رهط

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-ه-ط3 sîga, 22 mücavir kök, 3 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.دينرَهْطٍفقهرَهْطُكَأخذرهطعززظهرتسعفسدرجمقولوريكثر

KökSîga 3Ayet 3Sure 2Mücavir 22

▶ Ağı aç (3B)

رهط

ر - ه - ط

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 3 sîga
  • 13 sözlük

Köstebeğin kazdığı toprağı biriktirdiği yuvasıdır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Köstebeğin kazdığı toprağı biriktirdiği yuvasıdır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.184 harf
باب الهاء والطاء والرّاء معهما ه ط ر،ه ر ط، ط ه ر، ر ه ط مستعملات ط ر ه، ر طه مهملان هطر: هَطَرَة يَهْطِرُه هَطْراً، كما يُهْبَجُ الكلبُ بالخَشَبة. هرط: نَعْجةٌ هِرْطةٌ، أي، مَهزولةٌ، ولا يُنْتَفَعُ بلحمِها غُثُوثةً. وفلانٌ يَهْرِطُ في كلامِه، إذا سَفْسَفَ وخَلَّطَ. والهَرْطُ لغة في الهَرْت. وهو المَزْق، ويقال: بل الهَرْطُ في الشِّدقين، والهَرْطُ في الأشياء، المَزْقُ العَنِيف. طهر: الطُّهْرُ:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR729 harf
رَهْطُ الرجلِ: قومُه وقبيلتُه. يقال هم رَهْطٌ دِنْيَةٌ. والرَهْطُ: ما دون العَشرة من الرجال، لا تكون فيهم امرأة. قال الله تعالى: "وكانَ في المَدينَةِ تسعةُ رِهْطٍ" فجمع، وليس لهم واحد من لفظهم مثل ذَوْدٍ. والجمع أَرْهُطٌ وأَرْهاطٌ وأَراهِطٌ، كأنّه جَمْعُ أَرْهُطٍ، وأَراهيطُ. والرَهْطُ: جلدٌ قدرُ ما بين السُرَّة إلى الركبة. تلبسه الحائض. قال الشاعر: متى ما أَشَأْ غيرَ زَهْوِ المُلـوكِ أَجْعَلْكَ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR8.569 harf
ه ط ر طهر ، هطر ، هرط ، رهط : مستعملات . هطر : قال الليث : يقال : هَطَرَه يَهْطِرَه هَطْراً كما يُهْبَجُ الكلب بالخَشبة . ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ قال : الهَطْرة تذلُّل الفقيرِ للغنيّ إذا سأله . هرط : قال الليث : نعجَة هِرْطَةٌ ، وهي المهزولةُ لا يُنتفعُ بلحمها غُثُوثة . ثعلب ، عن سلمة ، عن الفرَّاء قال : الهِرْطة : النعجة المهزولة ، ولحمها : الهِرْط بالكسر . قال : وقال ابن الأعرابي : لحمها
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.084 harf
(باب الراءِ والهاءِ وما يثلثهما) (رهو) الراء والهاء والحرف المعتل أصلان، يدلُّ أحدُهما على دَعَةٍ وخَفْضٍ وسكون، والآخرُ على مكانٍ قد ينخفض ويرتفع. فالأوّل الرَّهْو: البحر الساكن. ويقولون: عيشٌ راهٍ، أي ساكن. ويقولون: أَرْهِ على نفسك، أي ارفُقْ بها. قال ابن الأعرابيِّ: رَها في السَّير يرهُو، إذا رفَق. ومن الباب الفرس المِرْهاءُ([1]) في السَّير، وهو مِثل المِرْخاء. ويكون ذلك سرعةً في سكونٍ من
Maddenin bağlantısı

