ركع
ر - ك - ع
KÖK- 13 geçiş
- 10 ayet
- 10 sîga
- 13 sözlük
“Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer demektir. Rekea oraya bakmak demektir. Sonra ruku’ eğilmek anlamında kullanılmıştır.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
“Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer demektir. Rekea oraya bakmak demektir. Sonra ruku’ eğilmek anlamında kullanılmıştır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.489 harfباب العين و الكاف والراء معهما
)ع ك ر، ع ر ك، ك ع ر، ك ر ع، ر ك ع مستعملات، و ر ع ك مهمل( عكر: عكر على الشيء يَعْكَرِ عُكُوراً وعَكْراً، وهو انصرافه عليه بعد مضيه عنه، واعتكر اللّيلُ إذا اختلط سوادُه والْتَبَسَ. قال:
تطاوَلَ اللّيلُ علينا واعتكر
واعتكرت الريح إذا جاءت بالغبار.
قال:
وبارحٌ معتكرُ الأشواط
يصف بلدا. أي: من ساره يحتاج إلى أن يعيد شوطاً بعد شوطٍ في السير. واعتكر العسكرُ: أي رجع
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR61 harfالركوع: الانحناء ومنه ركوع الصلاة وركع الشيخ: انحنى من الكبر.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR8.471 harfباب العين والكاف مع الراء
عكر ، عرك ، كرع ، كعر ، ركع : مستعملات
عكر : أبو عُبيد : عَكِرَ الماءُ عكَراً ، إذا كدِر ؛ وكذلك النبيذ . وأعكرته وعكّرته : جعلت فيه عكَراً .
وفي الحديث : ( أنتم العكارون لا الفرَّارون ) قال ابن الأعرابي : العكّار : الذي يحمل في الحرب تارة بعد تارة . وقال غيره : العكّار : الذي يولِّي في الحرب ثم يكرُّ راجِعاً . يقال عَكَر واعتكر بمعنًى واحد .
وقال اللِّحياني : اعتكر
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR6.997 harf(باب الراء والكاف وما يثلثهما)
(ركل) الراء والكاف واللام أصلٌ يدلُّ على جنسٍ من الضرب بالرِّجْل. يقال رَكَلَه ورَفَسه برِجله. ومَرْكَلاَ الفَرَس مِن جنبيه، حيث يركُل الفارسُ برجليه. وتركَّل على الشيء برجله. وتركَّل الحافرُ بمِسْحَاتِه، إذا ضربَها برِجْله لتدخُل في الأرض. قال الأخطل:
رَبَت ورَبا في حَِجْرِها ابنُ مَدينةٍ *** يَظَلُّ على مِسحاتِه يتركَّل([1]) والكديد: المُرَكَّل([2]).
(ركم)
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR488 harf- الركوع: الانحناء، فتارة يستعمل في الهيئة المخصوصة في الصلاة كما هي، وتارة في التواضع والتذلل؛ إما في العبادة؛ وإما في غيرها نحو: ﴿يا أيها الذين آمنوا اركعوا واسجدوا﴾ [الحج/77]، ﴿واركعوا مع الراكعين﴾ [البقرة/43]، ﴿والعاكفين والركع السجود﴾ [البقرة/125]، ﴿الراكعون الساجدون﴾ [التوبة/112]، قال الشاعر:
*أخبر أخبار القرون التي مضت ** أدب كأني كلما قمت راكع*
(البيت للبيد من قصيدة له في رثاء أخيه أربد،
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR573 harfر ك ع
شيخ راكع: منحن من الكبر وشيوخ ركع ومنـه ركـوع الصلـاة وصلـى ركعـة: قومـة سميـت بالمرة من الركوع فيها وكانت العرب تسمي من آمن بالله تعالى ولم يعبد الأوثان راكعاً ويقولون: ركع إلى الله أي اطمأن إليه خالصة.
