داود

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: د-ا-و5 sîga, 114 mücavir kök, 16 ayet, 9 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.أوبجفنطيرداوديَادَاوُدُسليمانفضللِدَاوُدَأيوبدَاوُدَحكمفهم

KökSîga 5Ayet 16Sure 9Mücavir 114

▶ Ağı aç (3B)

داود

د - ا - و

KÖK
  • 16 geçiş
  • 16 ayet
  • 5 sîga
  • 11 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Davut

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: دود

Notlarım

Sözlükler(11)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR9.888 harf
Madde başı: دودباب اللفيف من الدال د د، د و د، د ي د، د أ د، د و و، د و أ، د أ ي، أ د و، أ و د، و د أ، و أ د، أ ي د، أ د ي، و د ي، و د د، أ د د، د ا د ا، د و د ى، ي د ي مستعملات دد: حِكاية الاستنان للطَّرَب، وضَرْبِ الأصابع في ذلك، وإن لم تُضْرَب بعد أن يَجْري في بَطالةٍ فهو دَدٌ، قال الطرمّاح: واستَطْرَبَتْ ظُعْنُهم لمّا احْزَأَلَّ بهم آلُ الضُّحَى ناشِطاً من داعِيات دَدِ ويُروَى أيضاً: من داعِبٍ دَدَدِ.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR148 harf
Madde başı: دودالدودُ: جمع دودة، وجمع الدودِ ديدانٌ، والتصغير دُوَيْدٌ، وقياسه دُوَيْدَةٌ. ودادَ الطعامُ يَدادُ، وأَدادَ، ودَوَّدَ، كله بمعنىً، إذا وقع فيه السُوس.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok30.897 harf
Madde başı: دودباب اللفيف من حرف الدّال دد ، دود ، دو ، دوى ، دا ، داى ، آد ، أدا ، واد ، ودا ، أيد ، أدي ، أدا ، ودى ، دوى ، ودي ، ود ، دودي ، أد ، يدي . ددّ : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( مَا أَنَا مِن دَدٍ ولا الدَّدُ منّي ) ، وقد مرَّ تفسيره ، وقال أبو عبيد : الدَّد اللهو واللَّعب : قال وقال الأحمر : في الدَّد ثلاثُ لُغاتٍ ، يقال : هذا دَدٌ على مثالي يَدٍ ودمٍ ، وهذا دداً على مثال قفاً
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR11.666 harf
Madde başı: دود(باب الدال والواو وما يثلثهما) (دوي) الدال والواو والحرف المعتل. هذا بابٌ يتقارب أصولُه، ولا يكاد شيءٌ [منه] ينقاس، فلذلك كتبْنا كلماتِه على وُجوهها. فالدَّوِيُّ دَوِيُّ النَّحل، وهو ما يُسمع منه إذا تجمَّع. والدَّواء معروف، تقول داوَيتُه أُداوِيه مُداواة ودِواءً. والدَّواة: التي يُكتَب منها، يقال في الجمع دُويٌّ ودِوِيٌّ([1]). قال الهذَليّ([2]): عَرَفْتَُ الدّيارَ كرَقْم الدُِّوِ *** يِّ
Maddenin bağlantısı

(باب الدال والواو وما يثلثهما) (دوي) الدال والواو والحرف المعتل. هذا بابٌ يتقارب أصولُه، ولا يكاد شيءٌ [منه] ينقاس، فلذلك كتبْنا كلماتِه على وُجوهها. فالدَّوِيُّ دَوِيُّ النَّحل، وهو ما يُسمع منه إذا تجمَّع. والدَّواء معروف، تقول داوَيتُه أُداوِيه مُداواة ودِواءً. والدَّواة: التي يُكتَب منها، يقال في الجمع دُويٌّ ودِوِيٌّ([1]). قال الهذَليّ([2]): عَرَفْتَُ الدّيارَ كرَقْم الدُِّوِ *** يِّ حَبَّرَهُ الكاتبُ الحِميريُّ([3]) والدَّاء من المرض، يقال دَوِيَ يَدْوَى، ورجلٌ دَوٍ وامرأةٌ دوِيةٌ. يقال داءت الأرضُ، وأداءَتْ، ودوِيَت دَوىً، من الدّاء. ويقال: تركتُ فلاناً دَوىً ما أرى به حياةً. ويشبَّه الرّجُل الضَّعيفُ الأحمق به، فيقال دوىً. قال: وقد أقُودُ بالدَّوَى المُزَمَّلِ *** أخْرَسَ في الرّكب بَقَاقَ المنْزِلِ([4]) ودَوَّى الطّائرُ، إذا دار في الهواء ولم يحرِّك جَناحَيه. والدُِّواية: الجُلَيْدَة التي تعلو اللّبَنَ الرائب. يقال ادَّوَى يَدَّوِي ادِّوَاءً. قال الشاعر: بدا مِنْكَ غِشٌّ طالَمَا قد كَتْمْتَه *** كما كتمَتْ داءَ ابنِها أمُّ مُدَّوِي([5]) (دوح) الدال والواو والحاء كلمة واحدة، وهي الدَّوْحة: [الشجرة([6])] العظيمة، والجمع الدَّوْحُ. *قال: * يكُبُّ عَلَى الأذقانِ دَوْحَ الكَنَهْبَلِ([7]) * (دوخ) الدال والواو والخاء أصل واحد يدلُّ على التَّذْليل. يقال دوّخناهم؛ أي أذللناهم وقَهرناهم. وداخُوا، أي ذَلُّوا. (دود) الدال والواو والدال ليس أصلاً يفرَّع منه. فالدُّود معروف. يقال دَادَ الشيءُ يَدَادُ، وأَدادَ يَدِيدُ. والدَّوَادِي: آثار أراجِيح الصِّبيان، واحدتُها دَوْدَاةٌ. (دور) الدال والواو والراء أصلٌ واحد يدلُّ على إحداق الشيء بالشيء من حوالَيه. يقال دارَ يدُور دَوَراناً. والدّوَّارِيُّ: الدَّهر؛ لأنَّه يَدُور بالنَّاس أحوالاً. قال: * والدَّهْرُ بالإنْسان دَوَّارِيُّ([8]) * والدُّوَار، مثقَّل ومخفّف: حَجَرٌ كان يُؤخذ من الحرم إلى ناحيةٍ ويُطافُ به،ويقولون: هو من جِوار الكعبة التي يُطافُ بها. وهو قوله: * كما دَارَ النِّساء على الدُّوَارِ * وقال: تركتُ بني الهُجَيمِ لهم دُوَارٌ *** إذا تمضي جماعتُهمْ تَدُورُ والدُّوَار في الرأس هو من الباب، يقال دِير به وأُدِير به، فهو مَدُورٌ به ومُدَار به. والدَّائرة في حَلْق الفرس: شُعَيرات تدور؛ وهي معروفة. ويقال دارت بهم الدوائر، أي الحالات المكروهة أحدقت بهم. والدار أصلها الواو. والدار: القبيلة. قال رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم: "ألاَ أُنَبِّئكم بخَيْر دُورِ الأنصار؟". أراد بذلك القبائلَ. ومن ذلك الحديث الآخَر: "فلم تَبْقَ دارٌ إلاّ بُنِي فيها مَسجد". أي لم تَبق قبيلةٌ. والدّارِيُّ: العطّار. قال رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم: "مَثَلُ الجليسِ الصَّالحِ كَمثل الدّارِيّ إِنْ لم يُحْذِك مِن عِطره عَلِقَكَ مِن ريحه".أراد العَطَّار. وقال الشاعر: إذا التّاجرُ الداريُّ جاءَ بفارةٍ *** مِن المِسك راحَتْ في مفارقها تَجْرِي([9]) وإنَّما سُمِّي داريّاً من الدّار، أي هو يسكن الدّار([10]). والدّارِيّ: الرجُل المقيم في داره لا يَكاد يَبْرَح. قال: لَبِّثْ قليلاً يلْحَقِ الدَّارِيُّونْ *** ذَوُو الجيادِ البُدَّنِ المَكْفِيُّونْ([11]) والدَّارة: أرضٌ سَهلٌة تدور بها جِبال، وفي بِلاد العرب منها داراتٌ كثيرة. وأصل الدار دَارةٌ. قال: له داعٍ بمكّةَ مُشْمَعِِلٌّ *** وآخَرُ فوقَ دارته ينادِي([12])إلى رُدُحٍ من الشِّيزَى مِلاَءٍ *** لُبابَ البُرِّ يُلْبَكُ بالشِّهاد وقال في جمع دارةٍ دارتٍ: تربَّصْ فإِن تُقْوِ المَرَوْرَاةُ منهمُ *** وداراتُها لا تُقْوِ مِنْهُمْ إذاً نَخْلُ([13]) ودارات العرب المشهورة([14]): دارة جُلْجُل، ودارة السَّلَم، ودارة وَُشْحَى([15])، ودارة صُلْصُل، ودارة مَأْسَلٍ، ودارة خَِنْزَرٍ([16])، ودارة الدُّور، ودارة الجَأْب، ودارة يَمْعُون([17])، ودارة مَكْمَِنٍ([18])، ودارة رَهْبَى([19])، ودارة جَوْدَاتٍ([20])، ودارة الأرْآم، ودارة الرُّهَا، ودارة تَِيل([21])، ودارة الصَّفائح، ودارة هَضْبِ القَليب، ودارة صارة، ودارة دَمُّون، ودارة رُمْح، ودارة المَلِكَة([22])، ودارة مَلْحُوب، ودارة مِحْصَرٍ([23])، ودارة أَهْوَى، ودارة الجُمُْد، ودارة رِمْرِم ، ودارة قُرْح، ودارة اليَعْضيد([24])، ودارة الخَرْج، ودارة رَدْم([25])، ودارة جُدَّى([26])، ودارة النِّصَاب. (دوس) الدال والواو والسين أُصَيْلٌ، وهو دَوْس الشَّيء. تقول دُسْتُه؛ والذي يُداسُ به مِدْوَسٌ. وحُمِل عليه قولُهم لما يَسُنُّ به الصَّيْقَلُ السّيفَ مِدوَسٌ، كأنَّه عند اتِّكائه عليه