L, TA:) [or] ↓ خِلَاصٌ (K) [accord. to some, ↓ خَلَاصٌ, but this is app. wrong, (see Har p. 311,)] and خُلَاصَةٌ (Hr, TA) also signify what fire has clarified, or purified, (مَا أَخْلَصَتْهُ النَّارُ,) of butter, and of gold, and of silver: (Hr, K, TA:) or اللَّبَنِ ↓ خِلَاصُ, means what is extracted from milk; i. e. butter; (ADk, L, TA;) and so does خُلَاصَةُ اللَّبَنِ: (A: [but there mentioned among tropical expressions:]) خُلَاصَةٌ being applied in the manner first mentioned in this paragraph, by a secondary application is made to signify what is clear, or pure, of other things; (Msb;) [as also ↓ خَالِصٌ: and hence both of them often signify (assumed tropical:) the choice, best, or most excellent, part of anything; and so, probably, does ↓ خِلَاصٌ:] and خُلَاصَةٌ and ↓ خُلَاصٌ also signify Inspissated juice (رُبّ) made from dates; (JK;) or this is called ↓ خُلُوصٌ. (TA.)
خَالِصٌ خَالِصٌ خالص Clear; pure; sheer; free from admixture; unmingled; unmixed; genuine: (B, TA:) clear, or pure, applied to any colour: (Lh, TA:) (tropical:) white; as also ↓ خُلَيْصٌ; [which latter appears to me doubtful, though I know not why Freytag has substituted for this, or for the former word, خَلْصٌ;] both applied to anything. (K, TA.) You say, ثَوْبٌ خَالِصٌ (tropical:) A garment, or piece of cloth, of a clear, or pure, white: and قَبَآءٌ أَزْرَقُ خَالِصُ البِطَانَةِ (tropical:) A garment of the kind called قباء blue with a white lining. (A.) ― -b2- [Also (assumed tropical:) Pure, or sincere, love, religion, &c.] ― -b3- See also خُلَاصَة, near the end of the paragraph.
خَالِصَةٌ خَالِصَةٌ خالص خالصه خالصة [fem. of خَالِصٌ: used as a subst.,] (assumed tropical:) A pure property, or quality. (Bd in xxxviii. 46; and K. [In the CK, خُلَّة is erroneously put for خَلَّة: the corresponding word in Bd is خَصْلَة.]) So in the Kur [xxxviii. 46], بِخَالِصَةٍ ↓ أَخْلَصْنَاهُمْ ذِكْرَى الدَّارِ (assumed tropical:) We have rendered them pure by a pure quality, (Bd, K, * TA,) the keeping in memory the final abode: (Bd, TA:) ذكرى الدار being a substitute for خالصة: or it may mean [by] their keeping in memory much the final abode and the return to God: (TA:) some also, (TA,) namely Nلfi' and Hishلm, (Bd,) read بِخَالِصَةِ, making it a prefix to ذكرى (Bd, TA) as an explicative; or an inf. n., in the sense of خُلُوص, prefixed to its agent. (Bd.) ― -b2- You say also, هٰذَا الشَّىْءُ خَالِصَةٌ لَكَ (assumed tropical:) This thing is a property of thine: (so in a copy of the S, and so the phrase is written in the TA:) or is a thing purely thine, exclusively of others: (TA:) or هذا الشىء خَالِصَةً لَكَ this thing is particularly, or specially, thine, or for thee. (So accord. to other copies of the S, and a copy of the JK.) ― -b3- See also خِلْصٌ. -A2- خَالِصَةٌ is also syn. with اـِخْلَاصٌ [in some sense not pointed out: see the latter below; and see also 4]. (TA.)
اـِخْلَاصٌ اـِخْلَاصٌ اـخلاص اخلاص [inf. n. of 4, used as a subst.]: see خُلَاصَة, in three places.
اـِخْلَاصَةٌ اـِخْلَاصَةٌ اـخلاص اـخلاصه اخلاصه اخلاصة : see خُلَاصَة, in two places.
مَخْلَصٌ [ مَخْلَصٌ مخلص (tropical:) A place of safety, or security, or escape from an event.]
مُخْلَصٌ مُخْلَصٌ مخلص Chosen: (JK:) chosen by God, and pure from pollution; applied to a man. (Zj, TA.) [It is implied in the A and TA that it is also syn. with مُخْلِصٌ in the sense explained below.]
مُخْلِصٌ مُخْلِصٌ مخلص (tropical:) Pure, or sincere, towards God in religion; without hypocrisy: (TA:) or purely believing in the unity of God. (Zj, TA.)