قال النابغة: سيبلغ عذراً أو نجاحاً من امريء إلى ربه رب السبرية راكع ومن المجاز: لغبت الإبل حتى ركعت وهن رواكع إذا طأطأت رءوسها وكبت على وجوهها.
قال: وأفلت حاجـب فـوت
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR1.448 harfالرُّكوع: الخُضوع؛ عن ثعلب. رَكع يَرْكَع رَكْعاً ورُكُوعاً: طَأْطأَ رأْسَه. وكلُّ قَوْمة يتلوها الركوع والسجْدتان من الصلوات، فهِي رَكْعة؛ قال:
وأُفْلِتَ حاجِبٌ فَوْتَ العَوالي،
على شَقّاء تَرْكَعُ في الظِّرابِ
ويقال: رَكع المُصلّي ركعة وركعتين وثلاث رَكعات، وأَما الرُّكوع فهو أَن يَخْفِض المصلي رأْسه بعد القَوْمة التي فيها القِراءة حتى يطمئن ظهره راكعاً؛ قال لبيد:
أَدِبُّ كأَنِّي كُلَّما قُمْتُ
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR94 harf* ر ك ع * * الرُّكُوعُ * الانحناء وبابه خضع ومنه ركوع الصلاة و * رَكَعَ * الشيخ انحنى من الكبر
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR1.733 harfركع المصلي ركعة، وركعتين، وثلاث ركعات، محركة: صلى، وكل قومة يتلوها الركوع والسجدتان من الصلوات فهي ركعة. ركع الشيخ: انحنى كبرا، وهو أصل معنى الركوع، ومنه أخذ ركوع الصلاة، وبه فسر قول لبيد:
أخبر أخبار القرون التي مضت أدب كأني كلما قمت راكـع ركع: كبا على وجهه، قاله ابن دريد، زاد ابن بري: وعثر، قال: ومنه ركوع الصلاة، وأنشد:
وأفلت حاجب فوت العوالـي
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR4.621 harfرَكَعَ
1 رَكَعَ ذ , (Th, S, &c.,) aor. رَكَعَ , (Th, TA,) inf. n. رُكُوعٌ (Th, S, Mgh, Msb, K) and رَكْعٌ, (Th, TA,) He bowed, or bent, himself; or became bowed or bent: (Th, S, Mgh, Msb:) so says Er-Rلghib, adding that it is sometimes used to denote a particular manner of doing so in prayer, and sometimes to denote humility and self-abasement either in worship or in other cases: (TA:) he lowered
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR446 harfرَكَعَ
رَكَعَ A ( n. ac. رُكُوْع 27 ),
a. Bowed down, prostrated himself; was bent, stooped; knelt.
b. Became poor.
رَكَّعَ
رَكَّعَ II , أَرْكَعَ IV ,
a. Made to bow down &c.
رَكْعَة
رَكْعَة 1t , ( pl. رَكَعَات ),
a. Prostration; genuflexion; kneeling.
رُكْعَة
رُكْعَة 3t , ( pl. رُكَع 9 ),
a. Chasm.
