سبغ
س - ب - غ
KÖK- 2 geçiş
- 2 ayet
- 2 sîga
- 11 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Bol olanlar
Notlarım
Sözlükler(11)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR491 harfباب الغين والسين والباء معهما
غ ب س، س ب غ، س غ ب مستعملات غبس: الغَبَسُ: لون الرماد والذئب.
وأَغْبَسَ الليل وأغَبَش واحد.
سبغ: سَبَغ الشَّعَرُ سُبُوغاً، وسَبَغَتِ الدرع، وكل شيء طال إلى الأرض فهو سابغٌ. وسَبَّغَتِ النّاقةُ تَسبيغاً إذا كانت كلما نبت الشعر على ولدها أجهضته.
وإِسباغُ الوضوء: المبالغةُ فيه.
والتَّسْبَغَةُ: شيء من حلق الدرع توصل به البيضة فيستر العنق، والبيضة يقال لها: سابغٌ.
ويقال:
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR520 harfشيءٌ سابِغٌ، أي كاملٌ وافٍ. وسَبَغَتِ النعمةُ تَسْبُغُ بالضم سُبوغاً: اتسعتْ. وأَسْبَغَ الله عليه النعمة، أي أتمَّها. وإسْباغُ الوضوءِ: إتمامُه. وسَبَّغَتِ الناقةُ تَسْبيغاً: ألقت ولدها وقد أشعَرَ. وذَنَبٌ سابِغ، أي وافٍ. والسابِغَةُ: الدرعُ الواسعةُ. ورجلٌ مُسْبِغٌ: عليه درعٌ سابِغَةٌ. وتَسْبِغَهُ البَيضةِ: ما توصل به البيضةُ من حَلَقِ الدرعِ فتستُر العنق، لأنَّ البيضة به تَسْبُغُ، ولولاه لكان
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR1.803 harfغ س ب
غبس ، سبغ ، شغب : ( مستعملة ) .
غبس : قال الليث : الغَبَسُ : لون الرّماد ، يقال : ذئبٌ أَغبَسُ .
وقال اللحياني يقال : غبَسٌ وغبَشٌ لوقت الغَلَسِ ، وأصله من الغُبْسَةِ لونٌ بين السواد والصُّفرةِ وحمارٌ أغبَسُ إذا كان أدْلَمَ .
أبو عبيد عن الأموي : لا آتيكَ ما غَبَا غُبَيْسٌ ، وأنشد :
وفي بني أُمِّ زُبَيْرٍ كيْسُ
على المتاع ما غبا غبَيْسُ
وقال ابن الأعرابي : معنى ما غبا غبَيْسٌ أي : ما بقي
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR9.637 harf(باب السين والباء وما يثلثهما)
(سبت) السين والباء والتاء أصلٌ واحد يدلُّ على راحةٍ وسكون. يقال للسَّير السهل اللّين. سَبْتٌ. قال:
ومطوِيّة الأقرابِ أمّا نَهارُها *** فسَبْتٌ وأما ليلُها فَذَمِيل([1])ثمّ حُمل على ذلك السَّبْت: حلق الرّأس. ويُنشَد في ذلك ما يصحح هذا القياسَ، وهو قولُه:
* يُصبح سكرانَ ويُمسِي سَبْتَا([2]) *
لأنَّه يكون في آخر النهار مُخْثِراً([3]) قليلَ الحركة فلذلك يقال للمتحيِّر
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR427 harfس ب غ
ثوب سابغ.
وخرج وعليه سابغة وهو صنع السوابغ.
وسالت تسبغته على سابغته وهي رفرف البيضة.
قال مزرد: وتسبغة في تركـة حميريـة دلامصـة يرفـض عنهـا الجنادل وقال: وتسبغة يغشى المناكب ريعها لداود كانت نسجها لـم يهلهـل وكميّ مسبغ: عليه سابغة.
ومن المجاز: أسبغ الله تعالى علينا النعم والحمد لله على سبوغ نعمته وضفو نيله.
وأسبغ وضوءه.
وقد سبغ شعره وله شعر سابغ وعجيزة سابغة وهو
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR3.390 harfشيء سابغٌ أَي كامِلٌ وافٍ. وسَبَغَ الشيءُ يَسْبُغُ سُبُوغاً: طالَ إلى الأَرض واتَّسَعَ، وأَسْبَغَه هو وسَبَغَ الشعرُ سُبُوغاً وسَبَغَتِ الدِّرْعُ، وكلُّ شيءٍ طالَ إلى الأَرض، فهو سابِغٌ. وقد أَسْبَغَ فلان ثَوْبَه أَي أَوسَعَه. وسَبَغَتِ النِّعْمةُ تَسْبُغُ، بالضم، سُبُوغاً: اتسعت. وإِسْباغُ الوُضوءِ: المُبالَغة فيه وإتْمامُه. ونعمة سابِغةٌ، وأَسْبَغَ الله عليه النِّعْمةَ: أَكْمَلَها وأَتَمَّها
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR195 harf* س ب غ * شيء * سَابِغٌ * أي كامل واف و * سَبَغَتِ * النعمة اتسعت وبابه دخل و * أسْبَغَ * الله عليه النعمة أتمها و * إسْباغُ * الوضوء إتمامه وذنب * سابِغٌ * أي واف و * السَّابِغةُ * الدرع الواسعة
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR3.946 harfسبغ الشيء سبوغا، بالضم طال إلى الأرض، قاله الليث، كالثوب، والشعر، والدرع ونحوها.
ومن المجاز: سبغت النعمة: اتسعت ويقال: الحمد لله على سبوغ النعمة.
وسبغ لبلده سبوغا: مال إليه ووصله، ونص أبي عمرو نوادره: سبغت لبغداد، وسبغت للكوفة: أي: ملت إليهما سبوغا، وبلغتهما أيضا.