يَاقُوتٌ مُتَخَلِّصٌ يَاقُوتٌ مُتَخَلِّصٌ ياقوت متخلص Picked [sapphires]. (A, TA.)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.802 harfخَلَصَ
خَلَصَ U ( n. ac. خَاْلِصَة 21t , خَلَاْص 22 , خُلُوْص 27 ),
a. Was clear, pure, unmixed, genuine; was white.
b. [ Min ], Was, became safe, secure, clear, free of.
c. Was finished, ended, done with.
d. Retired, withdrew.
e. [ Ila ], Came to.
خَلِصَ
خَلِصَ A ( n. ac. خَلَص 4 ),
a. Was fractured, broken ( bone ).
خَلَّصَ
خَلَّصَ II ,
a. Rendered clear, pure; clarified,
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok31.838 harfخلص
خَلَصَ - يَخْلُصُ - خَالِص - خَالِصَة - أَخْلَصَ - يُخْلِصُ - مُخْلِص - مُخْلِصِيْن - مُخْلَص - مُخْلَصِيْن - اسْتَخْلَصَ - يَسَْخْلِصُ
خَلَصَ - يَخْلُصُ + كائن + من كائن أو شيء: يتحرر ويصفى وينقى من الشوائب والدنس والارتباطات بآخر: يكون مرتبطاً ومشتبكاً مع شيء أو مجموعة أشياء، ثم يتحرر منها وينفك الارتباط والتشابك ويصبح حراً وصافياً
Sîgalar(14)
- الْمُخْلَصِينَSaflaştırılanlar(الْمُفْعَلِينَ)×8
- مُخْلِصِينَSaflaştıranlar(مُفْعِلِينَ)×7
- خَالِصَةًSaf(فَاعِلَةً)×3
- مُخْلِصًاSaflaştıran(مُفْعِلًا)×3
- أَخْلَصْنَاهُمْOnları saflaştırdık(أَفْعَلْنَاهُمْ)×1
- أَسْتَخْلِصْهُOnu seçip alırım(أَسْتَفْعِلْهُ)×1
- الْخَالِصُSaf(الْفَاعِلُ)×1
- بِخَالِصَةٍSaf olan ile(بِفَاعِلَةٍ)×1
- خَالِصًاSaf(فَاعِلًا)×1
- خَالِصَةٌSaf(فَاعِلَةٌ)×1
Mücavir kökler38 mücavir (168 toplam)
- دين
12 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir
- عبد
14 ortak ayet · Ana kapının önündeki bekçidir
- أله
21 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
- دعو
6 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
- موج
2 ortak ayet · Dalga
- برر
3 ortak ayet · Berr kara, burr buğday demektir
- نجو
4 ortak ayet · Özel konuşmak
- بطن
2 ortak ayet · Batın karın demektir
- فلك
2 ortak ayet · Fülk (kef), İğ topacı demektir
- طيب
2 ortak ayet · İyi
- مكن
2 ortak ayet · Kevn tepe demektir
- دور
2 ortak ayet · Dar : Etrafı çevrili yer demektir
Geçtiği ayetler(30)
وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَا أَنْ رَأَى بُرْهَانَ رَبِّهِ كَذَلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ
SaflaştırılanlarAndolsun ki o, istekli idi. Eğer Rabbının burhanını görmemiş olsaydı; o da onu arzu etmiş gitmişti. İşte Biz, böylece ondan fenalığı ve fuhşu bertaraf ettik. Çünkü o, ihlasa erdirilmiş kullarımızdandı.
إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ
SaflaştırılanlarAncak içlerinden ihlas verilen kulların müstesna.
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
SaflaştırılanlarAncak Allah’ın ihlasa erdirilmiş kulları müstesna.
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
SaflaştırılanlarAncak Allah’ın ihlasa erdirilmiş kulları müstesna.
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
SaflaştırılanlarYalnız Allah’ın ihlasa erdirilmiş kulları müstesna.
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
SaflaştırılanlarAllah’ın ihlasa erdirilmiş kulları müstesna.
لَكُنَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
SaflaştırılanlarBiz de elbet Allah’ın ihlasa erdirilmiş kulları olurduk.
إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ
SaflaştırılanlarAncak içlerinden ihlasa erdirilmiş kulların müstesna.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | خلص |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | صفو, محض, نقى |
| Zıt Kök | خلط |
| Çekirdek Özet 1 | Karışmış veya takılmış bir şeyin yabancı unsurlardan bütünüyle sıyrılarak arınması, kurtulması ve öz hâline gelmesi |
| Çekirdek Özet 2 | İbadet, yöneliş ve aidiyetin şirk, riya, dünyevi çıkar ve ikincil bağlardan bütünüyle arındırılıp yalnızca Allah'a has kılınması |
| Çekirdek Özet 3 | Bir sistemin veya bilincin entropik gürültü ve yabancı etkilerden arındırılarak kurucu gayesine ve özgün işlevine tam uyumlu kılınması |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca bireysel bir duygu veya soyut iyi niyet olarak daraltıp karışımlardan arınma ve somut ayrışma eylemini göz ardı etmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| خل | Yarıp geçme, araya girme, boşluk bırakma, ayrışma ve bağ kurma (خلد, خلط, خلع, خلف, خلق, خلل, خلو) | ص | Çekirdeğin taşıdığı aralık açma ve ayrışma hareketini katı, kesin ve pürüzsüz bir arınmaya dönüştürerek yabancı maddelerden bütünüyle sıyrılmayı sağlar |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| خ | Çit veya duvar imgesinin ses yoğunlaşması; geçirgenlik ve sınır çekme (türetme imge) | Yapıya nüfuz eden veya onu kuşatan yabancı katmanları belirleyip sınır oluşturur |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, sevk etme, bağlama | Hareketi belirli bir amaca, özgün hedefe ve doğru istikamete doğru sevk eder |
| ص | Olta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırma, ayrıştırma | İstenmeyen unsurları kıstırıp ayırarak özü katışıklardan çekip çıkarır |
| خلص | Sınır çekme, yöneltme ve sıkıştırarak çekip çıkarma birleşimi | Bir karmaşanın içindeki yabancı ve yapışkan unsurları ayıklayarak asıl cevheri arı ve bağımsız kılma hareketi |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Yağın tortusundan ve köpüğünden kaynatılarak arındırılması (خلاصة السمن), dolanmış ipin çözülüp kurtarılması ve bir yere saplanıp kalan nesnenin selametle sıyrılıp çıkması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair A‘şâ Meymûn, dostluğun ve sevginin yabancı hesaplardan arınmış, katışıksız ve samimi oluşunu anlatırken bu kökten türeyen kelimeleri saf ve lekesiz bağ anlamında kullanmıştır |
| Erken Arapça kullanım | Kabın ağzına süzgeç koyarak şarabın veya sıvının tortusundan ayrıştırılması anlamında خلاص الخمر denilmiş; kabile ve soy bağlarında katışıksız, öz mensubiyeti ifade etmek için kök işletilmiştir |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde خلص kökü, özellikle Güney-Batı Sami ve Arap yarımadası havzasında «kurtulmak, sıyrılmak, arınmak, tamamlanmak ve borçtan/engelden beri olmak» semantik ekseninde belirginleşir. İbranice ve Süryanicede kökün doğrudan sesçil karşılığı olan formlar (h-l-s/h-l-ṣ ekseninde חלץ / ܚܠܨ) zırhı veya elbiseyi soyup çıkarmak, tehlikeden çekip kurtarmak, serbest bırakmak ve güçlenip arınmak anlamlarını taşır. Arapçada kök, hem bu fiziksel kurtulma ve sıyrılma (نجاة وخلاص) dinamiğini korumuş hem de kimyasal ve niteliksel bir tasfiye (تنقية) anlamı kazanarak karışık olanın içinden katıksız özü elde etme olgusuna odaklanmıştır.