كالذي يَدُوس الشَّيء. قال: وأبيضَ كالغَدير ثَوَى عليه *** فُلانٌ بالمَدَاوِسِ نِصْفَ شَهْرٍ([27]) (دوش) الدال والواو والشين كلمةٌ واحدةٌ لا يفرَّع منها. يقال دَوِشَتْ عينه تَدْوَش دَوَشاً، إذا فَسَدَت مِن داءٍ. ورجل أَدْوَشُ بَيِّنُ الدَّوَش. (دوف) الدال والواو والفاء كلمةٌ واحدة. يقال دُفْتُ الدّواءَ دَوْفاً. (دوق) الدال والواو والقاف ليس أصلاً ولا فيه ما يُعَدُّ لغةً، لكنهم يقولون: مائِقٌ *دائق. (دوك) الدال والواو والكاف أصلٌ واحد يدلُّ على ضَغْطٍ وتزاحُم. فيقولون: دُكْتُ الشيءَ دَوْكاً. والمَدَاك: صَلايَة الطِّيب، يَدُوك عليها الإنسان الطِّيبَ دَوْكاً. قال: * مَدَاكَ عَرُوسٍِ أو صَلاَيَةَ حَنْظَلِ([28]) * ويقال باتَ القوم يَدُوكُون دَوْكاً، إذا باتُوا في اختلاطٍ. ومن ذلك الحديث: أنّ رسول الله صلى الله عليه وسلم [قال] في خيبر: "لأُعْطِيَنَّ الرَّايةَ غداً رجُلاً يحبُّ الله ورسولَه يَفْتَحُ اللهُ على يَدِه"، فباتَ النَّاسُ يَدُوكون([29]). ويقال تداوَكَ القومُ، إذا تضايَقُوا في حَرْبٍ أو شَرّ. (دول) الدال والواو واللام أصلان: أحدُهما يدلُّ على تحوُّل شيءٍ من مكان إلى مكان، والآخر يدلُّ على ضَعْفٍ واستِرخاء. أمَّا الأوَّل فقال أهل اللغة: انْدَالَ القومُ، إذا تحوَّلوا من مكان إلى مكان. ومن هذا الباب تداوَلَ القومُ الشّيءَ بينَهم: إذا صار من بعضهم إلى بعض، والدَّولة والدُّولة لغتان. ويقال بل الدُّولة في المال والدَّولة في الحرب، وإِنَّما سُمِّيا بذلك من قياس الباب؛ لأنّه أمرٌ يتداوَلُونه، فيتحوَّل من هذا إلى ذاك، ومن ذاك إلى هذا. وأمَّا الأصل الآخَر فالدَّوِيلُ من النَّبْت: ما يَبِس لعامِهِ. قال أبو زيد: دال الثَّوبُ يَدوُل، إذا بَلِيَ. وقد جعل [وُدُّهُ([30])] يَدُول، أي يبلى. ومن هذا الباب انْدَالَ بَطْنُه، أي استَرخَى. (دوم) الدال والواو والميم أصلٌ واحد يدلُّ على السُّكون واللُّزوم. يقال دامَ الشّيءُ يَدُومُ، إذا سكَنَ. والماء الدّائم: السَّاكن. ونَهَى رسولُ الله صلى الله عليه وآله وسلم أن يُبَالَ في الماء الدائم ثم يُتَوَضَّأَ منه. والدليل على صحّة هذا التأويل أنّه روي بلَفْظَةٍ أُخرى، وهو أنّه نَهَى أن يُبَالَ في الماء القائم. ويقال أَدمْتُ القِدْرَ إدامةً، إذا سكَّنْتَ غليانَها بالماء. قال الجعديُّ: تفورُ علينا قِدْرُهم فَنُدِيمُها *** ونَفْثَؤُها عَنَّا إِذَا حَمْيُها غَلا([31]) ومن المحمول على هذا وقياسُه قياسُه، تدويم الطّائِر في الهواء؛ وذلك إذا حلَّق وكانت له عندها كالوقفة. ومن ذلك قولهم: دَوّمت الشَّمْسُ في كبد السماء، وذلك إذا بلغت ذلك الموضع. ويقول أهلُ العلم بها: إنْ لها ثَمَّ كالوَقْفة، ثم تَدْلُك. قال ذو الرُّمَّة: * والشمسُ حَيْرَى لها في الجَوِّ تَدْوِيمُ([32]) * أي كأنَّها لا تمضِي. وأما قولُه يصف الكلاب: حتَّى إذا دوَّمَت في الأرض راجَعَهُ *** كِبْرٌ ولو شاءَ نَجَّى نَفْسَه الهَرَبُ([33]) فيقال إنّه أخطأ، وإنَّما أراد دَوَّتْ فقال دَوَّمَتْ، وقد ذُكر هذا في بابه. ويقال: دَوَّمْتُ الزّعفرانَ: دُفْتُه؛ وهو القياسُ لأنّه يسكُن فيما يُداف فِيه. واستَدَمْتُ الأمْرَ، إذا رفَقْتَ به([34]). وكذا يقولون. والمعنى أنّه إذا رَفَقَ به ولم يعْنُف ولم يَعْجَل دامَ له. قال: فلا تَعْجَلْ بأمْرِكَ واستدِمْهُ *** فما صَلَّى عَصَاكَ كَمُسْتَدِيم([35]) وأما قولُه: * وقد يُدَوِّمُ رِيقَ الطَّامِعِ الأمَلُ([36]) * فيقولون: يُدوِّم يَبُلُّ، وليس هذا بشيء، إنَّما يدوِّم يُبْقِي؛ وذلك أنّ اليائِسَ يجفُّ ريقُه. والدِّيمة: مطرٌ يدُومُ يوماً وليلةً أو أكثر. ومن الباب أنّ عائشة [رضي الله عنها] سُئلت عن عمل رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم، فقالت: "كان عملُهُ دِيمَة" أي دائماً. والمعنى أنّه كان يَدُوم عليه، سواء قلَّلَ أو كثَّر، ولكنه كان لا يُخِلّ. تعني بذلك في عبادته صلى الله عليه وسلم. فأمّا قولهم دوَّمَتْه الخمر، فهو من ذاك؛ لأنها تُخَثّره حتَّى تسكُن حركاته. والدَّأْمَاءُ: البَحْر، ولعلّه أن يكون من الباب؛ لأنّه ماءٌ مقيمٌ لا يُنْزَح ولا يَبْرَح. قال: واللَّيْلُ كالدَّأماءِ مستشعِرٌ *** مِن دُونِهِ لوناً كلَوْن السَُّدُوسْ([37]) (دون) الدال والواو والنون أصل* واحِد يدلُّ على المداناةِ والمقاربة. يقال هذا دُونَ ذاك، أي هو أقرَبُ منه. وإِذا أردْتَ تحقيرَه قلتَ دُوَيْنَ. ولا يُشتقُّ منه فِعْلٌ. ويقال في الإِغراء: دُونَكَهُ! أي خُذْه، أقرُبْ منه وقرِّبْه منك. ويقولون أمرٌ دُونٌ، وثوب دُونٌ، أي قريبُ القِيمَة. قال القتيبـيّ: دانَ يَدُونُ دَوْناً، إذا ضَعُف، وأُدِين إدانةً. وأنشدوا: * وعَلا الرَّبْرَبَ أَزْمٌ لم يُدَنْ([38]) * أي لم يُضْعَف. وهو عنده من الشَّيء الدُّون، أي الهيِّن. فإِن كان صحيحاً فقياسُه ما ذكرناه. (دوه) الدال والواو والهاء ليس بشَيء. يقولون: الدَّوْه: التحيُّر. ---------------------------------------------------------------ـ ([1]) ويقال أيضاً دوى، كصفاة وصفا. ([2]) هو أبو ذؤيب الهذلي. والبيت مطلع قصيدة له في ديوانه 64. ([3]) في الديوان: "كرقم الدواة يزبرها" فالضمير فيه للرقم بتأويله بمعنى الصحيفة. وفي اللسان (دوا): "كخط الدوى حبره". ([4]) البيتان نسبا إلى أبي النجم العجلي في الجمهرة (1: 36). وأنشدهما في اللسان (بقق، دوا). وقد سبقا في (بق 1: 186). ([5]) البيت ليزيد بن الحكم الثقفي، من قصيدة لـه في أمالي القالي (1: 68) وأمالي ابن الشجري (1: 176) والأغاني (11: 96) والخزانة (1: 496). وأنشده في اللسان (دوا) وعقب عليه بقولـه: "وذلك أن خاطبة من الأعراب خطبت على ابنها جارية، فجاءت أمها إلى أم الغلام تنظر إليه، فدخل الغلام فقال: أأدوي يا أمي؟ فقالت: اللجام معلق بعمود البيت! أرادت بذلك كتمان زلة الابن وسوء عادته". ([6]) التكملة من المجمل واللسان. ([7]) لامرئ القيس في معلقته. وصدره: * فأضحى يسح الماء حول كتيفة * ([8]) للعجاج في ديوانه 66 واللسان (دور). ([9]) البيت في اللسان (دور). ([10]) الحق أنه منسوب إلى "دارين" وهي فرضة بالبحرين يجلب إليها المسك. ([11]) الرجز في اللسان (دور). ([12]) من قصيدة لأمية بن أبي الصلت يمدح بها عبد الله بن جدعان. ديوانه 27 واللسان (دور، شمعل، رجح، ردح، شير، لبك، شهد). وانظر ما سيأتي في (شهد، لبك). ([13]) البيت لزهير في ديوانه 100. ([14]) ذكر ياقوت من دارات العرب سبعين دارة، وأورد صاحب اللسان عشرين دارة في مادة (دور). وقد بلغ صاحب القاموس الغاية في جمعها؛ إذ ساق منها مائة دارة وعشرا مرتبة على الحروف. ([15]) بضم الواو وقد تفتح. وهو بالحاء المهملة في آخره كما في اللسان (وشح، دور). وفي معجم البلدان. "وشجى" تحريف. وفي اللسان "وشحاء" أيضاً بالمد، عن كراع. ([16]) بفتح الخاء وكسرها، كما في معجم البلدان. ([17]) في معجم البلدان: "دارة يمعون، بالنون وقد يروى بالزاي وهو جيد، قال: *بدارة يمعون إلى جنب خشرم*" ([18]) ضبطت في الأصل ومعجم البلدان، بكسر الميم الأخيرة، ضبط قلم. وفي القاموس واللسان بفتحها. ([19]) في الأصل: "وهبى" صوابه بالراء، كما في اللسان والقاموس والمعجم. ([20]) ذكرت في القاموس والمعجم. وأنشد للجميح: إذا حللت بجودات ودارتها *** وحال دوني من حواء عرنين([21]) في الأصل: "تين" تحريف، صوابه من القاموس ومعجم البلدان في رسم (دارة) وفي (تيل). والتاء فيه تفتح وتكسر. ([22]) لم أجد لها ذكراً في اللسان ومعجم البلدان، وذكرها في القاموس (دور). ([23]) ذكرها في المعجم، قال: "ويقال محصن"، وبهذا الرسم الأخير وردت في اللسان والقاموس، وضبطت في اللسان فقط بضم الميم وفتح الصاد. ([24]) في الأصل:" اليعضد" مع ضبط الضاد بالضم، تحريف، صوابه من القاموس ومعجم البلدان. وأنشد ياقوت: أو ما ترى أظعانهم مجرورة *** بين الدخول فدرة اليعضيد([25])في المعجم والقاموس: " الردم". ([26]) في الأصل: "حدبى"، صوابه في المعجم والقاموس. وأنشد ياقوت: بدارات جدى أو بصارات جنبل *** إلى حيث حلت من كثيب وعزهل([27]) وكذا ورد إنشاده في المجمل مع ضبط "فلان". وجاء في اللسان (فلن) أنه اسم رجل، واسم قبيلة يقال لهم بنو فلان. وفي اللسان (دوس): "ثوى عليه قيون". ([28]) لامرئ القيس في معلقته. وصدره: * كأن على المتنين منه إذا انتحى * ([29]) في اللسان: "يدوكون تلك الليلة فيمن يدفعها إليه". ([30]) التكملة من المجمل واللسان. ([31]) البيت في اللسان (فثأ) مع نسبته للجعدي، وفي (دوم) بدون نسبة. وسيعيده في (فور). ([32]) صدره كما في ديوانه 78 واللسان (دوم): *معرورياً رمض الرضراض يركضه* ([33]) ديوان ذي الرمة 24 واللسان (دوم). ([34]) في المجمل واللسان: "إذا تأنيت فيه". ([35]) لقيس بن زهير في اللسان (دوم، صلا). وأنشد صدره في المجمل. وفي اللسان: "وتصلية العصا: إدارتها على النار لتستقيم. واستدامتها: التأني فيها. أي ما أحكم أمرها كالتأني". ([36]) البيت لابن أحمر كما في الحيوان (1: 231/ 3: 47) والبيان (1: 133) واللسان (دوم). وصدره: * هذا الثناء وأجدر أن أصاحبه * ([37]) للأفواه الأودي في ديوانه 3 نسخة الشنقيطي واللسان (دأم، سدس). وحق كلمة "الدأماء" أن يفرد لها مادة (دأم). ([38]) لعدي بن زيد، كما في المجمل واللسان (دون). وصدره: *أنسل الذرعان غرب جذم* ويروى: "لم يدن" بتشديد النون على ما لم يسم فاعله، من دني يدنى، أي ضعف. أشير إليها في المجمل واللسان. ـ