ومن المجاز: ناقة سابغة الضلوع، قاله الليث، أي: وافرتها.
وعجيزة سابغة، وألية سابغة، ونعمة سابغة، وفي بعض النسخ: عمة، ومطرة
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR6.493 harfسَبَغَ
1 سَبَغَ ذ , (Msb, K, &c.,) aor. سَبُغَ (MA, Msb) and سَبَغَ , (MA,) inf. n. سُبُوغٌ, (Msb, K, &c.,) It (a garment [&c.]) was complete, full, ample, or without deficiency: (MA, Msb:) it (a thing, Lth, Msb, of any kind, JK, Msb, such as a garment, TA, a coat of mail, JK, Msb, TA, and the like, TA, and hair, JK, TA) was long, (JK, Msb, K,) from above to below, (Msb,) or reaching to, or
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR467 harfسَبَغَ
سَبَغَ U ( n. ac. سُبُوْغ 27 ),
a. Was long, flowing, ample.
b. Was pleasant, easy ( life ).
c. [ La ], Tended towards ( his country ).
أَسْبَغَ
أَسْبَغَ IV ,
a. Made long, flowing, ample; performed with thoroughness ( ablution ).
b. [ acc. & 'Ala ], Gave to, in abundance; provided for amply.
c. Put on a coat of mail.
سَبْغَة
سَبْغَة 1t ,
a. Ampleness; plentifulness; ease,
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR12.003 harfسبغ
سَبَغَ - يَسْبُغُ - سَابِغ - سَابِغَة - سَابِغَات - أَسْبَغَ - يُسْبِغُ
سَبَغ َ - يَسْبُغُ + شيء + على شيء أو كائن: تدلى على الشيء تحته وشمله من جميع جوانبه
سَابِغ: اسم فاعل صفة مشبهة من " سَبَغَ - يَسْبُغُ ": الشيء الذي يغطي كائناً من جميع جوانبه فلا يظهر منه شيء
دروع سابغات: دروع تتدلى على جوانب الجسم فتستره كله
سَابِغَة: مؤنث " سَابِغ
سبغ سَبَغَ - يَسْبُغُ - سَابِغ - سَابِغَة - سَابِغَات - أَسْبَغَ - يُسْبِغُ سَبَغ َ - يَسْبُغُ + شيء + على شيء أو كائن: تدلى على الشيء تحته وشمله من جميع جوانبه سَابِغ: اسم فاعل صفة مشبهة من " سَبَغَ - يَسْبُغُ ": الشيء الذي يغطي كائناً من جميع جوانبه فلا يظهر منه شيء دروع سابغات: دروع تتدلى على جوانب الجسم فتستره كله سَابِغَة: مؤنث " سَابِغ ": وهي أيضاً فاعل مرة: نوع مخصوص من الأشياء التي تتدلى على شيء وتشمله، من أنواع الثياب أو الدروع وما شابه سَابِغَات: جمع " سَابِغَة " أَسْبَغَ - يُسْبِغُ + كائن + شيئاً + على كائن: على وزن " أفـْعـَل " من " سَبَغَ - يَسْبُغُ ": جعله " يَسْبُغُ " عليه: جعل الشيء يتدلى ويغمر ويغطي الكائن من جميع جوانب الشيء فلا يظهر منه شيء أسبغ عليكم نعمه: نشر عليكم نعمه فغطاكم بها: كناية عن المبالغة العظمى بالإنعام: كما يستعمل بالعامية الحالية: خيره يطمرني من رأسي لأخمص قدمي واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التغطية بغطاء أو خمار أو ثوب يلقى على الجسم ويقترب منه ولا يلتصق به "، وهي: دَثَرَ - يَدْثُرُ، لَحَفَ - يَلْحَفُ، سَرْبَلَ - يُسَرْبِلُ، سَبَغ َ - يَسْبُغُ، خَمَرَ - يَخْمُرُ (خَمَرَ - يَخْمِرُ)، غَطَى - يَغْطِي سابغات ﴿أن اعمل سابغات وقدر في السرد واعملوا صالحا إني بما تعملون بصير(11)﴾ سبأ أسبغ ﴿ألم تروا أن الله سخر لكم ما في السماوات وما في الأرض وأسبغ عليكم نعمه ظاهرة وباطنة ومن الناس من يجادل في الله بغير علم ولا هدى ولا كتاب منير(20)﴾ لقمان مختار الصحاح ● [سبغ] س ب غ: شيء سَابِغٌ أي كامل واف و سَبَغَتِ النعمة اتسعت وبابه دخل و أسْبَغَ الله عليه النعمة أتمها و إسْباغُ الوضوء إتمامه وذنب سابِغٌ أي واف و السَّابِغةُ الدرع الواسعة الراغب سبغ - درع سابغ: تام واسع. قال الله تعالى: }أن اعمل سابغات﴿[سبأ/11]، وعنه استعير إسباغ الوضوء، وإسباغ النعم قال:﴾وأسبغ عليكم نعمه ظاهرة وباطنة{ [لقمان/20]. ملخص اللسان 1. وسَبَغَ الشيءُ يَسْبُغُ سُبُوغاً:طالَ إلى الأَرض واتَّسَعَ، وأَسْبَغَه هو وسَبَغَ الشعرُ سُبُوغاً وسَبَغَتِ الدِّرْعُ، وكلُّ شيءٍ طالَ إلى الأَرض، فهو سابِغٌ.والدِّرْعُ السابِغةُ: التي تَجُرُّها في الأَرض أَو على كَعْبَيْكَ طُولاً وسَعةً 2. شيء سابغٌ أَي كامِلٌ وافٍ. 3. وسَبَغَتِ النِّعْمةُ تَسْبُغُ، بالضم، سُبُوغاً:اتسعت. 