(باب الراءِ والهاءِ وما يثلثهما) (رهو) الراء والهاء والحرف المعتل أصلان، يدلُّ أحدُهما على دَعَةٍ وخَفْضٍ وسكون، والآخرُ على مكانٍ قد ينخفض ويرتفع. فالأوّل الرَّهْو: البحر الساكن. ويقولون: عيشٌ راهٍ، أي ساكن. ويقولون: أَرْهِ على نفسك، أي ارفُقْ بها. قال ابن الأعرابيِّ: رَها في السَّير يرهُو، إذا رفَق. ومن الباب الفرس المِرْهاءُ([1]) في السَّير، وهو مِثل المِرْخاء. ويكون ذلك سرعةً في سكونٍ من غير قلق. وأما المكان الذي ذكرناه فالرَّهْو: المنخفِض من الأرض، ويقال المرتفِع. واحتج قائل القول الثاني بهذا البيت: * يظلُّ النِّساء المرضِعاتُ برهْوَةٍ([2]) * قال: وذلك أنَّهنّ خوائفُ فيطلُبْن المواضعَ المرتفِعة. وبِقول الآخَر: فجلّى كما جلَّى على رأْسِ رهوةٍ *** من الطَّير أقْنَى ينفُضُ الطَّلَّ أزرقُ([3]) وحكى الخَليل: الرَّهْوة: مستنقَعْ الماء، فأمّا حديث رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم، حين سُئل عن غَطَفان فقال: "رَهْوَةٌ تَنْبُِعُ ماءً"، فإنه أراد الجبلَ العالي. ضرب ذلك لهم مثلاً([4]). وقد جاءَ عنه صلى الله عليه وآله وسلم أنّه قال: "أكَمَةٌ خَشْناء تنفِي النَّاسَ عنها". قال القُتَيبيّ: الرَّهوة تكون المرتفِعَ من الأرض، وتكون المنخفضَ. قال: وهو حرفٌ من الأضداد. فأمّا الرَّهاء فهي المَفازة المستوية قَلَّما تخلو من سَراب. ومما شذّ عن البابين الرَّهْو: ضربٌ من الطّير. والرَّهو: نعت سَوءٍ للمرأة. وجاءت الخيل رهْواً، أي متتابعة. (رهأ) الراء والهاء والهمزة لا تكون إلاّ بدَخيل([5])، وهي الرَّهْيأَة، وذلك يدلُّ على قلَّة اعتدالٍ في الشيء. فالرَّهْيأة: أن يكون أحد عِدْلي الحِمل أثْقَل من الآخَر. رَهْيَأْتَ حِمْلك؛ ورهيَأْتَ أمرك، إذا لم تقوِّمْه. والرَّهيأة: العجْز والتّوانِي. ويقال ترهْيأَ في أمرِه، إذا همَّ به ثُمَّ أمسَكَ عنه. ومنه الرَّهيأة: أنْ تَغرورِقَ العينانِ. وتَرَهْيَأت السّحابةُ، إِذا تمخَّضَتْ للمطر. (رهب) الراء والهاء والباء أصلان: أحدهما يدلُّ على خوفٍ، والآخَر على دِقّة وخِفَّة. فالأوَّل الرَّهْبة: تقول رهِبْت الشيءَ رُهْباً ورَهَباً ورَهْبَة. والترهُّب: التعبُّد. ومن الباب الإِرهاب، وهو قَدْع الإِبل من الحوض وذِيادُها. والأصل الآخر: الرَّهْب: الناقة المهزولة. والرِّهاب: الرِّقاق من النِّصال؛ واحدها رَهْبٌ. والرَّهاب: عظمٌ في الصَّدر مشرفٌ على البَطن مثلُ اللِّسان. (رهج) الراء والهاء والجيم أُصَيلٌ يدلُّ على إِثارة غبارٍ وشبهِه. فالرَّهَج: الغُبار. (رهد) الراء والهاء والدال أُصَيلٌ يدل على نَعْمةٍ، وهي الرَّهادة. ويقال هي رَهيدة([6])، أي رَخْصة. فأمَّا ابن دريد فقد ذكر ما يقارب هذا القياس، قال: يقال* رَهَدْتُ الشّيءَ رَهْداً، إذا سحَقْتَه سَحْقاً شديداً([7]). قال: والرَّهيدة: بُرٌّ يُدقُّ ويصَبُّ عليه اللَّبَن. (رهز) الراء والهاء والزاء كلمة تدلُّ على الرّهْز، وهو التحرُّك. (رهس) الراء والهاء والسين أصلان: أحدهما الامتلاء والكثرة، والآخَر الوطء. فالأول قولهم: ارتهَسَ الوادي: امتلأ. وارتهَسَ الجرادُ: ركِب بعضُه بعضاً. والأصل الآخر: الرَّهْس: الوطء. ومنه الرجُل الرَّهْوَس([8]): الأكول. (رهش) الراء والهاء والشين أصلٌ يدلُّ على اضطرابٍ وتحرُّك. فالارتهاش: أن تصطدم يدُ الدابة في مَشْيِه فتعقِر رواهِشَه، وهي عصَب باطن الذِّراع. قال الخليل: والارتهاش ضربٌ من الطَّعْن في عَرْض. قال: أبا خالدٍ لولا انتظارِيَ نصرَكُمْ *** أخذْتُ سِناني فارتهشْتُ به عَرْضا([9]) قال: وارتهاشُه: تحريك يدَيه. ومن الباب رجل رُهْشُوشٌ: حَيٌّ([10]) كريم كأَنه يهتزّ ويرتاح للكرم والخير. ومن الباب المرتَهِشة، وهي القوس التي إذا رُمِيَ عنها اهتزَّتْ فضرب وترُها أبْهَرَها. والرَّهيس: التي يُصيب وترُها طائفَها. ومن الباب ناقةٌ رُهشوشٌ: غزيرة. (رهص) الراء والهاء والصاد أصلٌ يدلُّ على ضَغْط وعصر وثَباتٍ. فالرَّهْص، فيما رواه الخليل: شِدّة العَصْر. والرَّهَص: أن يُصيب حجرٌ حافراً أو مَنْسِماً فيدوَى باطِنُه. يقال رَهَصه الحجر يرهَصُه، من الرَّهصَة. ودابَّةٌ رهيص: مرهوصة. والرَّواهص من الحجارة: التي ترهَصُ الدوابَّ إذا وطِئَتْها، واحدتها راهصة. قال الأعشى: فعَضَّ حَديد الأرْضِ إن كنتَ ساخطاً *** بفيك وأحجارَ الكُلابِ الرَّوَاهصا([11]) وكان "الأسد الرَّهيص" من فُرْسان العرب([12]). والمَرْهَص: موضع الرَّهْصة. وقال: * على جبالٍ ترهَص المَرَاهصا([13]) * والرِّهْص: أَسفلُ عِرْقٍ في الحائط. ويَرْهَصُ([14]) الحائط بما يقيمه. والمَرَاهص: المراتب، يقال مَرهَصةٌ ومراهص، كقولك مرتَبة ومراتب. ويقال: كيف مرهَصَةُ فلانٍ عند الملك، أي منزلتُه. قال: رمى بِكَ في أُخراهُم تَركُكَ العُلَى *** وفُضِّلَ أقوامٌ عليك مَرَاهِصا([15]) (رهط) الراء والهاء والطاء أصلٌ يدلُّ على تجمُّعٍ في النّاسِ وغيرِهم. فالرَّهط: العِصابة من ثلاثةٍ إلى عَشرة. قال الخليل: ما دون السَّبعة إلى الثلاثةِ نفرٌ. وتخفيف الرَّهط أحسن من تثقيله([16]). قال والترهيط: دَهْوَرةُ اللُّقْمَةِ وجَمْعُها([17]). قال: * يا أيُّها الآكلُ ذو التَّرهِيط([18]) * والرَّاهطاء: جُحْرٌ من جِحْرة اليَربوع بين النّافقاء والقاصعاء، يَخْبَأُ فيه أولادَه. وقال: والرِّهاط: أديمٌ يُقطَع كقَدْر ما بين الحُجْزة إلى الرُّكْبة، ثم يُشقَّق كأمثال الشُّرُك، تلبَسه الجارية. قال: بِضربٍ تَسْقُطُ الهاماتُ منه *** وطعنٍ مثلِ تعْطيط الرِّهاطِ([19]) والواحد رَهْطٌ([20]). وَقال: متى ما أَشَأْ غَيْرَ زَهْوِ المُلُو *** كِ أجْعَلْكَ رَهْطاً على حُيَّضِ([21]) قال الخليل: والرِّهاط واحدٌ، والجمع أرهطة. قال: ويجوز في العشيرة أن تقول هؤلاء رَهْطك وأرْهُطُك، كلُّ ذلك جميعٌ، وهم رجال عشيرتك. وقال: يا بُؤْسَ للحربِ التي *** وضعَتْ أراهِط فاستراحُوا([22])أي أراحتْهم من الدُّنيا بالقَتْل. ويقال لِراهِطاء اليَربوع رُهَطَةٌ أيضاً. (رهق) الراء والهاء والقاف أصلان متقاربان: فأحدهما غِشيان الشّيءِ الشيءَ، والآخر العَجلة والتأخير([23]). فأمَّا الأوّل فقولُهم: رَهِقَه الأمرُ: غَشِيَه. والرَّهُوق من النُّوق: الجوادُ الوَسَاعُ التي تَرْهَقُك إِذا مددتَها، أي تغشاك لسَعَة خَطْوها. قال الله جلّ ثناؤه: ﴿وَلاَ يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلاَ ذِلَّةٌ﴾ [يونس 26]. والمرَاهِق: الغلام الذي دَانَى الحُلُم. ورجلٌ مُرَهَّق: تنزل به* الضِّيفَانُ. وأرهق القومُ الصّلاةَ: أخَّروها حتى يدنُوَ وقتُ الصّلاةِ الأُخرى. والرَّهَق: العَجَلة والظُّلم. قال الله تعالى: ﴿فَلاَ يَخَافُ بَخْساً وَلاَ رَهَقاً([24])﴾[الجن 13]. والرَّهَق: عجلةٌ في كذب وعَيب. قال: * سليم جنب الرّهَقا([25]) * (رهك) الراء والهاء والكاف أصل يدل على استرخاء. فالرَّهْوَك([26]): السَّمين من الجِداء والظِّباء([27]). والتَّرَهْوُك: التحرُّك في رَخاوة. ويقولون: رهَكْت الشَّيءَ، إذا سَحَقْتَه. (رهل) الراء والهاء واللام كلمةٌ تدلُّ على استرخاء. فالرَّهَل: الاسترخاء من سِمَن. يقال فرسٌ رهِلُ الصَّدْر. أنشدنا أبو الحسن القَطَّان، قال أنشدنا علي بن عبد العزيز، عن أبي عبيدٍ، عن الفرّاء: فتىً قُدَّ قَدَّ السّيفِ لا متآزِفٌ *** ولا رَهِلٌ لَبَّاتُهُ وبَآدِلُه([28]) (رهم) الراء