Güven Güçlü
Kaynak HALOT, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab ve David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | خل çekirdeğinden türeyerek tasfiye ve halas olma ekseninde gelişme | Dolanmış veya karışmış bir bağlamdan çözülerek tek başına kalma ve berraklaşma | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Süryanice h-l-s kökleri | Bir şeyi çekip çıkarma, kurtarma, elbisesini soyma ve tecrit etme anlam paralelliği | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Güney Arapça ve Habeşçe (Ge'ez) bağlamı | Tehlikeden kurtulma, borcu ödeyip serbest kalma ve hürriyete kavuşma türevleri | Muhtemel |
Kaynak Payne Smith, Brown-Driver-Briggs ve Maqāyīs al-Lugha.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| خلص | Anlamlı | Arınmak, kurtulmak, saflaşmak | Karışıklıklardan sıyrılarak katıksız hale gelmek | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| خصل | Anlamlı | Tutam, huy, haslet, yarışta pay | Saç tutamı veya insanın benliğine yerleşen ayırt edici özellik | Kur'an'da geçmez; hedef kökle ayrışma ve parça bağı vardır |
| لخص | Anlamlı | Kısaltmak, özetlemek, yoğurmak | Bir sözün veya durumun fazlalıklarını atıp özünü çıkarmak | Kur'an'da geçmez; özü ayıklama bakımından hedef köke yakındır |
| لصخ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| صخل | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| صلخ | Anlamlı | Sağır olmak, sıyırmak, soymak | Kulağın tıkalı olması veya derinin soyulup ayrılması | Kur'an'da geçmez; yüzeyi soyup ayırma nüansı taşır |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| خلص | Merkez | Saflaşma, arınma | Öncesinde bir karışım veya bağ varken ondan bütünüyle sıyrılarak öz haline gelme | Bir engele takıldıktan sonra kurtulmayı ve tortudan ayrışmayı içerir |
| صفو | Komşu | Berraklık, duruluk | Doğrudan bulanıklık ve kederden uzak, pürüzsüz ve duru olma hali | خلص arınma sürecine ve ayrışmaya vurgu yaparken, bu kök doğrudan duruluk haline odaklanır |
| محض | Komşu | Katıksızlık, saflık | İçine hiçbir yabancı katkı girmemiş süt veya samimi dostluk | Katkısızlık esastır; خلص kökündeki takılmadan kurtulma süreci bu kökte şart değildir |
| نقى | Komşu | Temizlik, lekesizlik | Üzerinde kir, leke ve kusur barındırmayan arılık | خلص varoluşsal ve işlevsel ayrışmayı, bu kök ise dışsal ve içsel temizliği vurgular |
| خلط | Zıt | Karıştırma, bulandırma | İki veya daha fazla farklı unsuru birbirine katarak ayrışmaz kılma | Saflığın ve müstakil kalmanın doğrudan zıddıdır |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | خلص | Arınmak, kurtulmak, has kılmak | Yabancı katkılardan sıyrılarak öz haline gelmek ve bağımsızlaşmak | Kesin |
| Latince | purifico, libero | Arındırmak, serbest bırakmak | Maddi ve manevi tortulardan temizlemeyi ve engellerden kurtarmayı karşılar | Güçlü |
| İngilizce | purify, dedicate, emancipate | Saflaştırmak, adamak, kurtarmak | Hem kimyasal tasfiyeyi hem de dini tahsis ve kurtuluşu ifade eder | Güçlü |
| Almanca | reinigen, erlösen, widmen | Arıtmak, kurtarmak, hasretmek | Katışıklardan arındırma ve bir amaca bütünüyle tahsis etme yönünü kapsar | Güçlü |
| Fransızca | purifier, délivrer, vouer | Saflaştırmak, azat etmek, adamak | Tortudan ayırma ve bir merciye lekesizce adanma anlamlarını karşılar | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch ve Lane's Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| خَالِصَةً / الْخَالِصُ | Katışıksız, şaibesiz ve müstakil nimet veya din | Ahiret yurdunun yalnızca müminlere ait kılınması ve dinin şirkten arılığı bağlamı; Bakara 2:94, Zümer 39:3 |
| مُخْلِصِينَ / مُخْلِصًا | İbadeti ve yönelişi yalnızca Allah'a has kılan fail | Tevhid bilinci, dua ve kriz anlarında sığınılan tek kapı olma bağlamı; A‘râf 7:29, Ankebût 29:65, Zümer 39:2 |
| الْمُخْلَصِينَ / أَخْلَصْنَاهُمْ | İlahi korumayla arındırılmış, seçilmiş ve tertemiz kılınmış kul | Peygamberlerin ve seçkin kulların günahtan ve şeytanın saptırmasından korunması; Yûsuf 12:24, Sâd 38:46, Sâd 38:83 |
| خَلَصُوا | Başkalarından ayrılarak baş başa kalmak, özel görüşmeye çekilmek | Hz. Yusuf'un kardeşlerinin diğer insanlardan tecrit olarak fısıldaşması; Yûsuf 12:80 |
| أَسْتَخْلِصْهُ | Kendi hizmetine ve özel yakınına tahsis etmek | Mısır hükümdarının Hz. Yusuf'u kendine özel danışman ve emin kılması; Yûsuf 12:54 |