رَاْكِع
رَاْكِع 21 , ( pl. رُكَّع 11 ),
a. Bowing; bowed down; prostrate; kneeling.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR8.670 harfركع
رَكَعَ - يَرْكَعُ - رَاكِع - رَاكِعُوْن - رَكّاع - رُكَّع
رَكَعَ - يَرْكَعُ + كائن + لـِ كائن أو شيء: يخضع وينقاد ويبدي مايدل على ذلك: يبدي علامات الخضوع والانقياد لآخر، ويكون ذلك بكل أشكال إظهارالخضوع والانقياد سواء في القول والفعل والعمل (وهو الركوع المعنوي) أو في مظاهر حركات الوجه والرأس والجسم، ومنها الشكل الشائع وهو كب الوجهه وثني
Sîgalar(10)
- ارْكَعُواEğilin(افْعَلُوا)×2
- الرَّاكِعِينَEğilenler(الْفَاعِلِينَ)×2
- وَالرُّكَّعِVe eğilenler(وَالْفُعَّلِ)×2
- الرَّاكِعُونَEğilenler(الْفَاعِلُونَ)×1
- رَاكِعًاEğilen(فَاعِلًا)×1
- رَاكِعُونَEğilenler(فَاعِلُونَ)×1
- رُكَّعًاEğilenler(فُعَّلًا)×1
- وَارْكَعُواVe eğilin(وَافْعَلُوا)×1
- وَارْكَعِيVe eğil(وَافْعَلِي)×1
- يَرْكَعُونَEğilirler(يَفْعَلُونَ)×1
Mücavir kökler83 mücavir (101 toplam)
- سجد
6 ortak ayet · Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi…
- صلو
3 ortak ayet · Namaz
- أمن
6 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
- طهر
2 ortak ayet · Akar temiz sudur
- طوف
2 ortak ayet · Çeper demektir
- مع
3 ortak ayet · Beraber
- شطأ
1 ortak ayet · Bitki filizidir
- نعج
1 ortak ayet · Koyun
- بيت
2 ortak ayet · Beyt ev demektir
- أزر
1 ortak ayet · İzar belden aşağı sarılan etek, peştemal demektir
- سيح
1 ortak ayet · Seyha (sin, ha): “Seyih” yerde akan su, dere
- زكو
2 ortak ayet · “Zekiyye“ bol otlaklı arazi demektir
Geçtiği ayetler(10)
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
EğilinEy iman edenler; rüku edin, secdeye varın, Rabbınıza kulluk edin ve iyilik yapın ki kurtuluşa eresiniz.
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لَا يَرْكَعُونَ
EğilinOnlara; rüku edin, denildiği zaman, rüku’a varmazlar.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | ركع |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | سجد, خضع, قنت |
| Zıt Kök | كبر |
| Çekirdek Özet 1 | Bedenin belden öne doğru bükülmesi, başın öne eğilerek boyun eğme pozisyonuna geçmesi |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi irade karşısında dikbaşlılığı terk ederek tevazu, itaat ve cemaatle boyun eğme hali |
| Çekirdek Özet 3 | Otorite hiyerarşisini bedensel ve zihinsel teslimiyetle tanıyıp kibri tasfiye eden ibadi duruş |
| Kritik Hata Riski | Anlamın yalnızca namazın mekanik bir rüknüne indirgenip tevazu ve toplumsal itaatin dışlanması |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| رك | Ağırlık vererek çökme, durulma, saplanma ve zemine doğru alçalma (karşılaştır: ركب, ركد, ركز, ركم, ركن) | ع | Kökün sonuna eklenen boğaz harfi, alçalma ve ağırlık koyma hareketini bilinçli bir yönelişe, başı öne doğru eğerek bir makama boyun bükmeye ve görünür bir tevazu duruşuna dönüştürmüştür. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ر | İnsan başı; baş, ilk, üst | Eylemin başlangıç noktasını, bedenin en üst haysiyet merkezi olan başı ve benlik idrakini temsil eder. |
| ك | Avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Bükülme, öne doğru kavranma, iradi olarak dik duruşun kırılarak aşağı doğru yönlendirilmesi hareketidir. |
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | Bakışın, dikkatin ve idrakin hizasının değişmesi; gözün aşağıya, kaynağa ve tevazu zeminine çevrilmesidir. |
| ركع | Başın kavranarak eğilmesi ve bakışın aşağı çevrilmesi | İnsanın başını ve gururunu temsil eden dik duruşu iradi olarak büküp gözlerini tevazu ile yere eğerek teslimiyet göstermesidir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Yaşlılık, zayıflık veya takatsizlik sebebiyle insanın belinin bükülmesi; devenin açlık ve yorgunluktan başını yere doğru sarkıtarak adım atması; derin bir çukurun içine eğilerek bakılması. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Lebîd b. Rebîa, yaşlılığın getirdiği bedensel bükülüşü şu beytiyle tasvir etmiştir: أُخبِّر أخبارَ القُرونِ التي مضَتْ / أدِبُّ كأنِّي كلَّما قُُمتُ راكعُ |
| Erken Arapça kullanım | İslâm öncesi dönemde putperestliği terk edip tek bir yaratıcıya yönelen Hanîfler için bu kök kullanılmış; Nâbiğa ez-Zübyânî beytinde Allah'a yönelen kimseyi şu ifadeyle anmıştır: سيبلغ عذراً أو نجاحاً من امريء / إلى ربه رب البرية راكع |
Kaynak Lisânü’l-Arab, Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīsü’l-Luğa, Esâsü’l-Belâga.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde ركع kökü, özellikle güneybatı Sami sahasında ve Arapçada belirgin bir morfolojik gelişim göstermiştir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) doğrudan r-k-ʿ dizilimi yerine metatez ve fonetik kayma ile akraba kabul edilen k-r-ʿ kökü (כרע kāraʿ: diz çökmek, öne doğru eğilmek, secdeye varmak) öne çıkmaktadır. Arapçadaki كرع kökünün hayvanın bacağını ve suya başını eğerek içmesini ifade etmesi, bu iki kök arasındaki anlamsal geçişkenliği doğrular. Arapçada ركع formu, salt bir yere düşme veya yıkılma değil, dik duran bir varlığın bilinçli ya da yaşlılık ve zayıflık gibi fiziki zorunluluklar altında belini bükerek başını aşağıya indirmesi semantiğinde özelleşmiştir. Erken Sami tasavvurunda beden duruşunun dikey boyuttan eğik boyuta geçmesi, haysiyet iddialarının geri çekilmesini ve hâkim otoriteye karşı itaati temsil eden evrensel bir sembolik hareket katmanına işaret eder.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisânü’l-Arab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | رك tabanından türeme | Ağırlıkla çökme ve durulma anlamından, başı ve beli öne doğru bükerek alçalma eylemine semantik geçiş. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice kāraʿ (כרע) ve Aramice k-r-ʿ | Diz çökme ve öne eğilme anlamıyla fonetik ve semantik metatez bağı bulunmaktadır. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami dışı Afro-Asyatik katmanlarda güvenilir doğrudan eşdeğer tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
Kaynak Lisânü’l-Arab, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Dictionnaire des racines sémitiques.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| ركع | Anlamlı | Eğilmek, boyun bükmek | İnsanın belini ve başını öne bükmesi, tevazu göstermesi. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| رعك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiş, dilde kullanılmamıştır. | Kur'an'da geçmez. |
| كرع | Anlamlı | Suya eğilmek, incik kemiği | Kişinin veya hayvanın kaba su koymadan eğilerek ağzıyla içmesi. | Kur'an'da geçmez; hedef kökle eğilme bağlamında akrabadır. |
| كعر | Anlamlı | Şişmek, göbeklenmek | Göğsün veya karnın dışa doğru dolgunlaşması, şişkinleşmesi. | Kur'an'da geçmez; bükülmenin zıddına dışa taşmayı bildirir. |
| عرك | Anlamlı | Ovmak, çekişmek | Bir şeyi sertçe ezmek, deriyi ovmak, savaşta boğuşmak. | Kur'an'da geçmez; fiziksel baskı ve temas taşır. |