والهاء والميم يدلُّ على خِصْبٍ ونَدىً. فالرِّهْمَة: المَطْرة الصَّغيرةُ القَطْر؛ والجمعُ رِهَمٌ ورِهام. وروضة مَرْهُومَةٌ. وأَرْهَمَتِ السّماء: أتت بالرِّهام. ونزلنا بفلانٍ فكُنّا في أرهَمِ جانِبَيه، أي أخصبهما. (رهن) الراء والهاء والنون أصلٌ يدل على ثباتِ شيءٍ يُمسَك بحقٍّ أو غيره. من ذلك الرَّهْن: الشيءُ يُرْهَن. تقول رهَنْت الشيءَ رهْناً؛ ولا يقال أرهَنْتُ. والشيء الرَّاهن: الثابت الدائم. ورَهَن لك الشيءُ: أقام. وأرهنْتُه لك: أقمتُه. وقال أبو زيد: أرْهَنْتُ في السِّلعة إرهاناً: غالَيْتُ فيها. وَهو من الغَلاء خاصَّة. قال: * عِيدِيَّةً أُرْهِنَتْ فيها الدَّنانيرُ([29]) * وعبارة أبي عُبيدٍ في هذا عبارة شاذّة. لكنّ ابن السكّيت وغيره قالوا: أُرْهِنَتْ أُسْلِفَتْ. وهذا هو الصَّحيح. قالوا كلُّهُم: أرهَنْتُ ولَدي إرهاناً: أخْطَرْتُهُمْ([30]). فأمّا تسميتهم المهزُولَ من الناس [و] الإبلِ راهناً، فهو من الباب؛ لأنَّهم جعلوه كأنّه من هُزاله يثبُت مكانَه لا يتحرَّك. قال: إمَّا تَرَيْ جِسْمِيَ خَلاًّ قد رَهَنْ *** هَزْلاً وما مجدُ الرِّجال في السِّمَنْ([31]) يقال منه رَهَنَ رُهوناً. --------------------------------------------------------------- ([1]) بدلها في القاموس: "المرهاة". واقتصر في اللسان على "مره" من أرهى. ([2]) البيت في اللسان (رهو) بدون نسبة. وهو لبشر بن أبي خازم، من قصيدة في المفضليات. 2: 129-133). وعجزه: * تفزع من خوف الجبان قلوبها * ([3]) البيت لذي الرمة في ديوانه 400 واللسان (رها، قنا). ورواية الديوان واللسان: "نظرت كما جلى". ([4]) وفسر "رهوة" في الحديث أيضاً بأنه جبل معين. ([5]) كذا. ولعل في الكلام بعده سقطا. ([6]) في الأصل: "رهدة"، صوابه في المجمل واللسان والقاموس. ([7]) بعده في الجمهرة (2: 259): "زعموا مثل الرهك سواء". ([8]) الرهوس، كجرول. ذكر في القاموس ولم يذكر في اللسان. ([9]) البيت في المخصص (6: 67) واللسان (رهش). ([10]) في الأصل: "حتى"، صوابه في اللسان ([11]) ديوان الأعشى 110 واللسان (رهص). ([12]) اسمه جبار بن عمرو بن عميرة، شاعر جاهلي. انظر الاشتقاق 231. ([13]) في الأصل: "الرواهصا". ([14]) في المجمل واللسان: "ورهصت". ([15]) البيت للأعشى في ديوانه 109 واللسان (رهص). ([16]) أي من أن يقال "رهط" بفتح الهاء. ([17]) الدهورة: التكبير. وفي الأصل: "هورة اللقمة"، صوابه من اللسان. ([18]) البيت في اللسان (رهط). ([19]) أنشده في اللسان (رهط، عطط). ونسبه في الموضع الأخير إلى المتنخل الهذلي. وقصيدة المتنخل في القسم الثاني من مجموعة أشعار الهذليين ص 89 ونسخة الشنقيطي من الهذليين 48. وروايته فيهما: * بضرب في الجماجم ذي فروغ * ([20]) في الأصل: "رهطة"، صوابه من اللسان والقاموس. ([21]) البيت لأبي المثلم الهذلي، كما في اللسان (رهط). وقصيدته في شرح السكري للهذليين 51. ([22]) البيت أول أبيات لسعد بن مالك بن ضبيعة. انظر الحماسة (1: 192). ([23]) في الأصل: "في التأخير". ([24]) من الآية 13 في سورة الجن. ([25]) لم أهتد إلى مرجع لتحقيق هذا. ([26]) ذكرت في القاموس ولم تذكر في اللسان. ([27]) بعد هذا الكلمة في الأصل: "والترهوك السمين"، وهي عبارة مقحمة أخذت مما بعدها وما قبلها. ([28]) البيت للعجير السلولي، أو زينب أخت يزيد بن الطثرية، كما في اللسان (أزف، بأدل، رهل). ([29]) صدره كما في اللسان (رهن): * يطوي ابن سلمى بها من راكب بعدا * أو: *ظلت تجوب بها البلدان ناجية * ([30]) أي جعلت لهم خطراً يستبقون إليه. ([31]) البيتان في اللسان (رهن)، وقد سبق أولهما في (خل 156) من هذا الجزء. ـ

