دمر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: د-م-ر8 sîga, 44 mücavir kök, 8 ayet, 8 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.أمروَدَمَّرْنَادَمَّرَدَمَّرْنَاورثتَدْمِيرًادمرسيرعقبقومدَمَّرْنَاهُمْتُدَمِّرُنظرصنعبرك

KökSîga 8Ayet 8Sure 8Mücavir 44

▶ Ağı aç (3B)

دمر

د - م - ر

KÖK
  • 10 geçiş
  • 8 ayet
  • 8 sîga
  • 13 sözlük

Dumur (dal) : “Deber” kökünden türemiştir. “Dumur” kuyruğu kesik, arkası kesik demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Dumur (dal) : “Deber” kökünden türemiştir. “Dumur” kuyruğu kesik, arkası kesik demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.474 harf
باب الدال والراء والميم معهما د ر م، ر د م، م ر د، ر م د، م د ر، د م ر مستعملات درم: الدَّرَمُ: استِواءُ الكَعْبِ وعظمِ الحاجِب ونحوه إذا لم يَنْبَتِرْ فهو أَدْرَمُ، والفعل دَرِمَ يَدْرَمُ فهو دَرِمٌ. ودَرِمٌ: اسْمُ رجلِ من بني شيبان ذكره الأعشى فقال: ولم يُودِ من كنتَ تَسْعَـى لـه كما قيلَ في الحَرْبِ أَوْدَى دَرِمْ والدَّرّامةُ من النساء: السيِّئةُ المشي، قال: من البِيض، لا دَرّامةٌ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR302 harf
الدَمارُ: الهَلاَكُ. يقال: دَمَّرَهُ تَدْميراً، ودَمَّرَ عليه بمعنىً. وتَدْميرُ الصائِدِ: أن يُدَخِّن قُتْرَتَهُ بالوَبَرِ لئلاَّ يَجِدَ الوَحْشُ ريحَهُ فيه. ودَمَرَ يَدْمُر دُموراً: دخلَ بغير إذْن. وفي الحديث: "مَنْ سَبَقَ طَرْفُه اسْتِئْذانَه فقد دَمَرَ". ويَرْبوعٌ تَدْمُريٌّ، إذا كان صغيراً قصيراً.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR9.532 harf
د ر م دمر ، رمد ، مدر ، مرد ، درم ، ردم : مستعملات . درم : قال الليث : الدَرَم استِوَاءُ الكَعْب وعَظم الحاجب ونحوه إذا لم يَنْتَبِر فهو أَدْرَمُ ، والفعل دَرِمَ يَدْرَمُ فهو دَرِم ، قال : ودَرِمٌ اسم رجل من بني شيبان ذكره الأعشى فقال : ولم يُودِ مَنْ كُنْتَ تَسْعَى له كما قِيلَ في الحربِ أَوْدَى دَرِمْ قال أبو عَمرو : هو دَرِمُ بنُ دُبّ بن ذُهْل بن شيبانَ ، فُقِد كما فُقِد القارظَ العَنَزِيّ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.037 harf
(باب الدال والميم وما يثلثهما) (دمن) الدال والميم والنون أصلٌ واحد يدلُّ على ثباتٍ ولزوم. فالدِّمْنُ: ما تَلبَّد من السِّرجين والبَعْر في مَبَاءات النَّعَم؛ وموضع ذلك الدِّمْنةُ، والجمع دِمَن. ويقال دَمَنْتُ الأرض بذلك، مثلُ دَمَلْتُها. والدِّمنة: ما اندفَن من الحِقْد في الصدر*. وذلك تشبيه بما تدمَّن من الأبعار في الدِّمَن. ويقال: دمَّن فلانٌ فِناءَ فُلانٍ، إذا غَشِيَه ولَزِمه. وفلانٌ دِمْنُ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR294 harf
- قال: ﴿فدمرناهم تدميرا﴾ [الفرقان/36]، وقال: ﴿ثم دمرنا الآخرين﴾ [الشعراء/172]، ﴿ودمرنا ما كان يصنع فرعون وقومه وما كانوا يعرشون﴾ [الأعراف/137]، والتدمير: إدخال الهلاك على الشيء، ويقال: ما بالدار تدمري (أي: أحد، وانظر: المجمل 2/335)، وقوله تعالى: ﴿دمر الله عليهم﴾ [محمد/10]، فإن مفعول دمر محذوف.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR503 harf