| عكر | Anlamlı | Bulanmak, geri dönmek | Suyun tortulanması veya ordunun geri dönüp tekrar hücum etmesi. | Kur'an'da geçmez; duruluğun bozulması ve geri yönelim. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| ركع | Merkez | İbadet ve İtaat | Belden öne bükülerek başı eğmek; ara teslimiyet duruşu. | Bedenin tamamen yere kapanmadığı, ayaktaki diklik ile yerdeki secde arasındaki bilinçli boyun büküş. |
| سجد | Komşu | İbadet ve İtaat | Yüzü ve alnı yere koyarak tam kapanmak; nihai teslimiyet. | ركع kökünden daha ileri bir teslimiyet ve tam yok oluş halini ifade eder. |
| خضع | Komşu | İtaat ve Tevazu | Boyun kırarak alçalmak; içsel ve dışsal boyun eğiş. | ركع fiziki beden formuyla öne çıkarken, خضع ses, bakış ve boyun bükümünü içeren daha genel zillet halidir. |
| قنت | Komşu | İbadet ve İtaat | Huşu içinde kıyamda durmak, kesintisiz itaat etmek. | ركع eğilme hareketi iken, قنت ayakta ve sükûnet içinde devam eden kulluk tavrıdır. |
| كبر | Zıt | Büyüklenme ve İsyan | Kendini büyük görmek, dikleşmek, boyun bükmeyi reddetmek. | ركع eğilmeyi ve küçülmeyi simgelerken, كبر diklenmeyi ve benlik iddiasını simgeler. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | ركع | Öne eğilmek, rükû etmek | Beli bükerek başı öne doğru indirmek ve teslimiyet göstermek. | Kesin |
| Latince | inclinare, incurvare | Eğilmek, bükülmek | Maddi eğilmeyi tam karşılar; ancak ibadete dayalı ritüel derinliği kapsamaz. | Güçlü |
| İngilizce | bow, bend down | Eğilmek, baş eğmek | Saygı ve boyun eğme hareketini verir; namazdaki özel rükû formunu tek başına yansıtmaz. | Güçlü |
| Almanca | sich beugen, verneigen | Eğilmek, reverans yapmak | İradi boyun eğişi ifade eder; cemaatle ibadet boyutunu dışarıda bırakır. | Güçlü |
| Fransızca | s'incliner, courber | Eğilmek, boyun bükmek | Duruşun bükülmesini aktarır; İslami ritüel bağlamını doğrudan taşımaz. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Cambridge English Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| ارْكَعُوا / الرَّاكِعِينَ | Namazdaki rükû rüknü ve cemaatle ibadet | Namaz ibadetinin ikamesi ve müminler cemaatine fiili katılım emri (Bakara 2:43, Hac 22:77). |
| رَاكِعًا | Tevbe, istiğfar ve mahcubiyet boyun eğişi | Davud peygamberin imtihan karşısında derhal hatasını anlayıp Hakk'a eğilmesi (Sâd 38:24). |
| الرَّاكِعُونَ / رُكَّعًا | Sürekli kulluk niteliği ve teslimiyet sıfatı | Gerçek müminlerin temel ahlaki vasfı ve ibadet ehli olmaları (Tevbe 9:112, Fetih 48:29). |
| وَالرُّكَّعِ | İbadet mekânına saygı ve mabedin arındırılması | Beytullah'ın arındırılma gayesi ve ibadet edenlerin hürmeti (Bakara 2:125, Hac 22:26). |
| لَا يَرْكَعُونَ | Hakikati inkâr ve kibir sebebiyle itaatsizlik | İlahi çağrı karşısında eğilmeyi reddeden inkârcı kibrin kınanması (Mürselât 77:48). |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kibir ve teslimiyet ilişkisi | Rükû etmenin imanın ameli göstergesi olup olmadığı; şeytanın ve inkârcıların eğilmeyi reddedişindeki ontolojik isyan. | İlahi kudrete karşı diklenmeyi terk edip mutlak acziyeti ikrar etme. |
| Fıkıh | Namazın farzları (erkan) | Rükûun farziyeti, belin düz tutulması, ellerin dizlere konulması ve rükûda tadil-i erkan ile tuma'nîne şartı. | Belirli bir geometrik açıyla eğilmenin hukuki geçerlilik şartı sayılması. |
| Tefsir | Sâd 38:24 ve Âl-i İmrân 3:43 tahlili | Davud kıssasındaki eğilmenin rükû mu yoksa secde mi olduğu; Meryem'e cemaatle rükû emrinin kadınların ibadetteki yeriyle bağı. | Boyun eğme halinin kalbi istiğfarla ve cemaat bilinciyle bütünleşmesi. |