4. وإِسْباغُ الوُضوءِ: المُبالَغة فيه وإتْمامُه. 5. ونعمة سابِغةٌ،وأَسْبَغَ الله عليه النِّعْمةَ: أَكْمَلَها وأَتَمَّها ووسَّعَها. لسان العرب ● - سبغ: شيء سابغٌ أَي كامِلٌ وافٍ. وسَبَغَ الشيءُ يَسْبُغُ سُبُوغاً: طالَ إلى الأَرض واتَّسَعَ، وأَسْبَغَه هو وسَبَغَ الشعرُ سُبُوغاً وسَبَغَتِ الدِّرْعُ، وكلُّ شيءٍ طالَ إلى الأَرض، فهو سابِغٌ. وقد أَسْبَغَ فلان ثَوْبَه أَي أَوسَعَه. وسَبَغَتِ النِّعْمةُ تَسْبُغُ، بالضم، سُبُوغاً: اتسعت. وإِسْباغُ الوُضوءِ: المُبالَغة فيه وإتْمامُه. ونعمة سابِغةٌ، وأَسْبَغَ الله عليه النِّعْمةَ: أَكْمَلَها وأَتَمَّها ووسَّعَها. وإنهم لفي سَبْغةٍ من العَيْشِ أَي سَعةٍ. ودَلْوٌ سابِغةٌ: طويلة؛ قال: دَلْوُكَ دَلْوٌ، يا دُلَيْحُ، سابِغهْ في كلِّ أَرْجاءِ القَلِيبِ والِغهْ ومطرٌ سابغٌ، وسَبَغَ المطرُ: دَنا إلى الأَرض وامتدّ؛ قال: يُسِيلُ الرُّبا، واهِي الكُلَى، عَرِصُ الذُّرى، أَهِلَّةُ نَضّاخِ النَّدَى سابغِ القَطْرِ وذنَبٌ سابِغٌ أَي وافٍ. وفي حديث المُلاعَنةِ: إن جاءت به سابِغَ الأَلْيَتَيْنِ أَي عظِيمهما من سُبُوغِ الثوب والنِّعْمةِ. والسابِغةُ: الدِّرْعُ الواسِعةُ. ورجل مُسْبِغٌ: عليه دِرعٌ سابِغةٌ. والدِّرْعُ السابِغةُ: التي تَجُرُّها في الأَرض أَو على كَعْبَيْكَ طُولاً وسَعةً؛ وأَنشد شمر لعبد الله بن الزبير الأَسدي: وسابِغةٍ تَغْشَى البنانَ، كأَنَّها أَضاةٌ بِضحْضاحٍ من الماء ظاهِرِ وتَسْبِغةُ البَيْضةِ: ما تُوصَلُ به البَيْضةُ من حَلَقِ الدُّرُوعِ فَتَسْتُرُ العُنُقَ لأَن البيضةَ به تَسْبُغُ، ولوْلاه لكان بينها وبين جَيْبِ الدِّرْع خَلَلٌ وعوْرة. قال الأَصمعي: يقال بيضةٌ لها سابِغٌ؛ وقال النضر: تَسْبِغةُ البيض رُفُوفُها (* قوله «رفوفها» الذي في شرح القاموس: رفرفها براءين، وفي الاساس: وسالت تسبغته على سابغته وهي رفرف البيضة.) من الزَّرَدِ أَسفَل البيضة يَقِي بها الرجلُ عُنقه، ويقال لذلك المِغْفَر أَيضاً؛ وقال أَبو وَجْزةَ في التَّسْبِغةِ: وتَسْبِغة يَغْشَى المَناكِبَ رَيْعُها، لِدوادَ كانَتْ ، نَسْجُها لَمْ يُهَلْهَلِ وفي حديث قَتْلِ أُبَيِّ بن خَلَفٍ: زَجَلَه بالحربة فتَقَعُ في تَرْقُوَتهِ تحت تَسْبِغةِ البيضة؛ التَّسْبِغةُ: شيء من حَلَق الدُّرُوع والزَّرَدِ يَعْلُقُ بالخُوذةِ دائراً معها ليسْتُر الرقبةَ وجَيْبَ الدِّرْع. وفي حديث أَبي عبيدة، رضي الله عنه: إنَّ زَرَدَتَيْنِ من زَرَدِ التَّسْبِغةِ نَشِبَتا في خَدّ النبي، صلى الله عليه وسلم، يوم أُحُد، وهي تَفْعِلة، مصدر سَبَّغَ من السُّبُوغ الشُّمُولِ؛ ومنه الحديث: كان اسم دِرْعِ النبي، صلى الله عليه وسلم، ذا السُّبُوغِ لِتَمامِها وسَعَتِها. وفي حديث شريح: أَسْبِغُوا لليتِيم في النفَقةِ أَي أَنفِقوا عليه تمام ما يحتاج إليه ووسّعوا عليه فيها. وفحْلٌ سابِغٌ أَي طويلُ الجُرْدانِ، وضدّه الكَمْشُ. وناقة سابِغةُ الضُّلُوع وعجِيزةٌ سابِغةٌ وأَلْيَةٌ سابِغةٌ. والمُسَبَّغُ من الرَّمَل: ما زِيدَ على جزئه حرف نحو فاعِلاتانْ من قوله: يا خَلِيلَيَّ ارْبَعا فاسْـ ـتَنْطِقا رَسْماً بِعُسْفانْ فقوله: مَن بعُسْفانْ فاعِلاتانْ؛ قال أَبو إِسحق: معنى قولهم مُسَبَّغاً كأَنَّه جُعِلَ سابغاً، والفرق بين المُسَبَّغِ والمُذَيَّلِ أَن المُسَبَّغَ زيد على ما يُزاحَفُ مِثْلُه، وهو أَقلّ متحركات من المُذَيَّلِ، وهو زيادة على سبب، والمُذَيَّلُ على وَتِدٍ. قال أَبو إسحق: سُمِّي مُسبَّغاً لوُفُورِ سُبُوغِه لأَن فاعلاتن إذا تامّاً فهو سابغ، فإِذا زِدْتَ على السابغ فهو مَسَبَّغ كما أَنك تقول لذي الفَضْل فاضِلٌ، وتقول للذي يكثر فضله فَضّالٌ ومُفَضَّلٌ. وسَبَّغَتِ الناقةُ تَسْبِيغاً، فهي مُسَبِّغٌ: أَلْقَتْ ولدها لغير تمام، وقيل: أَلقته وقد أَشْعَر، وإذا كان ذلك عادةً فهي مِسْباغٌ. قال ابن دريد: وليس بمعروف. وقال صاحب العين: التسْبِيغُ في جميع الحَوامل مثلُه في الناقة. والمُسَبَّغُ: الذي رمت به أُمُّه بعدما نُفِخَ فيه الرُّوح؛ عن كراع. التهذيب: وسبَّغَتِ الناقة تَسْبيغاً فهي مُسَبَِّغ إذا كانت كلما نَبَت على ولدها في بطنها الوَبَرُ أَجْهَضَتْه، وكذلك من الحوامِلِ كلِّها. أَبو عمرو: سَبَّطَت الإِبلُ أَوْلادَها وسَبَّغَتْ إذا أَلقَتْها. مقاييس اللغة: (سبغ) السين والباء والغين أصلٌ واحد يدلُّ على تمامِ الشيء وكماله. يقال أَسْبَغْتُ الأمر، وأسْبَغَ فلان وضوءَه. ويقال أسبغ الله عليه نِعَمَه. ورجل مُسْبِغ، أي عليه درعٌ سابغة. وفحل سابغٌ: طويل الجُرْدَان([15])، وضدُّه الكَمْش. ويقال سَبَّغَت الناقةُ، إذا ألقت ولدَها وقد أَشْعَرَ. القاموس المحيط: سَبَغَ الشيءُ سُبُوغاً طالَ إلى الأَرْضِ، و النِعْمَةُ اتَّسَعَتْ، و لِبَلَدِه مالَ إليه