د م ر حل بهم الدمار وقد دمروا يدمرون وهو خاسر دامر‏.‏ ودمرهم الله ودمر عليهم وهو إهلاك مستأصل‏.‏ ودمرت على القوم‏:‏ هجمت عليهم بغير استئذان دموراً‏.‏ تقول‏:‏ إذا دخلت الدور فإيّاك والدمور وما بالدار تدمريّ أي أحد من الدمور‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هو يدامر الليل كله‏:‏ يكابده ومعناه يفنيه بالسهر‏.‏ وفلان مدمر‏:‏ للصائد الماهر لأنه يدمر على الصيود‏.‏ قال أوس‏:‏ فلافى عليها من صباح مدمرا لناموسه من
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.388 harf
الدَّمارُ: اسْتِئْصالُ الهلاك. دَمَرَ القوم يَُدْمُرونَ دَماراً: هلكوا. ودَمَرَهُم: مَقَتَهُم، ودَمَرَهُمُ الله ودَمَّرَهُمْ تَدْمِيراً. وفي التنزيل العزيز: فَدَمَّرْناهُمْ تَدْمِيراً؛ يعني به فرعون وقومه الذين مُسِخُوا قِرَدة وخنازير؛ ودَمَّرَ عليهم كذلك. وفي حديث ابن عمر: قد جاء السَّيْلُ بالبَطْحاء حتى دَمَّرَ المكانَ الذي كان يصلي فيه أَي أَهلكه. يقال: دَمَّرَه تدميراً ودَمَّرَ عليه بمعنى؛
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR194 harf
* د م ر * * الدَّمَارُ * الهلاك يقال * دَمَّرَهُ * الله * تَدْمِيرا * و * دَمَّرَ * عليه بمعنى ودمر أي دخل بغير إذن وفي الحديث ﴿من سبق طرفه استئذانه فقد دمر﴾ وباب هدخل و * تَدْمُر * بلد بالشام
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.071 harf
الدمور، بالضم، والدمار والدمارة، بفتحهما: الإهلاك. يقال: دمرهم الله دمورا، أي أهلكهم والدمار والدمارة: استئصال الهلاك. دمر القوم يدمرون دمارا: هلكوا. كالتدمير. يقال: دمرهم الله ودرهم. وفي الكتاب العزيز فدمرناهم تدميرا يعني به فرعون وقومه الذين مسخوا قردة وخنازير. ودمر عليهم، كذلك. وفي حديث ابن عمر قد جاء بالبطحاء حتى دمر المكان الذي كان يصلي فيه أي أهلكه. هكذا جاء هذا الباب متعديا بنفسه
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR5.018 harf
دَمَرَ 1 دَمَرَ دمر , aor. دَمُرَ , (T, M, A, Msb, &c.,) inf. n. دَمَارٌ (T, M, MF, TA) and دَمَارَةٌ (MF, TA) and دُمُورٌ, (MF,) or دَمَارٌ is a simple subst., (Msb,) and دُمُورٌ is an inf. n. of دَمَرَ in a trans. sense, (TA,) It (a people, T, M, A, or a thing, Msb) perished: (T, M, A, Msb, TA:) or perished utterly. (TA.) -A2- See also 2. -A3- دَمَرَ عَلَيْهِمْ, (S, * M, A, K,) aor. دَمُرَ ,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR594 harf
دَمَرَ دَمَرَ U ( n. ac. دَمَاْر 22 , دَمَاْرَة 22t , دُمُوْر 27 ), a. Perished, came to nought. b. [ 'Ala ], Intruded or burst in upon. دَمَّرَ دَمَّرَ II a. [ acc. or 'Ala ], Destroyed, exterminated, annihilated. b. Fumigated his hiding-place with burnt hair ( hunter ). دَاْمَرَ دَاْمَرَ III , a. Passed the night awake or watching. تَدَمَّرَ تَدَمَّرَ V a. [ 'Ala ], Murmured,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR12.594 harf
دمر دَمَرَ - يَدْمُرُ - دَمَّرَ - يُدَمِّرُ - تَدْمِيْر دَمَرَ - يَدْمُرُ + الكائن أو الشيء: يتخرب بناؤه بشكل كبير فلا يبقى منه إلا أجزاء قليلة مبنية دَمَرَ - يَدْمُرُ + الشيء + على الكائن: يتخرب بشكل كبير عليه فلا يبقى له منه ما ينفعه دَمَّرَ - يُدَمِّرُ: على وزن " فَعَّلَ " من " دَمَرَ - يَدْمُرُ ": يجعله " يَدْمُرُ " على وجه التكرار
Tamamını oku