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR17 harf
- داود اسم أعجمي.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR139 harf
Madde başı: دودد و د دود الطعام وأداد وديد‏:‏ وقع فيه الدود‏.‏ وطعام مدود ومديد ومدود‏.‏ وفي عزيمة العرب‏:‏ أعزم عليك أيها الجرح أن لا تزيد ولا تديد‏.‏
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR262 harf
Madde başı: دود* د و د * * الدُّودُ * جمع * دُودَةٍ * وجمع الدُودِ * دِيدَانٌ * بالكسر وتصغير الدودة * دُوَيْدٌ * وقياسه دويدة و * دَادَ * الطعام يداد * دَوْداً * بوزن خاف يخاف خوفا و * أدَادَ * و * دَوَّدَ تَدْوِيداً * كله بمعنى أي وقع فيه الدود و * دَاوُد * اسم أعجمي لا يهمز
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.418 harf
Madde başı: دودالدودة: م، ج: دود وديدأن ودودان، والتصغير: دويد، وقياسه دويدة. قال ابن بري: قاله الجوهري، وهو وم منه، وقياسه دويد، كما صغرته العرب، لأنه جنس بمنزلة تمر وقمح جمع تمرة وقمحة، فكما تقول في تصغيرهما: تمير وقميح، كذلك تقول في تصغير دود: دويد. وقد داد الطعأم يداد دودا، كخاف يخاف خوفا، وأداد يديد إدادة، ودود تدويدا، وديد تدييدا. وفي بعض النسخ: ديد، بالسكر، مبنيا للمفعول: صار فيه الدود، فهو مدود، كله
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.731 harf
Madde başı: دوددَادَ 1 دَادَ داد دايد , (S, M, Msb, K,) like خَافَ, (Msb,) [sec. pers. دِدْتَ,] aor. يَدَادُ; (S, M, Msb, K;) and دَادَ, like قَالَ, [sec. pers. دُدْتَ,] aor. يَدُودُ; (Msb;) inf. n. دَوْدٌ; (M, L, K; [in my copy of the Msb دَادٌ, which, I doubt not, is a mistranscription;]) and ↓ اداد, (T, S, M, A, Msb, K,) inf. n. اـِدَادَةٌ; (Msb;) and ↓ دوّد, (T, S, M, A, Msb, K,) inf. n. تَدْوِيدٌ; (Msb;)
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR302 harf
Madde başı: دوددَادَ دَادَ ( w ) A ( n. ac. دَوْد 1 ), a. Was full of worms, wormy, maggoty. دَوَّدَ دَوَّدَ II , a. Played at seesaw. b. see I . أَدْوَدَ أَدْوَدَ IV , a. see I . دُوْدَة دُوْدَة [ 3t ] , ( pl. دُوْد [ 3 ] , دِيْدَان [ 34 ] ), a. Worm, maggot. دُوْدَة القَزّ دُوْدَة القَزّ a. Silk-worm.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR6.547 harf
Madde başı: دوددود دَوَدَ - يَدودُ ( دادَ - يَدادُ) - داوُود دَوَدَ - يَدودُ ( دادَ - يَدادُ) + كائن + من شيء ينفذ فيه ويخترقه دُوْدَة: اسم فعل بمعنى مفعول من " دَوَدَ - يَدادُ ": الشيء الذي أُنْفِذَ من شيء: وهو اسم الدابة المعروفة داوُوْد: على وزن " فاعول " اسم فاعل مبالغة من " دَوَدَ - يَدادُ ": الذي يمر ويخترق الشيء، وهو اسم النبي المعروف عليه السلام،
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler114 mücavir (141 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سليمان