ووَصَلَهُ. وناقَةٌ سابِغَةٌ الضُّلُوعِ، وعَجِيزَةٌ، وألْيَةٌ، وعِمَّةٌ، ومَطْرَةٌ. ودِرْعٌ سابِغَةٌ: تامَّةٌ طَويلَةٌ. ولِثَةٌ سابِغَةٌ: قَبِيحَةٌ. وفَحْلٌ سابِغٌ: طَويلُ الجُرْدانِ. وبَيْضَةٌ لها سابِغٌ، أي: لها تَسابُغٌ، وتَسْبِغُها وتَسْبِغَتُها، ويُفْتَحُ ثالِثُهُما: ما تُوصَلُ به البَيْضَةُ من حَلَقِ الدِرْعِ فَتَسْتُرُ العُنُقَ. والسَّبْغَةُ: السَّعَةُ، والرَّفاهِيَةُ. ورجُلٌ سُبُغٌ، كعُنُقٍ: عليه دِرْعٌ سابِغَةٌ. وأسْبَغَ اللَّهُ النِعْمَةَ: أتَمَّها، و الوُضُوءَ: أبْلَغَهُ مَواضِعَهُ، ووَفَّى كُلَّ عُضْوٍ حَقَّهُ. وسَبَّغَتِ الحامِلُ تَسْبيغاً: ألْقَتْ ولَدَها وقد أشْعَرَ. تاج العروس: سبغ سَبَغَ الشَّيءَ سُبُوغاً بالضَّمِّ طالَ إلى الأرْضِ قالَهُ اللَّيْثُ كالثَّوْبِ والشَّعَرِ والدِّرْعِ ونَحْوِها ومن المَجَازِ : سَبَغَتِ النِّعْمَةُ : اتَّسَعَتْ ويُقَالُ : الحَمْدُ للهِ على سُبُوغِ النِّعْمَةِ وسَبَغَ لِبَلَدِه سُبُوغاً : مالَ إليْهِ ووَصَلَهُ ونَصُّ أبي عَمْروٍ نَوادِرِه : سَبَغْتُ لبَغْدَادَ وسَبَغْتُ للكُوفَةِ : أي : مِلْتُ إليهْمِا سُبُوغاً وبلَغْتُهُما أيْضاً ومن المَجَازِ : ناقَةٌ سابِغَةُ الضُّلُوعِ قالَهُ اللَّيْثُ أي : وافِرَتُها وعَجِيزَةٌ سابِغَةٌ وألْيَةٌ سابِغَةٌ ونِعْمَةٌ سابِغَةٌ وفي بَعْضِ النُّسَخِ : عِمَّةٌ ومَطْرَةٌ سابِغَةٌ ودِرْعٌ سابِغَةٌ أي : تامَّةٌ وافِرَةٌ طَوِيلَةٌ واسِعَةٌ وفيه لَفٌّ ونَشْرٌ مُرَتَّبٌ وكُلُّهُنَّ مجازٌ غيرُ الأخِيرَةِ وقالَ الله تعالى : أن اعْمَلْ سابِغَاتٍ والدِّرْعُ السّابِغَةُ : الّتِي تَجُرُّها في الأرْضِ أو على كَعْبَيْكَ طُولاً وسَعَةً وأنْشَدَ شَمِرٌ لعَبْدِ اللهِ بنِ الزَّبِيرِ الأسَدِيِّ : وسابِغَةٍ تَغْشَى البَنَانَ كِأنَّهَا ... أضاةٌ بضَحْضاحٍ منَ الماءِ ظاهِرِ وسَبَغَ المَطَرُ : إذا دَنَا إلى الأرْضِ وامْتَدَّ قالَ الشّاعِرُ : " يُسِيلُ الرُّبَا واهِي الكُلَى عَرِضُ الذُّراأهِلَّةَ نَضّاخِ النَّدَى سابِغِ القَطْرِ وقالَ عَمْروُ بنُ مَعْدِ يَكرِبَ رضي الله عنه لامْرَأَةِ أبيهِ وكان تَزَوَّجَها بَعْدَ أبيهِ قَبْلَ إسْلامِه في الجَاهِلِيَّةِ : فزَيْنُك في شَرِيطِكِ أُمَّ بَكْرٍ ... وسابِغَةٍ وذو النُّونَيْنِ زَيْنِي وقالَ أبو ذُؤَيْبٍ الهُذَلِيُّ : وعَلَيْهِمَا مَسْرُودَتانِ قَضَاهُمَا ... داوُدُ أو صَنَعُ السَّوابِغِ تُبَّعُ ولِثَةٌ سابِغَةٌ : قَبيحَةٌ نَقَلَه اللَّيْثُ وهو مجازٌ ومن المَجَازِ أيْضاً : فَحْلٌ سابِغٌ : إذا كانَ طَوِيلَ الجُرْدَانِ وضِدُّه : الكَمِيشُ وقالَ الأصْمَعِيُّ : يُقَالُ : بَيْضَةٌ لها سابِغٌ أي : لها تَسَابُغٌ وتَسْبِغُها وتَسْبِغَتُهَا ويُفْتَحُ ثالِثُهُما والثّانِيَةُ هي الفُصْحَى سُمِّيَتْ بمَصْدَرِ سَبَّغَ منَ السُّبُوغِ : الشُّمُولِ وهِيَ : ما تُوصَلُ بهِ البَيْضَةُ منْ حَلَقِ الدِّرْعِ فتَسْتُرُ العُنُقَ لأنَّ البَيْضَةَ بهِ تَسْبغُ ولوْلاهُ لكانَ بَيْنَهُما وبَيْنَ جَيْبِ الدِّرْعِ خَلَلٌ وعَوْرَةٌ وقالَ : تَسْبِغَةُ البَيْضِ : رَفْرَفُهَا منَ الزَّرَدِ أسْفَلَ البَيْضَةِ يَقِي بها الرَّجُلُ عُنُقَهُ ويُقَالُ لذلكَ : المِغْفَرُ أيْضاً وقالَ أبو وَجْزَةَ : وتَسْبِغَةٍ يَغْشَى المَنَاكِبَ رَيْعُها ... لدَاوُدَ كانَتْ نَسْجُها لمْ يُهَلْهِلِ وقالَ مُزَرِّدٌ : وتَسْبِغَةٌ في تَرْكَةٍ حِمْيَرِيَّةٍ ... دُلامِصَةٍ تَرْفَضُّ عنْهَا الجَنَادِلُ قلتُ : و الّذِي قَرَأْتُه في كتابِ الدِّرْعِ والبَيْضَةِ لأبي عُبَيْدةَ : أنَّ رَفْرَفَ البَيْضَةِ غَيْرُ تَسْبِغَتِها فإنَّهُ قالَ في بابِ البَيْضِ وما فِيها ما نَصُّهُ : ومنهَا ما لَها رَفْرَفٌ حَلَقٌ قدْ أحاطَ بأسْفَلِها حتى يُطِيفَ بالقَفَا والعُنُقِ والخَدَّيْنِ حتى يَنْتَهِيَ إلى مِحْجَرَيِ العَيْنَيْنِ فذلكَ رَفْرَفُ البَيْضَةِ وقالَ فيما بَعْدُ : فإذا لم تَكُنْ صَفِيحاً وكانَتْ سَرْداً وهُوَ الحَلَقُ فهِيَ مِغْفَرٌ وغِفَارَةٌ ويُقَالُ لها : تَسْبِغَةٌ فتأمَّلْ ذلكَ والسَّبْغَةُ : السَّعَةُ والرَّفاهِيَةُ وهو مجازٌ يُقَالُ : إنَّهُمْ لفِي سَبْغَةٍ منَ العَيْشِ وقالَ ابنُ الأعْرَابِيّ : رَجُلٌ سُبُغٌ كعُنُقٍ : عَلَيْهِ دِرْعٌ سابِغَة هكذا قَيَّدَهُ الصّاغَانِيُّ في العُبَابِ وهو غَرِيب ثمَّ رأيتُ في اللِّسَانِ : رَجُلٌ مُسْبِغٌ هكذا قَيَّدَهُ مِثَال مُحْسِنٍ : عليْهِ دِرْعٌ سابِغَةٌ وفي الأساسِ : كَمِيٌّ مُسْبِغٌ : عليْهِ سابِغَةٌ ولا إخالُ ما نَقَلَه الصّاغَانِيُّ إلا تَصْحِيفاً وقَلَّدَهُ المُصَنِّف على عادَتِه فتأمَّلْ ومن المَجَازِ : أسْبَغَ اللهُ عليْهِ النِّعْمَةَ أي : أتَمَّهَا وأكْمَلَهَا ووَسَّعَها ومنهُ قَوْلُه تعالى : وأسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وباطِنَةً ومن المَجَازِ أيْضاً : أسْبَغ الوُضُوءَ إسْبَاغاً : أبْلَغَهُ مَوَاضِعَهُ ووفَّى كُلَّ عُضْوٍ حَقَّهُ ومنْهُ قوْلُهُ صلى الله عليه وسلم لأنسٍ رضي الله عنه : أسْبِغْ وُضُوءَكَ يُزَدْ في عُمُرِكَ وسَبَّغَتِ الحامِلُ تَسْبِيغاً فهِيَ مُسَبِّغٌ بلا هاءٍ : ألْقَتْ ولَدَهَا لغَيْرِ تمامٍ وفي التَّهْذِيبِ : أجْهَضَتْهُ وقالَ أبو عُبَيْدٍ عن الأصْمَعِيِّ : إذا ألْقَتْ النّاقَةُ وَلَدَها وقدْ أشْعَرَ قيلَ : سَبَّغَتْ فهِيَ مُسَبِّغٌ وقالَ أبو عَمْروٍ : سَبَّطَتِ الإبِلُ بأوْلادِهَا وسَبَّغَتْ : إذا ألْقَتْهَا قالَ اللَّيْثُ وكذلكَ منَ الحَوَامِلِ كُلِّهَا وممّا يستدْرَكُ عليهِ : شَيءٌ سابِغٌ أي : كامِلٌ وافٍ نَقَلَه الجَوْهَرِيُّ وأسْبَغَ شَعْرَه : أطالَهُ وثوْبَهُ : أوْسَعَهُ ودَلْوٌ سابِغَةٌ : طَوِيلَةٌ وهو مجازٌ قالَ : " دَلْوُكَ دَلْوٌ يا دُلَيْحُ سابِغَهْ " في كُلِّ أرْجَاءِ القَلِيبِ والِغَهْ وذَنَبٌ سابِغٌ : وافٍ ورَجُلٌ سابِغُ الألْيَتَيْنِ أي عَظِيمُهُما وسَبَغَتْ قُصَيرَى الفَرَسِ : وفُرَتء قال ابنُ أحْمَرَ يَصِفُ فَرَساً سَبَغَتْ قُصَيْرَاهُ وأُسْنِدَ ظَهْرُه ... وإذا تَدَافَعَ خِلْتَه لمْ يُسْنَدِ وذُو السُّبُوغِ بالضَّمِّ : اسمُ دِرْعٍ للنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم والمُسَبَّغُ كمُعْظَمٍ من الرَّمَلِ : ما زِيدَ على حَرْفِه جُزْءٌ نحْو فاعِلاتانْ منْ قَوْلِه : يا خَليليَّ ارْبَعَا فاسْ ... تَنْطِقَا رَسْماً بِعُسْفَانْ فقَوْلُه : منْ بِعُسْفَانُ فاعِلاتان سُمِّيَ بهِ لوُفُور سُبُوغِه لأنَّ فاعِلاتُنْ إذا جاءَ تامّاً فهُوَ سابِغٌ فإذا زِدْتَ على السّابِغِ فهُوَ مُسَبَّغٌ ونَظِيرُه الفاضِلُ لذِي الفَضْلِ فإذا كَثُرَ فضْلُه فهُوَ فَضّالٌ ومُفَضَّلٌ والمِسْبَاغُ بالكَسْرِ : النّاقَةُ تُلْقِي وَلَدَها لِغَيْرِ تمامٍ نَقَلَه ابنُ دُرَيْدٍ وقالَ : لَيْسَ بمَعْرُوفٍ والمُسَبَّغُ كمُعَظَّمٍ : الّذِي رَمَتْ بهِ أُمُّه بعْدَ ما نُفِخَ فيهِ الرُّوحُ عنْ كُراع وهذا أسْبَغُ منْهُ أي : أتَمُّ ومنْهُ الحديثُ : وَدِدْتُ أنَّ الدِّرْعَ كانَتْ أسْبَغَ ممّا هِيَ وأسْبَغَ لَهُ في النَّفَقَةِ : إذا أنْفَقَ عليْهِ تَمَامَ ما يَحْتَاجُ إليهِ ووَسَّعَ عليْهِ
Mücavir kökler20 mücavir (29 toplam)
- سرد
1 ortak ayet · Biz, delici alettir
- بطن
1 ortak ayet · Batın karın demektir
- جدل
1 ortak ayet · Cedle havan tokmağı demektir
- سخر
1 ortak ayet · Sahr kayalık sahadır
- ظهر
1 ortak ayet · Arka demektir
- قدر
1 ortak ayet · Kıdr kazandır
- نعم
1 ortak ayet · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır
- بصر
1 ortak ayet · Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği…
- غير
1 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir
- صلح
1 ortak ayet · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir
- نور
1 ortak ayet · Ateş demektir
- هدي
1 ortak ayet · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…
Geçtiği ayetler(2)
أَنِ اعْمَلْ سَابِغَاتٍ وَقَدِّرْ فِي السَّرْدِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
Bol olanlarGeniş zırhlar yap ve dokumasını sağlam tut, diye. Ve salih ameller işleyin. Muhakkak ki Ben; yapmakta olduğunuz şeyi görenim.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سبغ |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | تمم, وسع, وفر |