Sîgalar(8)

Mücavir kökler44 mücavir (59 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. عقب

    2 ortak ayet · Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir

  2. قوم

    4 ortak ayet · Hayvanların ön ayaklarına denir

  3. ترف

    1 ortak ayet · Telef yerlere dökülüp hedere olan meyveler demektir

  4. نظر

    2 ortak ayet · Korkuluk demektir

  5. شرق

    1 ortak ayet · Güneşin doğduğu yerdir

  6. غرب

    1 ortak ayet · Ğarb, Güneşin batığı yerdir

  7. صنع

    1 ortak ayet · İmal ederler

  8. تمم

    1 ortak ayet · Çiçeklenmiş ağaç demektir

  9. مكر

    1 ortak ayet · Sinek kapan bitki demektir

  10. سير

    1 ortak ayet · Gezerler

  11. أمر

    2 ortak ayet · Murar acı bir ağacın adıdır

  12. برك

    1 ortak ayet · Birkan yanardağ demektir

Geçtiği ayetler(8)

  1. وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا

    Arkasını kesmekBir kasabayı da helak etmek istediğimiz zaman; varlıklılarına emir veririz de, orada fasıklık yaparlar. Bunun üzerine artık oraya söz hak olur. Ve Biz de onları yerle bir ederiz.

  2. فَقُلْنَا اذْهَبَا إِلَى الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَدَمَّرْنَاهُمْ تَدْمِيرًا

    Arkasını kesmekAyetlerimizi yalanlayan kavme gidin, dedik. Neticede o kavmi yerle bir ettik.

Sîga sayfası: دَمَّرْنَاهُمْ
Sîga sayfası: فَدَمَّرْنَاهَا
Sîga sayfası: فَدَمَّرْنَاهُمْ
Sîga sayfası: وَدَمَّرْنَا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökدمر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerهلك, خرب, سحق, بيد
Zıt Kökعمر
Çekirdek Özet 1Ansızın ve izinsiz bir yere girmek, içten kuşatıp kökten kazımak, istisâl yoluyla tüketmek
Çekirdek Özet 2İlahi gazaba uğrayan azgın toplulukların ve eserlerinin arkasını kesip kökünü kurutmak
Çekirdek Özet 3Bir yapının, varoluşsal temellerinden çökertilerek geride hiçbir devamlılık unsuru bırakılmaması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir yıkım veya hasar olarak algılayıp ardında kök kazıma ve varlığı tamamen silme nüansını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
دمSıvamak, örtmek, kaplamak, ezerek veya kanatarak tamamen bastırıp yok etmek (karşılaştır: دمدم, دمع, دمغ, دمم)رÇekirdeğin kaplama ve ezme eylemine süreklilik, başa/zirveye yönelme ve kökten söküp tamamlayıcı bir tükenişe ulaştırma boyutu katılmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
دKapı; giriş, geçiş, hareketBir sınırdan içeri girme, eşikten aniden geçiş yapma hareketini temsil eder.
مSu; akış, çokluk, derinlikYayılma, bütünü kuşatma, derinlemesine işleme ve basıp kaplama dinamiğini yansıtır.
رİnsan başı; baş, ilk, üstZirveye, merkeze, varlığın taşıyıcı tepesine yönelme ve nihai noktayı hedefleme hareketini kurar.
دمرKapıdan içeri ani bir akışla girip merkeze ve başa yönelerek bütünü kuşatıp çökertmeBir alana izinsiz, ansızın nüfuz ederek taşıyıcı çekirdeği temelinden sarsma ve yapıyı bütünüyle yok etme hareketi.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir eve veya mekana sahibinin izni olmadan ansızın girmek; kirpinin aniden yuvasına girmesi; avcının kokusunu gizlemek üzere av kulübesine (kutre) girip duman yakması.
Cahiliye şiiri kullanımıEvs b. Hacer beytinde avcının av barınağına girişini anlatırken kökü şöyle kullanır: فلاقَى عليه من صُبَاحَ مُدَمِّراً / لناموسه من الصَّفيحِ سَقائفُ
Erken Arapça kullanımErken dönem hadis rivayetinde izinsiz giriş bu kökle ifade edilmiştir: مَن اطَّلَعَ في بيتِ قومٍ بغير إذْنٍ فقد دمر