    7 ortak ayet · Süleyman

  2. فضل

    5 ortak ayet · Fadl Deriden yapılan gömlektir

  3. أوب

    3 ortak ayet · Ev arı sürüsü anlamındadır

  4. أيوب

    2 ortak ayet · Ve Eyüp

  5. طير

    3 ortak ayet · “Tayr” kuş demektir

  6. بعض

    4 ortak ayet · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…

  7. حكم

    5 ortak ayet · Gem demektir

  8. أتي

    7 ortak ayet · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

  9. زبر

    2 ortak ayet · “Zebra”, derisi çizgili yaban eşeğidir

  10. يعقوب

    2 ortak ayet · Ve Yakup

  11. جفن

    1 ortak ayet · Cifan çanak demektir

  12. فهم

    1 ortak ayet · Hemen onu anlamasını sağladık

Geçtiği ayetler(16)

  1. … وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُدَ زَبُورًا

    DavutNuh’a, ondan sonra gelen peygamberlere, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub’a ve torunlarına, İsa’ya, Eyyüb’a, Yunus’a, Harun’a ve Süleyman’a vahyettiğimiz gibi, şüphesiz sana da vahyettik. Davud’a da Zebur’u verdik.

  2. لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى لِسَانِ دَاوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ذَلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ

    Davutİsrailoğullarından küfredenler; Davud’un ve Meryem oğlu İsa’nın diliyle la’netlenmişlerdi. Bu; isyan etmeleri ve aşırı gitmelerindendi.

  3. … كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ

    DavutVe Biz, ona İshak’ı ve Ya’kub’u ihsan ettik. Her birini hidayete erdirdik. Daha önce de Nuh’u ve onun soyundan Davud’u, Süleyman’ı, Eyyub’u, Yusuf’u, Musa’yı ve Harun’u hidayete erdirdik. İşte böyle mükafaatlandırırız ihsan edenleri.

  4. وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَى بَعْضٍ وَآتَيْنَا دَاوُدَ زَبُورًا

    DavutRabbın göklerde ve yerde olanları daha iyi bilendir. Andolsun ki; Biz, peygamberlerden bir kısmını bir kısmına üstün kıldık, Davud’a da Zebur’u verdik.

  5. فَفَهَّمْنَاهَا سُلَيْمَانَ وَكُلًّا آتَيْنَا حُكْمًا وَعِلْمًا وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَ وَكُنَّا فَاعِلِينَ

    DavutBiz bu hükmü hemen Süleyman’a belletmiştik. Her birine hüküm ve ilim verdik. Davud ile birlikte tesbih etsinler diye dağları ve kuşları buyruk altına aldık. Bunları yapanlar Bizdik.

  6. وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ عِلْمًا وَقَالَا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي فَضَّلَنَا عَلَى كَثِيرٍ مِنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ

    DavutAndolsun ki; Biz, Davud’a ve Süleyman’a iıim verdik. İkisi de: Bizi mü’min kullarının çoğundan üstün kılan Allah’a hamdolsun, dediler.

  7. وَوَرِثَ سُلَيْمَانُ دَاوُدَ وَقَالَ يَاأَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَأُوتِينَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِينُ

    DavutSüleyman da Davud’a varis oldu ve dedi ki: Ey insanlar; bize, kuş dili öğretildi. Ve bize, her şeyden bolca verildi. Doğrusu bu; apaçık bir lutuftur.

  8. وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُدَ مِنَّا فَضْلًا يَاجِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَالطَّيْرَ وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ

    DavutAndolsun ki; Davud’a, katımızdan lutuf ihsan ettik. Ey dağlar; onunla birlikte siz de tesbih edin ve kuşlar da. Ona demiri yumuşak kıldık.

  9. يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُدَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ

    DavutOnlar; kalelerden, heykellerden, büyük havuzlara benzer çanaklardan ve taşınması güç kazanlardan ne dilerse kendisine yaparlardı. Ey Davud hanedanı; şükrederek çalışın. Kullarımdan pek azı şükredicidir.

  10. اصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ وَاذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُدَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ

    DavutOnların söylediklerine sabret... Ve güçlü kulunuz Davud’u hatırla. Muhakkak ki o, hep Allah’a yönelirdi.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökداود
YapıDört harfli özel ad (alem-i a‘cemî)
Özel DurumArapçalaşmış (muarreb), gayr-i munsarıf peygamber ismi
Bağlamsal Yakın Köklerسليمان, حكم, ملك
Zıt Kökجالوت
Çekirdek Özet 1Sami dillerinde sevilen, bağlanan veya dost kabul edilen varlık
Çekirdek Özet 2Kur'an'da peygamberlik, siyasi hilafet, adil kazaî hüküm ve el emeğiyle üretimin şahsında birleştiği model nebi-kral
Çekirdek Özet 3Dinî otorite ile dünyevî iktidarın tevhid ilkesi altında adalete, hikmete ve emeğe dayalı meşru bütünleşmesi
Kritik Hata Riskiİsmi yalnızca tarihsel-siyasi bir monark veya salt bir zahit olarak görüp risalet, adalet, zikir ve sınanma diyalektiğini koparmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ددÇekirdek kök yapısı Arapçada ses yansıması, sevgi, düşkünlük veya meşguliyet (lehv/düd) çağrışımı taşır; Kur'an'da yer alan دأب kökünde ise sürekli çaba ve kesintisiz alışkanlık anlamı belirgindirوİki harf arasına giren uzatma unsuru, sevgi ve yönelişteki sürekliliği ve kurumsallaşmış sevgiyi/bağlılığı özel bir şahıs ismine dönüştürmüştür
داودDört harfli birleşik veya genişlemiş özel isim yapısıاBaştaki elif uzatması, Sami dillerindeki kök yapısını Arap fonetiğine uyarlayarak kelimeye sabit bir alem hüviyeti kazandırmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
دkapı; giriş, geçiş, hareketBir halden diğerine geçişi, bir makamdan (savaşçılık ve çobanlıktan) melikliğe ve risalete açılan eşiği simgeler
اöküz başı; güç, öncülük, başlangıçİlahi yetkiyle donatılmış güç, önderlik ve tevhidin sarsılmaz otoritesini temsil eder
وçengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaYer ile gök arasındaki bağı, dağlar ve kuşlarla kurulan zikir ahengini ve cemiyet nizamını tutturmayı ifade eder
دkapı; giriş, geçiş, hareketNihai muhakeme kapısını, hakkı batıldan ayıran adalet eşiğini (faslü'l-hitāb) ve tövbe ile ilahi rızaya dönüşü gösterir
داودkapıdan geçerek güç kazanma, ilahi irtibatla bağlanma ve adalet kapısını ikame etmeGücün ve hikmetin ilahi kaynağa bağlanıp adil hüküm kapısına dönüştüğü peygamberi şahsiyeti resmeder