| Zıt Kök | قتر |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin zemine ulaşacak, açığı kapatacak ve boşluk bırakmayacak derecede bol, tam ve dökümlü olması |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi nimetlerin ve koruyucu zırhların insanı tam anlamıyla kuşatıp hiçbir açık nokta bırakmayacak şekilde cömertçe genişletilmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Bir sistemin veya görevin asgari sınırla yetinilmeyip kemal ve tamlık derecesinde ikmal edilerek güvence altına alınması |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir «bolluk» veya «çokluk» sayıp koruyucu kuşatıcılık, tam örtme ve dökümlü yetkinlik boyutunu göz ardı etmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سب | Bir doğrultuda uzama, çekilme, salınma ve kesintisiz devam etme; سبب bağ veya ipin uzanması, سبل yağmur ve saçın aşağıya doğru dökülmesi, سبق öne doğru uzanıp geçme, سبح suda veya boşlukta boylu boyunca akıp gitme | غ | Uzama ve salınma hareketine ağırlık, dolgunluk, fazlalık ve kuşatıcı bir yayılma katarak dökümlü bir tamlığa ve örtücülüğe ulaştırmıştır |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Bir zemine tutunma, dik durma ve yapıyı taşıyan sağlam bir zemin kurma |
| ب | Ev, çadır | İçine alma, sığınak sağlama, barındırma ve çevrelenmiş koruma |
| غ | Göz imgesinden türetme (yoğunlaşma, derinlik ve perdeleme) | Gözün görebileceği alanı aşan derinlik, buğu, örtü ve kuşatıcı yoğunlaşma |
| سبغ | Sağlam bir destekten başlayıp sığınağın içini ve çevresini dökümlü bir örtüyle tamamen kuşatma hareketi | Koruyucu ve taşıyıcı bir yapının, örtülen şeyi hiçbir açık bırakmayacak şekilde dökümlüce sarıp tamamlaması |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Yere kadar uzanıp dökülen geniş elbise veya savaşçının bedenini baştan ayağa örten, açık yer bırakmayan geniş halkalı zırh gömleği |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair Müzerrid b. Dırâr zırh ve miğfer bağlantısını anlatırken kökü zırh eteğinin dökümlülüğü ve koruyuculuğu bağlamında kullanır: وتسبغة في تركة حميرية / دلامصة يرفض عنها الجنادل |
| Erken Arapça kullanım | Su kabının dibe kadar erişmesi için kovaya uzatılan ip ve bol dökümlü sağanak yağmur için سابغ nitelendirmesi yapılmıştır; İbn Manzûr’un aktardığı erken şiir şahidinde: دلوك دلو يا دليح سابغه / في كل أرجاء القليب والغه |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Arapça سبغ kökü, merkezi ve güneybatı Sami dillerinde örtme, taşma, dökümlü olma ve cömertçe yayılma semantik alanıyla irtibatlıdır. Kökün ilk iki harfi olan سب çekirdeği İbranice ve Aramicede de uzanma, akma veya dinlenme/salınma türevleriyle fonetik denkliğe sahiptir. Ancak üçüncü harf olan غ sesinin eklenmesiyle oluşan özelleşmiş anlam, özellikle Arap yarımadasının zırh dokuma, dökümlü giysi ve bol su tasvirlerinde en belirgin, kurallı ve zengin biçimine kavuşmuştur. Bazı Doğu Sami metinlerinde görülen taşma ve bolluk bildiren köklerle kavramsal paralellik taşısa da kelimenin hem bedeni örten zırhı hem de ilahi nimetin kesintisiz akışını ifade eden morfolojik olgunluğu klasik Arapça havzasında merkezileşmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab, Lane’s Arabic-English Lexicon.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | سبغ kökünden türeyen سابغ ve إسباغ formları | Giysinin veya zırhın bedeni tam örtüp yere dökülmesi fiziksel temelinden hareketle nimetin ve amelin kemale erdirilmesine genişlemiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güneybatı Sami ve Kuzeybatı Sami dillerindeki uzama ve bollaşma çekirdekleri | سب ikili çekirdeğinin uzanma ve serbestçe akma kökleriyle paylaştığı ortak arka plan Arapçada zırh ve nimet doluluğuna hasredilmiştir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik katmanda örtü ve dökümlülük bildiren yansımalar | Semantik düzeyde örtme ve fazlasıyla yetme kavramlarıyla paralellik gösterse de doğrudan ses denkliği gösteren somut kök tespit edilmemiştir | Muhtemel |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, HALOT.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سبغ | Anlamlı | Tam, dökümlü ve bol olmak | Bir şeyin boylu boyunca uzanıp örtmesi ve noksansız hale gelmesi | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| سغب | Anlamlı | Açlık ve meşakkat çekmek | Açlık sebebiyle karnın büzülmesi, takatsizlik ve gıda eksikliği | Kur'an'da geçer; zıt anlam yönü taşır (mahrumiyet) |