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-Arab.

Sami etimolojik katman

Arapça دمر kökü, iç dinamiklerinde mekana davetsiz, ani ve baskın biçimde girme fiili üzerinden mutlak bir helak ve istisâl (kökten kazıma) kavramına evrilmiştir. Doğu ve Kuzeybatı Sami dillerinde bu üçlü harf çatısı doğrudan yaygın bir yıkım fiili olarak sınırlı kalmakla birlikte, biliteral دم tabanında yer alan suskunlaştırma, ezme, kanatma ve örtme kökleriyle (İbranice damam / damah ses kökleri) semantik paralellik arz eder. Güney Sami dillerinde ve Arapça lehçelerinde kök, ani baskın ve istila yoluyla mekanın izlerini silme bağlamında özelleşmiştir. Arapçada kökün kazandığı bu nihai biçim, basit bir harabiyetten ziyade mekana tecavüz ederek onu içten çökerten ve kalıntı bırakmayan bir imha dinamiğine işaret etmektedir.

Güven Güçlü

Kaynak Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAni girişten mutlak helake geçişBir mekana zorla ve ansızın girmek manasından, o mekanı ve ehlini kökünden kazıyıp izlerini yok etme anlamına genişlemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiدم kökenli bastırma ve yok etme matrisiİbranice ve Süryanicedeki ezme, susturma, tüketme çağrışımlı ikili tabanla anlamsal örtüşme mevcuttur.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik havzada doğrulanabilir doğrudan bir dış soydaş tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
دمرAnlamlıHelak etmek, istisâlAni ve izinsiz girişle başlayıp kökünü kazıyarak yok etmeHedef kök; Kur'an'da geçer
درمAnlamlıDişlerin veya tırnakların aşınmasıYumuşak ve pürüzsüz hale gelmek, yavaş ve sessizce yürümekKök Kur'an'da geçmez
مدرAnlamlıBalçık, kuru çamurKilli çamurla sıvanmış yapı veya kerpiç; yerleşik hayat alanıKök Kur'an'da geçmez
مردAnlamlıBoyun eğmemek, pürüzsüzleşmekİsyanda haddi aşmak, taşkınlık göstermek, sıyrılıp çıkmakKur'an'da geçer
ردمAnlamlıTıkamak, set çekmekBir gediği veya boşluğu taş ve toprakla doldurup kapatmakKur'an'da geçer
رمدAnlamlıKül haline gelmekYanıp kül olmak, toz ve kül rengine bürünmek, göz iltihabıKur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
دمرMerkezİstisâl ile helak etmeİçe girerek, arkasını kesip kökten ve bütünsel biçimde tüketmeVarlığın devamlılığını sağlayan unsurları bütünüyle iptal eder
هلكKomşuVarlığın son bulmasıGenel tükeniş ve yok oluşu ifade eder, kökten kazıma vurgusu şart değildirÖlüm, kayboluş veya işlev yitimi durumlarını da kapsar
خربKomşuBayındırlığın bozulmasıİmar edilmiş yapının yıkılması ve ıssızlaşmasıdırMaddi formun harabeye dönmesini anlatır, zürriyet kesilmesini içermez
سحقKomşuEzerek un ufak etmeMekanik baskıyla ezilip parçalanarak uzaklaştırılmaNesnenin parça bütünlüğünün ufalanması boyutunu öne çıkarır
بيدKomşuNeslin tükenip silinmesiGeniş bir topluluğun veya soyun bütünüyle ortadan kalkmasıGeniş zamana yayılan yok oluş ve tükeniş durumlarında kullanılır