| خَالِصًا | Tortusuz, içimi kolay ve arı süt | Kan ve fışkı arasından süzülüp çıkan lekesiz besin; Nahl 16:66 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İhlas suresi ve tevhid nazariyesi | Tevhidin şirk, teşbih, tecsim ve ta'tilden bütünüyle tenzih edilerek kavranması | Zât ve sıfatlarda her türlü ortaklık vehminden zihnin ve kalbin arındırılması |
| Fıkıh | Niyet ve amellerin sıhhati | Amelin dünyevi bir menfaat, riya veya gösteriş sebebiyle ifsat olmaksızın sırf emredildiği için yapılması | İbadette geçerlilik şartı olarak niyetin dünyevi karışımlardan tasfiyesi |
| Tefsir | İhlas ve muhlislere dair ayetler | Muhlis (etken arındıran) ile muhles (edilgen arındırılmış) kıraat ve bağlam farkları | Kulun çabasıyla başlayan ihlasın, Allah'ın kulunu seçip saflaştırmasıyla zirveye ulaşması |
| Hadis | Niyet ve dinin tanımı | Amellerin niyetlere göre değer bulması ve samimiyet esası (الدين النصيحة) | Kalp amellerinde riyanın gizli şirk sayılarak dışlanması ve amelin öze indirgenmesi |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve kulluk | İhlas | Ortak koşmayı bütünüyle iptal etme | Kul ile yaratıcı arasındaki bağı aracı, riya ve menfaat tortularından temizler | Kesin |
| İlmi | Metodoloji ve epistemoloji | Nesnellik ve tecrit | Bilgiyi vehim ve ön yargıdan arındırma | Hakikati ararken öznel çıkarları ve asılsız zanları metodik olarak elemine eder | Güçlü |
| Siyasi | Liyakat ve devlet yönetimi | Sadakat ve tahsis | Kamu emanetini özel çıkarlardan ayırma | Yöneticinin ve kamu görevlisinin kamusal görevi şahsi ranttan tecrit etmesini sağlar | Güçlü |
| İktisadi | Ticaret ve üretim standartları | Kalite güvencesi ve hilesizlik | Malı ve hizmeti tağşişten arındırma | Ürünün içine hile ve yabancı madde karıştırılmasını engelleyerek saf piyasa değeri üretir | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kimyasal distilasyon / Sinyal filtrasyonu | Karışım halindeki bileşiklerin kaynama noktası farkıyla ayrıştırılması ya da gürültülü bir dalgadan saf sinyalin filtre edilerek çekilmesi | Kesin |
| Beşeri bilimler | Kurumsal bağımsızlık / Rol ayrışması | Sosyal ve hukuki kurumların çıkar çatışmalarından sıyrılarak yalnızca kendi kurucu misyonlarına odaklanması | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | İhlası yalnızca duygusal bir içtenlik, vicdani bir hafiflik veya soyut bir iyi niyet hissine indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Eylemi, inancı, hukuku ve toplumsal duruşu her türlü yabancı ve saptırıcı etkiden fiilen ayrıştırıp tecrit etmek; saflaşma sürecini somut bir bedel ve duruşla gerçekleştirmek |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Amellerdeki yapısal ve şirk türevi bozulmaları görmezden gelip sadece niyetin temizliğini yeterli saymak; dinin kamusal ve pratik alandaki saflaşma talebini bireysel bir psikolojiye hapsetmek |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın varoluş gayesi olan tevhidi kuran anahtar kavramdır; ibadetin, ahlakın ve bilincin ancak yabancı ortaklıklardan ve sahte otoritelerden arındığında kabul göreceğini bildirir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Dinin yalnızca Allah'a has kılınmasını emreden ayetlerde, peygamberlerin masumiyet ve seçilmişlik vasıflarında ve deniz dalgaları arasında çaresiz kalıp arı bir teslimiyet gösteren insan tasvirlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Şirk koşanların Allah'a yaklaşmak için aracılara sarılma mantığını çürütür; niyet ile ameli birbirinden koparan ve şekilsel ibadeti amaca dönüştüren yaklaşımları tashih eder. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamBir sıvının tortusundan kaynatılarak süzülmesi, takılan bir nesnenin sıyrılarak selamete ermesi ve karışık maddelerin birbirinden ayrıştırılıp özün elde edilmesi.
- Soyut anlamZihnin, inancın ve niyetin şirk, riya, dünyevi beklenti ve yabancı unsurlardan bütünüyle temizlenip hakikate tam tahsis edilmesi.
- Sistematik karşılıkSistemin girdilerindeki gürültü ve parazitleri ayıklayarak sistem çıktısını yalnızca kurucu gayenin emrine veren tasfiye filtresi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde başlangıçta yabancı unsurlarla karışmış olan bilinç, amel veya sistemi; yapıya sonradan bulaşan şirk, riya, tortu veya parazit bileşenleri kümesini; küme farkı işlemiyle bu yabancı unsurların bünyeden fiilen sökülüp atılmasını; arınma sürecinin ardından elde edilen özün kurucu gayeye tahsis edilmesini; ise neticede ortaya çıkan saf ve katıksız hali temsil eder.