| بسغ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel olarak kaydedilmiştir | Kur'an'da geçmez |
| بغس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel olarak kaydedilmiştir | Kur'an'da geçmez |
| غسب | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel olarak kaydedilmiştir | Kur'an'da geçmez |
| غبس | Anlamlı | Alacakaranlık ve kül rengi olmak | Gecenin sonundaki karaltı, grilik, kurt tüyü veya kül rengi | Kur'an'da geçmez; Arapçada müsta‘meldir |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سبغ | Merkez | Dökümlü tamlık ve koruyucu bolluk | Örtücülük, sarkma ve fazlasıyla kuşatma içeren tamlık | Hem zırh gibi koruyucu hem de nimet gibi eksiksiz ve bol olma |
| تمم | Komşu | Bir şeyin parçalarının bütünlenmesi | Parça eksikliğinin giderilmesiyle sonuca ulaşmayı ifade eder; dökümlülük içermez | Bir işin, sayının veya yapının nihai sınırına varması |
| وسع | Komşu | Genişlik ve hacimce ferahlık | Sınırların dar olmaması ve içine alma kapasitesinin büyüklüğü | Bedenin üzerine sarkıp örtmesinden ziyade mekan ve imkan ferahlığı |
| وفر | Komşu | Artıklık ve zenginlik | Niceliksel birikim ve zedelenmemiş çokluk | Tüketilmeyen, eksilmeyen, bolca bir arada bulunan miktar |
| قتر | Zıt | Daraltma ve kısmak | İhtiyacın altında bırakma, sıkma ve örtemeyecek kadar daraltma | Nimetin veya örtünün yetersiz kılınması, darlık |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سبغ | Bol, dökümlü ve tam olmak | Bedenin veya ihtiyacın tamamını dökümlü biçimde sarıp hiçbir açık bırakmayan bolluk | Kesin |
| Latince | redundare, exuberare | Taşmak, bolca dökülmek | Suyun veya nimetin kabını aşacak derecede bol olmasını karşılar; zırh gibi örtücülük yönünü dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | ample, lavish, flowing | Bol, dökümlü, cömertçe kuşatan | Hem ihtiyacı fazlasıyla karşılayan genişliği hem de dökümlü giysi/örtü hissini verir | Güçlü |
| Almanca | reichlich, vollauf genügen | Bol, eksiksiz yeten, taşan | Bolluk ve eksiksiz karşılama boyutunu verir; fiziksel sarkma ve örtme imgesini tam içermez | Güçlü |
| Fransızca | ample, prodiguer | Bol, dökümlü, cömertçe saçmak | Giysinin dökümlü genişliğini ve nimetin esirgenmeden bolca verilmesini karşılar | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Grand Robert.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| سَابِغَاتٍ | Vücudu baştan ayağa örten geniş, sağlam ve dökümlü zırhlar | Hz. Davud'a zırh yapımının öğretilmesi ve savaşta tam koruma sağlayan teçhizat bağlamı (Sebe 34:11) |
| وَأَسْبَغَ | Nimetleri açık ve gizli her yönden tam, bol ve kuşatıcı kılmak | İnsana sunulan kevni ve ilahi ikramların hiçbir eksik bırakılmaksızın cömertçe yayılması bağlamı (Lokmân 31:20) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi in'am ve lütuf meselesi | Allah'ın insana verdiği nimetlerin yetecek miktardan fazla, lütuf ve kemal derecesinde olması | Nimetin hem zahiri (duyular, beden) hem batıni (akıl, hidayet) boyutlarıyla tam kuşatıcılığı |
| Fıkıh | Abdestin tam ve mükemmel alınması | Abdest azalarının asgari sınırla yetinilmeyip suyun cömertçe ve hiçbir kuru yer bırakmadan ulaştırılması | Hükmi temizlikte farz olan sınırın kemale erdirilip fazlasıyla yıkanması (إسباغ الوضوء) |
| Tefsir | Sebe ve Lokmân surelerindeki bağlam | Zırhın dökümlülüğü ile nimetin kuşatıcılığı arasındaki anlamsal bağın tevil edilmesi | Maddi korunma zırhı ile manevi ilahi nimet zırhı arasındaki kavramsal paralellik |