عمرZıtİmar ve ihya etmeBir yeri canlandırma, yaşanılır kılma ve varlığını sürdürmeVarlığı kurma, devam ettirme ve mamur hale getirme hareketidir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaدمرKökten kazıyarak yok etmekAni giriş ve içten çökertmeyle arkasını kesip tüketmeyi ifade ederKesin
LatinceExterminare, DelereSınır dışına sürüp yok etmek, tamamen silmekVarlığın izlerini tamamen silme boyutunu karşılar; ani nüfuz nüansı dışarıda kalırGüçlü
İngilizceAnnihilate, Obliterate, Root outHiçe indirgemek, kökünü kazımak, izini silmekFiziksel ve soyut tükenişi verir; ancak baskın giriş çağrışımını tam yansıtmazGüçlü
AlmancaVernichten, AusrottenYok etmek, kökünden sökmekSistematik yok oluşu ve kök kazımayı iyi karşılar; baskın giriş boyutunu taşımazGüçlü
FransızcaAnéantir, ÉradiquerHiçliğe göndermek, kökünü sökmekTamamen silme ve kökten yok etme yönünü kapsarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Duden, Oxford English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًاMaddi medeniyet ve yerleşim alanının temelden imhasıŞımarık ve refah içindeki yönetici zümrenin günahları sebebiyle şehrin haritadan silinmesi bağlamı (İsrâ 17:16)
فَدَمَّرْنَاهُمْ تَدْمِيرًاToplumun ve neslin kökünün kazınması, istisâlAyetleri yalanlayan kavimlerin zürriyet ve güçlerinin tamamen tüketilmesi bağlamı (Furkân 25:36, Neml 27:51)
وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُÜretilen güç, saltanat ve abidevi eserlerin boşa çıkarılıp yıkılmasıFiravun ve kavminin mimari kibirlerinin, diktikleri binaların yerle bir edilmesi bağlamı (A'râf 7:137)
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَAzap hükmünün gecikmeksizin diğer suçluları kuşatıp tüketmesiLut kavmi ve benzeri inkarcıların geride kalanlarının toptan yok edilişi bağlamı (Şuarâ 26:172, Sâffât 37:136)
دَمَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِمْİlahi cezanın başlarına çöküp kuşatıcı yıkıma dönüşmesiTarihsel helak örnekleri üzerinden kafirlere yönelik mutlak akıbet uyarısı bağlamı (Muhammed 47:10)
تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍDoğa olayının (rüzgarın) karşı konulmaz bir tahrip gücüyle her şeyi ezmesiÂd kavmine gönderilen kasırganın geride hiçbir canlı yapı bırakmayışı bağlamı (Ahkâf 46:25)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi adalet ve helak sünnetiSuçlu toplumların istisâl cezasına uğratılmasının hikmeti ve ilahi iradenin adaletiHak edilen cezanın tehir edilmeksizin kökten kazıyıcı biçimde gerçekleşmesi
FıkıhMesken dokunulmazlığı ve izin hukukuBir mekana sahibinin rızası olmaksızın veya gizlice bakarak girmenin (dumûr) haramlığıİhlal edici, izinsiz ve hak gaspı içeren giriş fiili
TefsirSünnetullah ve kavimlerin helakiTedmîr fiilinin nesnesiz veya ala edatıyla gelmesi durumunda helakin kapsayıcılığıHelakin sadece can kaybı değil, arkada iz ve devamlılık bırakmayan imha oluşu
HadisAhlak ve mahremiyet ilkeleriBaşkalarının evine gizlice bakmanın izinsiz baskın giriş (dumûr) sayılmasıMahremiyeti çiğneyen ani ve izinsiz saldırgan davranış