| Hadis | Namaz adabı ve zikir | Rükû halinde Kur'an okunmasının yasaklanması; bu makamın yalnız azamet zikrine tahsis edilmesi. | Kulun bedenen alçaldığı yerde sadece Rabbin yüceliğini haykırması gerektiği. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve kulluk | Ameli tevazu | Benlik tasfiyesi | Kulun yaradılış gayesini bedeniyle itiraf edip Rabbin azameti karşısında iki büklüm olması. | Kesin |
| İlmi | Hakikat karşısındaki tutum | Zihinsel teslimiyet | Dogmatizm ve kibrin reddi | Bilginin mutlak sahibine hürmet ederek delil karşısında eğilmek, hakikate karşı diklenmemek. | Güçlü |
| Siyasi | Otoriteye itaat ve eşitlik | Kamusal hiyerarşide eşitlenme | Zorbalığın kırılması | Yöneticinin ve yönetilenin aynı safta yan yana eğilerek yeryüzü otoritelerinin görecelileşmesi. | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet bilinci | Emanetçi duruşu | Mal kibrinin tasfiyesi | Zekât ve infak eylemlerinde (Mâide 5:55) mülkün gerçek sahibine boyun eğerek servet şımarıklığını kırmak. | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Doğrusal formun esneyerek bükülmesi (elastik deformasyon) | Bir çubuğun veya taşıyıcı eksenin kırılmadan, üzerine binen harici kuvvet etkisiyle kontrollü olarak bükülmesi ve potansiyel enerji depolaması; dik eksenin () açı değiştirerek eğim kazanması. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal deferans ve otoriteye uyum | Bireyin ait olduğu grubun veya üst hukuki normun meşruiyetini kabul ederek kendi özerk dikbaşlılığını gönüllü şekilde sınırlandırması. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | ركع kökünü yalnızca namaz ibadeti sırasında yapılan otomatik, spor benzeri bir fiziki hareketten ibaret görmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kökün; kibri kırma, toplumsal haksızlığa karşı Hakk'ın hükmüne razı olma, cemaatle ortak vicdanda birleşme ve hakikate boyun eğme tutumunun bütünü olması. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Bedenen eğildiği halde zihnen ve ahlaken mütekebbir kalan, hakka ve adalete boyun eğmeyen, namazı ahlaki bir dönüştürücü olmaktan çıkaran şekilcilik. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın kibir (كبر) ve dikbaşlılık (عتو) eleştirisinin karşısına yerleştirdiği ameli ve ahlaki teslimiyetin somutlaştığı anahtar kavramdır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Namazın emredildiği fıkhi ayetlerde, peygamber kıssalarındaki tevbe ve yöneliş sahnelerinde ve inkârcıların itaatsizliğini yeren mekkî uyarılarda. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İbadetin sadece zihinsel bir tasdik olduğu zannını yıkarak bedenin, cemiyetin ve kalbin ortaklaşa eğilmek zorunda olduğunu açıkça gösterir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamBedenin bel kısmından öne doğru kırılarak başın aşağıya indirilmesi, devenin yorgunluktan başını yere sarkıtması, çukura bakmak için bükülme.
- Soyut anlamKibrin ve benlik davasının terk edilerek ilahi irade, adalet ve hakikat karşısında gönüllü ve toplumsal bir boyun eğiş sergilenmesi.
- Sistematik karşılıkİbadet sisteminde kıyam ile sücud arasındaki dengeleyici köprü; ahlak ve siyaset sisteminde ise eşitlikçi ve mütevazı cemaat duruşu.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde bireyin zamana bağlı duruş açısını temsil eder. dik duruşu ve insanın tabii doğruluğunu simgeler. eğilme (rükû) miktarını gösterir. kulun karşılaştığı ilahi azamet ve tecelli yoğunluğunu, ise nefsin içsel direnç ve kibir katsayısını ifade eder. Kibir azaldıkça (), duruş açısı kırılarak mutlak tevazu ve teslimiyet yönünde eğilir.