| Hadis | Zor şartlarda ibadete devam etme | Soğuk ve zahmetli anlarda dahi abdesti eksiksiz ve bol suyla almak | Meşakkate rağmen ameli yarım bırakmayıp dökümlü ve tam bir titizlikle ifa etmek |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İlahi lütuf ve kulluk ameli | Kuşatıcı in'am ve kamil ibadet | Açık nokta bırakmayan koruma | Nimet insanın her ihtiyacını örterken, insanın ameli de dini vecibeyi eksiksiz kuşatır | Kesin |
| İlmi | Metodolojik bütünlük ve delil yetkinliği | Delillerin ve tezin tam kapsamlılığı | Boşluk ve kuşku bırakmama | Bir ilmi araştırmanın veya delilin konuyu her yönden sarıp açık kapı bırakmaması | Güçlü |
| Siyasi | Kamu güvenliği ve savunma doktrini | Tam koruma sağlayan stratejik zırh | Toplumu dış tehditlerden bütünüyle muhafaza | Hz. Davud'un zırhı gibi siyasi ve askeri yapının zafiyet noktası barındırmayan donanımı | Güçlü |
| İktisadi | Refah seviyesi ve temel güvenceler | Bollaşma, genişleme ve tam güvence | Sosyal ve iktisadi açıkları kapatma | Ekonomik imkanların toplumun en alt tabakasını dahi aç ve açıkta bırakmayacak şekilde yayılması | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Küme örtüsü ve tam kapsama (Full Coverage / Compact Support) | Bir kümenin veya yüzeyin alt kümeler tarafından hiçbir açık ve yalıtılmış nokta kalmaksızın fazlasıyla örtülmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kapsayıcı sosyal güvenlik ağı (Comprehensive Social Welfare) | Toplumsal yapıda bireylerin tüm risklere karşı hiçbir boşluk kalmayacak şekilde tam bir koruma zırhı altına alınması | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca tüketim fazlalığı, lüks ve salt sayısal çokluk anlamında bir «bolluk» olarak anlamak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Bir bedeni baştan ayağa örten zırh gibi, hem maddi güvenliği hem manevi nimetleri hiçbir savunmasız alan bırakmayacak şekilde kuşatan dökümlü tamlık |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Lokmân 31:20'deki nimeti salt maddi konfor zannetmek ve Sebe 34:11'deki teknolojik imalatı alelade bir zanaat görüp zırhın sağladığı bütüncül koruma hikmetini ıskalamak |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İlahi koruma (zırh/sabigat) ile ilahi ikram (in'am/isbağ) arasındaki yapısal paralelliği göstererek, Allah'ın yaratılış ve teşride eksik iş bırakmadığını açıklar |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Peygamberlerin zanaat ve askeri donanımını anlatan ayetlerde (Sebe 34:11) ve insanın üzerindeki açık-gizli nimetlerin sayıldığı tevhid ve şükür ayetlerinde (Lokmân 31:20) |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Nimetin sadece görünür refahtan ibaret olduğu yanılgısını ve amellerde asgari şekilcilikle yetinip dökümlü ihsan ve tamlık bilincini terk etme zafiyetini düzeltir |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamYere kadar uzanan, bedeni açık yer bırakmaksızın örten dökümlü ve geniş zırh gömleği veya giysi.
- Soyut anlamBir ameli, nimet veya korumayı asgari gereksinimin ötesine taşıyarak kusursuz bir tamlığa ve kuşatıcı yetkinliğe ulaştırmak.
- Sistematik karşılıkBir sistemin zafiyet ve açık barındırmayacak biçimde tam koruma ve fazlasıyla yeten bir ikmal kapasitesiyle donatılması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde korunması veya doyurulması gereken hedef alanı (beden veya insan ihtiyacı), bu alanın üzerine dökülen örtücü koruma ve nimet parçalarını, bu parçaların birleşik örtüsünü temsil eder. Örtünün sınır farkının boş küme olması (), üzerinde hiçbir açığın ve korunmasız sınırın kalmadığını; ölçüm şartı () ise örtünün sadece sıfıra sıfır yetmeyip dökümlü bir fazlalıkla hedefi aştığını sembolize eder.