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve helak kanunuİstisâl cezasıAzgınlığın sınırını aşan toplulukların ontolojik varlığına son vermeTevhid nizamına karşı kalıcı düşmanlık üreten unsurların kökünün kazınmasıKesin
İlmiFiziksel ve yapısal çözülmeNihai entropik çöküşTaşıyıcı kolonların ve bağların içten kırılarak sistemin sıfırlanmasıSistemin iç dinamiklerinin çökerek geride yapısal kalıntı bırakmaması haliGüçlü
SiyasiOtorite ve tiranlıkHükümranlığın tasfiyesiZulüm üzerine kurulu rejimlerin saltanat ve idari aygıtlarının lağvedilmesiKibir ve sömürüye dayalı siyasi organizasyonların tarihten tamamen silinmesiGüçlü
İktisadiServet ve üretim gücüÜretim altyapısının imhasıHaksız sermaye birikimi ve kibir anıtı yapıların ekonomik değerini yitirmesiFiravuni sermaye ve anıt eserlerin işlevsizleşip enkaza dönüştürülmesiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSıfırlanma ve yapısal tekillikBir sistemin durum değişkenlerinin tamamen sıfıra indirgenmesi ve taşıyıcı matrisin determinantının sıfır olmasıGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal ve toplumsal tasfiyeBir medeniyetin veya kurumun kendisini yeniden üretemeyecek biçimde çözülerek tarihten çekilmesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca fiziksel binaların yıkılması veya sıradan bir savaş tahribatı düzeyine indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem maddi mimarinin hem siyasi iktidarın hem de zürriyetin kökünün kazınarak geride devamlılık bırakılmamasını ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlahi cezanın sadece kısmi bir maddi zarar olduğu sanılır; toplumların varoluşsal olarak tarihten silinmesine yol açan sünnetullah ilkesi kavranamaz.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İlahi adaletin tarih içindeki kesin tecellisini, hak ve bâtıl mücadelesinde azgınlaşan odakların nihai akıbetini ve sünnetullahın tavizsiz işleyişini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş peygamberlerin kavimlerine dair kıssalarda, özellikle Firavun, Âd, Semûd ve Lût kavimlerinin helak tablolarını bildiren ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zulmün ve kibrin sonsuza dek sürebileceği veya helakin tesadüfi bir doğal afetten ibaret olduğu yönündeki yanılgıyı bertaraf eder.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir mekana veya av inine izinsiz, ansızın ve içten nüfuz ederek girmek; ardında hiçbir savunma imkanı bırakmaksızın içten çökertmek.
  • Soyut anlamBir varlık kümesinin taşıyıcı unsurlarını temelinden sökerek devamlılığını, zürriyetini ve eserlerini kökten kazıyıp sıfırlamak.
  • Sistematik karşılıkAzgınlık ve zulümde haddi aşan yapıların ilahi kanun uyarınca tasfiye edilerek tarih sahnesinden tamamen silinmesi.
  • LaTeX modeliSt+1=St∖⋃iCi=∅
  • LaTeX açıklamasıModelde St, belirli bir t anındaki mevcudiyeti, nüfusu ve kurumsal yapıları içeren sistemi temsil eder. Ci, sistemi ayakta tutan taşıyıcı bileşenleri, zürriyeti ve maddi iktidar unsurlarını simgeler. Tedmîr süreci, bu kurucu unsurların tümünün (⋃iCi) sistemden bütünüyle çıkarılmasıyla nihai durumun boş kümeye (∅) yani mutlak varoluşsal sıfırlanmaya dönüşmesini ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: د