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR523 harf
- الرهط: العصابة دون العشرة، وقيل: يقال إلى الأربعين، قال: ﴿تسعة رهط يفسدون﴾ [النمل/48]، وقال: ﴿ولولا رهطك لرجمناك﴾ [هود/91]، ﴿يا قوم أرهطي﴾ [هود/92]. والرهطاء (يقال: الرهطة، والرهطاء، والراهطاء) : جحر من جحر اليربوع، ويقال لها رهطة، وقول الشاعر: *أجعلك رهطا على حيض* (البيت: *متى ما أشأ غير زهو الملو ** ك أجعلك رهطا على حيض* وهو لأبي المثلم الهذلي، في شرح ديوان الهذليين 1/306؛ واللسان (زها) ؛
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR328 harf
ر ه ط هؤلاء رهطك وهم من الثلاثة إلى العشرة‏.‏ قال الوليد بن عقبة أخو عثمان رضي الله تعالى عنه حين قتل وبويع عليّ كرم الله تعالى وجهه وأمر بقبض ما في الدار من السلاح وغيره‏:‏ بني هاشـم إنّـا ومـا كـان بيننـا كصدع الصّفا لا يرأب الدهر شاعبه ثلاثـة رهط قاتلان وسالب سواء علينا قاتلاهُ وسالِبُه القاتلان محمّد بن أبي بكر والمصريّ.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.942 harf
رَهْطُ الرجلِ: قومُه وقبيلته. يقال: هم رَهْطه دِنْية. والرَّهْطُ: عدد يجمع من ثلاثة إِلى عشرة، وبعض يقول من سبعة إِلى عشرة، وما دون السبعة إِلى الثلاثة نَفَرٌ، وقيل: الرَّهْطُ ما دون العشرة من الرّجال لا يكون فيهم امرأَة. قال اللّه تعالى: وكان في المدينة تِسْعةُ رَهْط، فجمع ولا واحد له من لفظه مثل ذَوْدٍ، ولذلك إذا نُسِبَ إِليه نسب على لفظه فقيل: رَهْطِيّ، وجمع الرَّهْط أَرْهُطٌ وأَرْهاطٌ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR262 harf
* ر ه ط * * رَهْطُ * الرجل قومه وقبيلته و * الرَّهْطُ * ما دون العشرة من الرجال لا يكون فيهم امرأة قال الله تعالى ﴿وكان في المدينة تسعة رهط﴾ فجمع وليس لهم واحد من لفظهم مثل ذود والجمع * أرْهُطٌ * و * أرْهَاطٌ * و * أرَاهِطُ * كأنه جمع * أرْهُطٍ * و * أرَاهِيطَ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.624 harf
الرهط، بالفتح ويحرك نقله الصاغاني، وقال الليث: تخفيف الرهط أحسن من تثقيله: قوم الرجل وقبيلته، يقال: هو رهطه دنية، قاله الجوهري. وقيل: الرهط: عدد يجمع من ثلاثة إلى عشرة أو من سبعة إلى عشرة، وقال ابن دريد: وربما جاوز ذلك قليلا، وما دون السبعة إلى الثلاثة: النفر، أو الرهط: ما دون العشرة من الرجال وما فيهم امرأة، نقله الجوهري، وهو قول أبي زيد؛ وقال غيره: إلى الأربعين، ولا تكون فيهم امرأة. وروى
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR4.994 harf
1 رَهڤطَ see what next follows. نَحْنُ ذَوُو ارْتِهَاطٍ 8 نَحْنُ ذَوُو ارْتِهَاطٍ ذ We are collected together, or congregated; as also ↓ نَحْنُ ذَوُو رَهْطٍ: (K, TA:) [the last word in each of these phrases being an inf. n.; unless that in the latter be a mistake for أَرْهُطٍ, (a pl. of رَهْطٌ,) which I find put in the place of رَهْطٍ in a MS. copy of the K:] from Ibn-'Abbلd. (TA.) ― -b2- In a
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR449 harf
رَهَطَ رَهَطَ A ( n. ac. رَهْط 1 ), a. Ate greedily, gobbled; took a large ( monthful ). رَهَّطَ رَهَّطَ II , a. see I . اِرْتَهَطَ اِرْتَهَطَ VIII , a. Assembled, congregated. رَهْط رَهْط 1 , ( pl. أَرْهِطَة 15t , أَرْهُط 16 , أَرْهَاْط 38 ), a. Company, troop, band of men. b. People, persons. c. Enemy, foe. d. ( pl. رِهَاْط 23 ), Leather drawers. رَهَط رَهَط 4 , a. see 1 (a) ,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR17.235 harf
رهط رَهَطَ - يَرْهَطُ - رَهْط رَهَطَ - يَرْهَطُ + قوم + كائناً: يلزموه ويتجمعون حوله لحمايته ومنع أذى الآخرين عليه: يلزم عدد من الأفراد شخصاً، ويكونوا بين ثلاثة إلى عشرة من المقربين إليه، لقرابة نسب أو منفعة، ليمنعوه ويحرسوه من أعدائه أو من أي خطر رَهْط: على وزن" فـَعـْل" اسم فعل " رَهَطَ - يَرْهَطُ ": وهو أيضاً ما يكون بفعل " رَهَطَ -
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler22 mücavir (30 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. عزز