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKelime öz Arapça bir kök olmayıp İbranice/Aramice kökenli bir şahıs adıdır; ilk semantik zemini Sami dillerinde muhabbet beslenen, sevilen, göz bebeği olan kişidir
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem Arap şiirinde داود ismi bizzat demiri işleyip zırh ören (serd/zered) usta ve adil melik olarak darb-ı mesel halinde anılmıştır
Erken Arapça kullanımİbn Meyyâde ve Emevî dönemi şairlerinin beyitlerinde Davud'un zırhları (ed-Dir‘u'd-Dâvûdiyye) sağlamlık ve koruyuculuk timsali olarak zikredilmiştir

Kaynak Kitâbü’l-ʿAyn, el-Müfredât, Lisânü’l-Arab, Taberî Tarihi.

Sami etimolojik katman

Arapçadaki داود lafzı, Batı Sami dillerine ait İbranice דָּוִד (Dāwīd) veya דּוֹד (dōd) kökünden Arapçalaşmış (muarreb) bir özel isimdir. İbranicede bu çekirdek amca, ata yakını, yâr veya özellikle sevilen, can dostu anlamına gelir. Ugarit ve Fenike dillerinde de sevgi ve yakınlık bildiren benzer morfemler mevcuttur. Kelime Arapçaya Aramice/Süryanice telaffuz aracılığıyla geçmiş, hemzesiz ve çift vav sesini ima eden uzatmalı yapısıyla داود kalıbında tespit edilmiştir. İsim kökenindeki sevilmişlik ve seçilmişlik boyutu, Kur'an'da hem ilahi seçilme (ıstıfâ) hem de halk ve tabiat katında yankı bulan bir velayet ve hilafet konumuyla derinleşir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, HALOT, Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönداودArapça klasik dilciler tarafından gayr-i munsarıf ve a‘cemî (yabancı kökenli alem) olarak tescil edilmiştir; iç türetimi yokturKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice Dāwīd / dōdSevilen, sevgili, amca anlamındaki kökten türeyen meşhur kral-peygamber ismidirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAntik Yakındoğu onomastiğiAmurru ve Mari metinlerinde geçen dāwīdum (önder, komutan, müttefik dost) unvanıyla fonetik ve anlamsal örtüşme ileri sürülmüştürMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Arthur Jeffery, TDV İslâm Ansiklopedisi.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
داودAnlamlıDavud peygamberin özel adıİsrailoğullarına gönderilen, Zebur verilen, melik-peygamberHedef isim; Kur'an'da 16 kez geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
داودMerkezHilafet, risalet, zikir ve adil hükümİktidar ile kulluk zikrinin, kazaî muhakeme ile tevazuun dengelendiği peygamberi şahsiyetKur'an'da nebi-halife prototipi
سليمانKomşuMülk, hikmet ve geniş saltanatDavud'un ilmine varis olan, hükümde daha ince ferasete erdirilen ve rüzgâr ile cinlere hükmeden varis nebiداود kökünün oğlu ve mülkünün mirasçısı
حكمKomşuAdaletle karar verme, hikmetBir meseleyi hakkaniyetle bağlama ve faslü'l-hitāb sahibi olma yetisiداود şahsında somutlaşan yargısal görev (Sâd 38:26)
ملكKomşuSiyasi iktidar ve egemenlikYeryüzünde tasarruf etme, nizam kurma ve kuvvet kullanma ehliyetiداود'a ilahi lütufla verilen meşru mülk (Bakara 2:251)
جالوتZıtZorbalık, azgınlık ve haksız güçHakka dayanmayan salt kaba kuvveti ve zalim hükümdarlığı temsil eden tiran figürüداود tarafından sapan taşıyla öldürülen hasım (Bakara 2:251)

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaداودPeygamber DavudKur'an'da kendisine Zebur ve hilafet verilen nebi-melikKesin
LatinceDavidDavud peygamberBatı litürjisinde ve hukuk geleneğinde adil kral arketipiKesin
İngilizceDavidProphet-King DavidHem monarşi hem de mezmur (psalm) şairi figürüKesin
AlmancaDavidKönig Davidİktidar, yargı ve dindarlık birlikteliğini temsil eden dini figürKesin
FransızcaDavidDavid le prophète et roiKrallık ve adalet metaforu olarak kullanılan tarihi şahsiyetKesin

Kaynak Perseus Digital Library, Oxford Biblical Studies.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
داودSavaş meydanında zalimi yıkan mümin önderTâlût ordusunda Câlût'u öldürmesi ve mülke nail olması bağlamı (Bakara 2:251)
داودKendisine Zebur bahşedilen şeriat/kitap sahibi resulPeygamberlere verilen lütufların ve kitapların anıldığı bağlam (Nisâ 4:163, İsrâ 17:55)
داودKozmik varlıklarla (dağlar ve kuşlar) zikreden müsebbih kulTabiatın itaatine mazhar kılınan eşsiz kulluk ve tesbih bağlamı (Enbiyâ 21:79, Sebe 34:10, Sâd 38:18-19)
داودYeryüzünde halife kılınan adil yargıçHevaya uymaksızın adaletle hükmetmesi emredilen siyasi ve hukuki bağlam (Sâd 38:26)
داودİki davacı arasında sınanan ve tövbe eden (evvâb) kulMuhakeme hatasından ders çıkarıp derhal rükûa kapanan insan-peygamber bağlamı (Sâd 38:21-25)
داودZırh sanatını icat eden ve el emeğiyle üreten zanaatkârDemirin yumuşatılması ve insanlığı koruyucu zırh yapımı bağlamı (Enbiyâ 21:80, Sebe 34:10-11)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİsmetü'l-enbiyâ ve tövbeSâd suresindeki iki davacı kıssası üzerinden peygamberlerin günah işleyip işlemeyeceği (zelle) meselesiMasumiyet ilkesi çerçevesinde tevil edilen tövbe ve inâbe hali
FıkıhKazâ âdâbı ve hüküm usulüTek tarafı dinleyerek hüküm vermenin yasaklığı ve hakimin kendi bilgisiyle hükmedip edemeyeceğiİki hasmı eşit dinleme ve faslü'l-hitāb ile delile göre hükmetme ilkesi
TefsirKıssatü Dâvûd ve İsrâiliyyâtKitab-ı Mukaddes kökenli mesnetsiz rivayetlerin ayıklanması ve metnin tevhidi bağlamda tefsiriKur'an'ın nebi tasavvurunun arındırılması ve yüceltilmesi
HadisOruç, namaz ve helal kazançDavud aleyhisselamın gün aşırı orucu, gecenin üçte birini ihya etmesi ve elinin emeğini yemesiEn faziletli nafile ibadet ve en temiz rızık modeli

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniMabed ve ubudiyetZikir, inâbe ve Zebur tilavetiVicdani ve kozmik uyumTabiatın sesleriyle bütünleşen samimi zikir ve kusurda derhal tövbeye yönelme (evvâb)Kesin
İlmiYargı ve epistemolojiFaslü'l-hitāb ve hikmetİhtilafları kesin delille çözmeHasmı dinleme, gerçeği ortaya çıkarma ve söze kesin sınır çekme metoduKesin
SiyasiDevlet yönetimiYeryüzü hilafeti ve adaletMeşru iktidarın ifasıMülk ve saltanatın hevaya değil, yalnızca ilahi adalete tabi kılınması ilkesiKesin
İktisadiÜretim ve teknolojiDemirin yumuşatılması ve serd (zırh) sanatıSavunma sanayisi ve el emeğiTüketici iktidar yerine üreten, bizzat el emeğiyle geçinen ve faydalı teknoloji geliştiren ekonomiKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerMalzeme bilimi ve rezonans (akustik uyum)Sert ve katı bir elementin (demir) plastisite kazanarak şekillendirilebilirliği ile dağlar ve kuşların aynı frekansta rezonansa girerek eşlik etmesi olgusuGüçlü
Beşeri bilimlerYargısal denge ve güçler ayrışması matrisiSiyasi egemenliğin (mülk) mutlaklaşmasını önleyen bağımsız muhakeme etiği ve kamu otoritesinin vicdani murakabesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiDavud ismini salt Yahudi-Hristiyan tarihine ait bir İsrail kralı veya mitolojik bir savaş kahramanı seviyesine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da Davud; peygamberlik, devlet başkanlığı, yargıçlık, sanat/zanaat ve derin tesbihi tek bir tevhid ekseninde meczeden evrensel ahlaki önderdir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataDin ile devlet işlerinin, ibadet ile teknik üretimin, maneviyat ile adil hukukun bağdaşmayacağı zannına kapılmak; İsrâiliyyât kaynaklı ithamlarla nebi şahsiyetini ahlaken kusurlu görmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın iktidar, adalet ve peygamberlik ilişkisine getirdiği nihai tevhidi bakışı anlamak için kilit isimdir; mülk sahibi olmanın kibri doğurmaması gerektiğini, aksine rükû ve adaletle dengelenmesini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yeryüzünde hilafet ve kazâ hukukunu düzenleyen ayetlerde (Sâd 38:21-26), teknoloji ve el emeğini teşvik eden pasajlarda (Sebe 34:10-11, Enbiyâ 21:80) ve müminlerin zafer yasasını açıklayan kıssalarda (Bakara 2:249-251) belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yöneticinin hesap sorulamaz olduğu fikrini, zahitliğin dünyayı terk etmek anlamına geldiği vehmini ve teknik üretimin peygamberi tebliğle ilgisiz görüldüğü yanılgısını kökten düzeltir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSami dil zemininde sevilen, bağ kurulan yakını; Kur'an'da ise demiri büküp zırh ören, dağlarla birlikte tesbihi yankılanan nebi-melik.
  • Soyut anlamMülk (siyasi erk), hikmet (epistemik yargı ehliyeti) ve ubudiyetin (manevi derinlik) aynı kişilikte dengeli ve ahlaki entegrasyonu.
  • Sistematik karşılıkAdaletin hevadan arındırılması, kazaî otoritenin ilahi buyruğa bağlanması ve kamu gücünün el emeği/üretimle meşrulaştırılması modeli.
  • LaTeX modeliM⊕H→∇AKkos¸uluyladAdt>0  ⟹  E
  • LaTeX açıklamasıModelde M siyasi mülk ve kudreti, H hikmet ve yargı yetkisini temsil eder; bu iki unsur adalet operatörünün (∇A) yönlendiriciliği altında kazaî hilafet durumunu (K) teşekkül ettirir. Adaletin zamana bağlı türevinin sıfırdan büyük olması (dAdt>0), iktidarın heva yerine sürekli ıslah ve inâbe (E) ile korunmasını simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: د