    2 ortak ayet · Yağmur suyu ile doymuş topraktır

  2. تسع

    1 ortak ayet · Suva tas demektir

  3. شعب

    1 ortak ayet · Ağacın dalı demektir

  4. رجم

    1 ortak ayet · Alet olarak kullanılan taştır

  5. فقه

    1 ortak ayet · Kavrarlar

  6. حوط

    1 ortak ayet · Çeper, çit demektir

  7. وري

    1 ortak ayet · Arka

  8. ضعف

    1 ortak ayet · Katlanmış deri demektir

  9. فسد

    1 ortak ayet · Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık…

  10. ظهر

    1 ortak ayet · Arka demektir

  11. دين

    1 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir

  12. كثر

    1 ortak ayet · Kesr(sin ile) kırık demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. قَالَ يَاقَوْمِ أَرَهْطِي أَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَاتَّخَذْتُمُوهُ وَرَاءَكُمْ ظِهْرِيًّا إِنَّ رَبِّي بِمَا تَعْمَلُونَ مُحِيطٌ

    Silahlı birliğim mi?Dedi ki: Ey kavmim; benim taraftarlarım size göre Allah’tan daha mı üstün ki O’na sırt çevirdiniz? Doğrusu Rabbım, sizin yaptıklarınızı kuşatmıştır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرهط
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنفر, عصب, عشر, قوم
Zıt Kökفرد
Çekirdek Özet 1Birbirine kenetlenmiş, korunak oluşturan ve sayısı ona kadar olan dar erkek veya dayanışma topluluğu
Çekirdek Özet 2Hukuki ve ahlaki sorumluluktan bağımsız biçimde kabile asabiyeti ve fiili koruma sağlayan dar klik veya hizip
Çekirdek Özet 3Adaleti değil kan bağını ve sayısal nüfuzu önceleyen, hakkın önüne güç dengesini koyan kapalı dayanışma mekanizması
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca nötr bir akraba zümresi sayarak taşıdığı yıkıcı klik, organize fesat ve kör asabiyet dinamiğini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رهBir şeyin üzerine kapanma, sıkıştırma, baskı kurma veya ipotek altına alma hareketidir; رهب kökünde korkuyla içe kapanmada, رهق kökünde örtüp bürümede, رهن kökünde rehin olarak tutmada, رهو kökünde ise durulup birikmede görülürطKuşatıcı ve toparlayıcı baskı hareketini somut bir zümre veya sığınak etrafında bir araya getirme, dışarıya karşı kapalı ve sert bir koruma çemberi oluşturma yönünde özelleştirmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başı; baş, ilk, üstTopluluk içindeki öncülüğü, hiyerarşik bağı veya topluluğun öne çıkan erkek fertlerini temsil eder
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesVarlığını hissettiren, sesini duyuran ve eylem anında teyakkuzda olan kolektif nefesi ve canlılığı imler
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaDışarıya kapalı, fertleri birbirine bağlayan, koruyucu bir halka veya çember oluşturan zümre yapısını gösterir
رهطBaşı çeken fertlerin ortak bir koruma çemberinde birleşerek dayanışma ve savunma amacıyla birbirine kenetlenmesiFertlerin birbirini muhafaza etmek ve dışarıya karşı nüfuz kurmak üzere kurduğu dar, korunaklı ve hareketli halkayı ifade eder

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇöl sıçanının yavrularını dış tehlikelerden saklamak için açtığı, gizli ve korunaklı yuva bölmesi الرَّاهِطاءُ ile belden dize kadar sarılıp şeritler halinde kesilen deri kuşak veya örtü الرِّهاط
Cahiliye şiiri kullanımıEbu’l-Müsellem el-Hüzelî’ye ait bir beyitte kök, hayızlı kadının kullandığı veya beline sardığı örtüye benzetilerek bir kimseyi korumasız ve değersiz kılma kınaması olarak geçer: مَتَى ما أَشَأْ غيرَ زَهْوِ المُلُو / كِ أجْعَلْكَ رَهْطاً على حُيَّضٍ
Erken Arapça kullanımHz. Osman’ın şehadetinin ardından Velid b. Ukbe’nin söylediği rivayet edilen şiirde, organize biçimde eyleme geçen dar suç ortaklığını nitelemek üzere üç kişilik grup hakkında kullanılmıştır: ثلاثـة رهط قاتلان وسالب / سواء علينا قاتلاهُ وسالِبُه

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, el-Müfredât, Lisānü’l-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça رهط kökü, Sami dillerinin güney kolunda belirginleşen, dar bir topluluğun ortak savunma veya akrabalık ekseninde birbirine kenetlenmesini ifade eden semantik bir gelişim gösterir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) doğrudan ses denkliğiyle bu kökün birebir karşılığı olan üçlü bir isim türevi yaygın değildir; bu dillerde benzer fonksiyonlar klan ve asabe belirten başka köklerle karşılanır. Arapçada kökün ilksel somut kullanımı, çöl faunasında çöl sıçanının korunaklı ve gizli sığınağı olan الرَّاهِطاءُ ile bedeni saran deri örtü الرِّهاط kelimelerinde korunmuştur. Buradan hareketle üç ile on kişi arasındaki, kadınların dahil edilmediği, ortak hareket edebilen dar erkek dayanışma zümresine isim olmuştur. Arapçadaki bu gelişme, kökün somut bir koruma zırhı ve dar sığınak imgesinden sosyolojik bir koruma kalkanına doğru özelleştiğini gösterir.

Güven Güçlü

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, HALOT.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSığınak ve sarıcı örtüden dar asabe birliğine geçişÇöl sıçanının sığınağı ve sarıcı deri örtü anlamından kabile içi en yakın koruyucu erkek birliğine aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami dillerinde dar dayanışma grubuKuzeybatı Sami dillerinde doğrudan kökdeşi bulunmayıp Arapça ve yakın lehçelerde korunmuş özgün bir kabile ıstılahıdırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin diğer kollarında doğrulanmış doğrudan bir morfemik izomorf tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha, Cohen Semitik Kökler Sözlüğü.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رهطAnlamlıDar topluluk, koruyucu zümreÜç ila on kişiden oluşan erkek dayanışma grubu, çöl sıçanı yuvasıHedef kök; Kur'an'da geçer
رطهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
هرطAnlamlıParçalama, yırtma, çiğnemeEtin çiğnenerek liflerine ayrılması veya sözle birinin haysiyetinin parçalanmasıKur'an'da geçmez
هطرAnlamlıSert darbe vurma, değnekle dövmeBir kimseye veya hayvana tahta ya da sopa ile sertçe vurarak sarsmaKur'an'da geçmez
طرهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
طهرAnlamlıArınma, temizlenme, kirden uzaklaşmaMaddi pisliklerden ve manevi kusurlardan berî olma haliKur'an'da geçer; zıt fonetik kutup

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رهطMerkezDar asabiyet zümresiÜç ila on kişiden oluşan, doğrudan koruma sağlayan veya fesat organize eden çekirdek erkek klikSayıca az, eylem kabiliyeti yüksek ve kan bağına dayalı koruyucu klik
نفرKomşuHarekete geçen toplulukBir tehlike veya çağrı anında derhal seferber olan, sayıları üç ile yedi arasında kalan grupHarekete geçme ve dağılma hareketini öne çıkarır; رهط gibi sabit koruma kalkanı ifade etmez
عصبKomşuDayanışma grubuBirbirini sıkıca saran, her koşulda birbirine arka çıkan geniş akraba ve asabe topluluğuSayısal sınır taşımaz; ideolojik ve kabilevi taassubu temsil eder
عشرKomşuSosyal birliktelik ve akrabalıkBirlikte yaşayan, hayatı ve maişeti paylaşan geniş kabile kolu veya aşiretSayısal olarak ona ulaşmayı ve geniş maişet ortaklığını anlatır
قومKomşuGenel toplulukBelirli bir nizam ve önderlik altında bir arada duran büyük halk veya kavimBütün bir milleti ve genel toplumsal gövdeyi kapsar
فردZıtTekillikHiçbir koruma zümresine, asabeye veya birliğe dayanmayan tek başına fertZümresel korumanın ve kolektif kalkanın tam karşıtı olan yalnızlık hali

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرهطDar koruma zümresiÜç ila on erkekten oluşan, kalkan vazifesi gören veya ortak eylem icra eden hizipKesin
LatinceFactio, comitatusDar hizip, koruma birliğiİktidar veya savunma için kenetlenen küçük grubu karşılar; kabilevi akrabalık bağını dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceClan clique, kin-band, factionDar kabile birliği, çete, hizipKüçük grup dayanışmasını ve organize suç birliğini verir; Arapçadaki kesin sayı sınırını taşımazGüçlü
AlmancaSippe, Bande, KlüngelAkraba birliği, klik, dar zümreKapalı dayanışma ve ortak menfaat grubunu karşılar; çöl sığınağı imgesini içermezGüçlü
FransızcaClan, coterie, factionDar klik, koruyucu zümreBirlikte hareket eden az sayıdaki eylem grubunu anlatır; kabile içi kan bağı yönünü kısmen eksik bırakırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
رَهْطٍŞehirde organize fesat çıkaran yıkıcı dar şebeke veya çeteSemûd kavminde Salih peygambere ve topluma karşı gizlice örgütlenen dokuz kişilik yıkıcı fesat zümresi; Neml 27:48
رَهْطُكَBir kimseyi toplumsal linçten ve cezadan fiilen koruyan yakın akraba zümresiMedyen kavminin Şuayb peygambere karşı hakkı değil onun arkasındaki kabilevi koruma gücünü hesaba kattığı bağlam; Hûd 11:91
أَرَهْطِيİlahî kudret ve hakikat karşısında kabilevi gücün sorgulandığı akraba kalkanıŞuayb peygamberin kavmine, Allah’ın kudretini unutup kendisinin kabile birliğinden çekinmelerini kınadığı bağlam; Hûd 11:92

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNübüvvet ve ilahî himayePeygamberlerin tebliğ sürecinde kabilevi asabiyet kalkanına ihtiyaç duyup duymadıkları ve ilahî korumanın mahiyetiKabilevi koruma gücünün Allah’ın kudretine ortak koşulamaz bir acziyet unsuru olması
FıkıhDiyet ve akile kurumuCinayet diyetini üstlenecek akraba halkasının sınırları ve dar asabenin sorumluluk derecesiSuç ve tazminatta en yakın erkek akraba zümresinin hukuki sorumluluk çemberi
TefsirKıssa tahlili ve sosyolojiSemûd kavmindeki dokuz kişilik çetenin toplum yapısını felç etmesi ve Medyen’in kabile baskısıAzınlıkta kalan organize oligarşik/asabi bir grubun toplumsal yönlendirme gücü
HadisTebliğ ve aşiret davetiPeygamberin yakın akrabalarını uyarmasını emreden ayetin tatbikinde en yakın hısım halkasının sınırlarıTebliğin ilk muhatabı olan en dar ve en etkili akraba koruma çemberi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve tevekkülSahte sığınakİlahî otoritenin önüne konan dünyevi koruma kalkanıİnsanların Allah’tan korkmak yerine arkasındaki zümrenin gazabından çekinmesi dini sapmadırKesin
İlmiSosyolojik grup analiziÇekirdek eylem hücresiToplumsal yapıyı dönüştüren veya tahrip eden dar klikBüyük kitlelerin, organize olmuş üç ila on kişilik kararlı odaklar eliyle yönlendirilebilmesiGüçlü
SiyasiGüç dengesi ve oligarşiNüfuz ve asabiyet fraksiyonuMeşruiyeti değil ham gücü dayatan koruma ve baskı mekanizmasıİktidarı ve dokunulmazlığı ahlaki hakta değil kabilevi veya zümresel baskıda arama refleksiKesin
İktisadiÇıkar ve rant karteliKapalı menfaat şebekesiKamusal kaynakları tekelinde tutan azınlık dayanışmasıSemûd örneğinde olduğu gibi toplumun ortak kaynaklarına fesatla el koyan dar oligarşik çıkar birliğiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKüçük dünya ağı ve yoğun bağlı alt çizgeSayıca çok az düğümden oluşan ancak aralarındaki kenar yoğunluğu maksimum seviyede olan, dış etkilere kapalı ve yüksek iç iletkenliğe sahip alt kümeGüçlü
Beşeri bilimlerKapalı klik ve organize cürüm hücresiToplumun genel kurallarını hiçe sayan, üyelerine tam ve sorgusuz dokunulmazlık sağlayan, sayısı sınırlı organize hücre yapısıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi herhangi bir akraba topluluğu, aile veya soyut bir kabile zümresi olarak tercüme edip nötrleştirmek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem hakkın önüne geçirilen kabilevi bir koruma kalkanını hem de toplumu fesada boğan örgütlü bir fesat şebekesini anlatan eylemsel ve tehlikeli bir güç odağıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataSemûd kavmindeki fesadın rastgele ferdî suçlar olduğu zannedilir; Medyen kavminin Şuayb peygambere karşı tavrındaki asabiyet şantajı ve sahte otorite kurgusu anlaşılamaz

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kabile asabiyetine, kan bağına dayalı haksız dokunulmazlığa ve organize azınlık fesadına getirdiği radikal eleştiriyi kavramak için kilit kavramdır
Hangi ayet groupsunda belirleyicidir?Peygamberlerin kavimleriyle yüzleştiği kıssalarda; özellikle Medyen kavminin güç anlayışını sergileyen ayetlerde ve Semûd kavminin organize helak sürecinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Toplumsal sapmaların yalnızca kitlelerin şuursuzluğuyla değil, onları yönlendiren ve koruyan dar organize klikler eliyle üretildiğini gösterir; korumanın kabilede değil Allah'ta olduğunu ilan eder

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamÇöl sıçanının yavrularını sakladığı korunaklı ve gizli sığınak ile bedeni sarıp kuşatan dar deri örtüden türeyerek, birbirini dış tehlikelere karşı koruyan üç ila on kişilik kapalı erkek dayanışma zümresidir.
  • Soyut anlamHakikatin, ahlakın ve meşru hukukun yerine kan bağını, fiziki gücü ve sorgusuz iç dayanışmayı koyan kapalı klik ve koruma kalkanıdır.
  • Sistematik karşılıkİlahî otoriteye karşı alternatif bir dokunulmazlık iddiası üreten veya kamusal nizamı tahrip eden organize asabiyet ve eylem hücresidir.
  • LaTeX modeliR={xi∈A∣3≤∣R∣≤10},Φ(R)  ⟹  (∑ixi≫Ω)∧(∇⋅Fext=0)
  • LaTeX açıklamasıFormülde R dar koruma ve eylem zümresini (رهط), A kabile veya asabe fertleri kümesini temsil eder; zümrenin eleman sayısı 3≤∣R∣≤10 aralığındadır. Φ(R) fonksiyonu bu grubun kolektif eylemini gösterir; bu eylem zümre fertlerinin ham gücünün dış adalet ve hakikat normunun (Ω) önüne geçirilmesini ifade eder. Eşitliğin son kısmı ise zümrenin dışarıdan gelen adli, ahlaki veya ilahî müdahaleye (Fext) karşı kapalı bir diverjans sıfırlığı sergileyerek üyelerine mutlak bir zırh ve kalkan oluşturma çabasını sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر